Çek iptali | Senedi iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/7023 E. 2013/9991 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ttk 757↗ ödeme yeri↗ zayi nedeniyle iptal↗ zayi↗ hamil↗ keşideci↗ bono↗ kâr kaybı↗ yetkisizlik kararı↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, yapılan inceleme sonunda, zayi olduğu beyan edilen çekin ödeme yerinin muhatap bankanın bulunduğu yer olduğu, TTK’nun 757 ve 651. maddeleri maddeleri uyarınca mahkemenin yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle, mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, bononun zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin olup, yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir. Oysa, TTK’nun 757 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf bononun tahsil için ödeme yeri olan borçlunun adresi ... adresine gönderilmek üzere kargoya teslim edildiği sırada kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre, aranacak borçlardan olan bono nedeniyle ödeme yeri olan keşidecinin adresinin bulunduğu yer itibariyle mahkeme yetkilidir. Bu itibarla, mahkemece işin esasına girilerek neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
Öte yandan, davacı taraf bononun kaybı nedeniyle zayi davası açtığı halde, çekin zayi olduğundan bahisle gerekçe oluşturulması da bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/14234 E. 2013/18326 K.
Ortak:ödeme yeri · zayi · hamil · bono · yetkisizlik kararı · teslim
İncelediğiniz karardaOysa, TTK’nun 757 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf «bononun» tahsil için «ödeme yeri» olan borçlunun adresi ... adresine gönderilmek üzere kargoya «teslim» edildiği sırada kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre, aranacak borçlardan olan bono nedeniyle ödeme yeri olan «keşidecinin» adresinin bulunduğu yer itibariyle mahkeme yetkilidir.
Mahkemece, yapılan inceleme sonunda, «zayi» olduğu beyan edilen çekin «ödeme yerinin» muhatap bankanın bulunduğu yer olduğu, TTK’nun 757 ve 651. maddeleri maddeleri uyarınca mahkemenin yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle, mahkemenin «yetkisizliğine», dosyanın ...
Dava, «bononun» «zayi nedeniyle iptali» istemine ilişkin olup, yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemenin «yetkisizliğine» karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre; TTK 757/1 maddesinde,''iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.'' ve TTK 651/2 maddesi ile ''Kıymetli evrakın «zayi» olduğu veya «ziyanın» ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir'' hükümlerine yer verildiği, dava konusu zayi olduğu beyan edilen çekin «ödeme yerinin», muhatap bankanın çekin verildiği hesabın bulunduğu «yerleşim yeri» olan ...şubesi yani İstanbul olduğu, ayrıca 6102 sayılı TTK'da eklenen cümleyle hamilin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olacağının düzenlendiği, davanın kanunun aradığı ikametgah mahkemelerinden hiç birinde açılmadığı 6102 sayılı TTK 757 ve 651 maddeleri uyarınca İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemenin «yetkisizliğine», karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın yetkili ve «görevli» İstanbul Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Ancak TTK 757/1 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf davaya konu «bononun» borçlunun adresi Doğubeyazıt adresine gönderilmek üzere kargoya «teslim» edildikten sonra kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre,mahkemenin işin esasına girilerek neticesine göre bir karar vermesi gerekirken,yanılgılı değerlendirmelerle yazı …
Dava «zayii nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:zayi nedeniyle çek iptali · yerleşim yeri · çek iptali · ziya · çek · görevli mahkeme
Benzer bu karardaMahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre; TTK 757/1 maddesinde,''iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.'' ve TTK 651/2 maddesi ile ''Kıymetli evrakın «zayi» olduğu veya «ziyanın» ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir'' hükümlerine yer verildiği, dava konusu zayi olduğu beyan edilen çekin «ödeme yerinin», muhatap bankanın çekin verildiği hesabın bulunduğu «yerleşim yeri» olan ...şubesi yani İstanbul olduğu, ayrıca 6102 sayılı TTK'da eklenen cümleyle hamilin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olacağının düzenlendiği, davanın kanunun aradığı ikametgah mahkemelerinden hiç birinde açılmadığı 6102 sayılı TTK 757 ve 651 maddeleri uyarınca İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemenin «yetkisizliğine», karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın yetkili ve «görevli» İstanbul Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Dava «zayii nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile mahkemenin «yetkisizliğine», karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın «görevli» ve yetkili İstanbul Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/18807 E. 2015/654 K.
Ortak:ödeme yeri · zayi · hamil · yetkisizlik kararı
İncelediğiniz karardaMahkemece, yapılan inceleme sonunda, «zayi» olduğu beyan edilen çekin «ödeme yerinin» muhatap bankanın bulunduğu yer olduğu, TTK’nun 757 ve 651. maddeleri maddeleri uyarınca mahkemenin yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle, mahkemenin «yetkisizliğine», dosyanın ...
Dava, «bononun» «zayi nedeniyle iptali» istemine ilişkin olup, yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemenin «yetkisizliğine» karar verilmiştir.
Oysa, TTK’nun 757 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf «bononun» tahsil için «ödeme yeri» olan borçlunun adresi ... adresine gönderilmek üzere kargoya «teslim» edildiği sırada kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre, aranacak borçlardan olan bono nedeniyle ödeme yeri olan «keşidecinin» adresinin bulunduğu yer itibariyle mahkeme yetkilidir.
Benzer bu karardaŞubesi tarafından verildiği, «ödeme yerinin» .....olduğu, «zayi» nedeniyle açılacak «çek iptali» ve «ödeme yasağına» ilişkin taleplerin çekin verildiği ve hesabın bulunduğu yer mahkemelerinden talep edilmesi gerektiği, «yetkinin» «kamu düzenine» ilişkin olduğu gerekçesiyle «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
Talep, çekin «zayi» sebebiyle iptali istemine ilişkin olup mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 757. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebileceği hükme bağlanmıştır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ödeme yasağı · çek iptali · şirket merkezi mahkemesi · oy yasağı · kamu düzeni · yetki · çek
Benzer bu karardaŞubesi tarafından verildiği, «ödeme yerinin» .....olduğu, «zayi» nedeniyle açılacak «çek iptali» ve «ödeme yasağına» ilişkin taleplerin çekin verildiği ve hesabın bulunduğu yer mahkemelerinden talep edilmesi gerektiği, «yetkinin» «kamu düzenine» ilişkin olduğu gerekçesiyle «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
Anılan düzenleme aynı Yasa'nın 818. maddesi uyarınca «çek iptali» taleplerinde de uygulanacaktır.
Talepte bulunan «şirketin merkezinin»....'da olması sebebiyle....
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/14465 E. 2013/18378 K.
Ortak:zayi nedeniyle iptal · zayi · hamil
İncelediğiniz karardaDava, «bononun» «zayi nedeniyle iptali» istemine ilişkin olup, yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemenin «yetkisizliğine» karar verilmiştir.
Mahkemece, yapılan inceleme sonunda, «zayi» olduğu beyan edilen çekin «ödeme yerinin» muhatap bankanın bulunduğu yer olduğu, TTK’nun 757 ve 651. maddeleri maddeleri uyarınca mahkemenin yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle, mahkemenin «yetkisizliğine», dosyanın ...
Oysa, TTK’nun 757 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf «bononun» tahsil için «ödeme yeri» olan borçlunun adresi ... adresine gönderilmek üzere kargoya «teslim» edildiği sırada kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre, aranacak borçlardan olan bono nedeniyle ödeme yeri olan «keşidecinin» adresinin bulunduğu yer itibariyle mahkeme yetkilidir.
Benzer bu karardaSomut olayda, çekin «hamili» olduğunu ileri sürerek çekin «zayii nedeniyle iptalini» ve «ödeme yasağı» verilmesini talep eden şirket, dosya içerisinde bulunan «imza sirküleri» ve «fatura» suretlerine göre Manisa «ticaret siciline» kayıtlıdır.
Dava, «çek iptali» talebine ilişkin olup, 6102 sayılı TTK'nın çeklerde de uygulanması mümkün bulunan 757/1. maddesinde, iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekin keşide yeri · imza sirküleri · keşide yeri · ödeme yasağı · i̇i̇k 258 · çek iptali · oy yasağı · ticaret sicili
Benzer bu karardaSomut olayda, çekin «hamili» olduğunu ileri sürerek çekin «zayii nedeniyle iptalini» ve «ödeme yasağı» verilmesini talep eden şirket, dosya içerisinde bulunan «imza sirküleri» ve «fatura» suretlerine göre Manisa «ticaret siciline» kayıtlıdır.
Mahkemece, «çekin keşide yerinin» İstanbul olduğu gerekçesiyle İİK «258» ve İİK 50 maddeleri dava dilekçesinin «yetki» yönünden reddine, karar kesinleştiğinde dava dosyanının yetkili İstanbul Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Dava, «çek iptali» talebine ilişkin olup, 6102 sayılı TTK'nın çeklerde de uygulanması mümkün bulunan 757/1. maddesinde, iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/7023 E. , 2013/9991 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Hasımsız olarak görülen davada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27/02/2013 tarih ve 2013/78-2013/61 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkil bankaya verilen ve tahsil için ... Şubesi’ne gönderilmek üzere kargoya teslim ettikleri 9.000 TL bedelli senedin kaybolduğunu ileri sürerek, senedin zayi nedeniyle iptalini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, yapılan inceleme sonunda, zayi olduğu beyan edilen çekin ödeme yerinin muhatap bankanın bulunduğu yer olduğu, TTK’nun 757 ve 651. maddeleri maddeleri uyarınca mahkemenin yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle, mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, bononun zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin olup, yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir. Oysa, TTK’nun 757 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf bononun tahsil için ödeme yeri olan borçlunun adresi ... adresine gönderilmek üzere kargoya teslim edildiği sırada kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre, aranacak borçlardan olan bono nedeniyle ödeme yeri olan keşidecinin adresinin bulunduğu yer itibariyle mahkeme yetkilidir. Bu itibarla, mahkemece işin esasına girilerek neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
Öte yandan, davacı taraf bononun kaybı nedeniyle zayi davası açtığı halde, çekin zayi olduğundan bahisle gerekçe oluşturulması da bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine,15.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/516158400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz