Tazminat | Meblağların ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/15161 E. 2017/2587 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
cif satış↗ açık hesap↗ cari hesap ekstresi↗ nakliyat sigortası↗ rücuan tazminat↗ aktif husumet yokluğu↗ halefiyet↗ aktif husumet ehliyeti↗ aktif dava ehliyeti↗ cari hesap↗ ticari defter kayıtları↗ aktif husumet↗ husumet ehliyeti↗ husumet yokluğu↗ taraf ehliyeti↗ ticari defter↗ fatura↗ sigorta poliçesi↗ hasar↗ eksik inceleme↗ husumet↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava dışı ... Tic. Ltd. Şti isimli satıcı şirketin 2006 ve 2007 hesap dönemleri kayıtlarının incelenmesinde tarafların açık hesap şeklinde çalıştığı, dava dışı satıcı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından alıcıya düzenlenen ve inceleme konusu 21/07/2006 tarih, 734010 sıra numaralı faturanın ticari defterlerde kayıtlı olduğu, alıcı tarafın ödemelerinin fatura bazında olmadığı, muhtelif tarihlerde ve muhtelif tutarlarda ödemelerden oluştuğu, söz konusu fatura tarihinden sonra alıcı tarafa mal satışı yapılarak fatura düzenlendiği ve yine alıcı tarafından da bu faturaların karşılığının birçok kez ödemeler yapıldığı ve dava konusu fatura bedelinin de ödendiğinin ve dava konusu 21/07/2006 tarihli faturadan sonraki hesap hareketlerinde, satıcı şirket ile alıcının ticari ilişkilerinin devam etmesi nedeniyle 31/12/2007 tarihi itibariyle dava dışı satıcının alıcıdan halen 138.433,91 TL tutarında alacaklı olduğunun tespit edildiği, dava dışı satıcı ... Tic. Ltd. Şti'nin alıcı tarafa düzenlediği fatura bedelini alıcıdan tahsil ettiği ve dava konusu edilebilecek bir zarara uğramadığı, davacının kanuni halef sıfatını haiz olmadığı, dolayısıyla davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, nakliyat sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacılar vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizce, " davacı tarafça hasara uğrayan 18 soğutucudan 12 adedinin bedelinin tahsil edilmediği iddia edilmiş olup, bu doğrultuda dosyaya cari hesap ekstresi delil olarak sunulmuştur. Bu durumda, mahkemece, hasarlı soğutucuların bedelinin alıcı tarafından satıcıya ödenip ödenmediğinin belirlenmesi ve davacının halefiyet hakkının doğup doğmadığının hasıl olacak sonuca göre değerlendirilmesi gerekirken, bu husus üzerinde durulmadan yazılı gerekçeyle hüküm tesisi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle bozulmuştur. Bozmaya uyulduktan sonra mahkemece davada davacının kanuni halef sıfatını haiz olmadığı ve dolayısıyla davacının aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, davacının sigortalısı tarafından soğutucuların bedelinin alıcı tarafından ödenmediği, sigorta şirketince yapılan ödeme ile hesabın kapatıldığı bildirilerek 16.09.2010 tarihi yazı ile ekinde hesap ekstresi sunulmuştur. Böylece somut olayda satıcının cif satış nedeniyle malın bedelini tamamen alıcısından tahsil ettiği belli olmadığından mahkemece bu husus üzerinde durulup, davacının sigortalısının yazısı değerlendirilerek, şayet hasarlı 12 adet soğutucunun bedelini satıcıya ödememiş olduğu belirlenir ise, bu durumda davacı ... şirketinin satıcıya yaptığı ödemeye geçerlilik tanıyarak, sigortacı davacının halefiyet hakkının doğduğunun kabulü gerekir. Bu bağlamda, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile davacının sigortalısının ticari kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak, bilirkişiden ödemeyi kimin yaptığı konusunda alınacak rapor sonucuna göre davacının aktif dava ehliyetine sahip olup olmadığı belirlenip sonucuna göre işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Rücuen tazminat | Meblağların ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/11545 E. 2012/17337 K.
Ortak:cif satış · cari hesap ekstresi · nakliyat sigortası · halefiyet · cari hesap · sigorta poliçesi · hasar
İncelediğiniz karardaMahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacılar vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizce, " davacı tarafça «hasara» uğrayan 18 soğutucudan 12 adedinin bedelinin tahsil edilmediği iddia edilmiş olup, bu doğrultuda dosyaya «cari hesap ekstresi» delil olarak sunulmuştur.
Dava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuan tazminat» istemine ilişkindir.
Böylece somut olayda satıcının «cif satış» nedeniyle malın bedelini tamamen alıcısından tahsil ettiği belli olmadığından mahkemece bu husus üzerinde durulup, davacının sigortalısının yazısı değerlendirilerek, şayet hasarlı 12 adet soğutucunun bedelini satıcıya ödememiş olduğu belirlenir ise, bu durumda davacı ... şirketinin satıcıya yaptığı ödemeye geçerlilik tanıyarak, sigortacı davacının «halefiyet» hakkının doğduğunun kabulü gerekir.
Benzer bu karardaSomut olayda, davacı tarafça «hasara» uğrayan 18 soğutucudan 12 adedinin bedelinin tahsil edilmediği iddia edilmiş olup, bu doğrultuda dosyaya «cari hesap ekstresi» delil olarak sunulmuştur.
Dava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen tazminat» talebine ilişkindir.
TTK'nun 1143, 1147 ve 1139. maddeleri hükümleri karşısında, CİF satışta «hasarın» alıcıya geçmesi ve satıcının sigorta bedelini de tahsil etmiş olması nedeniyle, satıcının alıcı adına malları sigorta ettirmesi, sigorta bedelini ödemesi, «rizikodan» sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında «sigortacının halefiyet» hakkı doğacaktır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sigorta halefiyeti · satış sözleşmesi · sigorta sözleşmesi · riziko · rücuen tazminat
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «satış sözleşmesinin» "CIF" esasıyla yapıldığı, buna göre yüke ilişkin «hasarın» en geç vagonların gemiye yüklendiği anda Kazakistan'daki gönderilene geçtiği, poliçe emre yahut kimin olacaksa onun hesabına düzenlenmedikçe ya da menfaati sigorta edilen sigortalı olarak gösterilmedikçe hasarın alıcıya geçtiği andan itibaren «sigorta sözleşmesinin» batıl olacağı, davacının geçerli bir sigorta sözleşmesi uyarınca ödeme yapmasının gerektiği, satıcının malları alıcı adına sigorta ettirmediği gerekçesiyle, davanı …
TTK'nun 1143, 1147 ve 1139. maddeleri hükümleri karşısında, CİF satışta «hasarın» alıcıya geçmesi ve satıcının sigorta bedelini de tahsil etmiş olması nedeniyle, satıcının alıcı adına malları sigorta ettirmesi, sigorta bedelini ödemesi, «rizikodan» sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında «sigortacının halefiyet» hakkı doğacaktır.
Dava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen tazminat» talebine ilişkindir.
Davacının dayandığı poliçeye göre, davaya konu soğutucuların taşıma «rizikolarına» karşı satıcı adına sigorta ettirildiği ve satışın CİF satış şeklinde olduğu çekişmesizdir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/5934 E. 2014/12735 K.
Ortak:cif satış · halefiyet · ticari defter kayıtları · taraf ehliyeti · ticari defter · hasar · e-defter
İncelediğiniz karardaŞti. tarafından alıcıya düzenlenen ve inceleme konusu 21/07/2006 tarih, 734010 sıra numaralı faturanın «ticari defterlerde kayıtlı» olduğu, alıcı tarafın ödemelerinin «fatura» bazında olmadığı, muhtelif tarihlerde ve muhtelif tutarlarda ödemelerden oluştuğu, söz konusu fatura tarihinden sonra alıcı tarafa mal satışı yapılarak fatura düze …
Böylece somut olayda satıcının «cif satış» nedeniyle malın bedelini tamamen alıcısından tahsil ettiği belli olmadığından mahkemece bu husus üzerinde durulup, davacının sigortalısının yazısı değerlendirilerek, şayet hasarlı 12 adet soğutucunun bedelini satıcıya ödememiş olduğu belirlenir ise, bu durumda davacı ... şirketinin satıcıya yaptığı ödemeye geçerlilik tanıyarak, sigortacı davacının «halefiyet» hakkının doğduğunun kabulü gerekir.
Şti'nin alıcı tarafa düzenlediği «fatura» bedelini alıcıdan tahsil ettiği ve dava konusu edilebilecek bir zarara uğramadığı, davacının kanuni halef sıfatını haiz olmadığı, dolayısıyla davacının «aktif husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle «aktif husumet yokluğu» nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBu itibarla; ihracat nedeniyle hangi bankada «akreditif» açıldığı davacıdan sorulmak suretiyle tespit edilerek, mal bedelinin satıcıya ödenip ödenmediği, ödendi ise ne miktarda ödendiği araştırılıp ve gerektiği takdirde davacının selefinin «ticari defter» ve kayıtları üzerinde de inceleme yaptırılarak davacının aktif dava «ehliyetinin» olup olmadığının tespiti ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek …
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu yükün mülkiyetinin ve yüke ilişkin yarar ve «hasarın» dava dışı alıcıya geçtiği, bu husus göz önüne alındığında davacının sigortalısı olan satıcının zarara uğramış sayılamayacağı, dava dışı satıcının dava konusu yük üzerinde «sigortalanabilir menfaati» bulunduğu hususunun da ispatlanamadığı, bu nedenle kanun uyarınca veya hukuki işlem yolu ile davacı sigortacı lehine «halefiyetin» gerçekleşmediği, yine dava dışı satıcının davalıya karşı BK'nın 162. maddesi hükmü uyarınca davacı sigortacıya «temlik» edebileceği bir alacağı da bulunmadığı,dolayısıyla davacının «kanuni halefiyete» ya da «alacağın temliki» hükümlerine dayanarak davalıdan talepte bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TTK'nın 1139, 1143 ve 1147. maddeleri uyarınca, CİF satışta «hasarın» alıcıya geçmesi ve satıcının sigorta bedelini de tahsil etmiş olması nedeniyle, satıcının alıcı adına malları sigorta ettirmesi, sigorta bedelini ödemesi, «rizikodan» sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunulması gerekmekte olup, bu koşullar altında «sigortacının halefiyet» hakkı doğacaktır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sigorta halefiyeti · kanuni halefiyet · sigortalanabilir menfaat · akreditif · alacağın temliki · riziko · rücuen tazminat · tazminat davası
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu yükün mülkiyetinin ve yüke ilişkin yarar ve «hasarın» dava dışı alıcıya geçtiği, bu husus göz önüne alındığında davacının sigortalısı olan satıcının zarara uğramış sayılamayacağı, dava dışı satıcının dava konusu yük üzerinde «sigortalanabilir menfaati» bulunduğu hususunun da ispatlanamadığı, bu nedenle kanun uyarınca veya hukuki işlem yolu ile davacı sigortacı lehine «halefiyetin» gerçekleşmediği, yine dava dışı satıcının davalıya karşı BK'nın 162. maddesi hükmü uyarınca davacı sigortacıya «temlik» edebileceği bir alacağı da bulunmadığı,dolayısıyla davacının «kanuni halefiyete» ya da «alacağın temliki» hükümlerine dayanarak davalıdan talepte bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, uluslararası deniz taşımacılığından kaynaklanan «rücuen tazminat davası» olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
TTK'nın 1139, 1143 ve 1147. maddeleri uyarınca, CİF satışta «hasarın» alıcıya geçmesi ve satıcının sigorta bedelini de tahsil etmiş olması nedeniyle, satıcının alıcı adına malları sigorta ettirmesi, sigorta bedelini ödemesi, «rizikodan» sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunulması gerekmekte olup, bu koşullar altında «sigortacının halefiyet» hakkı doğacaktır.
