Alacak

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/2023 E. 2021/2136 K.

Ortak:üretim sırları · müşteri çevresi · rekabet yasağı · tanıma · cezai şart · oy yasağı · geçersizlik · eksik inceleme

İncelediğiniz kararda

… ya çıkacağını, davacı şirket ile müvekkili arasındaki iş akdinin emeklilikte yaş hariç diğer şartların tamamlanması nedeniyle sona erdiğini, iş akdiyle aynı tarihli «rekabet yasağı sözleşmesinin» müvekkiline işverenin baskısı ile imzalatıldığını, söz konusu sözleşmede yer alan 30.000,00 USD «cezai şartın» fahiş bir rakam olup kimsenin isteyerek imzalayacağı bir sözleşme olmadığının açık olduğunu, hür irade ile imzalanmadığından «geçersiz» olduğunu, sözleşmenin dördüncü maddesinde belirtilen sınırlamaların da hukuka uygun olmadığını, tüm ambalaj sektörünü kapsayan bu yasağın geçersiz olduğunu, davacının ticari bir «sırra» vakıf olacak bir konumda olmadığını, «müşteri çevresi» ile de kişisel ilişki kurmasının mümkün bulunmadığını, müvekkilinin sahip olduğu bilgilerin bu sektörde çalışan herkesin bildiği genel bilgiler olduğunu, iş tecrübesi ile «haksız rekabetin» farklı olduğunu, müvekkilinin davacıya önemli bir zarar vermesi iddiasının da hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı arasındaki yazılı iş akdinde davalının görev «tanımının» " film hattı elemanı " olarak belirtildiği, davacı tarafından müşteri çevresine, «üretim sırlarına» ya da davacı işverenin yaptığı işlere dair davalının bilgi edinme imkanı olduğuna dair somut delil sunulmamış olduğu gibi, bu bilgilerin kullanılması halinde davacının önemli bir zararına sebep olunabileceğine dair de bir delil sunulmadığı, aksine, duruşmada dinlenen tanıkların bir kısmının davalının düz işçi konumunda olduğunu ve davacı şirkete dair sırlara ya da müşteri çevresine ilişkin bilgileri edinebilecek bir konumda olmadığını, genel olarak iş kapsamının hammadde kolilerini açmak, çıkan paketleri bağlamak, temizlik işleri ve film üretim makinesini kullanan operatöre yardım etmek şeklinde olduğunu beyan ettiği, diğer tanıkların ise davalının özel bilgilere ulaşabilecek konumda olduğunu, ancak somut olarak bu özel bilgileri bir yerde kullandığına dair bir bilgileri olmadığını beyan ettiği, mahkemece alınan 3 ayrı bilirkişi raporunda da davalının iş yerindeki görev tanımına ve kapsamına göre, davalının iş sırlarına ulaşabilecek konumda olmadığı ve «rekabet yasağı sözleşmesi» uyarınca davacının davalıdan tazminat istemesinin mümkün bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği, bu doğrultuda hüküm kurmaya ve «denetime elverişli bilirkişi raporlarına», «tanık beyanlarına», taraflar arasındaki sözleşme ve belgeler ile tüm dosya kapsamına göre, mahkemece davacının davalının ticari sırlarına vakıf olduğuna dair ve davacının ne tür bir …

A.Ş şirketinde çalışmaya başladığını, «rekabet yasağı sözleşmesinde» 30.000,00 USD «cezai şart» kararlaştırılmış olduğunu ileri sürerek 30.000,00 USD alacağın «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Benzer bu kararda

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki sözleşmenin «rekabet yasağına» ilişkin 9. maddesinin Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile güvence altına alınan «çalışma hürriyeti» ilkesine aykırı olması ve tarafların aralarında imzalayacakları bir sözleşme hükmü ile bu özgürlüğü ihlal anlamına gelecek herhangi bir düzenleme yapmalarının mümkün bulunmaması nedeniyle «geçersiz» olduğu, bu nedenle «geçersiz sözleşmeyle» öngörülen «cezai şartın» talep edilemeyeceği, davalı şirketin taraflar arasındaki sözleşmenin tarafı olmadığı, bu nedenle davalı şirkete «husumet» yöneltilmeyeceği gerekçesiyle, davalı şirket hakkındaki davanın «pasif husumet yokluğundan» diğer davalı hakkındaki davanın ise esastan reddine karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK’nın 444/2. maddesi hükmüne göre, «rekabet yasağı» «kaydı», ancak hizmet ilişkisi işçiye «müşteri çevresi» veya «üretim sırları» ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.

Bu itibarla, mahkemece, öncelikle davalının çalıştığı dönemlere ilişkin görev «tanımı» ve organizasyon şemasının dosyaya kazandırılması ve bu suretle dijital pazarlama uzmanı pozisyonunda çalışan bir kimsenin şirket bünyesinde hangi işleri yaptığının belirlenmesi, akabinde ise gerekirse «bilirkişi incelemesi» de yaptırılarak hizmet ilişkisinin işçiye «müşteri çevresi» veya «üretim sırları» ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlayıp sağlamadığının tespit edilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Farklı:çalışma hürriyeti · geçersiz sözleşme · pasif husumet yokluğu · hizmet sözleşmesi · pasif husumet · husumet yokluğu · bilirkişi incelemesi · cy/cy kaydı

Benzer bu kararda

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki sözleşmenin «rekabet yasağına» ilişkin 9. maddesinin Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile güvence altına alınan «çalışma hürriyeti» ilkesine aykırı olması ve tarafların aralarında imzalayacakları bir sözleşme hükmü ile bu özgürlüğü ihlal anlamına gelecek herhangi bir düzenleme yapmalarının mümkün bulunmaması nedeniyle «geçersiz» olduğu, bu nedenle «geçersiz sözleşmeyle» öngörülen «cezai şartın» talep edilemeyeceği, davalı şirketin taraflar arasındaki sözleşmenin tarafı olmadığı, bu nedenle davalı şirkete «husumet» yöneltilmeyeceği gerekçesiyle, davalı şirket hakkındaki davanın «pasif husumet yokluğundan» diğer davalı hakkındaki davanın ise esastan reddine karar verilmiştir.

İstinaf mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davalı şirket hakkındaki davanın «pasif husumet yokluğundan» bahisle reddedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı ancak davalı işçinin davacı şirkette çalıştığı pozisyonun iş sırlarını, müşteri çevresini ve yapılan işleri öğrenmeye müsait olduğu, taraf şirketlerin aynı alanda faaliyet gösterdiği ve davalı işçinin davalı şirkette çalıştığı pozisyonun da önceki işiyle benzer olduğu, «rekabet yasağı» «kaydının» geçerli olabilmesi için somut bir zarar oluşmasına gerek olmayıp, zarar oluşması ihtimalinin dahi yeterli olduğu, yukarıda belirtilen hususlar gözetildiğinde zarar …

2-) Dava, davalı işçinin «hizmet sözleşmesindeki» «rekabet yasağı» «kaydına» aykırı davrandığı iddiasına dayalı «cezai şart» istemine ilişkindir.

6098 sayılı TBK’nın 444/2. maddesi hükmüne göre, «rekabet yasağı» «kaydı», ancak hizmet ilişkisi işçiye «müşteri çevresi» veya «üretim sırları» ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.

Tazminat

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/7731 E. 2023/2780 K.

Ortak:iş sırrı · müşteri çevresi · rekabet yasağı sözleşmesi · rekabet yasağı · tanıma · cezai şart · oy yasağı · kötü niyet

İncelediğiniz kararda

… ya çıkacağını, davacı şirket ile müvekkili arasındaki iş akdinin emeklilikte yaş hariç diğer şartların tamamlanması nedeniyle sona erdiğini, iş akdiyle aynı tarihli «rekabet yasağı sözleşmesinin» müvekkiline işverenin baskısı ile imzalatıldığını, söz konusu sözleşmede yer alan 30.000,00 USD «cezai şartın» fahiş bir rakam olup kimsenin isteyerek imzalayacağı bir sözleşme olmadığının açık olduğunu, hür irade ile imzalanmadığından «geçersiz» olduğunu, sözleşmenin dördüncü maddesinde belirtilen sınırlamaların da hukuka uygun olmadığını, tüm ambalaj sektörünü kapsayan bu yasağın geçersiz olduğunu, davacının ticari bir «sırra» vakıf olacak bir konumda olmadığını, «müşteri çevresi» ile de kişisel ilişki kurmasının mümkün bulunmadığını, müvekkilinin sahip olduğu bilgilerin bu sektörde çalışan herkesin bildiği genel bilgiler olduğunu, iş tecrübesi ile «haksız rekabetin» farklı olduğunu, müvekkilinin davacıya önemli bir zarar vermesi iddiasının da hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

A.Ş şirketinde çalışmaya başladığını, «rekabet yasağı sözleşmesinde» 30.000,00 USD «cezai şart» kararlaştırılmış olduğunu ileri sürerek 30.000,00 USD alacağın «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece davalı ile akdedilen «rekabet yasağı sözleşmesi» dikkate alınmadan karar verildiğini, bilirkişilerin de belirlediği üzere bu sözleşmenin geçerli bir sözleşme olduğunu, iş akdini emeklilik nedeniyle sona erdiren davalının, müvekkili şirketteki işinden ayrıldıktan sonra rakip firmada çalışmaya başladığını, sırf bu durumun dahi rekabet yasağına aykırılık teşkil etmekte ve davacının «kötü niyetini» ortaya koymakta olduğunu, davalının yaptığı görev gereği müvekkili şirketle ilgili teknik bilgi ve müşteri verilerine ulaşabilecek bir düzeyde olduğunu, davalının, müvekkili şirketin iş ve imalat sırlarını öğrenmesi mümkün olan ve bu hususta üretim konusundaki işlemlerin yürütülmesi bakımından «yetki» sahibi olan bir personel olduğunu, bu konuda itirazlarının Mahkemece dikkate alınmadığını, «eksik inceleme» yapıldığını savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

Benzer bu kararda

… davacının, işçinin orta düzey yönetici olduğunu iddia ettiği, ancak, işçinin şirkette idari, mali, teknolojik nitelikte ve ayrıca müşteri ve pazar alanında şirketin «son» derece önemli ve gizli bir çok bilgiye sahip olacak görevinin olmasını gerektiren orta düzey bir vasfı veya iş «tanımı» belirtir bir bilgi veya yazılı bir belgeye rastlanılmadığı, SGK İl Müdürlüğü'nün cevabi yazısına göre davacı şirket ve dava dışı Fitpak Ambalaj şirketinin iş kolunun farklı olduğu, davalı işcinin iş «sırrı» niteliği «taşıyabilecek» olgulara nüfus ettiği, toplanan kanıtlar ışığında ortaya konulamadığı, benzer yapılan işlerin «rekabet yasağı» ile korunacak iş sırlarından olmadığı, belirlenen kapsamdaki bilgilerle işvereni zarara uğratma olasılığının bulunmadığı ve kanıt yükümlülüğü altındaki iş veren tarafından önemli bir zarara uğrama olasılığını somutlaştırılıp ortaya konulmadığı, taraflar arasında yapılan «rekabet yasağı sözleşmesinin» 3 yıl süre ile düzenlendiği, ancak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 445 inci maddesi gereğince rekabet yasağı sözleşmelerinin 2 yılı aşamayacağının belirtildiği, bu nedenle taraflar arasındaki sözleşmenin rekabet yasağı şartının «geçersiz» olduğu, ayrıca yer sınırlandırılmasında da Ege, Marmara ve Güneydoğu bölgeleri bakımından bir sınırlama bulunmadığı, yer bakımından da getirilen bu rekabet yasağının Türkiye' nin belli başlı sanayi şehirlerini kapsaması nedeniyle davalı işcinin iktisadi geleceğinin «hakkaniyete» aykırı şekilde güçleştirdiği, ayrıca rekabet yasağı sözleşmesindeki yer alan 30.000,00 USD «cezai şartın» işcinin aldığı maaş, ekonomik durum gözönünde bulundurularak hakkaniyet çerçevesinde değerlendirildiğinde yüksek olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş …

… ının müvekkili firmada 03.07.2008 tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesi ile kalite ve sistem sorumlusu olarak çalışmaya başladığını, davalının müvekkili şirkette en «son» orta düzeyde yönetici konumunda bakım «görevlisi» olarak çalıştığını, 31.08.2014 tarihinde sigortalı işten ayrılış bildirgesinden de anlaşılacağı üzere iş ilişkisinin emeklilik için yaş dışında diğer şartların tamamlanması nedeniyle sona erdiğini, davalının müvekkili şirkette işe başladığı tarih olan 03.07.2008 tarihinde «rekabet yasağı sözleşmesi» imzaladığını, bu sözleşmede davalının her ne sebeple olursa olsun işten ayrılmasından itibaren 3 yıl süre ile ambalaj sektörüyle sınırlı olmak üzere müvekkili şirketin iştigal ettiği iş dalında kendi namına iş kurmamayı, rakip bir firmada çalışmamayı, rakip firmalarda ortak olmamayı kabul ve «taahhüt» ettiğini, ancak davalının işten ayrıldıktan sonra davacı şirket gibi ambalaj sektöründe bulunan rakip Fitpak Ambalaj A.Ş.'de çalışmaya başladığını, müvekkil şirkette en son orta düzey bakım görevlisi olarak çalışan davalının müvekkilinin «müşteri çevresi» hakkında bilgi edinme olanağına sahip olması ve müşterilerle kişisel ilişki içinde bulunmasının, müşterilerin özelliklerini, istek ve ihtiyaçlarını bilebilecek ve bu bilgileri kendi adına ekonomik bir değer olarak kullanabilecek konumda olmasını gerektirdiği, ayrıca davalının, imalat ve iş sırlarını öğrenme hallerine de vakıf olduğunu, davalının sözleşmedeki taahhüdüne aykırı davranması nedeniyle müvekkilinin «cezai şart» alacağının oluştuğunu ileri sürerek, 30.000,00 USD alacağın yasal faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; «rekabet yasağı sözleşmesinin ihlali» nedeniyle açılan «cezai şartın» tahsiline ilişkin davalarda iş mahkemelerinin «görevli» olduğunu, rekabet yasağına ilişkin olan şartın ancak işçinin müşterileri tanımasından veya iş sırlarını öğrenmesinden yararlanarak, işverene hissolunacak derecede bir zarar verebilecek ise geçerli olduğunu, davacı şirketin müvekkilinin işe olan ihtiyacından faydalanarak düzenlenen tek taraflı matbu şekilde olan sözleşmeye dayanarak dava açtığını, rekabet yasağının işçinin ekonomik hayatını geliştirme özgürlüğünü sınırlandırdığını, işçinin rekabet hakkını ancak kendi iradesiyle sınırlandırabileceğini, müvekkilinin iş sözleşmesi ile birlikte rekabet sözleşmesini de imzaladığının farkında bile olmadığını, işverenin müvekkilini bu konuda bilgilendirmediğini ve uyarmadığını, bu durumda müvekkilinin rekabet yasağını kabul ettiğinin söylenemeyeceğini, müvekkilinin işyerlerinde çalıştığı pozisyonun davacının iddiasının aksine işyeri ticari sırlarını öğrenebileceği bir yerde olmadığını, müvekkilinin yıllarca fabrikalarda bakım işçisi olarak çalıştığını, davanın «kötüniyetli» olarak açıldığını, sözleşmede yer bakımından yapılan sınırlamanın sanayileşmenin en yoğun olduğu bölgeler olan Ege, Marmara ve Güneydoğu bölgeleri olarak belirlendiğini, söz konusu sınırlandırmanın yıllarca bakım işçisi olarak çalışan müvekkilinin iktisadi geleceği bakımından «olumsuz» etkileyecek nitelikte olduğunu, sözleşme matbu olarak düzenlendiğinden, sözleşmede belirlenen cezai şartın her konumdaki işçi için aynı ve fahiş olduğunu, rekabet sözleşmesinin kanunun «emredici» hükümlerine aykırı düzenlendiğini, işçinin özgür iradesi ile düzenlenmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:ticari sır · sözleşmenin ihlali · emredici hüküm · şirket zararı · hakkaniyet · hizmet sözleşmesi · olumsuz oy · kötüniyet

Benzer bu kararda

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; «rekabet yasağı sözleşmesinin ihlali» nedeniyle açılan «cezai şartın» tahsiline ilişkin davalarda iş mahkemelerinin «görevli» olduğunu, rekabet yasağına ilişkin olan şartın ancak işçinin müşterileri tanımasından veya iş sırlarını öğrenmesinden yararlanarak, işverene hissolunacak derecede bir zarar verebilecek ise geçerli olduğunu, davacı şirketin müvekkilinin işe olan ihtiyacından faydalanarak düzenlenen tek taraflı matbu şekilde olan sözleşmeye dayanarak dava açtığını, rekabet yasağının işçinin ekonomik hayatını geliştirme özgürlüğünü sınırlandırdığını, işçinin rekabet hakkını ancak kendi iradesiyle sınırlandırabileceğini, müvekkilinin iş sözleşmesi ile birlikte rekabet sözleşmesini de imzaladığının farkında bile olmadığını, işverenin müvekkilini bu konuda bilgilendirmediğini ve uyarmadığını, bu durumda müvekkilinin rekabet yasağını kabul ettiğinin söylenemeyeceğini, müvekkilinin işyerlerinde çalıştığı pozisyonun davacının iddiasının aksine işyeri ticari sırlarını öğrenebileceği bir yerde olmadığını, müvekkilinin yıllarca fabrikalarda bakım işçisi olarak çalıştığını, davanın «kötüniyetli» olarak açıldığını, sözleşmede yer bakımından yapılan sınırlamanın sanayileşmenin en yoğun olduğu bölgeler olan Ege, Marmara ve Güneydoğu bölgeleri olarak belirlendiğini, söz konusu sınırlandırmanın yıllarca bakım işçisi olarak çalışan müvekkilinin iktisadi geleceği bakımından «olumsuz» etkileyecek nitelikte olduğunu, sözleşme matbu olarak düzenlendiğinden, sözleşmede belirlenen cezai şartın her konumdaki işçi için aynı ve fahiş olduğunu, rekabet sözleşmesinin kanunun «emredici» hükümlerine aykırı düzenlendiğini, işçinin özgür iradesi ile düzenlenmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

… iyle sona erdiren davalının, müvekkil şirketteki işinden ayrıldıktan sonra rakip firmalardan olan Fitpak Ambalaj firmasında çalışmaya başlamış olup, bu durumun dahi «rekabet yasağına» aykırılık teşkil ettiğini ve davalının «kötü niyetini» ortaya koyduğunu, her iki şirketin de ambalaj işi ile iştigal ettiğini ve «müşteri çevrelerinin» de birebir aynı olduğunu, iş kolu kodunun farklı olması rekabet yasağı çerçevesinde bir kıstas olarak kabul edilmediğini, iş akdini emeklilik nedeniyle sona erdiren davalının, müvekkil şirketteki işinden ayrıldıktan sonra rakip firmalardan olan ve müvekkil şirket ile aynı organize sanayi bölgesinde yer alan Egem Ambalaj firmasında çalışmaya başlamış olduğunu, sırf bu durumun dahi rekabet yasağına aykırılık teşkil ettiğini ve davalının kötü niyetini ortaya koyduğunu, davalının yaptığı görev gereği şirketle ilgili teknik bilgi ve müşteri verilerine ulaşabilecek bir düzeyde çalıştığını, davalının baskı operatörü olarak baskı iş ve işlemleri sırasında kullanılan işin tüm teknik sırlarına vakıf olduğunu, müvekkil «şirketin zarar» uğramasına neden olduğunu, ihtimalin varlığının da rekabet yasağına aykırılık teşkil edeceğini, çelişkilerin giderilmesi amacıyla bilirkişiden rapor alınmasını talepleri hakkında mahkemece olumlu ya da «olumsuz» bir değerlendirilme yapılmadan «eksik inceleme» ile karar verildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece «rekabet yasağı» hükmünün «geçersiz» olduğu sonucuna varıldığı, ancak hâkimin, işçinin ekonomik geleceğini «hakkaniyete» aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlanmaları içeremeceği gerekçesiyle doğrudan ve ikinci bir değerlendirme yapmadan rekabet yasağı hükümlerinin geçersiz olduğuna karar veremeyeceği, bu maddedeki şartlar dahilinde değerlendirme yaparak sözleşme hükümlerini sınırlayabilme «yetkisini» kullanıp kullanmayacağını tartışılarak neticesine göre karar verilmesi gerektiği, «rekabet yasağı sözleşmesinin» geçerli olabilmesi için, işveren tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedilmiş olması veya ayrılan işçi tarafından haksız olarak feshedilmemiş olması, davalı işçinin iş akdinin devamı sırasında işyerinin önemli «müşteri çevresi» veya üretim yönünden ticari sırlarına vakıf olabilecek bir pozisyonda çalışmış ve ayrıldıktan sonra yasaklı süre içerisinde rakip bir işyerinde çalışmaya başlaması veya kendisinin bu tür bir faaliyeti icra etmesi, önceki işyerinde edindiği bilgileri yeni işyerinde kullanmasının önceki işverene önemli zarar verebilme ihtimalinin varlığının yeterli olduğu, işverenin somut bir zarara uğraması gerekmemekte olup, işçinin yaptığı iş nedeniyle edindiği bilgileri, çalışmaya başladığı başka bir rakip işletmede kullanarak davacı işverene önemli ölçüde zarar verme ihtimalinin bulunmasının yeterli olduğu, her ne kadar ilk derece mahkemesince 6098 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak yapılan değerlendirmeyle sözleşmenin geçersizliğinin de davanın reddine gerekçe gösterilmesi hatalı ise de, hatalı olan bu hususun sonuca etkili olmadığı, davalının bakım elamanı olarak çalışması, davacı şirketin müşterileriyle ilgili bir görev ve sorumluluğunun bulunmaması ve yaptığı işin niteliği birlikte değerlendirildiğinde, davalının, davacı şirketin sırlarını bilebilecek konumda olmadığı, zarara uğratma ihtimalinin bulunmadığı, bu durumda, davacı tarafça, davalının davacı şirkette «ticari sır» niteliğindeki hangi bilgileri edindiği, ne şekilde kullandığı veya kullanabileceği, davacı şirketin bu yolla ne tür bir zarara uğradığı veya uğratabileceğinin somu …

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında 03.07.2008 başlangıç tarihli belirsiz süreli «hizmet sözleşmesi» yapıldığı, ayrıca 03.07.2008 tarihinde «rekabet yasağı sözleşmesi» imzalandığı, davalının davacı iş yerinden ayrılarak dava dışı Fitpak Ambalaj ve Kimya San. ve Tic.

Cezai şart

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/6410 E. 2022/697 K.

Ortak:müşteri çevresi · rekabet yasağı sözleşmesi · rekabet yasağı · cezai şart · oy yasağı · yasal faiz · istinaf yoluna başvurulabilirlik

İncelediğiniz kararda

A.Ş şirketinde çalışmaya başladığını, «rekabet yasağı sözleşmesinde» 30.000,00 USD «cezai şart» kararlaştırılmış olduğunu ileri sürerek 30.000,00 USD alacağın «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

… ya çıkacağını, davacı şirket ile müvekkili arasındaki iş akdinin emeklilikte yaş hariç diğer şartların tamamlanması nedeniyle sona erdiğini, iş akdiyle aynı tarihli «rekabet yasağı sözleşmesinin» müvekkiline işverenin baskısı ile imzalatıldığını, söz konusu sözleşmede yer alan 30.000,00 USD «cezai şartın» fahiş bir rakam olup kimsenin isteyerek imzalayacağı bir sözleşme olmadığının açık olduğunu, hür irade ile imzalanmadığından «geçersiz» olduğunu, sözleşmenin dördüncü maddesinde belirtilen sınırlamaların da hukuka uygun olmadığını, tüm ambalaj sektörünü kapsayan bu yasağın geçersiz olduğunu, davacının ticari bir «sırra» vakıf olacak bir konumda olmadığını, «müşteri çevresi» ile de kişisel ilişki kurmasının mümkün bulunmadığını, müvekkilinin sahip olduğu bilgilerin bu sektörde çalışan herkesin bildiği genel bilgiler olduğunu, iş tecrübesi ile «haksız rekabetin» farklı olduğunu, müvekkilinin davacıya önemli bir zarar vermesi iddiasının da hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının müvekkili şirkette 02.08.2010 tarihli iş sözleşmesi ile "film hattı elemanı" olarak çalıştığını, şirkette en «son» orta düzey yönetici konumunda olduğunu, iş ilişkisinin emeklilik için yaş dışında diğer şartların tamamlanması nedeniyle sona erdiğini, müvekkili şirkette işe başladığı tarih olan 02.08.2010 tarihinde «rekabet yasağı sözleşmesi» de imzaladığını, işbu sözleşmede davalının her ne sebeple olursa olsun işten ayrılmasından itibaren 3 yıl süre ile ambalaj sektörüyle sınırlı olmak üzere müvekkili şirketin iştigal ettiği iş dalında kendi namına iş kurmamayı, rakip bir firmada çalışmamayı, rakip firmalarda ortak olmamayı kabul ve «taahhüt» ettiğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 444 üncü ve devamı maddelerine dayalı olarak yapılan bu sözleşmeye rağmen davalının, müvekkili şi …

Benzer bu kararda

… pmış olduğu iş ve bulunduğu pozisyonun bu sırların kullanılmasına uygun olduğu, davacının somut bir zarara uğramış olması gerekmediği gibi davalının da somut olarak «ticari sır» niteliğindeki bilgilere sahip olması ve bu bilgileri davacı aleyhine kullanmasının da gerekmediği, davalı işçinin bu bilgilere ulaşabilme ve davacı işverene zarar verebilme ihtimal ve riskinin mevcut olmasının yeterli olduğu, sözleşmedeki «rekabet yasağına» aykırı davranıldığı ve «cezai şartın» istenebileceği, ancak sözleşmede kararlaştırılan 200.000 USD fahiş olup işçinin mahvına sebep olacak düzeyde olduğu, «hakkaniyet» ilkesi gözetilerek indirim yapılmasının zorunlu olduğu, bu nedenle cezanın 25.000,00 TL'ye indirilmesinin hakkaniyete uygun olacağı gerekçesiyle davanın kabulüne, 25.000.- TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

3- Dava, «rekabet yasağı sözleşmesine» dayalı «cezai şart» istemine ilişkindir.

4- Taraflar arasında düzenlenen «rekabet yasağı sözleşmesinin» 6/17 maddesinde, davalı işgörenin rekabet yasağını ihlali halinde 200.000 USD «cezai şart» öngörülmüş olup dava, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması «kaydı» ile 25.000,00 TL’nin tahsili istemi ile açılmış, yerel mahkemece sözleşmede kararlaştırılan 200.000 USD’nin davalının mahvına sebebiyet vereceği, «hakkaniyet» ilkesi gereği indirim yapılmasının zorunlu olduğu, cezanın 25.000,00 TL’ye indirilmesinin uygun olacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Farklı:coğrafi sınırlama · ticari sır · hizmet akdi · fiil ehliyeti · kanun yolu · hakkaniyet · hizmet sözleşmesi · taraf ehliyeti

Benzer bu kararda

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ve toplanan delillere göre,davanın «rekabet yasağı» ihlalinden kaynaklanan «cezai şart» talebine ilişkin olduğu, «hizmet akdinin» rekabet yasağına ilişkin 6.17'nci maddesinde «coğrafi sınırlama» getirilmediği ayrıca yasada belirtilen iki yıllık süre aşılarak 3 yıl için rekabet yasağının öngörüldüğü, sözleşmedeki hükmün bu şekli ile kanuna aykırı olduğu, hü …

… pmış olduğu iş ve bulunduğu pozisyonun bu sırların kullanılmasına uygun olduğu, davacının somut bir zarara uğramış olması gerekmediği gibi davalının da somut olarak «ticari sır» niteliğindeki bilgilere sahip olması ve bu bilgileri davacı aleyhine kullanmasının da gerekmediği, davalı işçinin bu bilgilere ulaşabilme ve davacı işverene zarar verebilme ihtimal ve riskinin mevcut olmasının yeterli olduğu, sözleşmedeki «rekabet yasağına» aykırı davranıldığı ve «cezai şartın» istenebileceği, ancak sözleşmede kararlaştırılan 200.000 USD fahiş olup işçinin mahvına sebep olacak düzeyde olduğu, «hakkaniyet» ilkesi gözetilerek indirim yapılmasının zorunlu olduğu, bu nedenle cezanın 25.000,00 TL'ye indirilmesinin hakkaniyete uygun olacağı gerekçesiyle davanın kabulüne, 25.000.- TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK'nın 444. maddesi uyarınca, «fiil ehliyetine» sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir.

… Mahkemesince, davalının davacı firma nezninde çalıştığı ve davalının iş akdinin emeklilik nedeniyle sonlandırıldığı, taraflar arasında imzalanan 03.01.2003 tarihli «hizmet sözleşmenin» 6.17. maddesinde «rekabet yasağının» düzenlendiği, iş sözleşmesi içeriği incelendiğinde işveren aleyhine hiç bir «cezai şarta» yer verilmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı HMK.nun 353/1-b-2 maddesi gereğince Adana 2.

Gerekçe

Benzer Kararlar

Karar metni

HÜKÜM

I. DAVA

II. CEVAP

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

IV. İSTİNAF

V. TEMYİZ

VI. KARAR