Çek iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/1358 E. 2013/3309 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ödemeden men kararı↗ zayi nedeniyle çek iptali↗ çekişmesiz yargı↗ çek iptali↗ zayi↗ hamil↗ usulden reddi↗ çek↗ yetkisizlik kararı↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamı uyarınca HMK'nun 384. maddesinde, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olacağının belirlendiği, iptal ve önleyici tedbirler başlıklı ...'nun 757. maddesine göre ise ödeme yerindeki mahkemeden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesinin istenebileceği gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine, istem halinde dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali davasına ilişkin olup davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı ...'nun 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebilir. Somut olayda davacı şirket ...'da olan ikametgah adresini dava dilekçesinde göstermiş olup bu adres çek üzerinde bulunan kaşedeki adres ile aynıdır. Mahkemenin yetkili olduğu gözden kaçırılarak yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenlerle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/18807 E. 2015/654 K.
Ortak:çek iptali · zayi · hamil · çek · yetkisizlik kararı · yetki/yetkisizlik · Çek iptali
İncelediğiniz karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» davasına ilişkin olup davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı ...'nun 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi «ödemeden men» edilmesini isteyebilir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamı uyarınca HMK'nun 384. maddesinde, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, «çekişmesiz yargı» işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olacağının belirlendiği, iptal ve önleyici tedbirler başlıklı ...'nun 757. maddesine göre ise ödeme yerindeki mahkemeden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesinin istenebileceği gerekçesiyle mahkemenin «yetkisizliği» nedeniyle davanın «usulden reddine», istem halinde dosyanın ...
Somut olayda davacı şirket ...'da olan ikametgah adresini dava dilekçesinde göstermiş olup bu adres «çek» üzerinde bulunan kaşedeki adres ile aynıdır.
Benzer bu karardaŞubesi tarafından verildiği, «ödeme yerinin» .....olduğu, «zayi» nedeniyle açılacak «çek iptali» ve «ödeme yasağına» ilişkin taleplerin çekin verildiği ve hesabın bulunduğu yer mahkemelerinden talep edilmesi gerektiği, «yetkinin» «kamu düzenine» ilişkin olduğu gerekçesiyle «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
Talep, çekin «zayi» sebebiyle iptali istemine ilişkin olup mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
Anılan düzenleme aynı Yasa'nın 818. maddesi uyarınca «çek iptali» taleplerinde de uygulanacaktır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ödeme yeri · ödeme yasağı · şirket merkezi mahkemesi · oy yasağı · kamu düzeni · yetki
Benzer bu karardaŞubesi tarafından verildiği, «ödeme yerinin» .....olduğu, «zayi» nedeniyle açılacak «çek iptali» ve «ödeme yasağına» ilişkin taleplerin çekin verildiği ve hesabın bulunduğu yer mahkemelerinden talep edilmesi gerektiği, «yetkinin» «kamu düzenine» ilişkin olduğu gerekçesiyle «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
Talepte bulunan «şirketin merkezinin»....'da olması sebebiyle....
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/7023 E. 2013/9991 K.
Ortak:zayi · hamil · yetkisizlik kararı
İncelediğiniz karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» davasına ilişkin olup davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı ...'nun 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi «ödemeden men» edilmesini isteyebilir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamı uyarınca HMK'nun 384. maddesinde, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, «çekişmesiz yargı» işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olacağının belirlendiği, iptal ve önleyici tedbirler başlıklı ...'nun 757. maddesine göre ise ödeme yerindeki mahkemeden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesinin istenebileceği gerekçesiyle mahkemenin «yetkisizliği» nedeniyle davanın «usulden reddine», istem halinde dosyanın ...
Mahkemenin yetkili olduğu gözden kaçırılarak «yetkisizlik» kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenlerle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, yapılan inceleme sonunda, «zayi» olduğu beyan edilen çekin «ödeme yerinin» muhatap bankanın bulunduğu yer olduğu, TTK’nun 757 ve 651. maddeleri maddeleri uyarınca mahkemenin yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle, mahkemenin «yetkisizliğine», dosyanın ...
Dava, «bononun» «zayi nedeniyle iptali» istemine ilişkin olup, yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemenin «yetkisizliğine» karar verilmiştir.
Oysa, TTK’nun 757 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf «bononun» tahsil için «ödeme yeri» olan borçlunun adresi ... adresine gönderilmek üzere kargoya «teslim» edildiği sırada kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre, aranacak borçlardan olan bono nedeniyle ödeme yeri olan «keşidecinin» adresinin bulunduğu yer itibariyle mahkeme yetkilidir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ödeme yeri · zayi nedeniyle iptal · keşideci · bono · kâr kaybı · teslim
Benzer bu karardaOysa, TTK’nun 757 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf «bononun» tahsil için «ödeme yeri» olan borçlunun adresi ... adresine gönderilmek üzere kargoya «teslim» edildiği sırada kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre, aranacak borçlardan olan bono nedeniyle ödeme yeri olan «keşidecinin» adresinin bulunduğu yer itibariyle mahkeme yetkilidir.
Dava, «bononun» «zayi nedeniyle iptali» istemine ilişkin olup, yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemenin «yetkisizliğine» karar verilmiştir.
Öte yandan, davacı taraf «bononun» «kaybı» nedeniyle «zayi» davası açtığı halde, çekin zayi olduğundan bahisle gerekçe oluşturulması da bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece, yapılan inceleme sonunda, «zayi» olduğu beyan edilen çekin «ödeme yerinin» muhatap bankanın bulunduğu yer olduğu, TTK’nun 757 ve 651. maddeleri maddeleri uyarınca mahkemenin yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle, mahkemenin «yetkisizliğine», dosyanın ...
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/16711 E. 2013/21278 K.
Ortak:ödemeden men kararı · zayi nedeniyle çek iptali · çekişmesiz yargı · çek iptali · zayi · hamil · çek · yetki/yetkisizlik · Çek iptali
İncelediğiniz karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» davasına ilişkin olup davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı ...'nun 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi «ödemeden men» edilmesini isteyebilir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamı uyarınca HMK'nun 384. maddesinde, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, «çekişmesiz yargı» işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olacağının belirlendiği, iptal ve önleyici tedbirler başlıklı ...'nun 757. maddesine göre ise ödeme yerindeki mahkemeden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesinin istenebileceği gerekçesiyle mahkemenin «yetkisizliği» nedeniyle davanın «usulden reddine», istem halinde dosyanın ...
Somut olayda davacı şirket ...'da olan ikametgah adresini dava dilekçesinde göstermiş olup bu adres «çek» üzerinde bulunan kaşedeki adres ile aynıdır.
Benzer bu karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» davasına ilişkin olup davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi «ödemeden men» edilmesini isteyebilir.
Kaldı ki, istek netice itibariyle HMK 382/e-6. maddesi uyarınca «çekişmesiz yargı işi» olmakla HMK'nın 384. maddesine göre bu tür davaların talepte bulunan kişinin ikametgahı mahkemesinde de görülebileceğinin gözetilmemesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasını gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekişmesiz yargı işi · yetki · görevli mahkeme
Benzer bu karardaMahkemece, çekin ödeme ve borçlunun yerleşim yerlerinin Ankara ve İstanbul illeri olduğu, dolayısıyla yetkili mahkemenin Ankara olması gerektiği belirtilerek, dava dilekçesinin «yetki» nedeniyle reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın «görevli» ve yetkili Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Kaldı ki, istek netice itibariyle HMK 382/e-6. maddesi uyarınca «çekişmesiz yargı işi» olmakla HMK'nın 384. maddesine göre bu tür davaların talepte bulunan kişinin ikametgahı mahkemesinde de görülebileceğinin gözetilmemesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasını gerektirmiştir.
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/14465 E. 2013/18378 K.
Ortak:çek iptali · zayi · hamil · çek · Çek iptali
İncelediğiniz karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» davasına ilişkin olup davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı ...'nun 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi «ödemeden men» edilmesini isteyebilir.
Somut olayda davacı şirket ...'da olan ikametgah adresini dava dilekçesinde göstermiş olup bu adres «çek» üzerinde bulunan kaşedeki adres ile aynıdır.
Benzer bu karardaDava, «çek iptali» talebine ilişkin olup, 6102 sayılı TTK'nın çeklerde de uygulanması mümkün bulunan 757/1. maddesinde, iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.
Somut olayda, çekin «hamili» olduğunu ileri sürerek çekin «zayii nedeniyle iptalini» ve «ödeme yasağı» verilmesini talep eden şirket, dosya içerisinde bulunan «imza sirküleri» ve «fatura» suretlerine göre Manisa «ticaret siciline» kayıtlıdır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekin keşide yeri · imza sirküleri · keşide yeri · ödeme yasağı · zayi nedeniyle iptal · i̇i̇k 258 · oy yasağı · ticaret sicili
Benzer bu karardaSomut olayda, çekin «hamili» olduğunu ileri sürerek çekin «zayii nedeniyle iptalini» ve «ödeme yasağı» verilmesini talep eden şirket, dosya içerisinde bulunan «imza sirküleri» ve «fatura» suretlerine göre Manisa «ticaret siciline» kayıtlıdır.
Mahkemece, «çekin keşide yerinin» İstanbul olduğu gerekçesiyle İİK «258» ve İİK 50 maddeleri dava dilekçesinin «yetki» yönünden reddine, karar kesinleştiğinde dava dosyanının yetkili İstanbul Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/14234 E. 2013/18326 K.
Ortak:zayi nedeniyle çek iptali · çek iptali · zayi · hamil · çek · yetkisizlik kararı · Çek iptali
İncelediğiniz karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» davasına ilişkin olup davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı ...'nun 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi «ödemeden men» edilmesini isteyebilir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamı uyarınca HMK'nun 384. maddesinde, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, «çekişmesiz yargı» işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olacağının belirlendiği, iptal ve önleyici tedbirler başlıklı ...'nun 757. maddesine göre ise ödeme yerindeki mahkemeden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesinin istenebileceği gerekçesiyle mahkemenin «yetkisizliği» nedeniyle davanın «usulden reddine», istem halinde dosyanın ...
Somut olayda davacı şirket ...'da olan ikametgah adresini dava dilekçesinde göstermiş olup bu adres «çek» üzerinde bulunan kaşedeki adres ile aynıdır.
Benzer bu karardaDava «zayii nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
Mahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre; TTK 757/1 maddesinde,''iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.'' ve TTK 651/2 maddesi ile ''Kıymetli evrakın «zayi» olduğu veya «ziyanın» ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir'' hükümlerine yer verildiği, dava konusu zayi olduğu beyan edilen çekin «ödeme yerinin», muhatap bankanın çekin verildiği hesabın bulunduğu «yerleşim yeri» olan ...şubesi yani İstanbul olduğu, ayrıca 6102 sayılı TTK'da eklenen cümleyle hamilin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olacağının düzenlendiği, davanın kanunun aradığı ikametgah mahkemelerinden hiç birinde açılmadığı 6102 sayılı TTK 757 ve 651 maddeleri uyarınca İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemenin «yetkisizliğine», karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın yetkili ve «görevli» İstanbul Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile mahkemenin «yetkisizliğine», karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın «görevli» ve yetkili İstanbul Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ödeme yeri · yerleşim yeri · ziya · bono · teslim · görevli mahkeme
Benzer bu karardaMahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre; TTK 757/1 maddesinde,''iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.'' ve TTK 651/2 maddesi ile ''Kıymetli evrakın «zayi» olduğu veya «ziyanın» ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir'' hükümlerine yer verildiği, dava konusu zayi olduğu beyan edilen çekin «ödeme yerinin», muhatap bankanın çekin verildiği hesabın bulunduğu «yerleşim yeri» olan ...şubesi yani İstanbul olduğu, ayrıca 6102 sayılı TTK'da eklenen cümleyle hamilin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olacağının düzenlendiği, davanın kanunun aradığı ikametgah mahkemelerinden hiç birinde açılmadığı 6102 sayılı TTK 757 ve 651 maddeleri uyarınca İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemenin «yetkisizliğine», karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın yetkili ve «görevli» İstanbul Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Ancak TTK 757/1 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf davaya konu «bononun» borçlunun adresi Doğubeyazıt adresine gönderilmek üzere kargoya «teslim» edildikten sonra kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre,mahkemenin işin esasına girilerek neticesine göre bir karar vermesi gerekirken,yanılgılı değerlendirmelerle yazı …
Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile mahkemenin «yetkisizliğine», karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın «görevli» ve yetkili İstanbul Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/1358 E. , 2013/3309 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Hasımsız olarak görülen davada ...
6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen .../.../2012 tarih ve 2012/558-2012/495 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirketin sattığı mal karşılığında aldığı ... A.Ş. Alsancak Şubesine ait 18/09/2012 keşide tarihli, lehdarı ...Eczanesi olan 5.366,77 TL bedelli çekin müvekkili şirketin bürosunda zayi edildiğini belirterek çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamı uyarınca HMK'nun 384. maddesinde, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olacağının belirlendiği, iptal ve önleyici tedbirler başlıklı ...'nun 757. maddesine göre ise ödeme yerindeki mahkemeden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesinin istenebileceği gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine, istem halinde dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali davasına ilişkin olup davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı ...'nun 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebilir. Somut olayda davacı şirket ...'da olan ikametgah adresini dava dilekçesinde göstermiş olup bu adres çek üzerinde bulunan kaşedeki adres ile aynıdır. Mahkemenin yetkili olduğu gözden kaçırılarak yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenlerle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, ....02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/487604500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz