Şirketin ihyası

Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, «yasal hasım» konumunda olan davalı Sicil Müdürlüğünün, şirketin «terkin» işlemlerinin yapıldığı tarihte, şirket hakkındaki «derdest» davadan haberdar olduğuna ve bu hususta bilgilendirildiğine dair dosyaya bir delil sunulmadığı gibi, terkin işleminin usulsüzlüğüne dair başkaca bir sebep ve delil de ileri sürülmediğinden davanın açılmasına sebebiyet vermediği, İlk Derece Mahkemesince 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca şirket yetkililerine yapılması gereken «tebligatların» yapılmadığı gerekçesiyle davalının «yargılama giderlerinden sorumlu» tutulduğu ancak davalı vekilinin şirketi «temsile» yetkili kişilere tebligat yapıldığını, dava dilekçesinde işlemin usulsüzlüğüne ilişkin bir iddianın ileri sürülmediğini, davacı tarafından ileri sürülmeyen bir hususun mahkemece dikkate alınarak yasal hasım olan davalı aleyhine «yargılama giderlerine» hükmedilemeyeceğini savunduğu, davacının geçici 7 nci maddenin onbeşinci fıkrasına dayanarak «şirketin ihyası» isteminde bulunduğu dikkate alındığında ve geçici 7 nci maddede gösterilen şartlar gerçekleşmeden şirketin terkin edildiği ileri sürülmediğine göre, Mahkemece davalının tesis ettiği işlemin hatalı olduğu kabul edilerek yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin doğru olmadığı, davalı vekilinin istinaf başvurusu bu nedenle yerinde olduğu, öte yandan, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi uyarınca «sicilden terkin» edilmiş olan bir şirketin ihyasına karar verildiğinde, ayrıca «tasfiye memuru atanmaması» gerektiği, zira «şirketin tasfiyesiz» olarak sicilden terkin edildiği, tasfiye memuru atanması halinde, bu kararla şirketin varsa terkin öncesi organlarıyla temsil edileceği, yöneticilerin süresi dolmuşsa, şirketin kendi organlarını seçebileceği gibi, bunun gerçekleşmemesi halinde, şirket aleyhine açılan dava için de esas davayı gören mahkemece bir «temsil kayyımı atanması» suretiyle yargılamaya devam edilebileceği, şirketin veya bir mal varlığının tasfiyesi söz konusu olmadığından tasfiye memuru atanmasının da söz konusu olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının re'sen kaldırılmasına, yeninden esas hakkında hüküm kurulmasına, buna göre davanın kabulüne, İstanbul Ticaret Memurluğunun 401668-0 sicil numarasına kayıtlı iken 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi uyarınca re'«sen terkin» edilmiş olan Gaıa Reklamevi ve Basım Hizmetleri Ltd.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilince tesis edilen re'«sen terkin» işleminin, «ihyası» istenen şirketin «sermaye artırım» yükümlülüğünü yerine getirmediğinin anlaşılması üzerine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) geçici 7 nci maddesi kapsamında Münfesih Olmasına veya Sayılmasına Rağmen Tasfiye Edilmemiş Anonim ve Limited Şirketler İle Kooperatiflerin Tasfiyelerine ve Ticaret Sicili Kayıtlarının Silinmesine İlişkin Tebliğ”in 5’inci maddesi gereğin re'sen terkin kapsamına alınarak, «tebligat» ve «ilan» prosedürlerinin yerine getirilmesi ile sicil «kaydının» re’sen terkin edildiğini, ihyası halinde şirkete «tasfiye memuru atanması» gerektiğini belirterek müvekkilinin, davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden «yargılama giderleri» ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmamasını istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, «ihyası» istenilen şirketin «sermaye artırımı» yapmamasından dolayı 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre «sicilden terkin» edildiği, aynı maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca, şirketin sicil kayıtlarına göre şirketi «temsil» ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere «ihtar» yollanması gerekmesine rağmen tarafça şirkete ve şirket temsilcilerine re'«sen terkin» ihtarına dair ayrı ayrı «tebligat» çıkarılmadığı, buna ilişkin tebliğ mazbatalarının dosyaya sunulmadığı, terkine ilişkin ihtar yalnız «ilan» yoluyla yapıldığından terkin işleminin usulsüz olduğu, beş yıllık «hak düşürücü sürenin» bu sebeple dikkate alınmayacağı ve davalının «yargılama giderleri» ve vekâlet ücretinden sorumlu olduğu, ihyası istenilen şirketin «son» yetkili temsilcisi olan ...'ın 11.12.2018 tarihinde vefat ettiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, Gaıa Reklamevi ve Basım Hizmetleri Ltd.

Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının «rücuen tazminat» talep etme hakkının «ihyası» istenilen şirketin re’«sen terkin» edildiği 03.02.2015 tarihinin üzerinden 5 yıl geçtikten sonra doğduğu, rücuen tazminat davasını açmadan şirketin ihyasını istemekte «hukuki yararının» bulunmayacağı, hukuki yararın doğduğu tarihte ise «hak düşürücü sürenin» dolduğundan söz edilemeyeceği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun (HGK) 2017/11-3184-2021/1107 sayılı ilamında da vurgulandığı üzere uyuşmazlığın, taraflar arasında çıkan hukuki ihtilafının sonlandırılmasına yönelik şirketin ihyasına ilişkin olup, 6102 sayılı Kanun’un 547 nci maddesi anlamında ek «tasfiye» niteliğinde değerlendirilmesi gerektiği, zira bu durumda şirketin sona erme nedeninin ortadan kalktığı anlamına gelmediği, sadece hukuki uyuşmazlığının sonlandırılmasının amaçlandığı, somut uyuşmazlıkta aynı Kanun'un 7 nci maddesi uyarınca sicilden «sermaye artırımı» yapmayarak «münfesih» duruma düşmesinden ötürü «tasfiye işlemleri» için de şirkete «tasfiye memuru atanması» gerektiği, bu itibarla 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi gereğince ek tasfiye kararı ile birlikte ihya ve tasfiye işlemlerinin yapılması için ihyasına karar verilen şirkete tasfiye memuru atanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması nedeni ile İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılması sureti ile esas hakkında yeniden hüküm kurularak; davanın kabulüne, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünün 180993 sicil sırasında kayıtlı iken terkin edilen dava konusu «şirketin tasfiyeyle» sınırlı olmak üzere ihyasına, ek tasfiyeyi sağlamak üzere şirketin «son» «temsilcisi» Aydın Şahin’in şirkete tasfiye memuru olarak atanmasına, şirket yetkilisine «ihtar» edilmeden ihyası talep edilen şirketin usulsüz terkin edilmesi nedeni ile davanın açılmasına sebebiyet verenin davalı kurum olduğu, bu itibarla davalı aleyhine «yargılama giderleri» ile «vekalet ücretine» hükmedilmesine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki «şirketin ihyası» davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/232 E. sayılı dosyasında «ihyası» istenilen Gruphan Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (Eski unvanı Em-Ka Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) hakkında «alacak davası» açıldığını, ancak Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından re’sen şirketin sicil «kaydının» silindiğinin tespit edildiğini, mahkemece «şirketin ihyası» yönünde süre verildiğini, davaya devam edebilmek için şirketin ihyası gerektiğini ileri sürerek, adı geçen şirketin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmişt …

Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının «rücuen tazminat» talep etme hakkının «ihyası» istenilen şirketin re’«sen terkin» edildiği 03.02.2015 tarihinin üzerinden 5 yıl geçtikten sonra doğduğu, rücuen tazminat davasını açmadan şirketin ihyasını istemekte «hukuki yararının» bulunmayacağı, hukuki yararın doğduğu tarihte ise «hak düşürücü sürenin» dolduğundan söz edilemeyeceği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun (HGK) 2017/11-3184-2021/1107 sayılı ilamında da vurgulandığı üzere uyuşmazlığın, taraflar arasında çıkan hukuki ihtilafının sonlandırılmasına yönelik şirketin ihyasına ilişkin olup, 6102 sayılı Kanun’un 547 nci maddesi anlamında ek «tasfiye» niteliğinde değerlendirilmesi gerektiği, zira bu durumda şirketin sona erme nedeninin ortadan kalktığı anlamına gelmediği, sadece hukuki uyuşmazlığının sonlandırılmasının amaçlandığı, somut uyuşmazlıkta aynı Kanun'un 7 nci maddesi uyarınca sicilden «sermaye artırımı» yapmayarak «münfesih» duruma düşmesinden ötürü «tasfiye işlemleri» için de şirkete «tasfiye memuru atanması» gerektiği, bu itibarla 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi gereğince ek tasfiye kararı ile birlikte ihya ve tasfiye işlemlerinin yapılması için ihyasına karar verilen şirkete tasfiye memuru atanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması nedeni ile İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılması sureti ile esas hakkında yeniden hüküm kurularak; davanın kabulüne, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünün 180993 sicil sırasında kayıtlı iken terkin edilen dava konusu «şirketin tasfiyeyle» sınırlı olmak üzere ihyasına, ek tasfiyeyi sağlamak üzere şirketin «son» «temsilcisi» Aydın Şahin’in şirkete tasfiye memuru olarak atanmasına, şirket yetkilisine «ihtar» edilmeden ihyası talep edilen şirketin usulsüz terkin edilmesi nedeni ile davanın açılmasına sebebiyet verenin davalı kurum olduğu, bu itibarla davalı aleyhine «yargılama giderleri» ile «vekalet ücretine» hükmedilmesine karar verilmiştir.

Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; tescile dair verilen davalarda müvekkilinin «yasal hasım» durumunda olması nedeni ile taraflarına «yargılama gideri» ile «vekalet ücretine» hükmedilmemesi gerektiğini, «hak düşürücü sürenin» geçtiğini, sicil kayıtları silinen şirket borçlarının şirketlerin unvanlarının silinmesine engel olmayacağı dikkate alındığında davacının dava açmakta «hukuki yararının» bulunmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki «şirketin ihyası» davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/232 E. sayılı dosyasında «ihyası» istenilen Gruphan Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (Eski unvanı Em-Ka Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) hakkında «alacak davası» açıldığını, ancak Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından re’sen şirketin sicil «kaydının» silindiğinin tespit edildiğini, mahkemece «şirketin ihyası» yönünde süre verildiğini, davaya devam edebilmek için şirketin ihyası gerektiğini ileri sürerek, adı geçen şirketin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmişt …

Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, «yasal hasım» konumunda olan davalı Sicil Müdürlüğünün, şirketin «terkin» işlemlerinin yapıldığı tarihte, şirket hakkındaki «derdest» davadan haberdar olduğuna ve bu hususta bilgilendirildiğine dair dosyaya bir delil sunulmadığı gibi, terkin işleminin usulsüzlüğüne dair başkaca bir sebep ve delil de ileri sürülmediğinden davanın açılmasına sebebiyet vermediği, İlk Derece Mahkemesince 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca şirket yetkililerine yapılması gereken «tebligatların» yapılmadığı gerekçesiyle davalının «yargılama giderlerinden sorumlu» tutulduğu ancak davalı vekilinin şirketi «temsile» yetkili kişilere tebligat yapıldığını, dava dilekçesinde işlemin usulsüzlüğüne ilişkin bir iddianın ileri sürülmediğini, davacı tarafından ileri sürülmeyen bir hususun mahkemece dikkate alınarak yasal hasım olan davalı aleyhine «yargılama giderlerine» hükmedilemeyeceğini savunduğu, davacının geçici 7 nci maddenin onbeşinci fıkrasına dayanarak «şirketin ihyası» isteminde bulunduğu dikkate alındığında ve geçici 7 nci maddede gösterilen şartlar gerçekleşmeden şirketin terkin edildiği ileri sürülmediğine göre, Mahkemece davalının tesis ettiği işlemin hatalı olduğu kabul edilerek yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin doğru olmadığı, davalı vekilinin istinaf başvurusu bu nedenle yerinde olduğu, öte yandan, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi uyarınca «sicilden terkin» edilmiş olan bir şirketin ihyasına karar verildiğinde, ayrıca «tasfiye memuru atanmaması» gerektiği, zira «şirketin tasfiyesiz» olarak sicilden terkin edildiği, tasfiye memuru atanması halinde, bu kararla şirketin varsa terkin öncesi organlarıyla temsil edileceği, yöneticilerin süresi dolmuşsa, şirketin kendi organlarını seçebileceği gibi, bunun gerçekleşmemesi halinde, şirket aleyhine açılan dava için de esas davayı gören mahkemece bir «temsil kayyımı atanması» suretiyle yargılamaya devam edilebileceği, şirketin veya bir mal varlığının tasfiyesi söz konusu olmadığından tasfiye memuru atanmasının da söz konusu olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının re'sen kaldırılmasına, yeninden esas hakkında hüküm kurulmasına, buna göre davanın kabulüne, İstanbul Ticaret Memurluğunun 401668-0 sicil numarasına kayıtlı iken 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi uyarınca re'«sen terkin» edilmiş olan Gaıa Reklamevi ve Basım Hizmetleri Ltd.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilince tesis edilen re'«sen terkin» işleminin, «ihyası» istenen şirketin «sermaye artırım» yükümlülüğünü yerine getirmediğinin anlaşılması üzerine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) geçici 7 nci maddesi kapsamında Münfesih Olmasına veya Sayılmasına Rağmen Tasfiye Edilmemiş Anonim ve Limited Şirketler İle Kooperatiflerin Tasfiyelerine ve Ticaret Sicili Kayıtlarının Silinmesine İlişkin Tebliğ”in 5’inci maddesi gereğin re'sen terkin kapsamına alınarak, «tebligat» ve «ilan» prosedürlerinin yerine getirilmesi ile sicil «kaydının» re’sen terkin edildiğini, ihyası halinde şirkete «tasfiye memuru atanması» gerektiğini belirterek müvekkilinin, davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden «yargılama giderleri» ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmamasını istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, «ihyası» istenilen şirketin «sermaye artırımı» yapmamasından dolayı 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre «sicilden terkin» edildiği, aynı maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca, şirketin sicil kayıtlarına göre şirketi «temsil» ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere «ihtar» yollanması gerekmesine rağmen tarafça şirkete ve şirket temsilcilerine re'«sen terkin» ihtarına dair ayrı ayrı «tebligat» çıkarılmadığı, buna ilişkin tebliğ mazbatalarının dosyaya sunulmadığı, terkine ilişkin ihtar yalnız «ilan» yoluyla yapıldığından terkin işleminin usulsüz olduğu, beş yıllık «hak düşürücü sürenin» bu sebeple dikkate alınmayacağı ve davalının «yargılama giderleri» ve vekâlet ücretinden sorumlu olduğu, ihyası istenilen şirketin «son» yetkili temsilcisi olan ...'ın 11.12.2018 tarihinde vefat ettiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, Gaıa Reklamevi ve Basım Hizmetleri Ltd.

Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava tarihi itibariyle 5 yıllık sürenin geçtiği, re'«sen terkin» kararının geçerli olabilmesi için 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerine uygun şekilde Ticaret Sicil Müdürlüğü'nce işlem yapılmış olması gerektiği, çıkartılan «tebligat» evraklarının gönderilmesi istenildiği, sadece şirket «tüzel kişiliğine» tebligat çıkartıldığı, ancak şirket yetkilisine tebligat çıkartılmadığının görüldüğü, yapılan terkin işleminin 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendindeki hususlar yerine getirilmediğinden «geçersiz» olduğu, bu nedenle yapılan terkin işlemi usulüne uygun olmadığından 5 yıllık «hak düşürücü sürenin» uygulanmasının da mümkün olmadığı, «şirketin ihyası» gerektiği, davalının 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi çerçevesinde yaptığı terkin işlemi hatalı olduğundan, davalının «yargılama giderleri» ve vekalet ücretinden sorumlu olduğu, re'sen siciliden terkin edilmiş şirketler bakımından ihya kararı verilmesi halinde şirketlerin «tasfiye» haline gireceğine ilişkin yasal bir düzenleme bulunmadığından, 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi hükmünden farklı olarak bu durumda «tasfiye memuru atanması» gerekmediği anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi isabetli olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf ta …

İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinde «ihya» davasının 5 yıllık «hak düşürücü süre» içerisinde açılması gerektiği kabul edilmekte ise de açmış oldukları davanın hizmet tespit talebine ilişkin olduğunu, kamu davası niteliğinde olduğunu, davalı şirketin «sicilden terkin» edildiği hususunun müvekkili tarafından bilinmesinin beklenemeyeceğini, açmış oldukları kamu davası niteliğindeki davanın hak düşürücü süre yönünden reddinin «hakkaniyete» uygun bir karar olmadığını, «hizmet tespit davası» «kamu düzenine» ilişkin bir dava olup hak düşürücü bir süreye tabii olmadığını, «zamanaşımı» da uygulanmadığını, hal böyle olunca hizmet tespit davalarında müvekkilinin çalıştığı şirketin sicilden silinip silinmediğini bilmesinin beklenemeyeceğini, belirte …

Değerlendirme 1.Dava, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi uyarınca «ticaret sicilinden resen terkin» edilen «şirketin ihyası» istemine ilişkindir.

İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinde «ihya» davasının 5 yıllık «hak düşürücü süre» içerisinde açılması gerektiği kabul edilmekte ise de açmış oldukları davanın hizmet tespit talebine ilişkin olduğunu, kamu davası niteliğinde olduğunu, davalı şirketin «sicilden terkin» edildiği hususunun müvekkili tarafından bilinmesinin beklenemeyeceğini, açmış oldukları kamu davası niteliğindeki davanın hak düşürücü süre yönünden reddinin «hakkaniyete» uygun bir karar olmadığını, «hizmet tespit davası» «kamu düzenine» ilişkin bir dava olup hak düşürücü bir süreye tabii olmadığını, «zamanaşımı» da uygulanmadığını, hal böyle olunca hizmet tespit davalarında müvekkilinin çalıştığı şirketin sicilden silinip silinmediğini bilmesinin beklenemeyeceğini, belirte …

Değerlendirme 1.Dava, 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi uyarınca «ticaret sicilinden resen terkin» edilen «şirketin ihyası» istemine ilişkindir.

Temyiz Sebepleri Davalı temyiz dilekçesinde özetle; 04.11.2015 tarihinde şirketin sicilden silindiğini, beş yıllık «hak düşürücü sürenin» geçtiğini, «resen terkin» işleminin usulüne uygun yapıldığını, davalının «yasal hasım» olduğunu ve müdürlüğün kusurunun bulunmadığını, bu nedenle davalı aleyhine «yargılama giderlerine» hükmedilmemesi gerektiğini, belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.6102 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesinin onbeşinci fıkrası «son» cümlesi uyarınca, ticaret sicilinden «kaydı» silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile «hukuki menfaatleri» bulunanlar haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilirler.