Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2009/3353 E. 2011/1859 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kimlik tespiti↗ ordino↗ akreditif↗ rücuen tazmin↗ ayıp ihbarı↗ taşıyanın sorumluluğu↗ konişmento↗ konşimento↗ ayıp↗ donatan↗ tasdik kararı↗ acente↗ acentelik↗ sebepsiz zenginleşme↗ taşıyıcı↗ ihbar↗ feragat↗ hukuki yarar↗ havale↗ sulh↗ taahhütname↗ taşıyan↗ dosya masrafı↗ eksik inceleme↗ ibraz↗ temsil↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, dvalılardan Teksim Ltd Şti’nin, Çin Ülkesi Hong Kong’da mukim dava dışı Hushou Golden Circle Printing And Dyeing Co Ltd’den 677 rulo fitilli kadife kumaşı satın aldığı ve satım bedelini davalı ...Ş’ne açtırdığı akreditif ile ödemeyi taahhüt ettiği, yükün Şanghay limanından davacı şirketin taşıyanı olduğu "Bremen Bridge" gemisiyle taşınarak İstanbul Kumport limanına getirildiği ve taşıyanın acentası olan davalı Gezairi AŞ tarafından yükün satım bedeline ilişkin akreditif çözülüp, yükü temsil eden konişmentoların tedavüle çıkması beklenmeden konişmentosuz olarak teslim edildiği, alıcı Teksim Ltd Şti’nin taşıma konusu yükü teslim almasına rağmen açtırdığı akreditifin durdurulmasını ve satış bedelinin satıcıya ödenmesini engellediği, iptal edilen akreditif nedeniyle satım bedelini tahsil edemeyen satıcının, Çin Halk Cumhuriyeti Şanghay Deniz Mahkemesinde taşıyıcının konişmentosuz mal teslimi nedeniyle yük sahibine karşı sorumluluğundan dolayı davalı taşıyıcı aleyhine dava açtığı, açılan davada satıcıyla anlaşan taşıyıcının sulh gereğince satıcıya 103.180-USD ödediği, ayrıca banka havale için 20.USD masraf yaptığından bahisle 103.200 USD’nı işbu davada talep ettiği, alacağın sulhe uygun olarak Şanghay Deniz Mahkemesinin 24.08.2004 tarihli kararı ile ilama bağlandığı ve her zaman tahsilini mümkün olduğu gibi davacı delilleri arasında sunulan ödeme belgesi ile de sulh anlaşmasına uygun olarak karar tarihinden 7 gün sonra 01.09.2004 tarihinde ödendiği, satın alan davalı ...’nin konişmentoyu davacı taşıyanın acentası olan davalı Gezairi AŞ’ne ibraz ederek malının gümrük çekim ordinosunu alması gerekirken, konişmento ibraz edilmeden acenta tarafından malın çekimine izin verildiği ve konişmentosuz olarak malın davalı ... tarafından alındığı, alıcı Teksim Ltd Şti’nin, acenta Gezairi AŞ’ne verdiği 06.03.2003 tarihli taahhüt mektubu ile orjinal konşimento sunulmadan malın kendilerine tesliminden doğacak her türlü zararı ve sonucu üstlendikleri, mürettebat, kaptan , donatan ve acenteya yöneltilebilecek her türlü sorumluluğun kendilerine ait olduğunu bildirdiği, davalı acente Gezairi AŞ’nin TTK.nun 123.maddesi gereğince müvekkili davacı taşıyanın menfaatlerini korumaya mecbur olduğu halde taşıyanın sorumluluğuna yol açacak şekilde konşimentosuz malın teslimini sağladığından ve satılan malın parası satıcıya, malı alan alıcı tarafından ödenmediğinden doğan zarardan sorumlu olduğu, davalı alıcı Teksim Ltd Şti vekili her ne kadar malın ayıbından bahsetmekte ise de bu hususta herhangi bir tespitin mevcut olmadığı, süresinde yapılmış bir ayıp ihbarı varlığının ispatlanamadığı, ayıplı olduğu iddia edilen malların akibetinin ne olduğu belli olmadığı gibi herhangi bir iadenin varlığı da iddia ve ispat edilemediği, malı alıp temellük eden ancak bedelini ödemeyen davalı alıcı Teksim Ltd Şti’nin de sebepsiz zenginleştiğinden, davacının ödemiş olduğu mal bedelinden sorumlu olduğu, davalı bankanın efektif açılması ile iptaline dair yaptığı işlemlerde herhangi bir kusurunun varlığı belirlenemediği gibi aksine banka işlemlerinin 500 Sayılı Yeknesak kurallara uygun olduğu sonucuna varılarak, davalı ...Ş aleyhindeki davanın reddine, 103.180,53 YTL USD nin 01.09.2004 tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı Yasanın 4A maddesi gereğince bu yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduata devlet bankalarınca uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı Gezairi Transport Nakliyat ve Ticaret A.Ş ile davalı ....Şti’nden tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Karar, davalı Gezairi Transport Nakliyat ve Ticaret A.Ş ile davalı ....Şti vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Taraflar arasında görülen davada verilen 01.07.2008 günlü kararın davalı Gezairi Transport Nakliyat ve Tic AŞ vekilinin 03.03.2009 tarihli dilekçesiyle temyiz edildiği, ancak yine aynı vekilin kimlik tespitini içeren 03.08.2009 havale tarihli dilekçesi ile temyiz isteminden feragat ettiği anlaşıldığından, davalı Gezairi Transport Nakliyat ve Tic AŞ vekilinin temyiz dilekçesinin reddi gerekmiştir.
2- Davalı ... vekilinin temyiz istemine gelince; Dava dışı Huzhou…Co Ltd’nin davalı ...’ne sattığı malın davacı tarafından taşındığı, davacı taşıyanın acentesi olan diğer davalı şirketçe malın konişmento ibraz edilmeden davalı ...’ne teslim edildiği, mal bedelinin yük alıcısı olan davalı ... tarafından ödenmediği tarafların kabulündedir. Davacı vekili, malın satıcısı tarafından müvekkili aleyhine Çin’de açılan davada tarafların sulh olduğunu ve mal bedelinin müvekkilince ödendiğini iddia ederek, ödediği bedelin rücuen tazmini istemi ile işbu davayı açmıştır. Davacı vekili tarafından davacı şirket hakkında Çin’de açıldığı iddia edilen davaya ilişkin bazı belgeler ibraz edilmiş ise de, sunulan belgelerin yabancı mahkemenin tasdikini içermediği anlaşılmaktadır. Öte yandan, davacı tarafından Çin’de mukim satıcı firmaya ödenen bedelin işbu davaya konu mal bedeline ilişkin olduğuna dair ödeme belgelerinde de yeterli açıklama bulunmamaktadır.
Mahkemece dava konusu taşıma nedeniyle davacı tarafından dava dışı satıcı firmaya yaptığını iddia ettiği ödemeye dair belgelerin ve yabancı mahkeme kararının tasdikli suretleri ile bunların noter tasdikli tercümelerini ibraz etmesi için davacı tarafa süre verilerek davayı açmakta hukuki yararı olup olmadığına dair davalı taraf itirazlarının cevaplandırılması gerekirken, eksik inceleme ile davanın kısmen kabulü doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı ... yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/12479 E. 2013/21448 K.
Ortak:taşıyan · teslim · dava şartı
İncelediğiniz kararda… g Kong’da mukim dava dışı Hushou Golden Circle Printing And Dyeing Co Ltd’den 677 rulo fitilli kadife kumaşı satın aldığı ve satım bedelini davalı ...Ş’ne açtırdığı «akreditif» ile ödemeyi «taahhüt» ettiği, yükün Şanghay limanından davacı şirketin «taşıyanı» olduğu "Bremen Bridge" gemisiyle taşınarak İstanbul Kumport limanına getirildiği ve taşıyanın acentası olan davalı Gezairi AŞ tarafından yükün satım bedeline ilişkin akreditif çözülüp, yükü «temsil» eden «konişmentoların» tedavüle çıkması beklenmeden konişmentosuz olarak «teslim» edildiği, alıcı Teksim Ltd Şti’nin taşıma konusu yükü teslim almasına rağmen açtırdığı akreditifin durdurulmasını ve satış bedelinin satıcıya ödenmesini engellediği, iptal edilen akreditif nedeniyle satım bedelini tahsil edemeyen satıcının, Çin Halk Cumhuriyeti Şanghay Deniz Mahkemesinde «taşıyıcının» konişmentosuz mal teslimi nedeniyle yük sahibine karşı sorumluluğundan dolayı davalı taşıyıcı aleyhine dava açtığı, açılan davada satıcıyla anlaşan taşıyıcının «sulh» gereğince satıcıya 103.180-USD ödediği, ayrıca banka «havale» için 20.USD «masraf» yaptığından bahisle 103.200 USD’nı işbu davada talep ettiği, alacağın sulhe uygun olarak Şanghay Deniz Mahkemesinin 24.08.2004 tarihli kararı ile ilama bağlandığı ve her zaman tahsilini mümkün olduğu gibi davacı delilleri arasında sunulan ödeme belgesi ile de sulh anlaşmasına uygun olarak karar tarihinden 7 gün sonra 01.09.2004 tarihinde ödendiği, satın alan davalı ...’nin konişmentoyu davacı taşıyanın acentası olan davalı Gezairi AŞ’ne «ibraz» ederek malının gümrük çekim «ordinosunu» alması gerekirken, konişmento ibraz edilmeden «acenta» tarafından malın çekimine izin verildiği ve konişmentosuz olarak malın davalı ... tarafından alındığı, alıcı Teksim Ltd Şti’nin, acenta Gezairi AŞ’ne verdiği 06.03.2003 tarihli taahhüt mektubu ile orjinal «konşimento» sunulmadan malın kendilerine tesliminden doğacak her türlü zararı ve sonucu üstlendikleri, mürettebat, kaptan , «donatan» ve «acenteya» yöneltilebilecek her türlü sorumluluğun kendilerine ait olduğunu bildirdiği, davalı acente Gezairi AŞ’nin TTK.nun 123.maddesi gereğince müvekkili davacı taşıyanın menfaatlerini korumaya mecbur olduğu halde «taşıyanın sorumluluğuna» yol açacak şekilde konşimentosuz malın teslimini sağladığından ve satılan malın parası satıcıya, malı alan alıcı tarafından ödenmediğinden doğan zarardan sorumlu olduğu, davalı alıcı Teksim Ltd Şti vekili her ne kadar malın ayıbından bahsetmekte ise de bu hususta herhangi bir tespitin mevcut olmadığı, süresinde yapılmış bir «ayıp ihbarı» varlığının ispatlanamadığı, ayıplı olduğu iddia edilen malların akibetinin ne olduğu belli olmadığı gibi herhangi bir iadenin varlığı da iddia ve ispat edilemediği, malı alıp temellük eden ancak bedelini ödemeyen davalı alıcı Teksim Ltd Şti’nin de «sebepsiz zenginleştiğinden», davacının ödemiş olduğu mal bedelinden sorumlu olduğu, davalı bankanın efektif açılması ile iptaline dair yaptığı işlemlerde herhangi bir kusurunun varlığı belirl …
2- Davalı ... vekilinin temyiz istemine gelince; Dava dışı Huzhou…Co Ltd’nin davalı ...’ne sattığı malın davacı tarafından taşındığı, davacı «taşıyanın» «acentesi» olan diğer davalı şirketçe malın «konişmento» «ibraz» edilmeden davalı ...’ne «teslim» edildiği, mal bedelinin yük alıcısı olan davalı ... tarafından ödenmediği tarafların kabulündedir.
Benzer bu karardaAyrıca, prestij «kaybı», ticari hacmin genişlememesi gibi nedenlerle oluştuğu ileri sürülen zararlarla davalı «taşıyanların» zamanında emtiayı «teslim» etmeme eylemi arasında doğrudan «illiyet bağı» kurulması da yerinde görülmemiştir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda benimsenen bilirkişi raporuna göre, «teslim» yerinin değiştirildiği tarihlerde yükün yeri ve önceki yer ile sonraki yer arasındaki mesafelerin araştırıldığı, malların zamanında teslim edilmemesinde taşımayı üstlenen Tusya A.Ş. ve Gezairi Trans.
Davacının yurt dışına sattığı ütü masası emtiasının Fransa'daki alıcısına «teslim» edilmek üzere taşınması işinin davalı Gezairi Transp.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:navlun bedeli · kar kaybı · navlun · illiyet bağı · zayi · taşıma sözleşmesi · pasif husumet · uyuşmazlık konusu
Benzer bu karardaA.Ş'ye borçlu olmadığı, diğer davalıların «pasif husumetlerinin» bulunmadığı gerekçesiyle bu davalılar hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine, diğer davalılar hakkındaki davanın kısmen kabulüne, 8.300 Euro «zayi» olan emtia bedeli, 189.92 TL «hasar» tutarı, 15.000 Euro müşteri «kaybı» zararı ile 10.000 Euro «kar kaybının» tahsiline, prestij kaybına dayalı istemine reddine, davalı Gezairi firmasınca takibe konulan ve «navlun bedeli» olarak verilen çekin 417.70 TL'lik kısmından dolayı davacının davalı Gezairi Transp.
Bu durum karşısında, davacının, eksik ve «zayi» edilen emtia bedeli ile «navlun» ücretinden dolayı borçlu olmadığı talebinin dışında, ayrıca «uyuşmazlık konusu» emtiayı satmış olsaydı davacının elde etmesi mümkün karı, başka bir anlatımla «kar kaybı» zararını talep edebileceği dikkate alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
A.Ş'nin «kusurlarının» bulunduğu, «zayi» olan mal bedeli ile «hasar» tutarından, müşteri «kaybı» ve kar kaybından dolayı sorumlu oldukları, iptali istenen dava konusu çekin 417.07 TL'lik kısmından dolayı davacının davalı Cezairi Trransp.
2- Dava, «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
-
Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/8494 E. 2015/5665 K.
Ortak:akreditif · konişmento · tasdik kararı · eksik inceleme
İncelediğiniz kararda… g Kong’da mukim dava dışı Hushou Golden Circle Printing And Dyeing Co Ltd’den 677 rulo fitilli kadife kumaşı satın aldığı ve satım bedelini davalı ...Ş’ne açtırdığı «akreditif» ile ödemeyi «taahhüt» ettiği, yükün Şanghay limanından davacı şirketin «taşıyanı» olduğu "Bremen Bridge" gemisiyle taşınarak İstanbul Kumport limanına getirildiği ve taşıyanın acentası olan davalı Gezairi AŞ tarafından yükün satım bedeline ilişkin akreditif çözülüp, yükü «temsil» eden «konişmentoların» tedavüle çıkması beklenmeden konişmentosuz olarak «teslim» edildiği, alıcı Teksim Ltd Şti’nin taşıma konusu yükü teslim almasına rağmen açtırdığı akreditifin durdurulmasını ve satış bedelinin satıcıya ödenmesini engellediği, iptal edilen akreditif nedeniyle satım bedelini tahsil edemeyen satıcının, Çin Halk Cumhuriyeti Şanghay Deniz Mahkemesinde «taşıyıcının» konişmentosuz mal teslimi nedeniyle yük sahibine karşı sorumluluğundan dolayı davalı taşıyıcı aleyhine dava açtığı, açılan davada satıcıyla anlaşan taşıyıcının «sulh» gereğince satıcıya 103.180-USD ödediği, ayrıca banka «havale» için 20.USD «masraf» yaptığından bahisle 103.200 USD’nı işbu davada talep ettiği, alacağın sulhe uygun olarak Şanghay Deniz Mahkemesinin 24.08.2004 tarihli kararı ile ilama bağlandığı ve her zaman tahsilini mümkün olduğu gibi davacı delilleri arasında sunulan ödeme belgesi ile de sulh anlaşmasına uygun olarak karar tarihinden 7 gün sonra 01.09.2004 tarihinde ödendiği, satın alan davalı ...’nin konişmentoyu davacı taşıyanın acentası olan davalı Gezairi AŞ’ne «ibraz» ederek malının gümrük çekim «ordinosunu» alması gerekirken, konişmento ibraz edilmeden «acenta» tarafından malın çekimine izin verildiği ve konişmentosuz olarak malın davalı ... tarafından alındığı, alıcı Teksim Ltd Şti’nin, acenta Gezairi AŞ’ne verdiği 06.03.2003 tarihli taahhüt mektubu ile orjinal «konşimento» sunulmadan malın kendilerine tesliminden doğacak her türlü zararı ve sonucu üstlendikleri, mürettebat, kaptan , «donatan» ve «acenteya» yöneltilebilecek her türlü sorumluluğun kendilerine ait olduğunu bildirdiği, davalı acente Gezairi AŞ’nin TTK.nun 123.maddesi gereğince müvekkili davacı taşıyanın menfaatlerini korumaya mecbur olduğu halde «taşıyanın sorumluluğuna» yol açacak şekilde konşimentosuz malın teslimini sağladığından ve satılan malın parası satıcıya, malı alan alıcı tarafından ödenmediğinden doğan zarardan sorumlu olduğu, davalı alıcı Teksim Ltd Şti vekili her ne kadar malın ayıbından bahsetmekte ise de bu hususta herhangi bir tespitin mevcut olmadığı, süresinde yapılmış bir «ayıp ihbarı» varlığının ispatlanamadığı, ayıplı olduğu iddia edilen malların akibetinin ne olduğu belli olmadığı gibi herhangi bir iadenin varlığı da iddia ve ispat edilemediği, malı alıp temellük eden ancak bedelini ödemeyen davalı alıcı Teksim Ltd Şti’nin de «sebepsiz zenginleştiğinden», davacının ödemiş olduğu mal bedelinden sorumlu olduğu, davalı bankanın efektif açılması ile iptaline dair yaptığı işlemlerde herhangi bir kusurunun varlığı belirl …
Mahkemece dava konusu taşıma nedeniyle davacı tarafından dava dışı satıcı firmaya yaptığını iddia ettiği ödemeye dair belgelerin ve yabancı mahkeme kararının «tasdikli» suretleri ile bunların noter tasdikli tercümelerini «ibraz» etmesi için davacı tarafa süre verilerek davayı açmakta «hukuki yararı» olup olmadığına dair davalı taraf itirazlarının cevaplandırılması gerekirken, «eksik inceleme» ile davanın kısmen kabulü doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı ... yararına bozulması gerekmiştir.
2- Davalı ... vekilinin temyiz istemine gelince; Dava dışı Huzhou…Co Ltd’nin davalı ...’ne sattığı malın davacı tarafından taşındığı, davacı «taşıyanın» «acentesi» olan diğer davalı şirketçe malın «konişmento» «ibraz» edilmeden davalı ...’ne «teslim» edildiği, mal bedelinin yük alıcısı olan davalı ... tarafından ödenmediği tarafların kabulündedir.
Benzer bu karardaOysa, davalı vekilince hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporuna karşı analiz sertifikasının «tasdiksiz» olmadığı, «konişmentodaki» yazılı ürün «tanımının» «akreditife» uygun olduğu yönünde sonuca etkili, ciddi ve esaslı itirazlarda bulunulmasına rağmen mahkemece, itirazları karşılıyan ek rapor alınmadığı gibi, raporun yeterli görülme nedenleri de gerekçede yeterince açıklanmamıştır.
Serbest Bölge Şubesi'nde açtığı «akreditif» işlemine ilişkin satıcı/ihracatçı Çin menşeili firmanın akreditif kurallarına, akreditif hukukuna ve konuya ilişkin mevzuat hükümlerine aykırı şekilde düzenlediği akreditif belgelerine dayalı olarak özen borcuna aykırı şekilde ve davacı «şirketi zarara» uğratan nitelikte akreditif ödemelerini serbest bıraktığı, oluşan hukuka aykırılıklar konusunda davacı şirkete rezerv mektubu dahi göndermeyerek onayını almadığı, satıcı yabancı firmanın davacı şirketten «fatura» ettiği dava konusu miktarı ödediği, davalı bankanın yapılan işlemlerde tamamen kusurlu görüldüğü gerekçesiyle davanın kabülüne karar verilmiştir.
2-Davalı vekilinin temyizine gelince; dava, «bankacılık işlemine» dayalı («akreditif») olarak davalı bankadan tazminat istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, dava konusu akreditif işleminde «amir banka» olan davalı bankanın kusurlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:amir banka · bankacılık işlemi · tanıma · şirket zararı · denetime elverişlilik · fatura
Benzer bu karardaSerbest Bölge Şubesi'nde açtığı «akreditif» işlemine ilişkin satıcı/ihracatçı Çin menşeili firmanın akreditif kurallarına, akreditif hukukuna ve konuya ilişkin mevzuat hükümlerine aykırı şekilde düzenlediği akreditif belgelerine dayalı olarak özen borcuna aykırı şekilde ve davacı «şirketi zarara» uğratan nitelikte akreditif ödemelerini serbest bıraktığı, oluşan hukuka aykırılıklar konusunda davacı şirkete rezerv mektubu dahi göndermeyerek onayını almadığı, satıcı yabancı firmanın davacı şirketten «fatura» ettiği dava konusu miktarı ödediği, davalı bankanın yapılan işlemlerde tamamen kusurlu görüldüğü gerekçesiyle davanın kabülüne karar verilmiştir.
2-Davalı vekilinin temyizine gelince; dava, «bankacılık işlemine» dayalı («akreditif») olarak davalı bankadan tazminat istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, dava konusu akreditif işleminde «amir banka» olan davalı bankanın kusurlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Oysa, davalı vekilince hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporuna karşı analiz sertifikasının «tasdiksiz» olmadığı, «konişmentodaki» yazılı ürün «tanımının» «akreditife» uygun olduğu yönünde sonuca etkili, ciddi ve esaslı itirazlarda bulunulmasına rağmen mahkemece, itirazları karşılıyan ek rapor alınmadığı gibi, raporun yeterli görülme nedenleri de gerekçede yeterince açıklanmamıştır.
Bu durumda, mahkemece; yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davalı vekilinin itirazını değerlendirmeye alan ve Yargıtay «denetimine elverişli» bir ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmek gerekirken, bu yönden «eksik incelememeye» dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/5808 E. 2022/8270 K.
Ortak:akreditif · konişmento · konşimento · acente · acentelik · taşıyıcı · ihbar · taşıyan · dava şartı
İncelediğiniz kararda… g Kong’da mukim dava dışı Hushou Golden Circle Printing And Dyeing Co Ltd’den 677 rulo fitilli kadife kumaşı satın aldığı ve satım bedelini davalı ...Ş’ne açtırdığı «akreditif» ile ödemeyi «taahhüt» ettiği, yükün Şanghay limanından davacı şirketin «taşıyanı» olduğu "Bremen Bridge" gemisiyle taşınarak İstanbul Kumport limanına getirildiği ve taşıyanın acentası olan davalı Gezairi AŞ tarafından yükün satım bedeline ilişkin akreditif çözülüp, yükü «temsil» eden «konişmentoların» tedavüle çıkması beklenmeden konişmentosuz olarak «teslim» edildiği, alıcı Teksim Ltd Şti’nin taşıma konusu yükü teslim almasına rağmen açtırdığı akreditifin durdurulmasını ve satış bedelinin satıcıya ödenmesini engellediği, iptal edilen akreditif nedeniyle satım bedelini tahsil edemeyen satıcının, Çin Halk Cumhuriyeti Şanghay Deniz Mahkemesinde «taşıyıcının» konişmentosuz mal teslimi nedeniyle yük sahibine karşı sorumluluğundan dolayı davalı taşıyıcı aleyhine dava açtığı, açılan davada satıcıyla anlaşan taşıyıcının «sulh» gereğince satıcıya 103.180-USD ödediği, ayrıca banka «havale» için 20.USD «masraf» yaptığından bahisle 103.200 USD’nı işbu davada talep ettiği, alacağın sulhe uygun olarak Şanghay Deniz Mahkemesinin 24.08.2004 tarihli kararı ile ilama bağlandığı ve her zaman tahsilini mümkün olduğu gibi davacı delilleri arasında sunulan ödeme belgesi ile de sulh anlaşmasına uygun olarak karar tarihinden 7 gün sonra 01.09.2004 tarihinde ödendiği, satın alan davalı ...’nin konişmentoyu davacı taşıyanın acentası olan davalı Gezairi AŞ’ne «ibraz» ederek malının gümrük çekim «ordinosunu» alması gerekirken, konişmento ibraz edilmeden «acenta» tarafından malın çekimine izin verildiği ve konişmentosuz olarak malın davalı ... tarafından alındığı, alıcı Teksim Ltd Şti’nin, acenta Gezairi AŞ’ne verdiği 06.03.2003 tarihli taahhüt mektubu ile orjinal «konşimento» sunulmadan malın kendilerine tesliminden doğacak her türlü zararı ve sonucu üstlendikleri, mürettebat, kaptan , «donatan» ve «acenteya» yöneltilebilecek her türlü sorumluluğun kendilerine ait olduğunu bildirdiği, davalı acente Gezairi AŞ’nin TTK.nun 123.maddesi gereğince müvekkili davacı taşıyanın menfaatlerini korumaya mecbur olduğu halde «taşıyanın sorumluluğuna» yol açacak şekilde konşimentosuz malın teslimini sağladığından ve satılan malın parası satıcıya, malı alan alıcı tarafından ödenmediğinden doğan zarardan sorumlu olduğu, davalı alıcı Teksim Ltd Şti vekili her ne kadar malın ayıbından bahsetmekte ise de bu hususta herhangi bir tespitin mevcut olmadığı, süresinde yapılmış bir «ayıp ihbarı» varlığının ispatlanamadığı, ayıplı olduğu iddia edilen malların akibetinin ne olduğu belli olmadığı gibi herhangi bir iadenin varlığı da iddia ve ispat edilemediği, malı alıp temellük eden ancak bedelini ödemeyen davalı alıcı Teksim Ltd Şti’nin de «sebepsiz zenginleştiğinden», davacının ödemiş olduğu mal bedelinden sorumlu olduğu, davalı bankanın efektif açılması ile iptaline dair yaptığı işlemlerde herhangi bir kusurunun varlığı belirl …
2- Davalı ... vekilinin temyiz istemine gelince; Dava dışı Huzhou…Co Ltd’nin davalı ...’ne sattığı malın davacı tarafından taşındığı, davacı «taşıyanın» «acentesi» olan diğer davalı şirketçe malın «konişmento» «ibraz» edilmeden davalı ...’ne «teslim» edildiği, mal bedelinin yük alıcısı olan davalı ... tarafından ödenmediği tarafların kabulündedir.
Benzer bu karardaSomut olayda davacı ithalatçının «akreditifli» ödeme sistemi ile Çin’deki dava dışı Beijing Xinhenglong adlı ihracatçı firmadan satın aldığı çinko emtiasını Türkiye’ye taşıması için Çin’deki yerleşik «acente» olan China Ocean Shipping Agency, Tianjin tarafından «taşıyıcı» MSC Mediterranean Shipping Company SA adına düzenlenen «konişmentoda» alıcı olarak Akbank A.Ş gösterilmiştir.
Muhabir banka davacının dayandığı «konişmetoyu» referans alarak para transferi yaptığına göre, mahkemece konişmentonun bankaya ihracatçı firma mı, «taşıyan» mı yoksa ithalatçı davacı firma tarafından «ibraz» edilip edilmediği, şayet davacı firma tarafından ibraz edilmişse ödeme işleminin tamamlanmasında önce davacıya «ihbarda» bulunup bulunulmadığı, konişmento davacı tarafından bankaya ibraz edilmiş veya para transferi yapılmadan önce davacıya ihbarda bulunulmuşsa bu hususların malın «teslim» edildiğine «karine» oluşturup oluşturmayacağının değerlendirilerek ve davalı «acentenin» müvekkilinin taşıyanı olup olmadığının Çin Devleti’nin ilgili makamlarından da sorulup tespit edilmek suretiyle varılacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde ve «eksik inceleme» ile karar verilmesi doğru olmamıştır.
Somut olayda uyuşmazlık davacının dayanmış olduğu «konişmentonun», «taşıyanın» Çin’deki yetkili «acentesi» tarafından düzenlenip düzenlenmediği, sahte olup olmadığı, sahte düzenlenmesinde taşıyanın «dahilinin» bulunup bulunmadığı (taşıyanın «basiretli tacir» gibi hareket edip etmediği) hususlarında toplanmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:karine · yetki itirazı · ihbar olunan · ba formu · husumet ehliyeti · pasif husumet yokluğu · basiretli tacir · taşıma sözleşmesi
Benzer bu karardaİlk Derece Mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının dayandığı MSCUXY01907 nolu «konşimento» aslı ile davalının dayandığı aynı seri nolu konşimento arasında taşınan mal ve «acente» bakımından farklılık olduğu, davalının sunduğu konşimentodaki dökme boru cinsinden ürünlerin İzmir Gümrüğüne getirilerek işlemlerinin yapıldığı, ithalatının yasal şekilde tamamlandığı, davacının sunduğu konşimentodaki çinko malzemesi ile ilgili bir işlem yapılmadığı, davalının «taşıma sözleşmesinin» tarafı olmadığı, bu sebeple «husumet ehliyeti» bulunmadığı, «yetki itirazının» yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın «pasif husumet yokluğundan» reddine karar verilmiştir.
… rilen davacının istinaf başvurusunun esasatan reddine dair kararının bozulması üzerine, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, davaya dayanak MSCUXY-01907 nolu «konşimento» aslı ve davalının savunmalarına dayanak yapılan aynı seri nolu konşimentonun ikinci tam suretlerinin karşılaştırıldıklarında, taşımaya konu malların farklı olduğu, davacının sunmuş olduğu konşimentodaki malların İzmir Limanı'na gelmediği, buna göre davalının dayanak «taşıma sözleşmesinin» tarafı olmadığı gerekçesiyle davanın «pasif husumet yokluğu» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Dava, uluslar arası deniz yoluyla yapılan taşımada meydana geldiği iddia edilen zıyaıdan kaynaklı tazminatın tahsili talebine ilişkin olup bölge adliye mahkemesince bozmaya uyularak yazılı gerekçe ile davanın «pasif husumet yokluğundan» reddine karar verilmiştir.
Şubesi tarafından 11.09.2015 tarihinde mal bedelinin ihracatçı firmaya ödendiğine dair aynı banka tarafından 14.09.2015 tarihli ve 2015-129661 sayılı yazıile paranın transferine ilişkin «form» düzenlenmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2009/3353 E. , 2011/1859 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Beyoğlu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01.07.2008 tarih ve 2005/72-2008/228 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı Gezairi Transport Nakliyat ve Ticaret A.Ş ile davalı .... Şti vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 15.02.2011 gününde davalılardan Denizbank vekili Avukat ..... geldi, davacı ve diğer davalı vekili avukatlar davetiye tebliğine rağmen duruşmaya gelmedi, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ...
tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, 10.07.2003 tarihli konişmentoyla Çin Halk Cumhuriyeti’nin Şangay Limanından İstanbul Kumport Limanına taşınan fitilli kadife yükünün davacı taşıyıcının bilgi ve talimatı olmadan davacının Türkiye İstanbul acentesi olan davalı Gezairi Transport Nakliyat ve Ticaret A.Ş tarafından konişmentosuz , gümrük işlemleri tamamlanmadan yük alıcısı diğer davalı .... Şti’ne teslim edildiğini, yükü Gezairi Transport’un yardımıyla tesellüm eden ...’nin yükün ayıplı olduğunu iddia ederek Denizbank aracılığı ile açtırdığı akreditifi durdurarak, satım bedelini alıcıya ödenmemesini sağladığını, mal bedelinin müvekkili tarafından satıcı firmaya ödenmek zorunda kalındığını ileri sürerek, 103.200,53 USD’nın 01.09.2004 tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Ş vekili, uyuşmazlığın davalı bankanın taraf olmadığı ilişki ve olaylardan kaynaklanması nedeniyle müvekkiline dava yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı Gezairi Transport Nak. ve Ticaret A.Ş vekili, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, konişmento incelendiğinde emtianın teslim ve alacısının davalı ....Şti olduğunu ve tek alıcı durumunda bulunduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davalı ....Şti vekili, davacının satıcı firmaya yaptığını iddia ettiği ödemeyi kanıtlaması gerektiğini, halefiyete dayalı açılan işbu davada müvakkilinin satıcı firmadan olan alacağının işbu davada takas-mahsubunun gerektiğini, satıcı firma ile taşıma sözleşmesi yapan davacının müvekkili aleyhinde dava açma hakkının bulunmadığını, davanın İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2003/1219 sayılı dosyası ile birleştirilmesi gerektiği; yetki itirazında bulunularak davanın İstanbul Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, dvalılardan Teksim Ltd Şti’nin, Çin Ülkesi Hong Kong’da mukim dava dışı Hushou Golden Circle Printing And Dyeing Co Ltd’den 677 rulo fitilli kadife kumaşı satın aldığı ve satım bedelini davalı ...Ş’ne açtırdığı akreditif ile ödemeyi taahhüt ettiği, yükün Şanghay limanından davacı şirketin taşıyanı olduğu "Bremen Bridge" gemisiyle taşınarak İstanbul Kumport limanına getirildiği ve taşıyanın acentası olan davalı Gezairi AŞ tarafından yükün satım bedeline ilişkin akreditif çözülüp, yükü temsil eden konişmentoların tedavüle çıkması beklenmeden konişmentosuz olarak teslim edildiği, alıcı Teksim Ltd Şti’nin taşıma konusu yükü teslim almasına rağmen açtırdığı akreditifin durdurulmasını ve satış bedelinin satıcıya ödenmesini engellediği, iptal edilen akreditif nedeniyle satım bedelini tahsil edemeyen satıcının, Çin Halk Cumhuriyeti Şanghay Deniz Mahkemesinde taşıyıcının konişmentosuz mal teslimi nedeniyle yük sahibine karşı sorumluluğundan dolayı davalı taşıyıcı aleyhine dava açtığı, açılan davada satıcıyla anlaşan taşıyıcının sulh gereğince satıcıya 103.180-USD ödediği, ayrıca banka havale için 20.USD masraf yaptığından bahisle 103.200 USD’nı işbu davada talep ettiği, alacağın sulhe uygun olarak Şanghay Deniz Mahkemesinin 24.08.2004 tarihli kararı ile ilama bağlandığı ve her zaman tahsilini mümkün olduğu gibi davacı delilleri arasında sunulan ödeme belgesi ile de sulh anlaşmasına uygun olarak karar tarihinden 7 gün sonra 01.09.2004 tarihinde ödendiği, satın alan davalı ...’nin konişmentoyu davacı taşıyanın acentası olan davalı Gezairi AŞ’ne ibraz ederek malının gümrük çekim ordinosunu alması gerekirken, konişmento ibraz edilmeden acenta tarafından malın çekimine izin verildiği ve konişmentosuz olarak malın davalı ...
tarafından alındığı, alıcı Teksim Ltd Şti’nin, acenta Gezairi AŞ’ne verdiği 06.03.2003 tarihli taahhüt mektubu ile orjinal konşimento sunulmadan malın kendilerine tesliminden doğacak her türlü zararı ve sonucu üstlendikleri, mürettebat, kaptan , donatan ve acenteya yöneltilebilecek her türlü sorumluluğun kendilerine ait olduğunu bildirdiği, davalı acente Gezairi AŞ’nin TTK.nun 123.maddesi gereğince müvekkili davacı taşıyanın menfaatlerini korumaya mecbur olduğu halde taşıyanın sorumluluğuna yol açacak şekilde konşimentosuz malın teslimini sağladığından ve satılan malın parası satıcıya, malı alan alıcı tarafından ödenmediğinden doğan zarardan sorumlu olduğu, davalı alıcı Teksim Ltd Şti vekili her ne kadar malın ayıbından bahsetmekte ise de bu hususta herhangi bir tespitin mevcut olmadığı, süresinde yapılmış bir ayıp ihbarı varlığının ispatlanamadığı, ayıplı olduğu iddia edilen malların akibetinin ne olduğu belli olmadığı gibi herhangi bir iadenin varlığı da iddia ve ispat edilemediği, malı alıp temellük eden ancak bedelini ödemeyen davalı alıcı Teksim Ltd Şti’nin de sebepsiz zenginleştiğinden, davacının ödemiş olduğu mal bedelinden sorumlu olduğu, davalı bankanın efektif açılması ile iptaline dair yaptığı işlemlerde herhangi bir kusurunun varlığı belirlenemediği gibi aksine banka işlemlerinin 500 Sayılı Yeknesak kurallara uygun olduğu sonucuna varılarak, davalı ...Ş aleyhindeki davanın reddine, 103.180,53 YTL USD nin 01.09.2004 tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı Yasanın 4A maddesi gereğince bu yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduata devlet bankalarınca uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı Gezairi Transport Nakliyat ve Ticaret A.Ş ile davalı ....Şti’nden tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Karar, davalı Gezairi Transport Nakliyat ve Ticaret A.Ş ile davalı ....Şti vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Taraflar arasında görülen davada verilen 01.07.2008 günlü kararın davalı Gezairi Transport Nakliyat ve Tic AŞ vekilinin 03.03.2009 tarihli dilekçesiyle temyiz edildiği, ancak yine aynı vekilin kimlik tespitini içeren 03.08.2009 havale tarihli dilekçesi ile temyiz isteminden feragat ettiği anlaşıldığından, davalı Gezairi Transport Nakliyat ve Tic AŞ vekilinin temyiz dilekçesinin reddi gerekmiştir.
2- Davalı ... vekilinin temyiz istemine gelince; Dava dışı Huzhou…Co Ltd’nin davalı ...’ne sattığı malın davacı tarafından taşındığı, davacı taşıyanın acentesi olan diğer davalı şirketçe malın konişmento ibraz edilmeden davalı ...’ne teslim edildiği, mal bedelinin yük alıcısı olan davalı ... tarafından ödenmediği tarafların kabulündedir. Davacı vekili, malın satıcısı tarafından müvekkili aleyhine Çin’de açılan davada tarafların sulh olduğunu ve mal bedelinin müvekkilince ödendiğini iddia ederek, ödediği bedelin rücuen tazmini istemi ile işbu davayı açmıştır. Davacı vekili tarafından davacı şirket hakkında Çin’de açıldığı iddia edilen davaya ilişkin bazı belgeler ibraz edilmiş ise de, sunulan belgelerin yabancı mahkemenin tasdikini içermediği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, davacı tarafından Çin’de mukim satıcı firmaya ödenen bedelin işbu davaya konu mal bedeline ilişkin olduğuna dair ödeme belgelerinde de yeterli açıklama bulunmamaktadır.
Mahkemece dava konusu taşıma nedeniyle davacı tarafından dava dışı satıcı firmaya yaptığını iddia ettiği ödemeye dair belgelerin ve yabancı mahkeme kararının tasdikli suretleri ile bunların noter tasdikli tercümelerini ibraz etmesi için davacı tarafa süre verilerek davayı açmakta hukuki yararı olup olmadığına dair davalı taraf itirazlarının cevaplandırılması gerekirken, eksik inceleme ile davanın kısmen kabulü doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı ... yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı Gezairi Transport Nakliyat ve Tic AŞ vekilinin temyiz dilekçesinin reddine, kararın (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... yararına BOZULMASINA, istek halinde aşağıda yazılı 1.791,60 TL harcın temyiz eden davalı Gezairi Transport Nak.ve Tic.A.Ş.'ne iadesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı ... Teks.Ltd.Şti.'ne iadesine, 17.02.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1015709300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz