İcra takibine itirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/5765 E. 2021/4862 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
değer kaybı↗ sıfat yokluğu↗ zilyetlik↗ mali sorumluluk sigortası↗ aktif husumet yokluğu↗ sigorta tazminatı↗ rücu hakkı↗ aktif husumet ehliyeti↗ ibraname↗ mutabakat↗ sorumluluk sigortası↗ itirazın iptali davası↗ cmr↗ aktif husumet↗ husumet ehliyeti↗ rücuen tazminat↗ icra takibine itiraz↗ rücu↗ pasif husumet↗ iptal davası↗ husumet yokluğu↗ kâr kaybı↗ taraf ehliyeti↗ taşıyıcı↗ usulden reddi↗ kusur↗ hasar↗ eksik inceleme↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı Gezairi Transport firmasının ürünlerinin Irak'a nakliyesi için davalı şirket ile anlaştığı, malın tahliye ve taşıma sırasında maruz kalınan yüksek sıcaklık nedeniyle değer kaybına uğradığı, davacının davalıya rücu hakkı olduğu belirtilerek, yapılan icra takibine ilişkin itirazın iptali davası açılmış olup, davalı taşımacının CMR senedi düzenleyerek eşyanın geçici zilyetliği ile taşıma işini yüklendiği, taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu, davacının sigortalısına ödeme yaptığı, alınan bilirkişi raporları ile davalı taşıyıcıya emtianın hasarlandığına ilişkin hasar ve kusur atfedilemeyeceği, sorumluluk sigortacı sıfatı ile yapılan ödemenin alacaklısının taşıyıcı değil malın ilgilisi olması gerektiği, ya da taşıyıcının ödeme alabilmesi için yük ilgilisinin zararını tazmin etmesi gerektiği, somut olayda, zarar gördüğü iddia edilen gönderen Mars Egypt for trade LM., ya da alıcı ...for con. Agencies Co. Ltd. firmalarından herhangi birine ödeme yapıldığının ispat edilemediği, davacının sadece kendi sigortalısına ödeme yaptığını belirterek dava açtığı, davacının 11/09/2018 tarihli dilekçesinde, yapılan ödemenin yük alıcısı ...ile varılan mutabakat sonunda kendilerine ödenmek üzere
müvekkiline yapıldığını belirtilmiş olup, ödeme yaptığı sigortalısı Gezairi Transport firması tarafından yük alıcısına ödeme yapıldığı ispat edilemediği, bu nedenle aktif dava husumet ehliyetini ispat etmemesi nedeniyle aktif davacı sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle davacının davasının aktif davacı sıfat yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, kargo ve lojistik mali sorumluluk sigortasına dayalı rücuen tazminatın tahsili amacıyla girişilen icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davalı taşımacının CMR senedi düzenleyerek taşıma işini yüklendiği, davacının davadışı sigortalısına ödeme yaptığı, sorumluluk sigortacısı sıfatı nedeniyle yapılan ödemenin alacaklısının taşıyıcı olmadığı, malın ilgilisi olması gerektiği, taşıyıcının ödeme alabilmesi için yük ilgilisinin zararının tazmin etmesi gerektiği ancak zarar gördüğü iddia edilen gönderen Mars Egypt for Trade LM., ya da alıcı ...for con. Agencies Co. Ltd firmalarından herhangi bir ödeme yapıldığının ispat edilemediği, sadece kendi sigortalısına ödeme yaptığından aktif dava husumet ehliyetini ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Husumet, dava konusu subjektif hak ile taraflar arasındaki ilişkidir. Dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilen kişiler, şeklen o davanın tarafları olmakla birlikte mahkemenin bu taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatına sahip olmaları gerekir. Aksi halde dava konusu hakkın esasına ilişkin bir karar verilemeyeceğinden dava sıfat yokluğundan reddedilir. Bir subjektif hakkı dava etme yetkisi kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu nedenle, o hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı da o hakkın sahibine aittir (aktif husumet). Bir subjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek olan kişi, o hakka uymakla yükümlü olan kişidir (pasif husumet). Bir subjektif hakkın sahibinin ve o hakka uymakla yükümlü olan kişinin kimler olduğu tamamen maddi hukuka göre belirlenir ve nitelik itibariyle husumet, davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vâkıf olunduğu takdirde re'sen nazara alınması gerekli bir itirazdır. Ayrıca 6102 sayılı TTK 1481 maddesi uyarınca sigortacının, sigorta tazminatını ödedikten sonra hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı var olması durumunda bu hakkın, tazmin ettiği bedel tutarında sigortacıya ait olacağını düzenlemiştir. Davacı vekili her ne kadar İlk Derece Mahkemesi kararı sonrasında dosyaya sunmuş olsa da yukarıda da belirtildiği üzere taraf sıfatının davanın her aşamasında ileri sürülmesinin mümkün olduğu nazara alınarak dosyaya sunulan belgede yapılan inceleme sonucunda alıcı ...for Com. Agencies Co. Ltd. Şirketi ile davacının sigortalısı taşıyıcı Gezairi Transport arasında düzenlenen 08.03.2013 tarihli alıcının zararlarının tazmin edildiğine dair bir ibraname düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu durumda alıcı ...for Com. Agencies Co. Ltd. Şirketi tarafından imzalanan ibraname ve dosya içerisindeki diğer belge ve deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak mahkemece davacının aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması geekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
İcra takibine itirazın iptali | İcra inkar tazminatı | İtirazın iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/1484 E. 2024/286 K.
Ortak:değer kaybı · sıfat yokluğu · mali sorumluluk sigortası · aktif husumet yokluğu · sigorta tazminatı · rücu hakkı · ibraname · sorumluluk sigortası · dava şartı
İncelediğiniz kararda… ezairi Transport firmasının ürünlerinin Irak'a nakliyesi için davalı şirket ile anlaştığı, malın tahliye ve taşıma sırasında maruz kalınan yüksek sıcaklık nedeniyle «değer kaybına» uğradığı, davacının davalıya «rücu hakkı» olduğu belirtilerek, yapılan icra takibine ilişkin «itirazın iptali davası» açılmış olup, davalı taşımacının CMR senedi düzenleyerek eşyanın geçici «zilyetliği» ile taşıma işini yüklendiği, taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu, davacının sigortalısına ödeme yaptığı, alınan bilirkişi raporları ile davalı «taşıyıcıya» emtianın hasarlandığına ilişkin «hasar» ve «kusur» atfedilemeyeceği, «sorumluluk sigortacı» sıfatı ile yapılan ödemenin alacaklısının taşıyıcı değil malın ilgilisi olması gerektiği, ya da taşıyıcının ödeme alabilmesi için yük ilgilisinin zararını tazmin e …
Dava, kargo ve lojistik «mali sorumluluk sigortasına» dayalı «rücuen tazminatın» tahsili amacıyla girişilen «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.
Şirketi tarafından imzalanan «ibraname» ve dosya içerisindeki diğer belge ve deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken «eksik incelemeye» dayalı olarak mahkemece davacının «aktif husumet yokluğu» nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması geekmiştir.
Benzer bu karardaUyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kargo ve lojistik «mali sorumluluk sigortasına» dayalı «rücuen tazminatın» tahsili amacıyla girişilen «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.
Dava, kargo ve lojistik «mali sorumluluk sigortasına» dayalı «rücuen tazminatın» tahsili amacıyla girişilen «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gümrük vergisi · navlun · dosya masrafı
Benzer bu kararda… delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin, takiple bağlılık ilkesi gereğince icra takibinde davacının sadece «hasar» bedelini istemiş bulunması ve bu hasarın tespitine ilişkin ilgili «masrafları», zarar kalemlerini («gümrük vergisi», «navlun» masrafları, sörvey masrafları) açıkça belirtmemiş olmasına göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/12479 E. 2013/21448 K.
Ortak:pasif husumet · kâr kaybı · kusur · hasar · husumet · dava şartı
İncelediğiniz kararda… ezairi Transport firmasının ürünlerinin Irak'a nakliyesi için davalı şirket ile anlaştığı, malın tahliye ve taşıma sırasında maruz kalınan yüksek sıcaklık nedeniyle «değer kaybına» uğradığı, davacının davalıya «rücu hakkı» olduğu belirtilerek, yapılan icra takibine ilişkin «itirazın iptali davası» açılmış olup, davalı taşımacının CMR senedi düzenleyerek eşyanın geçici «zilyetliği» ile taşıma işini yüklendiği, taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu, davacının sigortalısına ödeme yaptığı, alınan bilirkişi raporları ile davalı «taşıyıcıya» emtianın hasarlandığına ilişkin «hasar» ve «kusur» atfedilemeyeceği, «sorumluluk sigortacı» sıfatı ile yapılan ödemenin alacaklısının taşıyıcı değil malın ilgilisi olması gerektiği, ya da taşıyıcının ödeme alabilmesi için yük ilgilisinin zararını tazmin e …
Bir subjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek olan kişi, o hakka uymakla yükümlü olan kişidir («pasif husumet»).
… davacının sadece kendi sigortalısına ödeme yaptığını belirterek dava açtığı, davacının 11/09/2018 tarihli dilekçesinde, yapılan ödemenin yük alıcısı ...ile varılan «mutabakat» sonunda kendilerine ödenmek üzere müvekkiline yapıldığını belirtilmiş olup, ödeme yaptığı sigortalısı Gezairi Transport firması tarafından yük alıcısına ödeme yapıldığı ispat edilemediği, bu nedenle aktif dava «husumet ehliyetini» ispat etmemesi nedeniyle aktif davacı sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle davacının davasının aktif davacı «sıfat yokluğu» nedeniyle «usulden reddine» karar verilmiştir.
Benzer bu karardaA.Ş'ye borçlu olmadığı, diğer davalıların «pasif husumetlerinin» bulunmadığı gerekçesiyle bu davalılar hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalılar hakkındaki davanın kısmen kabulüne, 8.300 Euro «zayi» olan emtia bedeli, 189.92 TL «hasar» tutarı, 15.000 Euro müşteri «kaybı» zararı ile 10.000 Euro «kar kaybının» tahsiline, prestij kaybına dayalı istemine reddine, davalı Gezairi firmasınca takibe konulan ve «navlun bedeli» olarak verilen çekin 417.70 TL'lik kısmından dolayı davacının davalı Gezairi Transp.
A.Ş'nin «kusurlarının» bulunduğu, «zayi» olan mal bedeli ile «hasar» tutarından, müşteri «kaybı» ve kar kaybından dolayı sorumlu oldukları, iptali istenen dava konusu çekin 417.07 TL'lik kısmından dolayı davacının davalı Cezairi Trransp.
Davacı vekili, diğer talepleri dışında daimi müşterisinin malın «teslim» edilmemesi nedeniyle kaybedildiğini, müşteri «kaybı», prestij kaybı, «kar kaybı» ve müşteri çevresinin genişlememesi nedeniyle uğranılan zararların da tahsiline karar verilmesini istemiş, mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:navlun bedeli · kar kaybı · navlun · illiyet bağı · zayi · taşıma sözleşmesi · uyuşmazlık konusu · ihtarname
Benzer bu karardaA.Ş'ye borçlu olmadığı, diğer davalıların «pasif husumetlerinin» bulunmadığı gerekçesiyle bu davalılar hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalılar hakkındaki davanın kısmen kabulüne, 8.300 Euro «zayi» olan emtia bedeli, 189.92 TL «hasar» tutarı, 15.000 Euro müşteri «kaybı» zararı ile 10.000 Euro «kar kaybının» tahsiline, prestij kaybına dayalı istemine reddine, davalı Gezairi firmasınca takibe konulan ve «navlun bedeli» olarak verilen çekin 417.70 TL'lik kısmından dolayı davacının davalı Gezairi Transp.
Bu durum karşısında, davacının, eksik ve «zayi» edilen emtia bedeli ile «navlun» ücretinden dolayı borçlu olmadığı talebinin dışında, ayrıca «uyuşmazlık konusu» emtiayı satmış olsaydı davacının elde etmesi mümkün karı, başka bir anlatımla «kar kaybı» zararını talep edebileceği dikkate alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
A.Ş'nin «kusurlarının» bulunduğu, «zayi» olan mal bedeli ile «hasar» tutarından, müşteri «kaybı» ve kar kaybından dolayı sorumlu oldukları, iptali istenen dava konusu çekin 417.07 TL'lik kısmından dolayı davacının davalı Cezairi Trransp.
2- Dava, «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/12837 E. 2011/14955 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:geçersizlik
Benzer bu karardaYargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere ve mahkemenin belgenin «geçersizliğine» yönelik gerekçesinin davalılar tarafından temyiz edilmemiş bulunmasına göre karar düzeltme itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/3353 E. 2011/1859 K.
Ortak:taşıyıcı · eksik inceleme · dava şartı
İncelediğiniz kararda… ezairi Transport firmasının ürünlerinin Irak'a nakliyesi için davalı şirket ile anlaştığı, malın tahliye ve taşıma sırasında maruz kalınan yüksek sıcaklık nedeniyle «değer kaybına» uğradığı, davacının davalıya «rücu hakkı» olduğu belirtilerek, yapılan icra takibine ilişkin «itirazın iptali davası» açılmış olup, davalı taşımacının CMR senedi düzenleyerek eşyanın geçici «zilyetliği» ile taşıma işini yüklendiği, taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu, davacının sigortalısına ödeme yaptığı, alınan bilirkişi raporları ile davalı «taşıyıcıya» emtianın hasarlandığına ilişkin «hasar» ve «kusur» atfedilemeyeceği, «sorumluluk sigortacı» sıfatı ile yapılan ödemenin alacaklısının taşıyıcı değil malın ilgilisi olması gerektiği, ya da taşıyıcının ödeme alabilmesi için yük ilgilisinin zararını tazmin e …
… zma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davalı taşımacının CMR senedi düzenleyerek taşıma işini yüklendiği, davacının davadışı sigortalısına ödeme yaptığı, «sorumluluk sigortacısı» sıfatı nedeniyle yapılan ödemenin alacaklısının «taşıyıcı» olmadığı, malın ilgilisi olması gerektiği, taşıyıcının ödeme alabilmesi için yük ilgilisinin zararının tazmin etmesi gerektiği ancak zarar gördüğü iddia edilen gön …
Şirketi ile davacının sigortalısı «taşıyıcı» Gezairi Transport arasında düzenlenen 08.03.2013 tarihli alıcının zararlarının tazmin edildiğine dair bir «ibraname» düzenlendiği anlaşılmıştır.
Benzer bu kararda… g Kong’da mukim dava dışı Hushou Golden Circle Printing And Dyeing Co Ltd’den 677 rulo fitilli kadife kumaşı satın aldığı ve satım bedelini davalı ...Ş’ne açtırdığı «akreditif» ile ödemeyi «taahhüt» ettiği, yükün Şanghay limanından davacı şirketin «taşıyanı» olduğu "Bremen Bridge" gemisiyle taşınarak İstanbul Kumport limanına getirildiği ve taşıyanın acentası olan davalı Gezairi AŞ tarafından yükün satım bedeline ilişkin akreditif çözülüp, yükü «temsil» eden «konişmentoların» tedavüle çıkması beklenmeden konişmentosuz olarak «teslim» edildiği, alıcı Teksim Ltd Şti’nin taşıma konusu yükü teslim almasına rağmen açtırdığı akreditifin durdurulmasını ve satış bedelinin satıcıya ödenmesini engellediği, iptal edilen akreditif nedeniyle satım bedelini tahsil edemeyen satıcının, Çin Halk Cumhuriyeti Şanghay Deniz Mahkemesinde «taşıyıcının» konişmentosuz mal teslimi nedeniyle yük sahibine karşı sorumluluğundan dolayı davalı taşıyıcı aleyhine dava açtığı, açılan davada satıcıyla anlaşan taşıyıcının «sulh» gereğince satıcıya 103.180-USD ödediği, ayrıca banka «havale» için 20.USD «masraf» yaptığından bahisle 103.200 USD’nı işbu davada talep ettiği, alacağın sulhe uygun olarak Şanghay Deniz Mahkemesinin 24.08.2004 tarihli kararı ile ilama bağlandığı ve her zaman tahsilini mümkün olduğu gibi davacı delilleri arasında sunulan ödeme belgesi ile de sulh anlaşmasına uygun olarak karar tarihinden 7 gün sonra 01.09.2004 tarihinde ödendiği, satın alan davalı ...’nin konişmentoyu davacı taşıyanın acentası olan davalı Gezairi AŞ’ne «ibraz» ederek malının gümrük çekim «ordinosunu» alması gerekirken, konişmento ibraz edilmeden «acenta» tarafından malın çekimine izin verildiği ve konişmentosuz olarak malın davalı ... tarafından alındığı, alıcı Teksim Ltd Şti’nin, acenta Gezairi AŞ’ne verdiği 06.03.2003 tarihli taahhüt mektubu ile orjinal «konşimento» sunulmadan malın kendilerine tesliminden doğacak her türlü zararı ve sonucu üstlendikleri, mürettebat, kaptan , «donatan» ve «acenteya» yöneltilebilecek her türlü sorumluluğun kendilerine ait olduğunu bildirdiği, davalı acente Gezairi AŞ’nin TTK.nun 123.maddesi gereğince müvekkili davacı taşıyanın menfaatlerini korumaya mecbur olduğu halde «taşıyanın sorumluluğuna» yol açacak şekilde konşimentosuz malın teslimini sağladığından ve satılan malın parası satıcıya, malı alan alıcı tarafından ödenmediğinden doğan zarardan sorumlu olduğu, davalı alıcı Teksim Ltd Şti vekili her ne kadar malın ayıbından bahsetmekte ise de bu hususta herhangi bir tespitin mevcut olmadığı, süresinde yapılmış bir «ayıp ihbarı» varlığının ispatlanamadığı, ayıplı olduğu iddia edilen malların akibetinin ne olduğu belli olmadığı gibi herhangi bir iadenin varlığı da iddia ve ispat edilemediği, malı alıp temellük eden ancak bedelini ödemeyen davalı alıcı Teksim Ltd Şti’nin de «sebepsiz zenginleştiğinden», davacının ödemiş olduğu mal bedelinden sorumlu olduğu, davalı bankanın efektif açılması ile iptaline dair yaptığı işlemlerde herhangi bir kusurunun varlığı belirl …
Mahkemece dava konusu taşıma nedeniyle davacı tarafından dava dışı satıcı firmaya yaptığını iddia ettiği ödemeye dair belgelerin ve yabancı mahkeme kararının «tasdikli» suretleri ile bunların noter tasdikli tercümelerini «ibraz» etmesi için davacı tarafa süre verilerek davayı açmakta «hukuki yararı» olup olmadığına dair davalı taraf itirazlarının cevaplandırılması gerekirken, «eksik inceleme» ile davanın kısmen kabulü doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı ... yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kimlik tespiti · ordino · akreditif · rücuen tazmin · ayıp ihbarı · taşıyanın sorumluluğu · konişmento · konşimento
Benzer bu kararda… g Kong’da mukim dava dışı Hushou Golden Circle Printing And Dyeing Co Ltd’den 677 rulo fitilli kadife kumaşı satın aldığı ve satım bedelini davalı ...Ş’ne açtırdığı «akreditif» ile ödemeyi «taahhüt» ettiği, yükün Şanghay limanından davacı şirketin «taşıyanı» olduğu "Bremen Bridge" gemisiyle taşınarak İstanbul Kumport limanına getirildiği ve taşıyanın acentası olan davalı Gezairi AŞ tarafından yükün satım bedeline ilişkin akreditif çözülüp, yükü «temsil» eden «konişmentoların» tedavüle çıkması beklenmeden konişmentosuz olarak «teslim» edildiği, alıcı Teksim Ltd Şti’nin taşıma konusu yükü teslim almasına rağmen açtırdığı akreditifin durdurulmasını ve satış bedelinin satıcıya ödenmesini engellediği, iptal edilen akreditif nedeniyle satım bedelini tahsil edemeyen satıcının, Çin Halk Cumhuriyeti Şanghay Deniz Mahkemesinde «taşıyıcının» konişmentosuz mal teslimi nedeniyle yük sahibine karşı sorumluluğundan dolayı davalı taşıyıcı aleyhine dava açtığı, açılan davada satıcıyla anlaşan taşıyıcının «sulh» gereğince satıcıya 103.180-USD ödediği, ayrıca banka «havale» için 20.USD «masraf» yaptığından bahisle 103.200 USD’nı işbu davada talep ettiği, alacağın sulhe uygun olarak Şanghay Deniz Mahkemesinin 24.08.2004 tarihli kararı ile ilama bağlandığı ve her zaman tahsilini mümkün olduğu gibi davacı delilleri arasında sunulan ödeme belgesi ile de sulh anlaşmasına uygun olarak karar tarihinden 7 gün sonra 01.09.2004 tarihinde ödendiği, satın alan davalı ...’nin konişmentoyu davacı taşıyanın acentası olan davalı Gezairi AŞ’ne «ibraz» ederek malının gümrük çekim «ordinosunu» alması gerekirken, konişmento ibraz edilmeden «acenta» tarafından malın çekimine izin verildiği ve konişmentosuz olarak malın davalı ... tarafından alındığı, alıcı Teksim Ltd Şti’nin, acenta Gezairi AŞ’ne verdiği 06.03.2003 tarihli taahhüt mektubu ile orjinal «konşimento» sunulmadan malın kendilerine tesliminden doğacak her türlü zararı ve sonucu üstlendikleri, mürettebat, kaptan , «donatan» ve «acenteya» yöneltilebilecek her türlü sorumluluğun kendilerine ait olduğunu bildirdiği, davalı acente Gezairi AŞ’nin TTK.nun 123.maddesi gereğince müvekkili davacı taşıyanın menfaatlerini korumaya mecbur olduğu halde «taşıyanın sorumluluğuna» yol açacak şekilde konşimentosuz malın teslimini sağladığından ve satılan malın parası satıcıya, malı alan alıcı tarafından ödenmediğinden doğan zarardan sorumlu olduğu, davalı alıcı Teksim Ltd Şti vekili her ne kadar malın ayıbından bahsetmekte ise de bu hususta herhangi bir tespitin mevcut olmadığı, süresinde yapılmış bir «ayıp ihbarı» varlığının ispatlanamadığı, ayıplı olduğu iddia edilen malların akibetinin ne olduğu belli olmadığı gibi herhangi bir iadenin varlığı da iddia ve ispat edilemediği, malı alıp temellük eden ancak bedelini ödemeyen davalı alıcı Teksim Ltd Şti’nin de «sebepsiz zenginleştiğinden», davacının ödemiş olduğu mal bedelinden sorumlu olduğu, davalı bankanın efektif açılması ile iptaline dair yaptığı işlemlerde herhangi bir kusurunun varlığı belirl …
1- Taraflar arasında görülen davada verilen 01.07.2008 günlü kararın davalı Gezairi Transport Nakliyat ve Tic AŞ vekilinin 03.03.2009 tarihli dilekçesiyle temyiz edildiği, ancak yine aynı vekilin «kimlik tespitini» içeren 03.08.2009 «havale» tarihli dilekçesi ile temyiz isteminden «feragat» ettiği anlaşıldığından, davalı Gezairi Transport Nakliyat ve Tic AŞ vekilinin temyiz dilekçesinin reddi gerekmiştir.
2- Davalı ... vekilinin temyiz istemine gelince; Dava dışı Huzhou…Co Ltd’nin davalı ...’ne sattığı malın davacı tarafından taşındığı, davacı «taşıyanın» «acentesi» olan diğer davalı şirketçe malın «konişmento» «ibraz» edilmeden davalı ...’ne «teslim» edildiği, mal bedelinin yük alıcısı olan davalı ... tarafından ödenmediği tarafların kabulündedir.
Davacı vekili, malın satıcısı tarafından müvekkili aleyhine Çin’de açılan davada tarafların «sulh» olduğunu ve mal bedelinin müvekkilince ödendiğini iddia ederek, ödediği bedelin «rücuen tazmini» istemi ile işbu davayı açmıştır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2020/5765 E. , 2021/4862 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 18.12.2018 tarih ve 2016/421-2018/721 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davacının Hollanda'da mukim bir sigorta şirketi olduğunu, davacı tarafından kargo ve lojistik mali sorumluluk sigortası ile dava dışı Gezairi […]A.L'ye ait ürünlerin sigortalandığını, ürünlerin Türkiye'den Irak'a nakliyesinin davalı tarafından üstlendiğini, tahliye ve taşıma esnasında maruz kalınan yüksek sıcaklık nedeni ile ürünlerde değer kaybı olduğunu, davacı şirketin poliçe kapsamında hasar bedelini sigortalısına ödediğini, anılan zararın tazmini için davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin itirazı nedeniyle takibin durdurulduğunu ileri sürerek, icra takibine itirazın iptalini, alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, zaman aşımı def'inde bulunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı Gezairi Transport firmasının ürünlerinin Irak'a nakliyesi için davalı şirket ile anlaştığı, malın tahliye ve taşıma sırasında maruz kalınan yüksek sıcaklık nedeniyle değer kaybına uğradığı, davacının davalıya rücu hakkı olduğu belirtilerek, yapılan icra takibine ilişkin itirazın iptali davası açılmış olup, davalı taşımacının CMR senedi düzenleyerek eşyanın geçici zilyetliği ile taşıma işini yüklendiği, taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu, davacının sigortalısına ödeme yaptığı, alınan bilirkişi raporları ile davalı taşıyıcıya emtianın hasarlandığına ilişkin hasar ve kusur atfedilemeyeceği, sorumluluk sigortacı sıfatı ile yapılan ödemenin alacaklısının taşıyıcı değil malın ilgilisi olması gerektiği, ya da taşıyıcının ödeme alabilmesi için yük ilgilisinin zararını tazmin etmesi gerektiği, somut olayda, zarar gördüğü iddia edilen gönderen Mars Egypt for trade LM., ya da alıcı ...for con.
Agencies Co. Ltd. firmalarından herhangi birine ödeme yapıldığının ispat edilemediği, davacının sadece kendi sigortalısına ödeme yaptığını belirterek dava açtığı, davacının 11/09/2018 tarihli dilekçesinde, yapılan ödemenin yük alıcısı ...ile varılan mutabakat sonunda kendilerine ödenmek üzere
müvekkiline yapıldığını belirtilmiş olup, ödeme yaptığı sigortalısı Gezairi Transport firması tarafından yük alıcısına ödeme yapıldığı ispat edilemediği, bu nedenle aktif dava husumet ehliyetini ispat etmemesi nedeniyle aktif davacı sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle davacının davasının aktif davacı sıfat yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, kargo ve lojistik mali sorumluluk sigortasına dayalı rücuen tazminatın tahsili amacıyla girişilen icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davalı taşımacının CMR senedi düzenleyerek taşıma işini yüklendiği, davacının davadışı sigortalısına ödeme yaptığı, sorumluluk sigortacısı sıfatı nedeniyle yapılan ödemenin alacaklısının taşıyıcı olmadığı, malın ilgilisi olması gerektiği, taşıyıcının ödeme alabilmesi için yük ilgilisinin zararının tazmin etmesi gerektiği ancak zarar gördüğü iddia edilen gönderen Mars Egypt for Trade LM., ya da alıcı ...for con. Agencies Co. Ltd firmalarından herhangi bir ödeme yapıldığının ispat edilemediği, sadece kendi sigortalısına ödeme yaptığından aktif dava husumet ehliyetini ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Husumet, dava konusu subjektif hak ile taraflar arasındaki ilişkidir. Dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilen kişiler, şeklen o davanın tarafları olmakla birlikte mahkemenin bu taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatına sahip olmaları gerekir. Aksi halde dava konusu hakkın esasına ilişkin bir karar verilemeyeceğinden dava sıfat yokluğundan reddedilir. Bir subjektif hakkı dava etme yetkisi kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu nedenle, o hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı da o hakkın sahibine aittir (aktif husumet). Bir subjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek olan kişi, o hakka uymakla yükümlü olan kişidir (pasif husumet).
Bir subjektif hakkın sahibinin ve o hakka uymakla yükümlü olan kişinin kimler olduğu tamamen maddi hukuka göre belirlenir ve nitelik itibariyle husumet, davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vâkıf olunduğu takdirde re'sen nazara alınması gerekli bir itirazdır. Ayrıca 6102 sayılı TTK 1481 maddesi uyarınca sigortacının, sigorta tazminatını ödedikten sonra hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı var olması durumunda bu hakkın, tazmin ettiği bedel tutarında sigortacıya ait olacağını düzenlemiştir. Davacı vekili her ne kadar İlk Derece Mahkemesi kararı sonrasında dosyaya sunmuş olsa da yukarıda da belirtildiği üzere taraf sıfatının davanın her aşamasında ileri sürülmesinin mümkün olduğu nazara alınarak dosyaya sunulan belgede yapılan inceleme sonucunda alıcı ...for Com.
Agencies Co. Ltd. Şirketi ile davacının sigortalısı taşıyıcı Gezairi Transport arasında düzenlenen 08.03.2013 tarihli alıcının zararlarının tazmin edildiğine dair bir ibraname düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu durumda alıcı ...for Com. Agencies Co. Ltd. Şirketi tarafından imzalanan ibraname ve dosya içerisindeki diğer belge ve deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak mahkemece davacının aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması geekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 08/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/692798800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz