CMR taşımasında zamanaşımı ve icra takibinin kesme etkisi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2017/865 E. 2018/298 K. · · İlk derece: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalZamanaşımı
Davacının nitelemesi: Uluslararası Hava Taşımacılığından Kaynaklı Rücuen Tazminat ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Sigorta
Gerekçe özeti
Uluslararası karayolu taşımasından kaynaklanan uyuşmazlıklarda CMR 32. madde uyarınca dava, teslim tarihinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır; icra takibi zamanaşımını keser ancak takipten sonra süre yeniden işlemeye başlar. Taşınan yükün gereken sıcaklıktan daha düşük sıcaklıkta taşınması gibi bir kusur, taşıyıcı yönünden kasta veya kasta eş değer bir kusur oluşturmadığından, bu durumda uzatılmış (3 yıllık) zamanaşımı süresi uygulanmaz; genel 1 yıllık süre esas alınır.
Ele alınan sorunlar
Uluslararası karayolu taşımasında zamanaşımı süresinin belirlenmesi ve dolup dolmadığı → ret
İddia: Davacı vekili, davanın süresinde açıldığını, TTK 855/5 maddesine göre zararın taşıyıcının ağır kusuru, kastı veya böyle bir zararın meydana geleceği bilinci ile işlenmesi halinde 3 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Ürünlerin Hollanda'dan İran'a taşınması sırasında alt taşıyıcı olarak görevlendirilen davalının bulunduğu olayda uluslararası taşıma söz konusu olup CMR hükümlerinin uygulanacağı konusunda tereddüt bulunmamaktadır. CMR 32. maddesine göre bu anlaşma gereğince doğacak uyuşmazlıklarda dava, teslimden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır. Somut olayda malın alıcısına 15.09.2010 tarihinde teslim edildiği, sigorta şirketinin alıcıya 31.05.2011 tarihinde ödeme yaptığı ve icra takibinin 05.09.2011 tarihinde başladığı, zamanaşımının en son bu tarihte kesildiği, bu tarihten sonra zamanaşımını kesen başkaca bir işlem bulunmadığı, davanın açıldığı 01.04.2013 tarihi ile en son zamanaşımının kesildiği tarih arasında 1 yıldan fazla süre geçtiği tespit edilmiştir. Taşınan yükün gereken sıcaklıktan daha düşük sıcaklıkta taşınması, taşıyıcı yönünden kasta ve kasta eş değer kusur oluşturmayacağından, olayda 3 yıllık zamanaşımı süresi de uygulanmayacaktır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Uluslararası karayolu taşımalarında CMR 32. madde kapsamındaki 1 yıllık zamanaşımı süresinin işleyişi ile taşıma sırasında sıcaklık ayarının hatalı yapılmasının kasta eş değer kusur sayılmayacağı ve bu nedenle uzatılmış zamanaşımı süresinin uygulanmayacağı yönündeki tespit bakımından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Zamanaşımı
- CMR 32. maddesine göre uluslararası karayolu taşımasından doğan davalar, teslim tarihinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır; icra takibi zamanaşımını kesse de takipten sonra süre yeniden işlemeye başlar. Taşıma sırasında yükün gereken sıcaklıktan daha düşük sıcaklıkta taşınması taşıyıcı yönünden kasta veya kasta eş değer kusur oluşturmadığından, TTK 855/5'teki 3 yıllık uzatılmış zamanaşımı süresi bu durumda uygulanmaz.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
CMR↗ zamanaşımı↗ kasta eş değer kusur↗ icra takibi ile zamanaşımının kesilmesi↗ rücuen tazminat↗ uluslararası karayolu taşımacılığı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2017/865
KARAR NO 2018/298
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 09/03/2017
NUMARASI 2014/902 Esas 2017/141 Karar
DAVA
Alacak (Uluslarası Hava Taşımacılığından Kaynaklı)
Davanın zamanaşımı nedeniyle reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Göndericinin taşınmasını istediği ürünlerin nakliyatı için dava dışı ilk taşıyıcı Intership ...nu görevlendirdiğini, anılan taşıyıcının 2. taşıyıcı olarak ...yi , bu taşıyıcınında davalı Kaytars ... Limited Şirketi'ni görevlendirdiğini, anlaşmaya göre davalılardan ...Ltd. Şti'nin 61 K 10998/61 K 4867 aracı ile başladığını, ancak -1 Derecede taşınması gereken malların -4 derecede taşınması sebebiyle tümüyle hasara uğradığını, ilk taşımayı üstlenen Intership ..'nin sigortacısı olan ... ikinci taşıyıcının sigortacısı olan müvekkili ile bağlantıya geçerek 51.250,58-euronun ödenmesini talep ettiğini, yapılan görüşme neticesinde hasar bedelinin euro olarak belirlendiğini ve bu bedelin müvekkili tarafından dava dışı ...'ya ödenerek ödemiş olduğu hasar bedelini, halef olarak taşımada kusuru bulunan davalı şirketin sigortacısı ...
Sigorta A.Ş.'ye ihbar ettiğini, tüm bu müracatlara karşın netice alınamadığını beyanla fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla 15.000- euronun davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline dava tarihinden itibaren T.C. Bankalarının EURO'ya uyguladıkları en yüksek faiz oranı işletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
1-Davalı ... Ltd Şti vekili sunduğu cevap dilekçesinde; davanın süresinde olmayıp 1 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, TTK'nun 855. maddesine göre ölüm ve yaralanma dışı zararlarda ise 2 yılda zamanaşımına uğradığını,TTK 855/3. Gereği rücu alacaklısının zararı ve rücu borçlusunu öğrendiği tarihten itibaren 3 ay içinde zarar hakkında rücu borçlusuna bildirimde bulunmuş olması şartıyla mahkeme kararının kesinleştiği , kesinleşmiş mahkeme kararı bulunmayan hallerde ise rücu alacaklısının borcu ifa ettiği tarihten itibaren başlayacağını, müvekkiline ihbar yapılmadığını, ödemenin 2012 yılından önce yapıldığı 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, yükleme sonrasında aracın -1 dereceye ayarlandığını, soğutucudan veya araçtan kaynaklanan bir kusur olmadığını, beyanla davanın öncelikle zamanaşımı itirazı dikkate alınarak usulden reddine, açıklanan sebeplerle ve yargılama neticesi ortaya çıkacak hususlar ışığında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2-Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde; tazminat talebinin CMR sözleşmesinin 32. maddesi kapsamında zamanaşımına uğradığını, davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini CMR Konvansiyonu 30. maddesi gereğince dava hakkının düştüğünü, davacı delilleri arasında anılan maddeye uygun olarak yapılmış bir hasar tespiti veya bildirimin bulunmadığını, ihbarın yapılmamış olması sebebiyle davacının dava hakkının bulunmadığını, poliçe teminatları dahilinde yer almayan hasar tazminat talebi karşısında müvekkilinin borcu ve sorumluluğunun bulunmadığını, CMR Konvansiyonu 27. maddeye göre dava tarihinden itibaren % 5 oranında faiz istenebileceğini, davacının aksi şekildeki taleplerinin reddi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkeme, varma yerinde düzenlenen tutanakta hasarın sürücünün katılımı ile belirlenmiş bulunması nedeniyle ayrıca ihbara gerek bulunmadığını, CMR 32/1. maddesi hükmüne göre taşımalardan doğacak davaların 1 yıl içerisinde açılması gerektiğini, CMR madde 32/1.c2'ye göre bu sürenin teslim tarihinde başlayacağının düzenlendiğini,alıcıya teslim tarihinin 15/09/2010 olduğunu, davacının davalılara karşı İst.
32. İcra dairesinin 2011/22348 Sayılı dosyasında 05/09/2011 tarihinde icra takibi yaptığı, TBK 154. maddesine göre, icra takibi zamanaşımını kesmekte ise de takipten sonra tekrar işlemeye başladığı davanın 1/4/2013 tarihinde açıldığı ,ödeme tarihinin 31/05/2011 olduğundan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İlk derece mahkemesi kararının yanlış olduğunu, davanın süresinde açıldığını, TTK 855/5 maddesine göre, zarar taşıyıcının ağır kusuru, kastı veya böyle bir zararın meydana geleceği bilinci ile işlenmesi halinde 3 yıllık zamanaşımının söz konusu olduğunu, belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü talep etmiştir.
GEREKÇE
Uyuşmazlık, ...'nce -1 derecede taşınması gereken emtianın -4 derecede taşınması nedeniyle hasarlanmasından kaynaklanan zararın rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Ürünlerin Hollanda'dan İran'a taşınması konusunda alt taşıyıcı davalı Kaytars'ın görevlendirildiği olayda uluslararası taşıma olduğu ve CMR hükümlerinin uygulanacağı konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır. CMR 32. maddesine göre, bu anlaşma gereğince doğacak uyuşmazlıklarda davanın teslimden itibaren 1 yıl içinde açılacağı düzenlenmiştir.Somut olayda malın alıcısına 15.09.2010 tarihinde teslim edildiği,sigorta şirketinin alıcıya 31.05.2011 tarihinde ödeme yaptığı ve icra takibinin 05.09.2011 tarihinde başladığı zamanaşımının en son bu tarihte kesildiği bu tarihten sonra zamanaşımını kesen başkaca bir işlem bulunmadığı davanın açıldığı 01.04.2013 tarihi ile en son zamanaşımının kesildiği tarih arasında 1 yıldan fazla bir sürenin geçtiği taşınan yükün gereken sıcaklıktan daha düşük sıcaklıkta taşınması, taşıyıcı yönünden kasta ve kasta eş değer kusur oluşturmayacağından olayda 3 yıllık zamanaşımı süreside uygulanmayacağı göz önüne alındığında davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermesinde bir isabetsizlik bulunmadığından yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 35,90- TL harçtan peşin yatırılan 31,40- TL harcın mahsubu ile bakiye 4,50- TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362.a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22/03/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/261347 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi