Müdürün / yönetim kurulu üyesinin azli ve yönetim yetkisinin kaldırılması
Esastan · emsal yerleşik 49 karar
Dal: Kurucuların, yöneticilerin ve denetçilerin sorumluluğu → Sorumluluk hâlleri — kim, hangi fiilden sorumlu
Dayanak:
etiket → madde metni · ⚖ → bu dayanağın geçtiği kararlar
TTK 630⚖TTK 616/1-b⚖e.6762 m.539/2⚖
Bir mesele, içtihadın tek bir hukuki soru etrafında toplanmış görünümüdür; aşağıdaki katmanlar Yargıtay 11. HD, İst. BAM 12. HD, İst. BAM 13. HD, İst. BAM 14. HD, İst. BAM 15. HD, İst. BAM 43. HD, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Yargıtay 19. HD ile Yargıtay 12. HD'nin bu soruya nasıl yaklaştığını gösterir. Hiçbiri hukuki görüş değildir — kesin değerlendirme için kararların tam metnine bakın.
Bu sayfa nasıl okunur? — terimler ve önemli uyarı
- Esastan · emsal / Yan · kapı
- Esastan: mahkeme işin esasına girip kural koyar → emsal değeri taşır. Yan / kapı: dava esasa girilmeden usulden (görev, süre, hukuki yarar, dava şartı) sonuçlanır → esas emsali değildir.
- Yerleşik (kanonik) / aday
- Yerleşik: yeterli karar sayısı + editör onayından geçmiş, oturmuş mesele (üretici terimiyle “kanonik”). Aday: az karar ya da onay bekliyor — sayıları ihtiyatla okuyun.
- Eğilim (kabul / ret)
- İptal isteminin yıllara göre kabul (dava/istem kabul edildi) / ret (reddedildi) dağılımı. Dikkat: bu sayı davanın sonucunu sayar. Bir ret, işin esasından (iddia yerinde bulunmadı) gelebileceği gibi usulden de (ör. muhalefet şerhi eksikliği, süre aşımı, dava şartı) gelebilir. Sayı tek başına “kural şu yönde yerleşti” anlamına gelmez; yön için ilgili kararın gerekçesine bakın.
- Doktriner çelişki
- Dairenin aynı hukuki soruda birbiriyle bağdaşmayan ilkeler benimseyip benimsemediği — yani farklı davalarda farklı SONUÇ değil, KURALIN kendisinde tutarsızlık. “Yok — yerleşik görüş”, farklı sonuçların olgu koşullarından kaynaklandığını, kuralın tartışmasız olduğunu belirtir — farklı sonuç, tek başına çelişki değildir.
- İçtihat zinciri
- Meseleye bağlı kararlar; yön (iptal / ret) ve künyeyle. Her künye o kararın tam metnine gider.
Yapısal analiz
Limited şirkette müdürün azli ve yönetim/temsil yetkisinin kaldırılması TTK 630 uyarınca genel kurulun devredilemez yetkisidir; haklı sebeplerin varlığı hâlinde her ortak mahkemeden de isteyebilir. Bu korpusta talep, sorumluluk davasıyla neredeyse her zaman kümüle gelmekte ve mahkemelerin bu talebi karara bağlamaması başlı başına bozma sebebi olmaktadır. ⚠️ Kayyım/tedbir talebinden farklıdır: azil kalıcı bir organ değişikliğidir.
Ölçütler
- Azil talebi karara bağlanmış mı (bağlanmaması bozma sebebidir)
- Haklı sebep somut olgularla ortaya konmuş mu
- Talep azil mi, kayyım/tedbir mi (ikisi ayrı meseledir)
Kaynak: üretici kanonik graf (meseleler.json). Hukuki görüş değildir; kesin değerlendirme için kararların tam metnine bakın.
Tanım
Limited şirkette müdürün azli ve yönetim/temsil yetkisinin kaldırılması uyarınca genel kurulun devredilemez yetkisidir; haklı sebeplerin varlığı hâlinde her ortak mahkemeden de isteyebilir. Bu korpusta talep, sorumluluk davasıyla neredeyse her zaman kümüle gelmekte ve mahkemelerin bu talebi karara bağlamaması başlı başına bozma sebebi olmaktadır. ⚠️ Kayyım/tedbir talebinden farklıdır: azil kalıcı bir organ değişikliğidir.
Değerlendirme ölçütü
- Azil talebi karara bağlanmış mı (bağlanmaması bozma sebebidir)
- Haklı sebep somut olgularla ortaya konmuş mu
- Talep azil mi, kayyım/tedbir mi (ikisi ayrı meseledir)
Eğilim
3 kabul · 4 ret (esas).
| Yıl | Kabul | Ret |
|---|---|---|
| 2019 | 1 | 0 |
| 2021 | 0 | 1 |
| 2022 | 0 | 1 |
| 2024 | 0 | 1 |
| 2025 | 2 | 1 |
Temyiz katmanı — Yargıtay 11. HD (çok-korpus)
42 temyiz kararı · 19 onama (kesinleşme) · 16 sorumluluk kabul / kapıdan geçti · 10 sorumluluk ret / kapıda durdu · 13 yön okunamadı · 3 araştırma istendi. Aynı mesele, temyiz mercii görünümü: BAM zinciri esas (haklılık) denetimini, Yargıtay katmanı kesinleşmeyi + ülke-geneli eğilimi taşır. Kaynak: Yargitay11 (bağ dosyasında kaynak=Yargitay11).
Doktriner çelişki (SONUÇ için): yok — sonuç farkı olgu koşullarından; gerekçe öncüllerinde tartışma olabilir (bkz. tanım).
İçtihat zinciri
Kabul yönünde — 3 karar:
- E.2019/850 K.2019/1167 (2019-09-25) — Şirket müdürünün azli ve dolaylı zarar tazminatında terditli talep
- E.2025/780 K.2025/1996 (2025-12-04) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Limited şirket müdürünün sorumluluk tazminatı, azli ve kayyım talebi
- E.2024/1460 K.2025/661 (2025-04-28) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Limited şirkette rekabet yasağı ihlaline dayalı temsil kayyımı talebinin reddi
Ret yönünde — 4 karar:
- E.2021/2097 K.2024/1087 (2024-07-10) — Limited şirket müdürünün azli ve yönetici sorumluluğu tazminat davası
- E.2021/61 K.2021/50 (2021-01-19) — Sorumluluk davasında yönetim yetkisinin tedbiren kısıtlanamaması
- E.2020/168 K.2022/1300 (2022-09-29) — Limited şirket müdürünün azli ve tazminat talebinde ispat yükü davacıda
- E.2022/650 K.2025/863 (2025-05-29) — Limited şirket müdürünün haklı nedenle azli ve tazminat talebinin reddi
MOTOR (mesele_motor.py) üretti; rol=MERITS (istinaf-sonucundan değil, gerekçeden). Yargıtay katmanı ham metinden CC triyajıyla etiketlendi (enum-kilitli, rol mesele TİPİNE göre: esas meselede sorumluluk kabul/ret, kapı meselesinde geçti/geçemedi); İst BAM katmanı aynı taksonomiyle etiketlendi.
Kaynak: https://6102ttk.com/mesele/sor_mudur_azil · KMK mesele katmanı · eğilim yalnız esastan sonuçlarla; kapı/yan ayrı okunur.