Sigorta poliçesinden tazminat | Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/1815 E. 2023/1814 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
sigortalanabilir menfaat↗ muavin defter↗ nakliyat abonman sigorta poliçesi↗ nakliyat abonman sigortası↗ lütuf (hatır) ödemesi↗ bağış↗ abonman sigorta poliçesi↗ rücuen tazmin↗ mutlak ticari dava↗ halefiyet↗ tahkikat↗ rücuen tahsil↗ rücu↗ mahsup↗ temlik↗ taşıyıcı↗ taşıyan↗ sigorta poliçesi↗ kusur↗ hasar↗ eksik inceleme↗ teslim↗ e-defter↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece 14.12.2015 tarih, 2015/580 E. ve 2015/1010 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki sözleşmeye göre satıcının malı tesliminden sonra sorumluluğun alıcıya geçtiği, ürünlerin zarar görmesi halinde zarar görenin satıcı değil alıcı olduğu, satıcının ihraç ettiği malların bir kısmının bedelini alıcı firmadan tahsil ettiği, sigorta şirketinin satıcıya bir tazminat ödemesinde bulunma zorunluluğunun olmadığı, menfaati sigortalanan alıcı firmanın sigortaya müracaat ederek hasar bedelini talep edebileceği, alıcı firmanın zararının ödenmesi halinde taşıyıcıya rücu edebileceği, bu durumda hak sahibi olan Kazakistan'daki firmaya ödenmeyen hasar bedelinden dolayı davacı şirketin halefiyet hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Birinci Bozma Kararı
Dairemizin 09.01.2018 tarih, 2016/5965 E. ve 2018/116 K. sayılı kararıyla davanın mutlak ticari dava olduğu, asliye hukuk mahkemesinin görevli bulunmadığı, ticaret mahkemesinin görevli olduğu, işin esasına girilmemesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 18.10.2019 tarih, 2019/319 E. ve 2019/1140 K. sayılı kararı ile davacı sigortalısı ile alıcı arasında teslim yerinin Gaziantep olacağı bir satımın yapıldığı, satıcının malı tesliminden sonra sorumluluğun alıcıya geçtiği, ürünlerin zarar görmesi halinde zarar görenin satıcı değil alıcı olduğu, dosyadaki belgelerden de satıcının ihraç ettiği malların bir kısmının bedelinin alıcı firmadan tahsil ettiğinin anlaşıldığı, satıcının malların tamamının bedelini talep etmemesinin bağış niteliğinde olduğu, bu halde de sigorta şirketinin satıcıya bir tazminat ödemesinde bulunma zorunluluğunun bulunmadığı, sigortalıya yapılan ödemenin ex gratia niteliği taşıdığı, ayrıca davacı tarafça alıcı firmanın zararının ödenmesi halinde taşıyıcıya rücu edebileceği, bu durumda hak sahibi olan Kazakistan'daki firmaya ödenmeyen hasar bedelinden dolayı davacı şirketin halefiyet hakkının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
D. İkinci Bozma Kararı
Dairemizin 17.03.2021 tarih, 2021/34 E. ve 2021/2514 K. sayılı kararıyla poliçenin tanziminden hasar tarihine dek olan süreçte sigortalının menfaatinin olması gerektiği, sigortalı şirket tarafından alıcıdan satım bedelinin tahsil edilip edilmediğinin araştırılarak tahsil edilmemiş olduğunun tespiti halinde sigortalının menfaatinin bulunduğu gözetilerek karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece 27.09.2021 tarih, 2021/586 E. ve 2021/709 K. sayılı kararı ile sigortalı Erhan İç ve Dış Tic. Ltd. Şti vekilinin sunduğu belgelere göre A-212187 no.lu faturaya konu alışverişin 173.371,20 TL olduğu, 2012 yılı yevmiye defter örneğinin incelenmesinde satışa konu faturanın deftere işlendiği, mahsup fişi örneğinin de beyan dilekçesi ekinde yer aldığı, 2012 muavin defterindeki kayıtlara göre dava dışı Tashov Kahraman'dan bakiye alacağın bulunmadığı, alıcıdan satım bedelinin tahsil edilmiş olduğu, bu durumda sigortalının menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yanan ürünlerin alıcıya ulaşmadığını, altı tırın teslim edildiğini ancak dört tırdaki emtianın yandığını, dört tır için ödeme yapılmadığını, eksik incelendiğini, temlikname gereğince dava ve talep haklarının bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, nakliyat abonman sigorta poliçesi kapsamında ödendiği iddia edilen tazminatın rücuen tahsil talebinin haklı olup olmadığı hususuna ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1408 inci maddesi.
3. Değerlendirme
Dava, emtia nakliye sigorta poliçesiyle sigortalı emtianın zarar görmesi nedeniyle hasar bedelinin rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Davacı vekili, emtianın davalıların sürücü ve taşıyanı oldukları araçta Kazakistan'a nakliyesi sırasında 08.05.2012 tarihinde meydana gelen yangında bir kısım emtianın yandığını, yanan emtia yerine 16.05.2012 tarihinde tekrar alıcıya sevkiyat yapılarak teslimatın gerçekleştirildiğini, ancak yanan emtia bedelinin alıcı tarafından ayrıca ödenmediğini iddia etmiş, Dairenin 2021/34-2514 sayılı bozma ilamı ile "yanan emtianın satış bedelinin alıcıdan tahsil edilip edilmediğinin araştırılması" gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.
Yerel mahkemece bozma ilamına uyulmakla birlikte bozma gereği yerine getirilmemiştir.
Bu halde, yukarıda açıklanan hususların sigortalı şirketin defter ve kayıtlarından ayrıntılı bir şekilde, araştırılması ve aynı hususların yurtdışındaki alıcıdan yöntemine uygun şekilde tahkik ve tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi için yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/5965 E. 2018/116 K.
Ortak:bağış · rücuen tazmin · mutlak ticari dava · halefiyet · rücu · taşıyıcı · sigorta poliçesi · hasar · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 18.10.2019 tarih, 2019/319 E. ve 2019/1140 K. sayılı kararı ile davacı sigortalısı ile alıcı arasında «teslim» yerinin Gaziantep olacağı bir satımın yapıldığı, satıcının malı tesliminden sonra sorumluluğun alıcıya geçtiği, ürünlerin zarar görmesi halinde zarar görenin satıcı değil alıcı olduğu, dosyadaki belgelerden de satıcının ihraç ettiği malların bir kısmının bedelinin alıcı firmadan tahsil ettiğinin anlaşıldığı, satıcının malların tamamının bedelini talep etmemesinin «bağış» niteliğinde olduğu, bu halde de sigorta şirketinin satıcıya bir tazminat ödemesinde bulunma zorunluluğunun bulunmadığı, sigortalıya yapılan ödemenin ex gratia niteliği taşıdığı, ayrıca davacı tarafça alıcı firmanın zararının ödenmesi halinde «taşıyıcıya» «rücu» edebileceği, bu durumda hak sahibi olan Kazakistan'daki firmaya ödenmeyen «hasar» bedelinden dolayı davacı şirketin «halefiyet» hakkının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece 14.12.2015 tarih, 2015/580 E. ve 2015/1010 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki sözleşmeye göre satıcının malı «tesliminden» sonra sorumluluğun alıcıya geçtiği, ürünlerin zarar görmesi halinde zarar görenin satıcı değil alıcı olduğu, satıcının ihraç ettiği malların bir kısmının bedelini alıcı firmadan tahsil ettiği, sigorta şirketinin satıcıya bir tazminat ödemesinde bulunma zorunluluğunun olmadığı, menfaati sigortalanan alıcı firmanın sigortaya müracaat ederek «hasar» bedelini talep edebileceği, alıcı firmanın zararının ödenmesi halinde «taşıyıcıya» «rücu» edebileceği, bu durumda hak sahibi olan Kazakistan'daki firmaya ödenmeyen hasar bedelinden dolayı davacı şirketin «halefiyet» hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Değerlendirme Dava, emtia nakliye «sigorta poliçesiyle» sigortalı emtianın zarar görmesi nedeniyle «hasar» bedelinin «rücuen tazmini» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşmeye göre satıcının malı «tesliminden» sonra sorumluluğun alıcıya geçtiği, ürünlerin zarar görmesi halinde zarar görenin satıcı değil, alıcı olduğu, satıcının ihraç ettiği malların bir kısmının bedelini alıcı firmadan tahsil ettiği, alıcının malların tamamının bedelini ödemek zorunda olduğu, satıcının malların tamamının bedelini talep etmemesinin «bağış» niteliğinde olduğu, sigorta şirketinin satıcıya bir tazminat ödemesinde bulunma zorunluluğunun olmadığı, menfaati sigortalanan alıcı firmanın sigortaya müracaat ederek «hasar» bedelini talep edebileceği, alıcı firmanın zararının ödenmesi halinde «taşıyıcıya» «rücu» edebileceği, bu durumda hak sahibi olan Kazakistan'daki firmaya ödenmeyen hasar bedelinden dolayı davacı şirketin «halefiyet» hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine kabulüne karar verilmiştir.
Dava, emtia nakliye «sigorta poliçesiyle» sigortalı emtianın zarar görmesi nedeniyle «hasar» bedelinin «rücuen tazmini» istemine ilişkindir.
Dava konusu uyuşmazlık niteliği itibariyle «mutlak ticari» davadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:görevsizlik kararı
Benzer bu karardaAsliye Ticaret Mahkemesinin vermiş olduğu «görevsizlik» kararı temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmekle gönderilen mahkemeyi bağlamaz.
Bu durumda mahkemece «görevsizlik» kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilip hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/34 E. 2021/2514 K.
Ortak:sigortalanabilir menfaat · nakliyat abonman sigortası · nakliyat abonman sigorta poliçesi · bağış · abonman sigorta poliçesi · halefiyet · rücuen tahsil · rücu
İncelediğiniz karardaUyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, «nakliyat abonman sigorta poliçesi» kapsamında ödendiği iddia edilen tazminatın «rücuen tahsil» talebinin haklı olup olmadığı hususuna ilişkindir.
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 18.10.2019 tarih, 2019/319 E. ve 2019/1140 K. sayılı kararı ile davacı sigortalısı ile alıcı arasında «teslim» yerinin Gaziantep olacağı bir satımın yapıldığı, satıcının malı tesliminden sonra sorumluluğun alıcıya geçtiği, ürünlerin zarar görmesi halinde zarar görenin satıcı değil alıcı olduğu, dosyadaki belgelerden de satıcının ihraç ettiği malların bir kısmının bedelinin alıcı firmadan tahsil ettiğinin anlaşıldığı, satıcının malların tamamının bedelini talep etmemesinin «bağış» niteliğinde olduğu, bu halde de sigorta şirketinin satıcıya bir tazminat ödemesinde bulunma zorunluluğunun bulunmadığı, sigortalıya yapılan ödemenin ex gratia niteliği taşıdığı, ayrıca davacı tarafça alıcı firmanın zararının ödenmesi halinde «taşıyıcıya» «rücu» edebileceği, bu durumda hak sahibi olan Kazakistan'daki firmaya ödenmeyen «hasar» bedelinden dolayı davacı şirketin «halefiyet» hakkının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece 14.12.2015 tarih, 2015/580 E. ve 2015/1010 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki sözleşmeye göre satıcının malı «tesliminden» sonra sorumluluğun alıcıya geçtiği, ürünlerin zarar görmesi halinde zarar görenin satıcı değil alıcı olduğu, satıcının ihraç ettiği malların bir kısmının bedelini alıcı firmadan tahsil ettiği, sigorta şirketinin satıcıya bir tazminat ödemesinde bulunma zorunluluğunun olmadığı, menfaati sigortalanan alıcı firmanın sigortaya müracaat ederek «hasar» bedelini talep edebileceği, alıcı firmanın zararının ödenmesi halinde «taşıyıcıya» «rücu» edebileceği, bu durumda hak sahibi olan Kazakistan'daki firmaya ödenmeyen hasar bedelinden dolayı davacı şirketin «halefiyet» hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Benzer bu karardaDava, «nakliyat abonman sigorta poliçesi» kapsamında olduğu iddia edilen «hasara» istinaden ödenen tazminatın «rücuen tahsili» istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, davacı sigortalısı ile alıcı arasında «teslim» yerinin Gaziantep şeklinde olacağı bir satımın yapıldığı, satıcının malı tesliminden sonra sorumluluğun alıcıya geçtiği, ürünlerin zarar görmesi halinde zarar görenin satıcı değil alıcı olduğu, dosyadaki belgelerden de satıcının ihraç ettiği malların bir kısmının bedelinin alıcı firmadan tahsil ettiğinin anlaşıldığı, satıcının malların tamamının bedelini talep etmemesinin «bağış» niteliğinde olduğu, bu halde de sigorta şirketinin satıcıya bir tazminat ödemesinde bulunma zorunluluğunun olmadığı, sigortalıya yapılan ödemenin ex gratia niteliği taşıdığı, ayrıca davacı tarafça alıcı firmanın zararının ödenmesi halinde «taşıyıcıya» «rücu» edebileceği, bu durumda hak sahibi olan Kazakistan'daki firmaya ödenmeyen «hasar» bedelinden dolayı davacı şirketin «halefiyet» hakkının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK’nın 1408 maddesi “«sigorta sözleşmesinin» yapılması anında, «sigortalanan menfaat» mevcut değilse, sigorta sözleşmesi «geçersizdir».
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sigorta sözleşmesi · geçersizlik
Benzer bu kararda6102 sayılı TTK’nın 1408 maddesi “«sigorta sözleşmesinin» yapılması anında, «sigortalanan menfaat» mevcut değilse, sigorta sözleşmesi «geçersizdir».
Sözleşmenin yapıldığı anda var olan menfaat, sözleşmenin süresi içinde ortadan kalkarsa, sözleşme o anda «geçersiz» olur.” hükmünü haiz olup, bu hüküm uyarınca poliçenin tanziminden «hasar» tarihine dek olan süreçte «sigortalının menfaatinin» olması gerekmektedir.
-
Tazminat | Meblağların ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/15161 E. 2017/2587 K.
Ortak:halefiyet · sigorta poliçesi · hasar · eksik inceleme · e-defter
İncelediğiniz karardaMahkemece 14.12.2015 tarih, 2015/580 E. ve 2015/1010 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki sözleşmeye göre satıcının malı «tesliminden» sonra sorumluluğun alıcıya geçtiği, ürünlerin zarar görmesi halinde zarar görenin satıcı değil alıcı olduğu, satıcının ihraç ettiği malların bir kısmının bedelini alıcı firmadan tahsil ettiği, sigorta şirketinin satıcıya bir tazminat ödemesinde bulunma zorunluluğunun olmadığı, menfaati sigortalanan alıcı firmanın sigortaya müracaat ederek «hasar» bedelini talep edebileceği, alıcı firmanın zararının ödenmesi halinde «taşıyıcıya» «rücu» edebileceği, bu durumda hak sahibi olan Kazakistan'daki firmaya ödenmeyen hasar bedelinden dolayı davacı şirketin «halefiyet» hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 18.10.2019 tarih, 2019/319 E. ve 2019/1140 K. sayılı kararı ile davacı sigortalısı ile alıcı arasında «teslim» yerinin Gaziantep olacağı bir satımın yapıldığı, satıcının malı tesliminden sonra sorumluluğun alıcıya geçtiği, ürünlerin zarar görmesi halinde zarar görenin satıcı değil alıcı olduğu, dosyadaki belgelerden de satıcının ihraç ettiği malların bir kısmının bedelinin alıcı firmadan tahsil ettiğinin anlaşıldığı, satıcının malların tamamının bedelini talep etmemesinin «bağış» niteliğinde olduğu, bu halde de sigorta şirketinin satıcıya bir tazminat ödemesinde bulunma zorunluluğunun bulunmadığı, sigortalıya yapılan ödemenin ex gratia niteliği taşıdığı, ayrıca davacı tarafça alıcı firmanın zararının ödenmesi halinde «taşıyıcıya» «rücu» edebileceği, bu durumda hak sahibi olan Kazakistan'daki firmaya ödenmeyen «hasar» bedelinden dolayı davacı şirketin «halefiyet» hakkının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Değerlendirme Dava, emtia nakliye «sigorta poliçesiyle» sigortalı emtianın zarar görmesi nedeniyle «hasar» bedelinin «rücuen tazmini» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaŞti. tarafından alıcıya düzenlenen ve inceleme konusu 21/07/2006 tarih, 734010 sıra numaralı faturanın «ticari defterlerde kayıtlı» olduğu, alıcı tarafın ödemelerinin «fatura» bazında olmadığı, muhtelif tarihlerde ve muhtelif tutarlarda ödemelerden oluştuğu, söz konusu fatura tarihinden sonra alıcı tarafa mal satışı yapılarak fatura düze …
Dava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuan tazminat» istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacılar vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizce, " davacı tarafça «hasara» uğrayan 18 soğutucudan 12 adedinin bedelinin tahsil edilmediği iddia edilmiş olup, bu doğrultuda dosyaya «cari hesap ekstresi» delil olarak sunulmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:cif satış · açık hesap · cari hesap ekstresi · nakliyat sigortası · rücuan tazminat · aktif husumet yokluğu · aktif husumet ehliyeti · cari hesap
Benzer bu karardaŞti'nin alıcı tarafa düzenlediği «fatura» bedelini alıcıdan tahsil ettiği ve dava konusu edilebilecek bir zarara uğramadığı, davacının kanuni halef sıfatını haiz olmadığı, dolayısıyla davacının «aktif husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle «aktif husumet yokluğu» nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuan tazminat» istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacılar vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizce, " davacı tarafça «hasara» uğrayan 18 soğutucudan 12 adedinin bedelinin tahsil edilmediği iddia edilmiş olup, bu doğrultuda dosyaya «cari hesap ekstresi» delil olarak sunulmuştur.
Şti isimli satıcı şirketin 2006 ve 2007 hesap dönemleri kayıtlarının incelenmesinde tarafların «açık hesap» şeklinde çalıştığı, dava dışı satıcı ...
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/18113 E. 2013/15643 K.
Ortak:eksik inceleme · e-defter
İncelediğiniz karardaŞti vekilinin sunduğu belgelere göre A-212187 no.lu faturaya konu alışverişin 173.371,20 TL olduğu, 2012 yılı yevmiye «defter» örneğinin incelenmesinde satışa konu faturanın deftere işlendiği, «mahsup» fişi örneğinin de beyan dilekçesi ekinde yer aldığı, 2012 «muavin defterindeki» kayıtlara göre dava dışı Tashov Kahraman'dan bakiye alacağın bulunmadığı, alıcıdan satım bedelinin tahsil edilmiş olduğu, bu durumda «sigortalının menfaatinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yanan ürünlerin alıcıya ulaşmadığını, altı tırın «teslim» edildiğini ancak dört tırdaki emtianın yandığını, dört tır için ödeme yapılmadığını, «eksik incelendiğini», «temlikname» gereğince dava ve talep haklarının bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
Bu halde, yukarıda açıklanan hususların sigortalı şirketin «defter» ve kayıtlarından ayrıntılı bir şekilde, araştırılması ve aynı hususların yurtdışındaki alıcıdan yöntemine uygun şekilde «tahkik» ve tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi için yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, yangın raporunun yanan şeyin «son» durumu başlıklı kısmında nelerin yandığı belirtilmekle sadece muhtelif evrak ve dosyalardan bahsedildiği, «defterlerin» mali müşavirin yanan ofisinde olduğu kanıtlanamadığı gibi, muhtelif evrak ve dosyalar kavramından da defterlerin yandığını çıkarmanın mümkün olmadığı, salt bu tuta …
Ancak, dava dilekçesinde ileri sürülen yangın olgusu dosya kapsamıyla sabit olup, «zayi belgesi» istenen «ticari defterlerin» olay tarihinde davacının muhasebecisinin işyerinde bulunması da hayatın olağan akışına uygundur.
Bu itibarla, davacı tarafından bildirilen diğer delillerin de birlikte değerlendirilmesi suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ile hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:zayi belgesi · zayi · ticari defter · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaAncak, dava dilekçesinde ileri sürülen yangın olgusu dosya kapsamıyla sabit olup, «zayi belgesi» istenen «ticari defterlerin» olay tarihinde davacının muhasebecisinin işyerinde bulunması da hayatın olağan akışına uygundur.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, yangın raporunun yanan şeyin «son» durumu başlıklı kısmında nelerin yandığı belirtilmekle sadece muhtelif evrak ve dosyalardan bahsedildiği, «defterlerin» mali müşavirin yanan ofisinde olduğu kanıtlanamadığı gibi, muhtelif evrak ve dosyalar kavramından da defterlerin yandığını çıkarmanın mümkün olmadığı, salt bu tuta …
Dava, TTK’nın 68/4. maddesi uyarınca «zayi» kararı verilmesi istemine ilişkin olup mahkemece, yukarıda açıklanan gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2022/1815 E. , 2023/1814 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2021/586 Esas, 2021/709 Karar
HÜKÜM
Davanın reddi kararı
Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili sigorta şirketinin sigortalısı olan dava dışı ...'ne ait emtianın nakliyesi sırasında araçta yangın meydana gelmesi nedeniyle hasarlandığını, hasar nedeniyle sigortalıya hasar bedeli ödendiğini, ödenen hasar bedelinin işleten ve sürücü olan davalılardan talep edilmesine rağmen ödenmediğini ileri sürerek 186.179,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... Halafkan cevap dilekçesinde; yangında kusuru bulunmadığını, istenilen tazminat bedelinin fahiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; hasarın poliçe kapsamı dışında olduğunu, bu durumda ödemenin lütuf ödemesi olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen İlk Karar
Mahkemece 14.12.2015 tarih, 2015/580 E. ve 2015/1010 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki sözleşmeye göre satıcının malı tesliminden sonra sorumluluğun alıcıya geçtiği, ürünlerin zarar görmesi halinde zarar görenin satıcı değil alıcı olduğu, satıcının ihraç ettiği malların bir kısmının bedelini alıcı firmadan tahsil ettiği, sigorta şirketinin satıcıya bir tazminat ödemesinde bulunma zorunluluğunun olmadığı, menfaati sigortalanan alıcı firmanın sigortaya müracaat ederek hasar bedelini talep edebileceği, alıcı firmanın zararının ödenmesi halinde taşıyıcıya rücu edebileceği, bu durumda hak sahibi olan Kazakistan'daki firmaya ödenmeyen hasar bedelinden dolayı davacı şirketin halefiyet hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Birinci Bozma Kararı
Dairemizin 09.01.2018 tarih, 2016/5965 E. ve 2018/116 K. sayılı kararıyla davanın mutlak ticari dava olduğu, asliye hukuk mahkemesinin görevli bulunmadığı, ticaret mahkemesinin görevli olduğu, işin esasına girilmemesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 18.10.2019 tarih, 2019/319 E. ve 2019/1140 K. sayılı kararı ile davacı sigortalısı ile alıcı arasında teslim yerinin Gaziantep olacağı bir satımın yapıldığı, satıcının malı tesliminden sonra sorumluluğun alıcıya geçtiği, ürünlerin zarar görmesi halinde zarar görenin satıcı değil alıcı olduğu, dosyadaki belgelerden de satıcının ihraç ettiği malların bir kısmının bedelinin alıcı firmadan tahsil ettiğinin anlaşıldığı, satıcının malların tamamının bedelini talep etmemesinin bağış niteliğinde olduğu, bu halde de sigorta şirketinin satıcıya bir tazminat ödemesinde bulunma zorunluluğunun bulunmadığı, sigortalıya yapılan ödemenin ex gratia niteliği taşıdığı, ayrıca davacı tarafça alıcı firmanın zararının ödenmesi halinde taşıyıcıya rücu edebileceği, bu durumda hak sahibi olan Kazakistan'daki firmaya ödenmeyen hasar bedelinden dolayı davacı şirketin halefiyet hakkının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
D. İkinci Bozma Kararı
Dairemizin 17.03.2021 tarih, 2021/34 E. ve 2021/2514 K. sayılı kararıyla poliçenin tanziminden hasar tarihine dek olan süreçte sigortalının menfaatinin olması gerektiği, sigortalı şirket tarafından alıcıdan satım bedelinin tahsil edilip edilmediğinin araştırılarak tahsil edilmemiş olduğunun tespiti halinde sigortalının menfaatinin bulunduğu gözetilerek karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece 27.09.2021 tarih, 2021/586 E. ve 2021/709 K. sayılı kararı ile sigortalı Erhan İç ve Dış Tic. Ltd. Şti vekilinin sunduğu belgelere göre A-212187 no.lu faturaya konu alışverişin 173.371,20 TL olduğu, 2012 yılı yevmiye defter örneğinin incelenmesinde satışa konu faturanın deftere işlendiği, mahsup fişi örneğinin de beyan dilekçesi ekinde yer aldığı, 2012 muavin defterindeki kayıtlara göre dava dışı Tashov Kahraman'dan bakiye alacağın bulunmadığı, alıcıdan satım bedelinin tahsil edilmiş olduğu, bu durumda sigortalının menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yanan ürünlerin alıcıya ulaşmadığını, altı tırın teslim edildiğini ancak dört tırdaki emtianın yandığını, dört tır için ödeme yapılmadığını, eksik incelendiğini, temlikname gereğince dava ve talep haklarının bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, nakliyat abonman sigorta poliçesi kapsamında ödendiği iddia edilen tazminatın rücuen tahsil talebinin haklı olup olmadığı hususuna ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1408 inci maddesi.
3. Değerlendirme
Dava, emtia nakliye sigorta poliçesiyle sigortalı emtianın zarar görmesi nedeniyle hasar bedelinin rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Davacı vekili, emtianın davalıların sürücü ve taşıyanı oldukları araçta Kazakistan'a nakliyesi sırasında 08.05.2012 tarihinde meydana gelen yangında bir kısım emtianın yandığını, yanan emtia yerine 16.05.2012 tarihinde tekrar alıcıya sevkiyat yapılarak teslimatın gerçekleştirildiğini, ancak yanan emtia bedelinin alıcı tarafından ayrıca ödenmediğini iddia etmiş, Dairenin 2021/34-2514 sayılı bozma ilamı ile "yanan emtianın satış bedelinin alıcıdan tahsil edilip edilmediğinin araştırılması" gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.
Yerel mahkemece bozma ilamına uyulmakla birlikte bozma gereği yerine getirilmemiştir.
Bu halde, yukarıda açıklanan hususların sigortalı şirketin defter ve kayıtlarından ayrıntılı bir şekilde, araştırılması ve aynı hususların yurtdışındaki alıcıdan yöntemine uygun şekilde tahkik ve tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi için yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Mahkeme kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
23.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/932083800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz