Menfi tespit

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/618 E. 2024/6301 K.

Ortak:genel işlem koşulları · avalist · kefalet sözleşmesi · teminat senedi · kefalet · kötü niyet tazminatı · genel kredi sözleşmesi · bono · Menfi tespit

İncelediğiniz kararda

İlk Derece Mahkemesince, davaya konu «bononun» dava dışı şirketin çekeceği kredilerin «teminatını» oluşturmak üzere «teminat senedi» olarak verildiğinin anlaşıldığı, «kefalet sözleşmesi» iki taraflı bir sözleşme olması nedeniyle sözleşmeden bir tarafın tek taraflı irade beyanı ile dönmesi mümkün değil ise de, davacı tarafça davalı bankaya dava dışı şirketin ortaklığından ayrılmasından sonra davalı bankaya gönderdiği «ihtarname» ile dava dışı şirketin bugüne kadar çektiği krediler varsa söz konusu krediler sebebiyle oluşan borcun kendisine bildirilmesini talep ettiği halde, davalı banka tarafından verilen cevabi yazıda herhangi bir borç bildiriminin yapılmadığı, mahkememizce yaptırılan «bilirkişi incelemesi» sonucunda da bu tarihe kadar alınan tüm kredilerin ödenmiş olduğu, dava dışı şirketin ödenmeyen kredi borçlarının bu tarihten sonra kullandırılan kredilere ilişkin olduğu, bir «güven kurumu» olan bankaların yeni bir kredi verirken basiretli bir «tacir» gibi davranması ve yeni krediler için uygun teminatları alması gerektiği, kaldı ki ihtarname tarihine kadar bir borcu bulunmayan davacının çektiği ihtarname sonrası dava dışı şirkete kullandırılan kredilerden dolayı davacının sorumlu olduğunu iddia etmenin Medeni Kanun'un 2. maddesinde düzenlenen dürüst davranma kuralına aykırılık oluşturduğu, sözleşmenin 22. maddesinde yer alan düzenlemelerin de Borçlar Kanun'un 20. maddesinde düzenlenen «genel işlem koşulları» niteliğinde bulunduğu anlaşıldığından, davacı tarafından ilk «genel kredi sözleşmesinin» düzenlenmesi esnasında verilen teminat senedi sebebiyle, teminat senetlerinin hangi hukuki ilişki ve ne için verilmişse sadece bunun için geçerli olabileceği, dola …

1-Dava, «menfi tespit» istemine ilişkin olup; takip davacının «avalist» olduğu «bonoya» dayanılarak yapılmıştır.

Mahkemece, asıl borçlu ile davalı banka arasındaki «kredi sözleşmeleri» ve davacının bu sözleşmelere «kefaleti» incelenmek suretiyle sonuca gidilmiş ise de davacı takibe konu bonoyu «avalist» sıfatıyla imzalamış olup, mülga 6762 sayılı TTK’nun 614 maddesi ve yürürlükteki 6102 sayılı TTK’nun 702. maddesi uyarınca avalist asıl borçlu gibi sorumlu olduğund …

Benzer bu kararda

… RI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A.Mahkemece Verilen ilk Karar Mahkemece 18.06.2020 tarihli ve 2018/2009 E., 2020/597 K. sayılı kararı ile davaya konu «bononun» dava dışı şirketin çekeceği kredilerin «teminatını» oluşturmak üzere «teminat senedi» olarak verildiğinin anlaşıldığı, «kefalet sözleşmesi» iki taraflı bir sözleşme olması nedeniyle sözleşmeden bir tarafın tek taraflı irade beyanı ile dönmesi mümkün değil ise de, davacı tarafça davalı bankaya dava dışı şirketin ortaklığından ayrılmasından sonra davalı bankaya gönderdiği «ihtarname» ile dava dışı şirketin bugüne kadar çektiği krediler varsa söz konusu krediler sebebiyle oluşan borcun kendisine bildirilmesini talep ettiği halde, davalı banka tarafından verilen cevabi yazıda herhangi bir borç bildiriminin yapılmadığı, mahkememizce yaptırılan «bilirkişi incelemesi» sonucunda da bu tarihe kadar alınan tüm kredilerin ödenmiş olduğu, dava dışı şirketin ödenmeyen kredi borçlarının bu tarihten sonra kullandırılan kredilere ilişkin olduğu, bir ... kurumu olan bankaların yeni bir kredi verirken basiretli bir «tacir» gibi davranması ve yeni krediler için uygun teminatları alması gerektiği, kaldı ki ihtarname tarihine kadar bir borcu bulunmayan davacının çektiği ihtarname sonrası dava dışı şirkete kullandırılan kredilerden dolayı davacının sorumlu olduğunu iddia etmenin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 2 nci maddesinde düzenlenen dürüst davranma kuralına aykırılık oluşturduğu, sözleşmenin 22 nci maddesinde yer alan düzenlemelerin de 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 20 nci maddesinde düzenlenen «genel işlem koşulları» niteliğinde bulunduğu anlaşıldığından, davacı tarafından ilk «genel kredi sözleşmesinin» düzenlenmesi esnasında verilen teminat senedi sebebiyle, teminat senetlerinin hangi hukuki ilişki ve ne için verilmişse sadece bunun için geçerli olabileceği, dola …

… enme Kararı Mahkemenin 06.10.2021 tarih ve 2021/360 E., 2021/760 K. sayılı kararı ile önceki gerekçeye ilaveten Yargıtay bozma ilamı davaya konu senetteki davacının «avalist» sıfatı ile yer aldığı ve asıl borçlu gibi sorumlu olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmiş ise de, söz konusu senedin davacı tarafından «kefil» olunan ilk krediler için verildiğinin ve «teminat senedi» olduğu taraflar arasında akdedilen «genel kredi sözleşmesinin» 22 nci maddesi, bankanın tevilli beyanı, senedin tanzim tarihi, sonradan kullandırılan kredilerin tarihleri dikkate alındığında söz konusu senedin teminat senedi olduğunun anlaşıldığı, taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesi uyarınca bankanın bu şekilde teminat senedi alma hakkının bulunduğu, yine bu senedin davacı şirketin hissedarı iken kullandırılan kredilerin teminatını teşkil etmek üzere alındığının sabit olduğu, dolayısıyla asıl borçlu yönünden de bu tarihte kullandırılan kredilerin kapatılmış olması ve bu tarihte kullandırılan krediler «sebebi» ile hem asıl borçlu şirketin hem de avalist konumundaki davacının borcunun kalmadığı, artık borç bittikten sonra bir ... kurumu olan bankanın vermiş olduğu kredinin karşılığı almış olduğu teminat senedini iade etmesi gerektiği ve ilgili şirkete yeni kredi kullandırılacaksa buna yönelik yeni teminat senetleri alması gerektiği, oysa davalı bankanın ilk kullandırılan kredi sebebi ile bu kredi borçlarının teminatı olarak aldığı senedi iade şartları oluştuğu halde iade etmeyip uhdesinde tutup, daha sonra asıl borçlu şirkete kullandırılan kredilerde kullanmasının «hakkın kötüye kullanımını» oluşturduğu gerekçesiyle «direnme» kararı verilmiştir.

2023/134 K. sayılı ilâmı ile davacı «aval» veren tarafından senedin zorunlu «şekil şartlarına» ilişkin bir eksiklik ileri sürülmediği, sadece «bononun» «teminat senedi» olduğundan bahisle «geçersiz» olduğunun ileri sürüldüğü, oysa ki, 6102 sayılı Kanun'un 702 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince aval veren kişinin teminat altına aldığı borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da, aval verenin «taahhüdünün» geçerli olacağı, başka bir deyişle, lehine aval verilenin borcu geçersiz olsa bile aval verenin bu geçersizliği ileri süremeyeceği, zira bononun teminat senedi olduğunun ileri sürülmesinin «şahsi def»'i niteliğinde olduğu ve bu def'inin yukarıda açıklanan hüküm nedeniyle davacı «avalist» tarafından ileri sürülmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle Özel Daire bozma kararına uyulması gereğine işaret edilerek «direnme» kararı bozulmuştur.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

Farklı:kambiyo takibi · şahsi def'i · talil · hesap kat ihtarnamesi · aval · keşide tarihi · kat ihtarnamesi · şekil şartı

Benzer bu kararda

Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin davacının «kefaletten» vazgeçme «ihtarına» bankanın cevap vermediği gerekçesi ile davacının sorumluluğunun sona erdiğinden bahisle «direnme» kararı vermiş ve davayı kabul etmiş ise de müvekkili bankanın bu ihtara cevap verdiğini; takip konusu senet «teminat senedi» olmayıp, aksinin ispat edilemediğini ve davacının kefalet sorumluluğunun sürdüğünü; imzalanan «kredi sözleşmesinin» süresiz olduğunu, sonradan kullandırılan krediler «aval» ve kefalet sorumluluğunu sona erdirmeyeceğini; davacının borçlu şirketteki hisselerini devretmesi kefaleti/aval sorumluluğunu sonlandıran bir sebep olarak kabul edilemeyeceği gibi gerek kredi limiti içerisinde yeni kredi kullanılması gerekse kefaletten tek taraflı vazgeçmenin kefalet/aval sorumluluğunu sonlandırmayacağını; davacı tarafın müvekkil banka tarafından icra takibi öncesinden keşide edilen «hesap kat ihtarnamesine» itiraz etmediğini bildirmiştir.

2023/134 K. sayılı ilâmı ile davacı «aval» veren tarafından senedin zorunlu «şekil şartlarına» ilişkin bir eksiklik ileri sürülmediği, sadece «bononun» «teminat senedi» olduğundan bahisle «geçersiz» olduğunun ileri sürüldüğü, oysa ki, 6102 sayılı Kanun'un 702 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince aval veren kişinin teminat altına aldığı borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da, aval verenin «taahhüdünün» geçerli olacağı, başka bir deyişle, lehine aval verilenin borcu geçersiz olsa bile aval verenin bu geçersizliği ileri süremeyeceği, zira bononun teminat senedi olduğunun ileri sürülmesinin «şahsi def»'i niteliğinde olduğu ve bu def'inin yukarıda açıklanan hüküm nedeniyle davacı «avalist» tarafından ileri sürülmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle Özel Daire bozma kararına uyulması gereğine işaret edilerek «direnme» kararı bozulmuştur.

Karadeniz'e 100.000,00 TL değerindeki hissesini ise ...'a 21.07.2011 tarihinde hisse devir ve «temlik sözleşmesi» ile devrederek şirketten ayrıldığını ve davalı bankaya buna ilişkin bildirimde bulunulduğunu, müvekkilinin «kefaletten» vazgeçtiğini bildirdiği tarihe kadar davalı bankadan kredi kullanılmadığını, davalı tarafından müvekkiline 13.03.2013 tarihli «ihtarname» gönderilerek «müşterek borçlu/müteselsil kefil» sıfatıyla toplam 349.352,00 TL borcu olduğu bildirildiğini, bu ihtarnamede borcun kaynağının ve hangi sözleşmeden kaynaklandığının bildirilmediğini, bu ihtarnameye verilen cevapta, borcun kabul edilmediğinin ve kredi kullanılmadan önce kefaletten vazgeçildiğinin davalı bankaya ihtarname ile bildirildiğini, «kambiyo takibine» konu olan senet incelendiğinde sonradan doldurulduğu ve geçerli olmadığının anlaşıldığını, takip konusu senedin «keşide tarihinin» 18.03.2011, «vade tarihinin» 23.01.2013 olduğunu, başka bir deyişle bu senedin gerçek bir senet olabilmesi için keşide tarihinde borç doğurucu bir işlemin veya kredinin bulunması gerektiğini, davalı kayıtları incelendiğinde görüleceği üzere, senedin keşide edildiği tarihte herhangi bir borç doğurucu işlemin söz konusu olmadığını, davacının kefaletinin geçerli olabilmesi için kredinin geri ödeme planında ve çekilen tutarları gösterir belgelerde kefilin imzasının olması gerektiğini, bu senedin alınmak istenen kredinin «teminatı» olarak verildiğini, ancak davalıdan kaynaklanan sebeplerle kredi alınamadığını, davalı bankaya ihtarnameyle bildirimde bulunmalarına rağmen müvekkilinin ortak oldu …

Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı bankaya borçlu olmadığının mahkemenin ilk kararı ile tespit edildiğini, «ihtarnamenin» «tebliği tarihine» kadar alınan tüm kredilerin ödenmiş olduğunu, dava dışı şirketin ödenmeyen kredi borçlarının bu tarihten sonra kullandırılan kredilere ilişkin olduğunu, bir ... kurumu olan bankaların yeni bir kredi verirken basiretli bir «tacir» gibi davranarak vereceği yeni krediler için uygun «teminatları» alması gerektiğini, kaldı ki ihtarname tarihine kadar bir borcu bulunmayan müvekkilinin keşide ettiği ihtarname sonrası dava dışı şirkete kullandırılan kredilerden dolayı sorumlu olduğunu iddia etmenin 4721 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinde düzenlenen dürüst davranma kuralına aykırılık oluşturduğunu, teminat senetlerinin hangi hukuki ilişki ve ne için verilmişse sadece bunun için geçerli olabileceğini, dolayısıyla davalı banka tarafından daha önce kullandırılan krediler sebebiyle alınan «teminat senedinin», dava dışı şirkete sonradan kullandırılan krediler nedeniyle kullanılamayacağını ve müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, davalı bankanın yapmış olduğu savunmalar ile dava konusu «bononun» kredi borcu nedeniyle takibe konulduğunu ve bononun içerdiği borcun «sebebinin» kredi alacağı olduğunu açıklamakla senedi açıkça «talil» ettiğini, ancak sadece senetteki imzanın «kefil» mi «avalist» mi olarak atıldığı tartışmasından ileri gidilmediği için borç aslının irdelenmediğini, davanın reddinin dürüstlük ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu belirter …

İhtiyati Hacze İtiraz

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/468 E. 2014/1777 K.

Ortak:avalist · bono · tacir

İncelediğiniz kararda

İlk Derece Mahkemesince, davaya konu «bononun» dava dışı şirketin çekeceği kredilerin «teminatını» oluşturmak üzere «teminat senedi» olarak verildiğinin anlaşıldığı, «kefalet sözleşmesi» iki taraflı bir sözleşme olması nedeniyle sözleşmeden bir tarafın tek taraflı irade beyanı ile dönmesi mümkün değil ise de, davacı tarafça davalı bankaya dava dışı şirketin ortaklığından ayrılmasından sonra davalı bankaya gönderdiği «ihtarname» ile dava dışı şirketin bugüne kadar çektiği krediler varsa söz konusu krediler sebebiyle oluşan borcun kendisine bildirilmesini talep ettiği halde, davalı banka tarafından verilen cevabi yazıda herhangi bir borç bildiriminin yapılmadığı, mahkememizce yaptırılan «bilirkişi incelemesi» sonucunda da bu tarihe kadar alınan tüm kredilerin ödenmiş olduğu, dava dışı şirketin ödenmeyen kredi borçlarının bu tarihten sonra kullandırılan kredilere ilişkin olduğu, bir «güven kurumu» olan bankaların yeni bir kredi verirken basiretli bir «tacir» gibi davranması ve yeni krediler için uygun teminatları alması gerektiği, kaldı ki ihtarname tarihine kadar bir borcu bulunmayan davacının çektiği ihtarname sonrası dava dışı şirkete kullandırılan kredilerden dolayı davacının sorumlu olduğunu iddia etmenin Medeni Kanun'un 2. maddesinde düzenlenen dürüst davranma kuralına aykırılık oluşturduğu, sözleşmenin 22. maddesinde yer alan düzenlemelerin de Borçlar Kanun'un 20. maddesinde düzenlenen «genel işlem koşulları» niteliğinde bulunduğu anlaşıldığından, davacı tarafından ilk «genel kredi sözleşmesinin» düzenlenmesi esnasında verilen teminat senedi sebebiyle, teminat senetlerinin hangi hukuki ilişki ve ne için verilmişse sadece bunun için geçerli olabileceği, dola …

1-Dava, «menfi tespit» istemine ilişkin olup; takip davacının «avalist» olduğu «bonoya» dayanılarak yapılmıştır.

Davalı ise dava dışı borçlu şirkete kullandırılan kredilerin aynı sözleşmeye dayanılarak kullandırıldığını ve dava konusu icra takibinin davacının kefilliğine değil, «avalist» sıfatına dayalı olarak yapıldığını savunmuştur.

Benzer bu kararda

Talep, «ihtiyati haciz» kararın «yetki» yönünden itiraza ilişkin olup, mahkemece yukarıda anılan gerekçe ile istemin reddine karar verilmiş ise de, istemin dayanağı «bononun» «keşideci» ve «lehdarı» «tacir» olup bunlar bakımından yapılan «yetki sözleşmesi» HMK 17. maddedine göre geçerli ise de tacir olmayan «avalist» bakımından geçerli bir yetki sözleşmesi bulunmadığından talep dayanağı senetteki yetki sözleşmesine istinaden mahkemenin itiraz eden avalistler yönünden yetkili ol …

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:yetki sözleşmesi · lehdar · ihtiyati hacze itiraz · ihtiyati haciz · keşideci · yetki · haciz

İhtiyati Haciz Talebi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/4727 E. 2014/6964 K.

Ortak:avalist · bono

İncelediğiniz kararda

1-Dava, «menfi tespit» istemine ilişkin olup; takip davacının «avalist» olduğu «bonoya» dayanılarak yapılmıştır.

İlk Derece Mahkemesince, davaya konu «bononun» dava dışı şirketin çekeceği kredilerin «teminatını» oluşturmak üzere «teminat senedi» olarak verildiğinin anlaşıldığı, «kefalet sözleşmesi» iki taraflı bir sözleşme olması nedeniyle sözleşmeden bir tarafın tek taraflı irade beyanı ile dönmesi mümkün değil ise de, davacı tarafça davalı bankaya dava dışı şirketin ortaklığından ayrılmasından sonra davalı bankaya gönderdiği «ihtarname» ile dava dışı şirketin bugüne kadar çektiği krediler varsa söz konusu krediler sebebiyle oluşan borcun kendisine bildirilmesini talep ettiği halde, davalı banka tarafından verilen cevabi yazıda herhangi bir borç bildiriminin yapılmadığı, mahkememizce yaptırılan «bilirkişi incelemesi» sonucunda da bu tarihe kadar alınan tüm kredilerin ödenmiş olduğu, dava dışı şirketin ödenmeyen kredi borçlarının bu tarihten sonra kullandırılan kredilere ilişkin olduğu, bir «güven kurumu» olan bankaların yeni bir kredi verirken basiretli bir «tacir» gibi davranması ve yeni krediler için uygun teminatları alması gerektiği, kaldı ki ihtarname tarihine kadar bir borcu bulunmayan davacının çektiği ihtarname sonrası dava dışı şirkete kullandırılan kredilerden dolayı davacının sorumlu olduğunu iddia etmenin Medeni Kanun'un 2. maddesinde düzenlenen dürüst davranma kuralına aykırılık oluşturduğu, sözleşmenin 22. maddesinde yer alan düzenlemelerin de Borçlar Kanun'un 20. maddesinde düzenlenen «genel işlem koşulları» niteliğinde bulunduğu anlaşıldığından, davacı tarafından ilk «genel kredi sözleşmesinin» düzenlenmesi esnasında verilen teminat senedi sebebiyle, teminat senetlerinin hangi hukuki ilişki ve ne için verilmişse sadece bunun için geçerli olabileceği, dola …

Davalı ise dava dışı borçlu şirkete kullandırılan kredilerin aynı sözleşmeye dayanılarak kullandırıldığını ve dava konusu icra takibinin davacının kefilliğine değil, «avalist» sıfatına dayalı olarak yapıldığını savunmuştur.

Benzer bu kararda

Dava, «kambiyo senedine» dayalı «ihtiyati haciz» istemine ilişkin olup, somut uyuşmazlıkta ihtiyati hacze konu kambiyo senedi «bono» niteliği taşımakla birlikte, aleyhine ihtiyati haciz istenenler bonoyu düzenleyen ve «avalisttir».

Yine, «bononun» «vadesi» geldiği halde borç ödenmemiş , böylelikle İİK’nın «257». maddesindeki şartlar oluşmuştur.

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:i̇i̇k 257 · kambiyo senedi · ihtiyati haciz · vade · haciz

Gerekçe

Benzer Kararlar

Karar metni

SONUÇ