Bu itibarla; ihracat nedeniyle hangi bankada «akreditif» açıldığı davacıdan sorulmak suretiyle tespit edilerek, mal bedelinin satıcıya ödenip ödenmediği, ödendi ise ne miktarda ödendiği araştırılıp ve gerektiği takdirde davacının selefinin «ticari defter» ve kayıtları üzerinde de inceleme yaptırılarak davacının aktif dava «ehliyetinin» olup olmadığının tespiti ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek …
-
Rücuen tazminat | İtirazın iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/1030 E. 2013/1153 K.
Ortak:cif satış · nakliyat sigortası · halefiyet · sigorta poliçesi · hasar
İncelediğiniz karardaDava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuan tazminat» istemine ilişkindir.
Böylece somut olayda satıcının «cif satış» nedeniyle malın bedelini tamamen alıcısından tahsil ettiği belli olmadığından mahkemece bu husus üzerinde durulup, davacının sigortalısının yazısı değerlendirilerek, şayet hasarlı 12 adet soğutucunun bedelini satıcıya ödememiş olduğu belirlenir ise, bu durumda davacı ... şirketinin satıcıya yaptığı ödemeye geçerlilik tanıyarak, sigortacı davacının «halefiyet» hakkının doğduğunun kabulü gerekir.
Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacılar vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizce, " davacı tarafça «hasara» uğrayan 18 soğutucudan 12 adedinin bedelinin tahsil edilmediği iddia edilmiş olup, bu doğrultuda dosyaya «cari hesap ekstresi» delil olarak sunulmuştur.
Benzer bu karardaDava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen tazminat» talebine ilişkindir.
6762 Sayılı TTK'nun 1143, 1147 ve 1139. maddeleri hükümleri karşısında, CİF satışta «hasarın» alıcıya geçmesi ve satıcının sigorta bedelini de tahsil etmiş olması nedeniyle, satıcının alıcı adına malları sigorta ettirmesi, sigorta bedelini ödemesi, «rizikodan» sonra sigortacının, sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında «sigortacının halefiyet» hakkı doğar.
… ru ve tüm dosya kapsamına göre, hasarlanan emtianın satışının CIF olarak yapıldığı, CIF uyarınca satıcının, yükü, yükleme limanında geminin küpeştesini geçtiği anda «teslim» etmiş sayıldığı, söz konusu emtiada meydana gelen «hasar» nedeniyle poliçede sigortalı olarak gösterilen ...na ödeme yapıldığı, davacı her ne kadar «sigorta sözleşmesi» uyarınca ödeme alması gereken kişiye ödeme yapmamış olması nedeniyle halef sıfatını kazanamamış olsa bile, Yargıtay içtihatları gereğince, satıcının yük hasarı sonucunda satış parasını alıcıdan tahsil edememesi halinde menfaat sahibi sayıldığından, satıcının dava hakkının bulunduğu, dava dışı sigortalı tarafından Unipam S.R.L firması ile «satım sözleşmesi» yapıldığı, ...'in emtianın taşınması işinde davalı ile «navlun sözleşmesi» yaptığı, dava konusu olayda asıl «taşıyan» - «alt taşıyan» hususunun olduğu, taşıma «taahhüdünün» yerine getirilebilmesi için ... ile sözleşme kurulduğu, asıl taşıyanın, alt taşıyan ve «gemi adamlarının» fiillerinden sorumlu olacağı, dava konusu hasarın elverişsiz konteyner sebebiyle meydana geldiği ve bir kısım emtianın hasarlandığı ve davacının sigortalısına hasar bedeli karşılığı 3.506,11 TL ödeme yaptığı anlaşılmakla, davanın kabulü ile davalının «asıl alacak» tutarı olan 3.506,11 TL'na olan itirazının iptaline ve takibin devamına karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sigorta halefiyeti · alt taşıyan · gemi adamı · navlun sözleşmesi · navlun · sigorta sözleşmesi · riziko · rücuen tazminat
Benzer bu kararda… ru ve tüm dosya kapsamına göre, hasarlanan emtianın satışının CIF olarak yapıldığı, CIF uyarınca satıcının, yükü, yükleme limanında geminin küpeştesini geçtiği anda «teslim» etmiş sayıldığı, söz konusu emtiada meydana gelen «hasar» nedeniyle poliçede sigortalı olarak gösterilen ...na ödeme yapıldığı, davacı her ne kadar «sigorta sözleşmesi» uyarınca ödeme alması gereken kişiye ödeme yapmamış olması nedeniyle halef sıfatını kazanamamış olsa bile, Yargıtay içtihatları gereğince, satıcının yük hasarı sonucunda satış parasını alıcıdan tahsil edememesi halinde menfaat sahibi sayıldığından, satıcının dava hakkının bulunduğu, dava dışı sigortalı tarafından Unipam S.R.L firması ile «satım sözleşmesi» yapıldığı, ...'in emtianın taşınması işinde davalı ile «navlun sözleşmesi» yaptığı, dava konusu olayda asıl «taşıyan» - «alt taşıyan» hususunun olduğu, taşıma «taahhüdünün» yerine getirilebilmesi için ... ile sözleşme kurulduğu, asıl taşıyanın, alt taşıyan ve «gemi adamlarının» fiillerinden sorumlu olacağı, dava konusu hasarın elverişsiz konteyner sebebiyle meydana geldiği ve bir kısım emtianın hasarlandığı ve davacının sigortalısına hasar bedeli karşılığı 3.506,11 TL ödeme yaptığı anlaşılmakla, davanın kabulü ile davalının «asıl alacak» tutarı olan 3.506,11 TL'na olan itirazının iptaline ve takibin devamına karar verilmiştir.
6762 Sayılı TTK'nun 1143, 1147 ve 1139. maddeleri hükümleri karşısında, CİF satışta «hasarın» alıcıya geçmesi ve satıcının sigorta bedelini de tahsil etmiş olması nedeniyle, satıcının alıcı adına malları sigorta ettirmesi, sigorta bedelini ödemesi, «rizikodan» sonra sigortacının, sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında «sigortacının halefiyet» hakkı doğar.
Dava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen tazminat» talebine ilişkindir.
Davacının dayandığı poliçeye göre, davaya konu elektrikli mutfak aletlerinin taşıma «rizikolarına» karşı satıcı adına sigorta ettirildiği ve satışın CİF satış şeklinde olduğu çekişmesizdir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2005/3071 E. 2006/2913 K.
Ortak:cif satış · taraf ehliyeti · sigorta poliçesi · hasar · dava şartı
İncelediğiniz karardaŞti'nin alıcı tarafa düzenlediği «fatura» bedelini alıcıdan tahsil ettiği ve dava konusu edilebilecek bir zarara uğramadığı, davacının kanuni halef sıfatını haiz olmadığı, dolayısıyla davacının «aktif husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle «aktif husumet yokluğu» nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuan tazminat» istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacılar vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizce, " davacı tarafça «hasara» uğrayan 18 soğutucudan 12 adedinin bedelinin tahsil edilmediği iddia edilmiş olup, bu doğrultuda dosyaya «cari hesap ekstresi» delil olarak sunulmuştur.
Benzer bu karardaDava, taşıma «sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki çekişme, taşınan emtianın alıcısına eksik «teslim» edilip edilmediği, «taşıyanın sorumluluğunun» bulunup bulunmadığı ve davacının bu uyuşmazlıkta aktif dava «ehliyetinin» olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
CİF satış, TTK'nun 1139 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup bu tür «satış sözleşmesinde» malların nakliye aracına usulüne uygun şekilde yükletildikten ve taşıma sırasında meydana gelebilecek «hasarlar» için emtia alıcı adına sigorta ettirilip, ücreti ödendikten sonra aynı Yasa'nın 1143. maddesi hükmü uyarınca satılan mallar üzerinde artık bir menfaati bulunmayacağından, anılan malların satıcı lehine sigorta yapılması ve taşıma «rizikolarından» dolayı sigortacının satıcıya ödemede bulunmasının geçerli olmadığı ve bu nedenle sigortacının halefîyet hakkının doğmadığının kabulü, ilke olarak doğrudur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:taşıyanın sorumluluğu · sigorta ettiren · satış sözleşmesi · riziko · rücuen tazminat · satım sözleşmesi · uyuşmazlık konusu · hukuki yarar
Benzer bu karardaAncak, «uyuşmazlık konusu» olayda dava dışı «sigorta ettiren» satıcı ile alıcı arasında düzenlenmiş yazılı «satım sözleşmesine» rastlanmamıştır.
Şti'nin Türkiye'den İtalya'ya ihraç ettiği tekstil emtiasının taşınmasının davalı tarafından gerçekleştirildiği, gönderici satıcının bu emtiaları taşıma «rizikolarına» karşı davacı sigorta şirketine sigorta ettirdiği, satış faturasında CİF «kaydının» bulunduğu, davalı tarafından malların Italya'daki alıcısına «teslim» edildiği hususları «uyuşmazlık konusu» değildir.
CİF satış, TTK'nun 1139 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup bu tür «satış sözleşmesinde» malların nakliye aracına usulüne uygun şekilde yükletildikten ve taşıma sırasında meydana gelebilecek «hasarlar» için emtia alıcı adına sigorta ettirilip, ücreti ödendikten sonra aynı Yasa'nın 1143. maddesi hükmü uyarınca satılan mallar üzerinde artık bir menfaati bulunmayacağından, anılan malların satıcı lehine sigorta yapılması ve taşıma «rizikolarından» dolayı sigortacının satıcıya ödemede bulunmasının geçerli olmadığı ve bu nedenle sigortacının halefîyet hakkının doğmadığının kabulü, ilke olarak doğrudur.
Dava, taşıma «sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/15161 E. , 2017/2587 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
17. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 21/05/2015 tarih ve 2014/574-2015/216 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, Dava dışı sigortalı tarafından ...'da yerleşik bir firmaya satılan soğutucu emtiasının müvekkili nezdinde nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığını, emtianın ...-... arasındaki nakliyesinin davalı tarafından üstlenildiğini, emtianın ...'da gemiden tahliye edilerek sefere demiryolu ile devam edildiğini, varış yerinde yapılan kontrolde 18 adet soğutucunun eksik olduğunun tespit edildiğini, davalının yeterli seviyede güvenlik önlemi almaması nedeniyle sefer sırasında bir kısım emtianın çalındığını, 10.212 TL hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini ileri sürerek, bu meblağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan Tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın yetkili mahkemede açılmadığını taşıma sırasında hasarın nerede meydana geldiğinin bilinmediğini, Taşıyanın ikamet adresinin ... olduğunu ve yetkili mahkemenin ... ... Şehri Mahkemeleri olduğunu, davanın diğer taşıyanlara yönlendirilmesi gerektiğini, müvekkilinin emtiayı hasarsız ve eksiksiz olarak teslim alarak teslim ettiğini, emtiada oluştuğu iddia edilen hasarın müvekkilinin uhdesindeyken oluşmadığını, dava konusu olaya ilişkin hasarı tespit eden geçerli bir resmi raporun bulunmadığını, sigorta şirketinin kendi kusuru ile para ödediğini ve müvekkiline rucü edemeyeceğini, sigorta şirketinin eksik inceleme ile kusurlu bir şekilde para ödemesi yaptığını, gümrükten emtianın sağlam bir şekilde alıcı tarafından teslim alındığını, teslim anında tutulmuş ihtirazı kayıt bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava dışı ... Tic. Ltd. Şti isimli satıcı şirketin 2006 ve 2007 hesap dönemleri kayıtlarının incelenmesinde tarafların açık hesap şeklinde çalıştığı, dava dışı satıcı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından alıcıya düzenlenen ve inceleme konusu 21/07/2006 tarih, 734010 sıra numaralı faturanın ticari defterlerde kayıtlı olduğu, alıcı tarafın ödemelerinin fatura bazında olmadığı, muhtelif tarihlerde ve muhtelif tutarlarda ödemelerden oluştuğu, söz konusu fatura tarihinden sonra alıcı tarafa mal satışı yapılarak fatura düzenlendiği ve yine alıcı tarafından da bu faturaların karşılığının birçok kez ödemeler yapıldığı ve dava konusu fatura bedelinin de ödendiğinin ve dava konusu 21/07/2006 tarihli faturadan sonraki hesap hareketlerinde, satıcı şirket ile alıcının ticari ilişkilerinin devam etmesi nedeniyle 31/12/2007 tarihi itibariyle dava dışı satıcının alıcıdan halen 138.433,91 TL tutarında alacaklı olduğunun tespit edildiği, dava dışı satıcı ...
Tic. Ltd. Şti'nin alıcı tarafa düzenlediği fatura bedelini alıcıdan tahsil ettiği ve dava konusu edilebilecek bir zarara uğramadığı, davacının kanuni halef sıfatını haiz olmadığı, dolayısıyla davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, nakliyat sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacılar vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizce, " davacı tarafça hasara uğrayan 18 soğutucudan 12 adedinin bedelinin tahsil edilmediği iddia edilmiş olup, bu doğrultuda dosyaya cari hesap ekstresi delil olarak sunulmuştur. Bu durumda, mahkemece, hasarlı soğutucuların bedelinin alıcı tarafından satıcıya ödenip ödenmediğinin belirlenmesi ve davacının halefiyet hakkının doğup doğmadığının hasıl olacak sonuca göre değerlendirilmesi gerekirken, bu husus üzerinde durulmadan yazılı gerekçeyle hüküm tesisi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle bozulmuştur. Bozmaya uyulduktan sonra mahkemece davada davacının kanuni halef sıfatını haiz olmadığı ve dolayısıyla davacının aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak, davacının sigortalısı tarafından soğutucuların bedelinin alıcı tarafından ödenmediği, sigorta şirketince yapılan ödeme ile hesabın kapatıldığı bildirilerek 16.09.2010 tarihi yazı ile ekinde hesap ekstresi sunulmuştur. Böylece somut olayda satıcının cif satış nedeniyle malın bedelini tamamen alıcısından tahsil ettiği belli olmadığından mahkemece bu husus üzerinde durulup, davacının sigortalısının yazısı değerlendirilerek, şayet hasarlı 12 adet soğutucunun bedelini satıcıya ödememiş olduğu belirlenir ise, bu durumda davacı ... şirketinin satıcıya yaptığı ödemeye geçerlilik tanıyarak, sigortacı davacının halefiyet hakkının doğduğunun kabulü gerekir. Bu bağlamda, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile davacının sigortalısının ticari kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak, bilirkişiden ödemeyi kimin yaptığı konusunda alınacak rapor sonucuna göre davacının aktif dava ehliyetine sahip olup olmadığı belirlenip sonucuna göre işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA. ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 03/05/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/359264900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz