Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/8292 E. 2013/8910 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
sözleşmelerin nisbiliği ilkesi↗ sözleşmenin nisbiliği↗ tek satıcılık sözleşmesi↗ tekel hakkı↗ tek satıcılık↗ peşin karar harcı↗ kısıtlılık↗ kâr kaybı↗ maddi ve manevi tazminat↗ ıslah↗ maddi tazminat↗ haksız rekabet↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
11. Hukuk Dairesi 2012/8292 E. , 2013/8910 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13/03/2012 tarih ve 2005/283-2012/239 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, müvekkilinin ... markalı biraların ... ve yöresinde pazarlama ve satışında tek yetkili olduğunu, davalıların bu yönde bir yetkileri olmadığı halde 01/01/2005 tarihinden bu yana ... bölgesinde haksız rekabet yaptıklarını, depolarında 1.224 koli ... markalı kutu bira tespit edildiğini, bu şekilde davalıların kendilerine haksız kazanç elde ettiklerini ve müvekkilini maddi kayba uğrattıklarını, davalı ...’in diğer davalının eşi olup aldığı vekalet ile diğer davalının işlerini takip ettiğini ileri sürerek, her iki davalının haksız rekabetinin tespitine ve önlenmesine, 10.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı ...’den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında verdiği ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini 53.467,74 TL’ye yükseltmiştir.Davalılar vekili, müvekkili ...’nin Tekel bayii olarak toptan satıcılara ait belgeye sahip olduğunu ve ... marka ürünleri davacıdan kısıtlı olarak temin edebileceğinden ... marka bira satışı yaptığını, davacının yeterli ürün vermemesi sebebiyle müvekkilinin haksız rekabete maruz kaldığını, müvekkili ...’e husumet düşmesinin mümkün olmadığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ...’ın 2005 yıla ait toptan satış belgesi ve iki adet perakende alkollü içki satış belgesi bulunduğu ancak toptan satış belgesi ile hangi üretici ve ithalatçı ile sözleşme yaptı ise o sözleşmedeki ürünlerin toptan satışını yapabileceği, spot piyasadan temin ettiği ürünleri pazarlanmasının mümkün olmadığı, davalıların yetkili olduğu ürünlerin bazı şarap markalarına ilişkin olduğu, davacının ise ... marka biraların ... bölgesindeki pazarlama ve satışında tek yetkili olduğunun anlaşıldığı, bu haliyle davalıların yetkilisi olmadığı ... biralarının toptan satışını yaptığı, davalıların deposunda perakende satış yapılmasına yetecek miktarın çok üzerinde kutu bira bulundurduğu ve eylemlerinin haksız rekabet niteliğinde olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davalıların haksız rekabetlerinin önlenmesine, 6.011,35 TL maddi ve 3.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı ...’dan tahsiline karar verilmiştir.Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava, tek satıcılık sözleşmesinin ihlalinden kaynaklanan haksız rekabetin önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Davacı vekili, müvekkilinin ... markalı biraların ... ve yöresinde pazarlama ve satışında tek yetkili olduğunu, davalıların yetkisi olmadığı halde ... bölgesinde haksız rekabet yaptıklarını, depolarında 1.224 koli ... markalı kutu bira tespit edildiğini, bu şekilde davalıların haksız kazanç elde ettiklerini ve müvekkilini maddi kayba uğrattıklarını ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Dairemizin 12.03.1999 tarih ve 7997/2098 sayılı kararında da açıklandığı üzere, tek satıcılık sözleşmesi, sağlayıcı ile tek satıcı arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen çerçeve niteliğinde ve sürekli bir sözleşmedir. Bu sözleşmeyle yapımcı ürünlerinin tamamını veya bir kısmını belirli bir bölgede tekele sahip olarak satmak üzere tek satıcıya bedeli karşılığında göndermeyi buna karşılık tek satıcı da sözleşme konusu malları kendi adına ve hesabına satarak malların sürümünü arttırmak için faaliyette bulunmayı yüklenir (Bkz. Prof. dr. Haluk Tandoğan Borçlar Hukuku Özel Borç […] I ... 1985 sayfa 27 vd). Tek satıcılık sözleşmesinde, sözleşmelerin nisbiliği ilkesi uyarınca kural olarak edimler ve yükümlülükler bu sözleşmenin taraflar arasında yani yapımcı ile tek satıcı arasında karşılıklı olup, üçüncü kişilere herhangi bir yükümlülük getirmez, zira tek satıcıya bu bölgedeki tekel hakkını tanımak ve bu olanağı sağlamak yapımcıya düşen akdi bir edim olmaktadır. O halde tek satıcının bu hakkını üçüncü kişilere karşı haksız rekabet yolu ile koruması ilke olarak mümkün değildir.Somut olayda davacı, davalıların herhangi bir yetkisi olmadığı halde ... bölgesinde toptan satış yapmak suretiyle haksız rekabet yarattığını ileri sürmüşse de, dosya kapsamı itibariyle davalıların toptan satış yaptıkları ürünlerin dava dışı tedarikçi firmaya ait ve yasal yolla temin edilen orjinal ürünler oldukları anlaşılmaktadır. Bu haliyle davalıların eylemleri, ücretini ödemek suretiyle bir başka bölgedeki tek satıcıdan toplu halde aldıkları biraları ... bölgesinde bulunan bayilere toptan fiyatı üzerinden satmaktan ibaret olup, yukarda değinilen ilkeler ve açıklamalar ışığında, Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanununun haksız rekabete ilişkin hükümlerini ihlal eder nitelikte fiilleri mevcut değildir. Bu haliyle mahkemece davalılar hakkında açılan davanın reddine karar verilmek gerekirken, davalıların eylemlerinin haksız rekabet niteliğinde olduğunun kabulü ile sonuca gidilmesi doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalılara iadesine, 02.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Sözleşmelerin nisbiliği ilkesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/9402 E. 2016/4290 K.
Ortak:sözleşmelerin nisbiliği ilkesi · sözleşmenin nisbiliği · tek satıcılık sözleşmesi · tekel hakkı · tek satıcılık · maddi ve manevi tazminat · haksız rekabet
İncelediğiniz karardaTek satıcılık sözleşmesinde, «sözleşmelerin nisbiliği ilkesi» uyarınca kural olarak edimler ve yükümlülükler bu sözleşmenin taraflar arasında yani yapımcı ile tek satıcı arasında karşılıklı olup, üçüncü kişilere herhangi bir yükümlülük getirmez, zira «tek satıcıya» bu bölgedeki «tekel hakkını» tanımak ve bu olanağı sağlamak yapımcıya düşen akdi bir edim olmaktadır.
1- Dava, «tek satıcılık sözleşmesinin» ihlalinden kaynaklanan «haksız rekabetin» önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkilinin ... markalı biraların ... ve yöresinde pazarlama ve satışında tek yetkili olduğunu, davalıların yetkisi olmadığı halde ... bölgesinde «haksız rekabet» yaptıklarını, depolarında 1.224 koli ... markalı kutu bira tespit edildiğini, bu şekilde davalıların haksız kazanç elde ettiklerini ve müvekkilini maddi «kayba» uğrattıklarını ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Dairemizin 12.03.1999 tarih ve 7997/2098 sayılı kararında da açıklandığı üzere, «tek satıcılık sözleşmesi», sağlayıcı ile tek satıcı arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen çerçeve niteliğinde ve sürekli bir sözleşmedir.
Benzer bu karardaTek satıcılık sözleşmesinde, «sözleşmelerin nisbiliği ilkesi» uyarınca kural olarak edimler ve yükümlülükler bu sözleşmenin taraflar arasında yani yapımcı ile tek satıcı arasında karşılıklı olup, üçüncü kişilere herhangi bir yükümlülük getirmez, zira «tek satıcıya» bu bölgedeki «tekel hakkını» tanımak ve bu olanağı sağlamak yapımcıya düşen akdi bir edim olmaktadır.
1-Dava, «haksız rekabetten» kaynaklı «maddi, manevi tazminat» istemlerine ilişkindir.
Davacı, dava dışı ...tarafından üretilen ''...'' markalı ürünlerin Türkiye'deki «tek satıcısı» olduğunu, davalının bu markayı «taşıyan» mama sandalyesi emtiasının birebir taklidi suretiyle aynısını ''...'' markasıyla piyasaya sunmasının «haksız rekabet» olduğunu ileri sürerek işbu davayı açmıştır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:taşıyan · dosya masrafı · ilan · temsil · iltibas
Benzer bu kararda… ünleri ayırt etmesinin mümkün olmadığı, ürünlerin fiyatlarının farklı olması nedeniyle müşterileri davalının ürünlerine yönelteceği, tüketici nezdinde karışıklık ve «iltibasa» yol açacağı dolayısıyla «haksız rekabet» oluşturacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile haksız rekabetin tespiti ve men'ine, davacı tarafından maddi ve manevi tazminat talebinde bulunulmuş ise .../... de, davacı ithalatında azalma olmadığı gibi yıllar itibarıyla artış gösterdiği, yine davacı müşterilerinin davalı ürünlerine yöneldiği veya davalı ürünlerinden dolayı davacının ürünlerini düşük fiyattan sattığı hususunda delil sunulmadığı, yine davalı satışlarından dolayı davacının ne oranda zarara uğradığının ispatlanamadığı gibi davalının tüm satışlarının davacı zararı olarak kabul edilmesinin de mümkün olmadığı, dolayısıyla davacının maddi zararının bulunmadığı, yine davalının benzer ürün satışı haksız rekabet oluşturmakla birlikte, davalı markasının da tescilli olması, her iki firmanın üretici olmayıp ithalatçı firma olmaları ile bu haksız rekabet nedeniyle davacının piyasada itibarının zedelendiği veya küçük düşürüldüğü hususunun da ispatlanamamış olması karşısında manevi tazminat talebi unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine, «masrafı» davalı taraftan alınmak kaydıyla hüküm özetinin TTK 59. maddesi uyarınca «ilanına» karar verilmiştir.
Davacı, dava dışı ...tarafından üretilen ''...'' markalı ürünlerin Türkiye'deki «tek satıcısı» olduğunu, davalının bu markayı «taşıyan» mama sandalyesi emtiasının birebir taklidi suretiyle aynısını ''...'' markasıyla piyasaya sunmasının «haksız rekabet» olduğunu ileri sürerek işbu davayı açmıştır.
Somut uyuşmazlıkta, davalı tarafça davacının ithal ettiği ürünlerin aynısının ''....” markası ile piyasaya sürüldüğü anlaşıldığına ve davacının orijinal ''...'' markalı ürünlerin Türkiye «temsilcisi» olduğu yolunda herhangi bir duyuru veya faaliyeti bulunduğu da ileri sürülmediğine göre, davalı eyleminin 6762 sayılı TTK m.
-
Sözleşmelerin nisbiliği ilkesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/4373 E. 2019/5710 K.
Ortak:sözleşmelerin nisbiliği ilkesi · sözleşmenin nisbiliği · tek satıcılık sözleşmesi · tekel hakkı · tek satıcılık · haksız rekabet
İncelediğiniz karardaTek satıcılık sözleşmesinde, «sözleşmelerin nisbiliği ilkesi» uyarınca kural olarak edimler ve yükümlülükler bu sözleşmenin taraflar arasında yani yapımcı ile tek satıcı arasında karşılıklı olup, üçüncü kişilere herhangi bir yükümlülük getirmez, zira «tek satıcıya» bu bölgedeki «tekel hakkını» tanımak ve bu olanağı sağlamak yapımcıya düşen akdi bir edim olmaktadır.
1- Dava, «tek satıcılık sözleşmesinin» ihlalinden kaynaklanan «haksız rekabetin» önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkilinin ... markalı biraların ... ve yöresinde pazarlama ve satışında tek yetkili olduğunu, davalıların yetkisi olmadığı halde ... bölgesinde «haksız rekabet» yaptıklarını, depolarında 1.224 koli ... markalı kutu bira tespit edildiğini, bu şekilde davalıların haksız kazanç elde ettiklerini ve müvekkilini maddi «kayba» uğrattıklarını ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Dairemizin 12.03.1999 tarih ve 7997/2098 sayılı kararında da açıklandığı üzere, «tek satıcılık sözleşmesi», sağlayıcı ile tek satıcı arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen çerçeve niteliğinde ve sürekli bir sözleşmedir.
Benzer bu karardaAncak, «tek satıcılık sözleşmesi», sağlayıcı ile tek satıcı arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen çerçeve niteliğinde ve sürekli bir sözleşme olup, bu sözleşmeyle yapımcı, ürünlerinin tamamını ve …
Tek satıcılık sözleşmesinde, «sözleşmelerin nisbiliği ilkesi» uyarınca kural olarak edimler ve yükümlülükler bu sözleşmenin tarafları arasında geçerli olup, üçüncü kişilere herhangi bir yükümlülük getirmez.
Zira «tek satıcıya» bu bölgedeki «tekel hakkını» tanımak ve bu olanağı sağlamak yapımcıya düşen akdi bir edim olmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kişilik haklarının ihlali · iyiniyet kuralı · kişilik hakları · sözleşmeden doğan dava · iyiniyet · tacir · yetkisizlik kararı · cy/cy kaydı
Benzer bu kararda… ları, sonradan delil gösterilebilmesi için HMK 145. maddesinde belirtilen istisna hallerin mevcudiyetinin ileri sürülmediği, "yildirimisitme.com" sitesinin alan adı «kaydının» davalılardan ... adına kayıtlı olduğu, delil olarak sunulan 11.08.2015 tarihli flash diske kaydedilen internet sayfalarında phonak marka ürünlerin internet sitesinde satış amaçlı yayınlandığı, davalıların TBK 58. maddesi kapsamında eylemlerinin davacının «kişilik haklarını ihlal» etmediği gerekçesiyle kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne, davalıların fiillerinin haksız olduğunun tespiti ile «haksız rekabetin» menine, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
İlk derece mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalıların dava konusu ürünleri basiretli bir «tacir» gibi davranmayarak «yetkisiz» bir şekilde satışa sunduklarından anılan eylemlerinin «haksız rekabet» teşkil ettiği, davalıların bu ürünleri satış yetkisinin bulunmadığı gibi davacı yanca da böyle bir onayın verilmediği, davacının davaya konu işitme cihazlarını sat …
Bu haliyle davalıların eylemleri, ücretini ödemek suretiyle satın aldıkları orijinal ürünleri satmaktan ibaret olup, yukarıda değinilen ilkeler ve açıklamalar ışığında, Türk Ticaret Kanununun «haksız rekabete» ilişkin hükümlerini ihlal eder nitelikte olmadığı gibi, «iyiniyet kurallarına» aykırı hareket olarak da değerlendirilemez.
O halde tek satıcının «sözleşmeden doğan» bu hakkını üçüncü kişilere karşı «haksız rekabet» yolu sürmesi mümkün değildir.
-
Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2008/12523 E. 2010/4542 K.
Ortak:tek satıcılık sözleşmesi · tek satıcılık · maddi tazminat · haksız rekabet
İncelediğiniz kararda1- Dava, «tek satıcılık sözleşmesinin» ihlalinden kaynaklanan «haksız rekabetin» önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkilinin ... markalı biraların ... ve yöresinde pazarlama ve satışında tek yetkili olduğunu, davalıların yetkisi olmadığı halde ... bölgesinde «haksız rekabet» yaptıklarını, depolarında 1.224 koli ... markalı kutu bira tespit edildiğini, bu şekilde davalıların haksız kazanç elde ettiklerini ve müvekkilini maddi «kayba» uğrattıklarını ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Dairemizin 12.03.1999 tarih ve 7997/2098 sayılı kararında da açıklandığı üzere, «tek satıcılık sözleşmesi», sağlayıcı ile tek satıcı arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen çerçeve niteliğinde ve sürekli bir sözleşmedir.
… raların ... ve yöresinde pazarlama ve satışında tek yetkili olduğunu, davalıların bu yönde bir yetkileri olmadığı halde 01/01/2005 tarihinden bu yana ... bölgesinde «haksız rekabet» yaptıklarını, depolarında 1.224 koli ... markalı kutu bira tespit edildiğini, bu şekilde davalıların kendilerine haksız kazanç elde ettiklerini ve müvekkilini maddi «kayba» uğrattıklarını, davalı ...’in diğer davalının eşi olup aldığı vekalet ile diğer davalının işlerini takip ettiğini ileri sürerek, her iki davalının haksız rekabetinin tespitine ve önlenmesine, 10.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı ...’den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında verdiği «ıslah» dilekçesiyle «maddi tazminat» talebini 53.467,74 TL’ye yükseltmiştir.Davalılar vekili, müvekkili ...’nin Tekel bayii olarak toptan satıcılara ait belgeye sahip olduğunu ve ... marka ürünleri davacıdan «kısıtlı» olarak temin edebileceğinden ... marka bira satışı yaptığını, davacının yeterli ürün vermemesi sebebiyle müvekkilinin haksız rekabete maruz kaldığını, müvekkili ...’e «husumet» düşmesinin mümkün olmadığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının Tuborg marka biraların Soma’daki tek elden «dağıtıcısı» olmasına karşılık, davalının aynı marka biraları başka yerden temin ederek satmak suretiyle «haksız rekabette» bulunduğu, davacının elde edebileceği kazanç miktarının 286,04 TL olduğu gerekçesiyle, haksız rekabetin önlenmesine, davanın «maddi tazminat» yönünden kısmen, manevi tazminat yönünden aynen kabulüne karar verilmiştir.
Bu şekildeki «tek satıcılığın» «haksız rekabet» yoluyla korunması kural olarak mümkün değildir.
Dava, «haksız rekabetin» tespitine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kâr dağıtımı
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının Tuborg marka biraların Soma’daki tek elden «dağıtıcısı» olmasına karşılık, davalının aynı marka biraları başka yerden temin ederek satmak suretiyle «haksız rekabette» bulunduğu, davacının elde edebileceği kazanç miktarının 286,04 TL olduğu gerekçesiyle, haksız rekabetin önlenmesine, davanın «maddi tazminat» yönünden kısmen, manevi tazminat yönünden aynen kabulüne karar verilmiştir.
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/13800 E. 2014/19920 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:navlun · taşıma sözleşmesi · taşıyıcı · ticari defter · kusur · hasar · temsil · e-defter
Benzer bu karardaMahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyularak, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında düzenlenen «taşıma sözleşmesi» sonrasında davacı yanca davalı şirket aracına yüklenen kutu biraların nakliyesi sırasında davalı araç sürücüsünün tam «kusuru» nedeniyle meydana gelen trafik kazasında emtiaların hasarlandığı, aracın şoförü ve aynı zamanda «taşıyıcının» «temsilcisi» olan araç şöförü Mustafa'nın imzalamış olduğu 01.08.2005 tarihli tutanakta hasarlanan koli sayısının 1002 koli kutu bira olarak belirtildiği, taşıyıcının temsilcisi olan sürücünün imzalamış olduğu işbu belgenin kural olarak taşıyıcıyı da bağlayacağı, 1002 koli Efes Pilsen marka kutu biraya ilişkin toplam «hasarın» 36.558,57 TL olduğu, bu hasar miktarından davacının kendi «ticari defterlerinde» mevcut davalıya olan 12.979,00 TL'lik «navlun» borcu düşüldüğünde davalıdan 23.579,57 TL alacaklı bulunduğu gerekçesiyle anılan miktarın davacının dava dışı alıcıya ödeme yaptığı 06/10/2005 tarihinden itibaren …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/2403 E. 2013/3053 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:üst taşıyıcı · alt taşıyıcı · rücuen tahsil · gerçek zarar · taşıyıcı · taşıyan · hasar · temsil
Benzer bu karardaDava, «üst taşıyıcı» davacının emtia sahibine ödediği bedelin «alt taşıyıcıdan» «rücuen tahsili» istemine ilişkin olup, yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere taraflar arasındaki uyuşmazlık «gerçek zarar» miktarının ne olduğu, başka bir deyişle davalı tarafından taşınan ve hasarlanan bira emtiasının iddia edildiği gibi 938 koli kutu bira mı yoksa savunulduğu gibi 110 koli kutu bira mı olduğu noktasında toplanmaktadır.
Oysa, davalı «taşıyan» aracının kazası sonucu yetkili güvenlik güçlerince (asker/polis) tutulan ve mahkemece hükme dayanak yapılan 30.07.2005 tarihli tutanakta yalnızca " ...yolun sağına dökülen 2653 adet kutu (110 koli) biranın kutularının patlayarak kullanılamayacak şekilde zarar gördüğü.." belirlenmiş olup, somut olayda yola dökülmeden ve patlamadan deforme olan, ezilerek zarar gören biralarla ilgili «hasarın» da olacağı hayatın olağan akışı çerçevesinde muhakkaktır.Anılan tutanakta bu konuda hiç bir tespit ve belirleme yapılmamış olup, esasen taşınan bira emtiasının hasarlandığının kabulü için yola dökülmesi ve patlaması bir ön koşul da değildir.Öte yandan, aracın şoförü ve aynı zamanda «taşıyıcının» «temsilcisi» olan ...'nın imzalamış olduğu 01.08.2005 tarihli tutanakta hasarlanan ve patlak gelen koli sayısı 1002 koli kutu bira olarak belirtilmiş olup, savunmada belirtildiği gibi bu tutanağın yalnızca «teslime» ilişkin bir tutanak olduğu da kabul edilmez.Zira, taşıyıcının temsilcisi olan sürücünün imzalamış olduğu belgenin kural olarak taşıyıcıyı da bağlayacağının kabulü …
Bu durumda, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda 01.08.2005 tarihli tutanağın «hasara» ilişkin de bir tutanak olduğu ilke olarak kabul edilmek ve sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken yanlış ilkeye ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/8292 E. , 2013/8910 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13/03/2012 tarih ve 2005/283-2012/239 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, müvekkilinin ... markalı biraların ... ve yöresinde pazarlama ve satışında tek yetkili olduğunu, davalıların bu yönde bir yetkileri olmadığı halde 01/01/2005 tarihinden bu yana ... bölgesinde haksız rekabet yaptıklarını, depolarında 1.224 koli ...
markalı kutu bira tespit edildiğini, bu şekilde davalıların kendilerine haksız kazanç elde ettiklerini ve müvekkilini maddi kayba uğrattıklarını, davalı ...’in diğer davalının eşi olup aldığı vekalet ile diğer davalının işlerini takip ettiğini ileri sürerek, her iki davalının haksız rekabetinin tespitine ve önlenmesine, 10.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı ...’den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında verdiği ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini 53.467,74 TL’ye yükseltmiştir.Davalılar vekili, müvekkili ...’nin Tekel bayii olarak toptan satıcılara ait belgeye sahip olduğunu ve ...
marka ürünleri davacıdan kısıtlı olarak temin edebileceğinden ... marka bira satışı yaptığını, davacının yeterli ürün vermemesi sebebiyle müvekkilinin haksız rekabete maruz kaldığını, müvekkili ...’e husumet düşmesinin mümkün olmadığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ...’ın 2005 yıla ait toptan satış belgesi ve iki adet perakende alkollü içki satış belgesi bulunduğu ancak toptan satış belgesi ile hangi üretici ve ithalatçı ile sözleşme yaptı ise o sözleşmedeki ürünlerin toptan satışını yapabileceği, spot piyasadan temin ettiği ürünleri pazarlanmasının mümkün olmadığı, davalıların yetkili olduğu ürünlerin bazı şarap markalarına ilişkin olduğu, davacının ise ...
marka biraların ... bölgesindeki pazarlama ve satışında tek yetkili olduğunun anlaşıldığı, bu haliyle davalıların yetkilisi olmadığı ... biralarının toptan satışını yaptığı, davalıların deposunda perakende satış yapılmasına yetecek miktarın çok üzerinde kutu bira bulundurduğu ve eylemlerinin haksız rekabet niteliğinde olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davalıların haksız rekabetlerinin önlenmesine, 6.011,35 TL maddi ve 3.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı ...’dan tahsiline karar verilmiştir.Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava, tek satıcılık sözleşmesinin ihlalinden kaynaklanan haksız rekabetin önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Davacı vekili, müvekkilinin ... markalı biraların ... ve yöresinde pazarlama ve satışında tek yetkili olduğunu, davalıların yetkisi olmadığı halde ... bölgesinde haksız rekabet yaptıklarını, depolarında 1.224 koli ... markalı kutu bira tespit edildiğini, bu şekilde davalıların haksız kazanç elde ettiklerini ve müvekkilini maddi kayba uğrattıklarını ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Dairemizin 12.03.1999 tarih ve 7997/2098 sayılı kararında da açıklandığı üzere, tek satıcılık sözleşmesi, sağlayıcı ile tek satıcı arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen çerçeve niteliğinde ve sürekli bir sözleşmedir.
Bu sözleşmeyle yapımcı ürünlerinin tamamını veya bir kısmını belirli bir bölgede tekele sahip olarak satmak üzere tek satıcıya bedeli karşılığında göndermeyi buna karşılık tek satıcı da sözleşme konusu malları kendi adına ve hesabına satarak malların sürümünü arttırmak için faaliyette bulunmayı yüklenir (Bkz. Prof. dr. Haluk Tandoğan Borçlar Hukuku Özel Borç […] I ... 1985 sayfa 27 vd). Tek satıcılık sözleşmesinde, sözleşmelerin nisbiliği ilkesi uyarınca kural olarak edimler ve yükümlülükler bu sözleşmenin taraflar arasında yani yapımcı ile tek satıcı arasında karşılıklı olup, üçüncü kişilere herhangi bir yükümlülük getirmez, zira tek satıcıya bu bölgedeki tekel hakkını tanımak ve bu olanağı sağlamak yapımcıya düşen akdi bir edim olmaktadır.
O halde tek satıcının bu hakkını üçüncü kişilere karşı haksız rekabet yolu ile koruması ilke olarak mümkün değildir.Somut olayda davacı, davalıların herhangi bir yetkisi olmadığı halde ... bölgesinde toptan satış yapmak suretiyle haksız rekabet yarattığını ileri sürmüşse de, dosya kapsamı itibariyle davalıların toptan satış yaptıkları ürünlerin dava dışı tedarikçi firmaya ait ve yasal yolla temin edilen orjinal ürünler oldukları anlaşılmaktadır. Bu haliyle davalıların eylemleri, ücretini ödemek suretiyle bir başka bölgedeki tek satıcıdan toplu halde aldıkları biraları ... bölgesinde bulunan bayilere toptan fiyatı üzerinden satmaktan ibaret olup, yukarda değinilen ilkeler ve açıklamalar ışığında, Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanununun haksız rekabete ilişkin hükümlerini ihlal eder nitelikte fiilleri mevcut değildir.
Bu haliyle mahkemece davalılar hakkında açılan davanın reddine karar verilmek gerekirken, davalıların eylemlerinin haksız rekabet niteliğinde olduğunun kabulü ile sonuca gidilmesi doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalılara iadesine, 02.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/449436200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz