Tazminat

AŞ’nin, sorumluluğunun, mutlak ve «kusursuz sorumluluk» olduğu, ancak ardiyecilik görevinin gereği yükümlülüklerine aykırılık, ihmal ya da kusurunu gerektirecek bir durum tespit edilemediğinden, Varşova Sözleşmesi'nin 25/A/ fıkra 1 maddesinde belirtilen «taşıyıcının» tabi olduğu «sınırlı sorumluluk» şartlarına göre teknik bilirkişilerce hesaplanan tespit edilen 442 SDR’den sorumlu olacağı, davalı ... şirketinin, düzenlenen poliçe ve «teminat kapsamında», sorumluğunun oluşmayacağı kanaatine varıldığından, davacının davasının davalı S.

4- Dava, uluslararası havayolu taşıması sırasında taşınan emtianın yangın sonucu «zayi» olduğu iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalının Varşova Sözleşmesi’nin 25/A/1. bendi uyarınca «sınırlı sorumluluğunun» söz konusu olduğu, bilirkişi raporuna göre belirlenen 442 SDR’nin dava tarihindeki EURO kuru üzerinden 457,29 Euro’nun davalıdan tahsiline karar verilmiş ise de, olay tarihi itibariyle emtianın yüklendiği Avusturya’nın Montreal Sözleşmesine imza koymuş olması nedeniyle anılan sözleşmenin 1., 22., 23. ve 55. maddesi hükümleri ile yine olay tarihi itibariyle varış yeri olan ülkemizin taraf olduğu Lahey ve Montreal Protokolleri ile değişik Varşova Konvansiyonunun 22. maddesi hükmü gereğince, «taşıyıcının sınırlı sorumlu» olduğu hallerde ve dava açılması durumunda tazminata esas SDR biriminin karar tarihindeki kur dikkate alınmak suretiyle ilgili para birimine dönüştürüleceğinin öng …

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalının «teslim» aldığı emtiayı fuar alanında teslim ettiği kişinin yetkili olup olmadığını araştırmayıp emtianın «zayi» olmasına neden olduğu, taraflar arasındaki «taşıma sözleşmesine» 4 nolu Montreal Protokol hükümlerinin uygulanması gerektiği, davalının sorumluluğunun kg başına 17 SDR olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 3.060 SDR’nin davalının «temerrüde» düştüğü tarih olan 13/05/2006 tarihindeki Türk Lirası karşılığı 6.413,76 TL’nin «temerrüt tarihi» olan 13/05/2006 tarihinden itibaren işleyecek «ticari faizi» ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Montreal «protokolü» ile değişik Varşova Konvansiyonu'nun 22. maddesi uyarınca belirlenecek üst sorumluluk miktarının altında bir değer tespiti halinde bu miktara, aksi takdirde 22. maddede öngörülen sorumluluk tutarına hükmedilmesi gerekirken, bu ilkeyi göz önüne almayan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenle, hava taşıma ve taşınan malzemenin değerinin belirlenmesi konusundaki uzmanlardan oluşan yeni bir heyetten, öncelikle davacının «gerçek zararının» tespiti, tespit edilen gerçek zararın «sınırlı sorumluluk» miktarının altında ya da üstünde kalıp kalmadığının ve buna göre davalının sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi için rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ile karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalının «teslim» aldığı emtiayı fuar alanında teslim ettiği kişinin yetkili olup olmadığını araştırmayıp emtianın «zayi» olmasına neden olduğu, taraflar arasındaki «taşıma sözleşmesine» 4 nolu Montreal Protokol hükümlerinin uygulanması gerektiği, davalının sorumluluğunun kg başına 17 SDR olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 3.060 SDR’nin davalının «temerrüde» düştüğü tarih olan 13/05/2006 tarihindeki Türk Lirası karşılığı 6.413,76 TL’nin «temerrüt tarihi» olan 13/05/2006 tarihinden itibaren işleyecek «ticari faizi» ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Bu nedenle, hava taşıma ve taşınan malzemenin değerinin belirlenmesi konusundaki uzmanlardan oluşan yeni bir heyetten, öncelikle davacının «gerçek zararının» tespiti, tespit edilen gerçek zararın «sınırlı sorumluluk» miktarının altında ya da üstünde kalıp kalmadığının ve buna göre davalının sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi için rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ile karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

3- Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin «vekalet ücreti» ve «yargılama giderlerine» ilişkin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, Varşova Konvansiyonu'nun 28/1. maddesi uyarınca «taşıma sözleşmesi» yapılmış olduğu işyerinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olmasına göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Anılan davalı yönünden mahkemenin ilk kararı temyiz edilmeksizin kesinleştiği halde mahkemece bu davalı yönünden 2.650,59 TL yönünden oluşan «usuli kazanılmış hak» dikkate alınmaksızın daha fazla tazminata hükmedilmiş olması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle A.

Mahkemece bozmaya uyularak «aleyhe bozma yasağını» ihlal edecek şekilde davalı ...Ş. aleyhine daha fazla tazminata hükmedilmesi doğru görülmemiş verilen hükmün bu nedenle Türk Hava Yolları A.Ş. lehine bozulması gerekmiştir.

Şti.'nin ödeme iddiasının icra dosyasının «infazı» aşamasında icra müdürlüğünce dikkate alınacak olmasına göre, davalılar vekillerinin aşağıdaki (2) ve (3) nolu bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde değildir.

3-Mahkemece ilk kararda davalı ...Ş.'nin 2.650,59 TL yönünden müştereken ve «müteselsilen sorumluluğuna» karar verilmiş, söz konusu karar Türk Hava Yolları A.Ş.'nin temyizi üzerine bozulmuştur.

AŞ’nin, sorumluluğunun, mutlak ve «kusursuz sorumluluk» olduğu, ancak ardiyecilik görevinin gereği yükümlülüklerine aykırılık, ihmal ya da kusurunu gerektirecek bir durum tespit edilemediğinden, Varşova Sözleşmesi'nin 25/A/ fıkra 1 maddesinde belirtilen «taşıyıcının» tabi olduğu «sınırlı sorumluluk» şartlarına göre teknik bilirkişilerce hesaplanan tespit edilen 442 SDR’den sorumlu olacağı, davalı ... şirketinin, düzenlenen poliçe ve «teminat kapsamında», sorumluğunun oluşmayacağı kanaatine varıldığından, davacının davasının davalı S.

Mahkemece, davalının Varşova Sözleşmesi’nin 25/A/1. bendi uyarınca «sınırlı sorumluluğunun» söz konusu olduğu, bilirkişi raporuna göre belirlenen 442 SDR’nin dava tarihindeki EURO kuru üzerinden 457,29 Euro’nun davalıdan tahsiline karar verilmiş ise de, olay tarihi itibariyle emtianın yüklendiği Avusturya’nın Montreal Sözleşmesine imza koymuş olması nedeniyle anılan sözleşmenin 1., 22., 23. ve 55. maddesi hükümleri ile yine olay tarihi itibariyle varış yeri olan ülkemizin taraf olduğu Lahey ve Montreal Protokolleri ile değişik Varşova Konvansiyonunun 22. maddesi hükmü gereğince, «taşıyıcının sınırlı sorumlu» olduğu hallerde ve dava açılması durumunda tazminata esas SDR biriminin karar tarihindeki kur dikkate alınmak suretiyle ilgili para birimine dönüştürüleceğinin öng …

Davacı vekilinin TTK’nın 1301. maddesi hükmüne dayalı olarak talep ettiği tazminat istemi mahkemece kabul edilmiş, Dairemizin bozma ilamı kapsamında hesaplama ve değerlendirme yapılarak yeniden hüküm kurulmuş ise de; davaya konu zararın meydana geldiği taşımanın tabi olduğu Varşova Konvansiyonu ve onu tadil eden 4 nolu Montreal «protokolü» hükümleri uyarınca davalı «taşıyıcının sorumluluğu» kg başına en fazla 17 SDR hesabıyla sınırlı tutulmuştur.

A.O. vekilinin karar düzeltme istemi üzerine Dairemizce verilen 2011/12298 esas 2011/16651 karar sayılı ilamı ile yapılan bozma üzerine, mahkemece dairemiz bozma ilamına uyularak yapılan incelemeye göre; davalı «taşıyıcı» ...

A.O'nın meydana gelen hasardan en fazla kg başına 17 SDR hesabıyla sorumlu tutulabileceği, «taşıyıcının» bu limiti aşmamak üzere meydana gelen gerçek zarardan sorumlu olacağı, 1 SDR'nin karar tarihi itibariyle 330.99 Euro'ya tekabül ettiği, davalı taşıyıcının üst limiti geçmeyen miktardaki «gerçek zararın» 7.827,25 TL olduğu gerekçesiyle davalılardan Kühne Nagel Nakliyat Limited Şirketi hakkında açılan davanın «pasif husumet» «sıfat yokluğundan» reddine, davalı... yönünden HMK'nın 150/6 maddesi gereğince «davanın açılmamış sayılmasına», davalı ...

A.O'nın meydana gelen hasardan en fazla kg başına 17 SDR hesabıyla sorumlu tutulabileceği, «taşıyıcının» bu limiti aşmamak üzere meydana gelen gerçek zarardan sorumlu olacağı, 1 SDR'nin karar tarihi itibariyle 330.99 Euro'ya tekabül ettiği, davalı taşıyıcının üst limiti geçmeyen miktardaki «gerçek zararın» 7.827,25 TL olduğu gerekçesiyle davalılardan Kühne Nagel Nakliyat Limited Şirketi hakkında açılan davanın «pasif husumet» «sıfat yokluğundan» reddine, davalı... yönünden HMK'nın 150/6 maddesi gereğince «davanın açılmamış sayılmasına», davalı ...

Dava, uluslararası havayolu ile «taşıma sözleşmesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.

Hasar nedeniyle uğranılan «gerçek zarar», davalı «taşıyanın sorumluluk» üst limitinin altında ise gerçek zarara hükmetmek gerekirken, gerçek zararın sorumluluk üst limitini aştığı durumda ise «taşıyıcı» üst limit miktarınca sorumlu tutulur.

Bu durumda Varşova Konvansiyonu hükümleri uyarınca öncelikle taşıma sırasında meydana gelen «hasar» nedeniyle ortaya çıkan «gerçek zararın» tespiti ve «sınırlı sorumluluk» halinin uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, mahkemece de bu yöntem gözetilerek hesap yapıldığı ve hüküm kurulduğu anlaşılmakla birlikte, gerçek zarar miktarına nasıl bir hesaplama yapılarak ulaşıldığı, karar tarihi itibariyle SDR'nin TL para birimine dönüşümü konusunda karar tarihine en yakın kurdan hesap yapıldığında sınırlı sorumluluk üst limitinin ne olduğu ve gerçek zararın bu limitlerin altında yada üstünde kalıp kalmadığı mahkeme gerekçesinden anlaşılamamakta olup, Dairemiz bozma kararının gereği tam olarak yerine getirilmeden ve «denetime elverişli» olmayan gerekçelerle hüküm kurulması doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.