Çek iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/14234 E. 2013/18326 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kıymetli evrak zayii↗ ttk 757↗ ödeme yeri↗ zayi nedeniyle çek iptali↗ yerleşim yeri↗ kıymetli evrak↗ çek iptali↗ ziya↗ zayi↗ hamil↗ bono↗ çek↗ yetkisizlik kararı↗ teslim↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre; TTK 757/1 maddesinde,''iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.'' ve TTK 651/2 maddesi ile ''Kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir'' hükümlerine yer verildiği, dava konusu zayi olduğu beyan edilen çekin ödeme yerinin, muhatap bankanın çekin verildiği hesabın bulunduğu yerleşim yeri olan ...şubesi yani İstanbul olduğu, ayrıca 6102 sayılı TTK'da eklenen cümleyle hamilin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olacağının düzenlendiği, davanın kanunun aradığı ikametgah mahkemelerinden hiç birinde açılmadığı 6102 sayılı TTK 757 ve 651 maddeleri uyarınca İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava zayii nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir. Ancak TTK 757/1 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf davaya konu bononun borçlunun adresi Doğubeyazıt adresine gönderilmek üzere kargoya teslim edildikten sonra kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre,mahkemenin işin esasına girilerek neticesine göre bir karar vermesi gerekirken,yanılgılı değerlendirmelerle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/7023 E. 2013/9991 K.
Ortak:ödeme yeri · zayi · hamil · bono · yetkisizlik kararı · teslim
İncelediğiniz karardaMahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre; TTK 757/1 maddesinde,''iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.'' ve TTK 651/2 maddesi ile ''Kıymetli evrakın «zayi» olduğu veya «ziyanın» ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir'' hükümlerine yer verildiği, dava konusu zayi olduğu beyan edilen çekin «ödeme yerinin», muhatap bankanın çekin verildiği hesabın bulunduğu «yerleşim yeri» olan ...şubesi yani İstanbul olduğu, ayrıca 6102 sayılı TTK'da eklenen cümleyle hamilin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olacağının düzenlendiği, davanın kanunun aradığı ikametgah mahkemelerinden hiç birinde açılmadığı 6102 sayılı TTK 757 ve 651 maddeleri uyarınca İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemenin «yetkisizliğine», karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın yetkili ve «görevli» İstanbul Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Ancak TTK 757/1 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf davaya konu «bononun» borçlunun adresi Doğubeyazıt adresine gönderilmek üzere kargoya «teslim» edildikten sonra kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre,mahkemenin işin esasına girilerek neticesine göre bir karar vermesi gerekirken,yanılgılı değerlendirmelerle yazı …
Dava «zayii nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaOysa, TTK’nun 757 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf «bononun» tahsil için «ödeme yeri» olan borçlunun adresi ... adresine gönderilmek üzere kargoya «teslim» edildiği sırada kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre, aranacak borçlardan olan bono nedeniyle ödeme yeri olan «keşidecinin» adresinin bulunduğu yer itibariyle mahkeme yetkilidir.
Mahkemece, yapılan inceleme sonunda, «zayi» olduğu beyan edilen çekin «ödeme yerinin» muhatap bankanın bulunduğu yer olduğu, TTK’nun 757 ve 651. maddeleri maddeleri uyarınca mahkemenin yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle, mahkemenin «yetkisizliğine», dosyanın ...
Dava, «bononun» «zayi nedeniyle iptali» istemine ilişkin olup, yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemenin «yetkisizliğine» karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:zayi nedeniyle iptal · keşideci · kâr kaybı
Benzer bu karardaDava, «bononun» «zayi nedeniyle iptali» istemine ilişkin olup, yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemenin «yetkisizliğine» karar verilmiştir.
Oysa, TTK’nun 757 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf «bononun» tahsil için «ödeme yeri» olan borçlunun adresi ... adresine gönderilmek üzere kargoya «teslim» edildiği sırada kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre, aranacak borçlardan olan bono nedeniyle ödeme yeri olan «keşidecinin» adresinin bulunduğu yer itibariyle mahkeme yetkilidir.
Öte yandan, davacı taraf «bononun» «kaybı» nedeniyle «zayi» davası açtığı halde, çekin zayi olduğundan bahisle gerekçe oluşturulması da bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/18807 E. 2015/654 K.
Ortak:ödeme yeri · çek iptali · zayi · hamil · çek · yetkisizlik kararı · Çek iptali
İncelediğiniz karardaMahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre; TTK 757/1 maddesinde,''iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.'' ve TTK 651/2 maddesi ile ''Kıymetli evrakın «zayi» olduğu veya «ziyanın» ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir'' hükümlerine yer verildiği, dava konusu zayi olduğu beyan edilen çekin «ödeme yerinin», muhatap bankanın çekin verildiği hesabın bulunduğu «yerleşim yeri» olan ...şubesi yani İstanbul olduğu, ayrıca 6102 sayılı TTK'da eklenen cümleyle hamilin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olacağının düzenlendiği, davanın kanunun aradığı ikametgah mahkemelerinden hiç birinde açılmadığı 6102 sayılı TTK 757 ve 651 maddeleri uyarınca İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemenin «yetkisizliğine», karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın yetkili ve «görevli» İstanbul Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Dava «zayii nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile mahkemenin «yetkisizliğine», karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın «görevli» ve yetkili İstanbul Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaŞubesi tarafından verildiği, «ödeme yerinin» .....olduğu, «zayi» nedeniyle açılacak «çek iptali» ve «ödeme yasağına» ilişkin taleplerin çekin verildiği ve hesabın bulunduğu yer mahkemelerinden talep edilmesi gerektiği, «yetkinin» «kamu düzenine» ilişkin olduğu gerekçesiyle «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
Talep, çekin «zayi» sebebiyle iptali istemine ilişkin olup mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
Anılan düzenleme aynı Yasa'nın 818. maddesi uyarınca «çek iptali» taleplerinde de uygulanacaktır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ödeme yasağı · şirket merkezi mahkemesi · oy yasağı · kamu düzeni · yetki
Benzer bu karardaŞubesi tarafından verildiği, «ödeme yerinin» .....olduğu, «zayi» nedeniyle açılacak «çek iptali» ve «ödeme yasağına» ilişkin taleplerin çekin verildiği ve hesabın bulunduğu yer mahkemelerinden talep edilmesi gerektiği, «yetkinin» «kamu düzenine» ilişkin olduğu gerekçesiyle «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
Talepte bulunan «şirketin merkezinin»....'da olması sebebiyle....
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/14234 E. , 2013/18326 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Hasımsız olarak görülen davada ...Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22/05/2013 tarih ve 2013/210-2013/208 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş tarafından İş Bankası ...Şubesi’ne verilen ve Türkiye İş Bankası ...Şubesi'nce ...Şubesi'ne borçlu...’un adresinin ...da olması sebebiyle tahsil için gönderilen alacaklısı...Petrol İnşaat Nak. Tekstil Gıda İth. İhr. San. ve Tic. Ltd Şti olan 30/12/2012 vadeli, 2.500,00 TL bedelli... (Adresi:...) ödemeli bir adet senedin kaybolduğunu, mevcut senedin 08/11/2012 tarihinde borçlu adresinin bulunduğu ...Şubesi'ne gönderilmek üzere.../...şubesine teslim edilmişse de mevcut senedin kaybolduğu ve dava dilekçesine ekli kargo firmasının yazısından da anlaşılacağı üzere kayıp senedin henüz bulunamadığını ileri sürerek 30/12/2012 vade tarihli 2.500,00 TL bedelli...
ödemeli senedin zayii nedeniyle iptal edilmesine ve mükerrer ödemenin engellenmesi için senetle ilgili ödeme yasağı koyulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre; TTK 757/1 maddesinde,''iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.'' ve TTK 651/2 maddesi ile ''Kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir'' hükümlerine yer verildiği, dava konusu zayi olduğu beyan edilen çekin ödeme yerinin, muhatap bankanın çekin verildiği hesabın bulunduğu yerleşim yeri olan ...şubesi yani İstanbul olduğu, ayrıca 6102 sayılı TTK'da eklenen cümleyle hamilin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olacağının düzenlendiği, davanın kanunun aradığı ikametgah mahkemelerinden hiç birinde açılmadığı 6102 sayılı TTK 757 ve 651 maddeleri uyarınca İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava zayii nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir. Ancak TTK 757/1 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf davaya konu bononun borçlunun adresi Doğubeyazıt adresine gönderilmek üzere kargoya teslim edildikten sonra kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre,mahkemenin işin esasına girilerek neticesine göre bir karar vermesi gerekirken,yanılgılı değerlendirmelerle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 21.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1034147400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz