Taşıma sözleşmesinde zayi zararında zamanaşımı süresinin belirlenmesi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/635 E. 2019/130 K. · · İlk derece: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalZamanaşımı
Gerekçe özeti
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan zayi zararlarında, taşıyıcının trafik kazası tespit tutanağında %100 kusurlu bulunması, tek başına TTK 855/5'teki kast veya pervasızca davranış (ağır kusur) şartını karşılamaz; ağır kusur kasta yakın bir kusur düzeyini gerektirir ve bunun ayrıca ileri sürülüp ispatlanması gerekir. Bu şart ispatlanmadıkça, tek taraflı trafik kazası sonucu meydana gelen zayi zararlarında TTK 855(1) uyarınca bir yıllık (uzatılmamış) zamanaşımı süresi uygulanır.
Ele alınan sorunlar
Taşıma sözleşmesinden kaynaklı zayi zararında uygulanacak zamanaşımı süresi (1 yıl mı 3 yıl mı) → ret
İddia: Davacı vekili, davalının trafik kazasında %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, aracın hız sınırına uymadan seyrettiğini, bu durumun TTK 855/5 anlamında pervasızca davranış oluşturduğunu, dolayısıyla 3 yıllık uzatılmış zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiğini ve zamanaşımının dolmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK 855(1) uyarınca bu kanun hükümlerine tabi taşımalarda cismani zarar dışındaki zararlara ilişkin istem hakkı bir yılda zamanaşımına uğrar. TTK 855(5) uyarınca taşıyıcının kastından veya pervasızca bir davranışıyla ve böyle bir zararın meydana gelme ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinden veya ihmalinden dolayı zarar meydana gelmişse süre üç yıldır. Zayiin nedeni tek taraflı trafik kazası olup kazaya karışan başka bir araç veya etken bulunmamaktadır; sürücünün trafik kaza tutanağında %100 kusurlu bulunması, uzatılmış zamanaşımını gerektiren kasıt veya pervasızca davranış niteliğinde bir kusurun varlığını göstermez. Ağır kusur kavramı özel bir hukuk kavramı olup kasıt olmamakla birlikte kasta yakın bir kusurun varlığını ifade eder; davalı taşıyıcının kast veya kasta eşdeğer başkaca bir kusur halinin varlığı ileri sürülüp ispatlanmamıştır. Bu nedenle olayda 1 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır ve zayi tarihi olan 12/08/2013'ten dava tarihi olan 11/09/2015'e kadar bu süre dolmuştur.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Trafik kazası tutanağındaki kusur oranının (örn. %100) tek başına TTK 855/5 anlamında ağır kusur/pervasızlık sayılamayacağı, uzatılmış zamanaşımı süresinin uygulanabilmesi için kast veya kasta yakın bir kusurun ayrıca ileri sürülüp ispatlanması gerektiği yönündeki değerlendirme, benzer taşıma-zayi zararı davalarında zamanaşımı süresinin tespiti açısından emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Zamanaşımı
- TTK 855(1) uyarınca taşıma sözleşmesinden kaynaklanan, cismani zarar dışındaki zararlara ilişkin istem hakları bir yılda zamanaşımına uğrar; taşıyıcının kastından veya pervasızca bir davranışıyla ya da böyle bir zararın meydana gelme ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinden veya ihmalinden dolayı zarar meydana gelmişse TTK 855/5 uyarınca bu süre üç yıldır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zamanaşımı↗ taşıma sözleşmesi↗ ağır kusur↗ pervasızca davranış↗ zayi↗ TTK 855↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/635
KARAR NO 2019/130
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 22/03/2017
NUMARASI 2015/884 Esas 2017/255 Karar
DAVA
Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/02/2019
İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin Manisa-Alaşehir'de toptan satın aldığı üzümlerin nakliyesi için davalı ile anlaştıklarını, malların davalının aracı ile İstanbul'a nakledilirken İstanbul-Soğanlık mevkiinde aracın tek taraflı kazası sonucu devrilerek malların tamamen zayi olduğunu, davalının trafik tutanağı ile %100 kusurlu olduğunun belirlendiği, davalı ile şifahi olarak anlaştığı dava dışı ...Nakliyat Ambarı- ...'e ihtar keşide edildiği, ...in kendisinin ilgisinin bulunmadığı yönünde cevap verdiği ve zararın ödenmediği, bu nedenle toplam 29.200,-TL zararın 09/10/2013 tarihi itibariyle avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, taşıma işinin dava dışı ...'in üstlendiğini ,onun da müvekkili ile anlaştığını ,taşımaya konu emtianın Alaşehir'den teslim alındığı,aynı zamanda ikametgahının da Alaşehir olduğundan mahkemenin yetkili olmadığını yetkili yerin Alaşehir mahkemesi olduğu ,kaza nedeniyle davacının ancak gerçek zararını talep edebileceğini ,üzümlerin 11.8.2013 tarihinde teslim alındığını ve kazanın üzerinden 2 yıldan fazla zaman geçtiğini varsa alacağın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın zamanaşımı ve esastan reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davalının yetki itirazı HMK 10.maddesi gereğince rededilerek ,TTK 855/1 maddesi gereğince taşıma sözleşmesinden kaynaklı ve eşyaya ilişkin açılacak davaların 1 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, TTK 855/5 maddesine göre taşıyıcının kastından veya pervasızca davranışından yahut ihmalinden dolayı zarar halinde 3 yıllık sürenin olduğunu, taşıyıcının trafik tutanağında bu tür davranışlara dair delil bulunmayıp eşyanın tesliminden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresi dolduğu gerekçesiyle zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili;davalının emtiayı yerine ulaştıramadan %100 kusuru trafik kazası yaparak malın tamamen zayiine neden olduğu, TTK 855 maddenin zamanaşımı düzenleyen 5.fıkrası ile "taşıyıcının kastından veya pervasızca bir davranışıyla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinden veya ihmalinden dolayı ..." bu süreyi 3 yıla taşıdığı, kazanın oluşunda davalının %100 kusurlu olup olay günü yolun kayganlığı sebebiyle aracın savrulduğu ve kusuru olmadığı beyanı ile hız sınırlarına da uymadığının anlaşıldığı, kasıt aranmasına gerek olmayıp, mevcut durumda pervasızca davaranışı nedeniyle 3 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından davanın kabul edilmek üzere ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmayıp, ancak davacının malları davalı tarafından ve davalıya ait araç ile taşındığı sabittir. Davalı tarafından düzenlenen 11/08/2013 tarihli sevk irsaliyesinin bulunduğu, teslimin 12/08/2013 tarihinde İstanbul Bayrampaşa halinde bulunan merkeze teslim edileceği, ancak 12/08/2013 tarihinde trafik kaza tespit tutanağında "aracın Kartal köprüsünü geçtikten sonra, sağ şeritte devam ederken kaygan zemini farkedip frene dokunması ile aracın kaydığı ve sağ taraftaki bariyerlere çarparak durabildiği, araç sürücüsünün hızını hava, yol trafiğinin gerektirdiği uydurmayarak, hızını azaltmamak kusurlarını ihlal ettiği" şeklinde %100 kusurlu olduğu tutanağın düzenlendiği görülmüştür.
Davalın Emniyet tarafından alınan ifadesinde de 60 km hız ile seyrettiği, önünde kaza olduğu, araçları görmesi üzerine frene bastığı ve aracın savrularak kamyonun bariyerlere çarpıp devrildiğini ifade etmiştir.
TTK 855(1) maddesinde bu kitap hükümlerine tabi taşımalarda ,cismani zarar dışında ki zararlarda istem hakkının bir yılda zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiştir.Somut olayda ,trafik kazası nedeniyle zayiinin 12/08/2013 tarihinde meydana geldiği, davanın 11/09/2015 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.Taşıyıcının ağır kusuru olarak tarif edilen TTK nun 855/5 maddesi kapsamında;Taşıyıcının kastından veya pervasızca bir davranışıyla ve böyle bir zararın meydana gelme ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinden veya ihmalinden dolayı meydana gelmiş ise üç yılda zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiştir.Zayii olayının nedeninin tek taraflı trafik kazası olduğu ve kazaya karışan başkaca araç veya etken bulunmadığı her ne kadar sürücünün %100 kusuruyla meydana gelmiş ise de ;
zararın uzatılmış zamanaşımı olan 3 yıllık zamanaşımına tabii olmasını gerektirir kasıt veya pervasızca davranış biçiminde tarif edilen bir kusurun bulunmadığı anlaşılmaktadır.Ağır kusur kavramı özel bir hukuk kavramı olup, kasıt olmamakla birlikte kasta yakın bir kusurun varlığını ifade etmektedir. Davalı taşıyıcının trafik kaza tutanağında her ne kadar %100 kusurlu bulunmuş ise de , kazanın tek taraflı kaza olduğu, taşıyıcının kast veya kasta eş değer başkaca bir kusur halinin varlığının ileri sürülüp ispatlanmadığı davalı taşıyıcı hakkında tazminat isteminin 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolmuş bulunması nedeniyle davanın reddine ilişkin hükümde isabetsizlik bulunmadığından hükme yönelik ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 44,40- TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 35,90- TL harcın mahsubu ile bakiye 8,50- TL istinaf harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/02/2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/273495 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi