Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2008/12523 E. 2010/4542 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tek satıcılık sözleşmesi↗ tek satıcılık↗ kâr dağıtımı↗ maddi tazminat↗ haksız rekabet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının Tuborg marka biraların Soma’daki tek elden dağıtıcısı olmasına karşılık, davalının aynı marka biraları başka yerden temin ederek satmak suretiyle haksız rekabette bulunduğu, davacının elde edebileceği kazanç miktarının 286,04 TL olduğu gerekçesiyle, haksız rekabetin önlenmesine, davanın maddi tazminat yönünden kısmen, manevi tazminat yönünden aynen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, haksız rekabetin tespitine ilişkindir. Davacının Bimpaş Bira ve Meş. Paz. A.Ş. ile yaptığı sözleşmede Soma’da tek satıcılık hakkını kazanması üçüncü kişilerin başka yerlerden temin ettiği malların satışına engel olmaz. Tek satıcılık sözleşmesinde edimler ve yükümlülükler bu sözleşmenin tarafları arasında olup, sözleşmenin tarafı olmayan üçüncü kişilere bir yükümlülük getirmez. Bu şekildeki tek satıcılığın haksız rekabet yoluyla korunması kural olarak mümkün değildir. Ancak, davalı firmanın aldatıcı veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı bir iktisadi rekabeti var ise veya tek satıcının yaptığı tanıtımdan ve pazarlamadaki özel çabalarından elde ettiği başarıdan yararlanılması söz konusu ise haksız rekabetten bahsedilebilir. Tek satıcı dışında aynı ürünün başka bir yerden az bir emek ve sermayeyle getirtilerek bu pazardan yararlanılmasının da hukuken korunması mümkün değildir. Bu nedenle, mahkemece yukarıda bahsedilen hususlar araştırılmadan haksız rekabetin tespitine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/3416 E. 2015/1619 K.
Ortak:tek satıcılık · maddi tazminat · haksız rekabet
İncelediğiniz karardaMahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının Tuborg marka biraların Soma’daki tek elden «dağıtıcısı» olmasına karşılık, davalının aynı marka biraları başka yerden temin ederek satmak suretiyle «haksız rekabette» bulunduğu, davacının elde edebileceği kazanç miktarının 286,04 TL olduğu gerekçesiyle, haksız rekabetin önlenmesine, davanın «maddi tazminat» yönünden kısmen, manevi tazminat yönünden aynen kabulüne karar verilmiştir.
Bu şekildeki «tek satıcılığın» «haksız rekabet» yoluyla korunması kural olarak mümkün değildir.
Dava, «haksız rekabetin» tespitine ilişkindir.
Benzer bu kararda… ici firma ile irtibata geçerek aynı bölgede sözleşme imzalamasının dürüstlük kuralları ile bağdaşmadığı, eylemin 6762 sayılı TTK'nın 56 ve 57/10. maddeleri uyarınca «haksız rekabet» teşkil ettiği, ancak davacının yaptığı sözleşme 1 yıllık olup bu süre dolduğundan tecavüzün önlenmesi isteminin konusunun kalmadığı, davacının maddi zararını tespitin mümkün olmaması nedeniyle 818 sayılı BK'nın 42. maddesi uyarınca 1.000 TL tazminat takdir edildiği gerekçesiyle, tecavüzün önlenmesine ilişkin istem yönünden karar «verilmesine yer olmadığına», «maddi tazminat» talebinin kısmen kabulüne, 1.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
1-Dava, «haksız rekabetin» önlenmesi ve tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davalının, davacı ile tek kullanımlık diş fırçalarının pazarlanması konusunda görüşme yaptıktan sonra üretici firma ile irtibata geçerek aynı bölgede sözleşme imzalamasının dürüstlük kuralları ile bağdaşmadığı, eylemin 6762 sayılı TTK'nın 56 ve 57/10. maddeleri uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, 1.000 TL «maddi tazminatın» tahsiline karar verilmiştir.
Bu şekildeki «tek satıcılığın» «haksız rekabet» yoluyla korunması kural olarak mümkün değildir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:karar verilmesine yer olmadığına
Benzer bu kararda… ici firma ile irtibata geçerek aynı bölgede sözleşme imzalamasının dürüstlük kuralları ile bağdaşmadığı, eylemin 6762 sayılı TTK'nın 56 ve 57/10. maddeleri uyarınca «haksız rekabet» teşkil ettiği, ancak davacının yaptığı sözleşme 1 yıllık olup bu süre dolduğundan tecavüzün önlenmesi isteminin konusunun kalmadığı, davacının maddi zararını tespitin mümkün olmaması nedeniyle 818 sayılı BK'nın 42. maddesi uyarınca 1.000 TL tazminat takdir edildiği gerekçesiyle, tecavüzün önlenmesine ilişkin istem yönünden karar «verilmesine yer olmadığına», «maddi tazminat» talebinin kısmen kabulüne, 1.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/6140 E. 2010/12963 K.
Ortak:haksız rekabet
İncelediğiniz karardaMahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının Tuborg marka biraların Soma’daki tek elden «dağıtıcısı» olmasına karşılık, davalının aynı marka biraları başka yerden temin ederek satmak suretiyle «haksız rekabette» bulunduğu, davacının elde edebileceği kazanç miktarının 286,04 TL olduğu gerekçesiyle, haksız rekabetin önlenmesine, davanın «maddi tazminat» yönünden kısmen, manevi tazminat yönünden aynen kabulüne karar verilmiştir.
Dava, «haksız rekabetin» tespitine ilişkindir.
Bu şekildeki «tek satıcılığın» «haksız rekabet» yoluyla korunması kural olarak mümkün değildir.
Benzer bu kararda… anname, mukavele yahut mesleki veya mahalli adetlerle tayin edilmiş bulunan iş hayatı şartlarına riayet etmemek" şeklindeki haksızrekabet biçimine uyduğu, davalının «marka hakkına tecavüzde» bulunduğu iddiası var ise de, biraların üzerindeki markanın taklidinin yapıldığı veya bir başka mal üzerine yapıştırıldığı yönünde delile rastlanmadığı, davalının elde etmesi mümkün görülen yararın 1.060,37 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile «haksız rekabetin» tespiti ile önlenmesine, «ilana», markaya yönelik tecavüz olmadığından bu yöne ilişkin talebin reddine, 1.060,37 TL tazminatın «temerrüt» faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tespite konu biraların «bedelsiz» olarak davacıya «teslimine» ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
1- Asıl ve birleşen davalar, «haksız rekabetin» tespiti, önlenmesi, «marka hakkına tecavüzün» önlenmesi, davalı işyerinde ele geçirilen emtianın davacıya «teslimi» ve «ilan» istemlerine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ihtisas mahkemesi · bedelsizlik · kamu düzeni · marka hakkına tecavüz · görevsizlik kararı · ilan · dahili dava · temerrüt
Benzer bu kararda… anname, mukavele yahut mesleki veya mahalli adetlerle tayin edilmiş bulunan iş hayatı şartlarına riayet etmemek" şeklindeki haksızrekabet biçimine uyduğu, davalının «marka hakkına tecavüzde» bulunduğu iddiası var ise de, biraların üzerindeki markanın taklidinin yapıldığı veya bir başka mal üzerine yapıştırıldığı yönünde delile rastlanmadığı, davalının elde etmesi mümkün görülen yararın 1.060,37 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile «haksız rekabetin» tespiti ile önlenmesine, «ilana», markaya yönelik tecavüz olmadığından bu yöne ilişkin talebin reddine, 1.060,37 TL tazminatın «temerrüt» faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tespite konu biraların «bedelsiz» olarak davacıya «teslimine» ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
1- Asıl ve birleşen davalar, «haksız rekabetin» tespiti, önlenmesi, «marka hakkına tecavüzün» önlenmesi, davalı işyerinde ele geçirilen emtianın davacıya «teslimi» ve «ilan» istemlerine ilişkindir.
Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenmiş olup, görev kuralları, «kamu düzenine» ilişkindir ve temyiz «dahil», yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınır.
Haksız rekabet davaları TTK'nun 56 vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, bu maddelerden doğacak uyuşmazlıklar genel mahkemelerde görülebileceği halde, 556 sayılı Markalar Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasından doğacak uyuşmazlıklar anılan Kararnamenin 71. maddesine göre «ihtisas» mahkemelerinde görülmesi gerekecektir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/8292 E. 2013/8910 K.
Ortak:tek satıcılık sözleşmesi · tek satıcılık · maddi tazminat · haksız rekabet
İncelediğiniz karardaMahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının Tuborg marka biraların Soma’daki tek elden «dağıtıcısı» olmasına karşılık, davalının aynı marka biraları başka yerden temin ederek satmak suretiyle «haksız rekabette» bulunduğu, davacının elde edebileceği kazanç miktarının 286,04 TL olduğu gerekçesiyle, haksız rekabetin önlenmesine, davanın «maddi tazminat» yönünden kısmen, manevi tazminat yönünden aynen kabulüne karar verilmiştir.
Bu şekildeki «tek satıcılığın» «haksız rekabet» yoluyla korunması kural olarak mümkün değildir.
Dava, «haksız rekabetin» tespitine ilişkindir.
Benzer bu kararda1- Dava, «tek satıcılık sözleşmesinin» ihlalinden kaynaklanan «haksız rekabetin» önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkilinin ... markalı biraların ... ve yöresinde pazarlama ve satışında tek yetkili olduğunu, davalıların yetkisi olmadığı halde ... bölgesinde «haksız rekabet» yaptıklarını, depolarında 1.224 koli ... markalı kutu bira tespit edildiğini, bu şekilde davalıların haksız kazanç elde ettiklerini ve müvekkilini maddi «kayba» uğrattıklarını ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Dairemizin 12.03.1999 tarih ve 7997/2098 sayılı kararında da açıklandığı üzere, «tek satıcılık sözleşmesi», sağlayıcı ile tek satıcı arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen çerçeve niteliğinde ve sürekli bir sözleşmedir.
… raların ... ve yöresinde pazarlama ve satışında tek yetkili olduğunu, davalıların bu yönde bir yetkileri olmadığı halde 01/01/2005 tarihinden bu yana ... bölgesinde «haksız rekabet» yaptıklarını, depolarında 1.224 koli ... markalı kutu bira tespit edildiğini, bu şekilde davalıların kendilerine haksız kazanç elde ettiklerini ve müvekkilini maddi «kayba» uğrattıklarını, davalı ...’in diğer davalının eşi olup aldığı vekalet ile diğer davalının işlerini takip ettiğini ileri sürerek, her iki davalının haksız rekabetinin tespitine ve önlenmesine, 10.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı ...’den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında verdiği «ıslah» dilekçesiyle «maddi tazminat» talebini 53.467,74 TL’ye yükseltmiştir.Davalılar vekili, müvekkili ...’nin Tekel bayii olarak toptan satıcılara ait belgeye sahip olduğunu ve ... marka ürünleri davacıdan «kısıtlı» olarak temin edebileceğinden ... marka bira satışı yaptığını, davacının yeterli ürün vermemesi sebebiyle müvekkilinin haksız rekabete maruz kaldığını, müvekkili ...’e «husumet» düşmesinin mümkün olmadığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sözleşmelerin nisbiliği ilkesi · sözleşmenin nisbiliği · tekel hakkı · peşin karar harcı · kısıtlılık · kâr kaybı · ıslah · husumet
Benzer bu kararda… raların ... ve yöresinde pazarlama ve satışında tek yetkili olduğunu, davalıların bu yönde bir yetkileri olmadığı halde 01/01/2005 tarihinden bu yana ... bölgesinde «haksız rekabet» yaptıklarını, depolarında 1.224 koli ... markalı kutu bira tespit edildiğini, bu şekilde davalıların kendilerine haksız kazanç elde ettiklerini ve müvekkilini maddi «kayba» uğrattıklarını, davalı ...’in diğer davalının eşi olup aldığı vekalet ile diğer davalının işlerini takip ettiğini ileri sürerek, her iki davalının haksız rekabetinin tespitine ve önlenmesine, 10.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı ...’den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında verdiği «ıslah» dilekçesiyle «maddi tazminat» talebini 53.467,74 TL’ye yükseltmiştir.Davalılar vekili, müvekkili ...’nin Tekel bayii olarak toptan satıcılara ait belgeye sahip olduğunu ve ... marka ürünleri davacıdan «kısıtlı» olarak temin edebileceğinden ... marka bira satışı yaptığını, davacının yeterli ürün vermemesi sebebiyle müvekkilinin haksız rekabete maruz kaldığını, müvekkili ...’e «husumet» düşmesinin mümkün olmadığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.
Tek satıcılık sözleşmesinde, «sözleşmelerin nisbiliği ilkesi» uyarınca kural olarak edimler ve yükümlülükler bu sözleşmenin taraflar arasında yani yapımcı ile tek satıcı arasında karşılıklı olup, üçüncü kişilere herhangi bir yükümlülük getirmez, zira «tek satıcıya» bu bölgedeki «tekel hakkını» tanımak ve bu olanağı sağlamak yapımcıya düşen akdi bir edim olmaktadır.
Davacı vekili, müvekkilinin ... markalı biraların ... ve yöresinde pazarlama ve satışında tek yetkili olduğunu, davalıların yetkisi olmadığı halde ... bölgesinde «haksız rekabet» yaptıklarını, depolarında 1.224 koli ... markalı kutu bira tespit edildiğini, bu şekilde davalıların haksız kazanç elde ettiklerini ve müvekkilini maddi «kayba» uğrattıklarını ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Dairemizin 12.03.1999 tarih ve 7997/2098 sayılı kararında da açıklandığı üzere, «tek satıcılık sözleşmesi», sağlayıcı ile tek satıcı arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen çerçeve niteliğinde ve sürekli bir sözleşmedir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalılar yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz «peşin harcın» isteği halinde temyiz eden davalılara iadesine, 02.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2008/12523 E. , 2010/4542 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Soma 1.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18.12.2007 tarih ve 2001/368 - 2007/650 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin Tuborg marka biraların Türkiye’de tek dağıtıcısı ve satıcısı olan Bimpaş Bira Meş. Paz. A.Ş.’nin Soma bölge bayisi olduğunu, davalının aynı marka biraları müvekkilinden satın almayıp spot piyasadan toplayarak bölge içerisinde 8 aydır satışını ve dağıtımını yapmak suretiyle haksız rekabete girdiğini ileri sürerek, haksız rekabetin önlenmesini, 2.000 TL maddi, 13.000 TL manevi zararın ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının Bimpaş Bira Meş. Paz. A.Ş. ile aralarındaki tek bayilik sözleşmesinin ilan edilmediğini, kaldı ki sözleşmenin imza atanları bağladığını, müvekkili şirkete yazılı bir uyarı yapılmadığını, müvekkilinin ruhsatına göre her türlü birayı tüketiciye satmasının haksız rekabet olmadığını, dağıtım ve toptancılığının yapmadığını, eyleminin devamlılık arz etmediğini, biraların faturalı olduğunu, davacının zararının bulunmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının Tuborg marka biraların Soma’daki tek elden dağıtıcısı olmasına karşılık, davalının aynı marka biraları başka yerden temin ederek satmak suretiyle haksız rekabette bulunduğu, davacının elde edebileceği kazanç miktarının 286,04 TL olduğu gerekçesiyle, haksız rekabetin önlenmesine, davanın maddi tazminat yönünden kısmen, manevi tazminat yönünden aynen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, haksız rekabetin tespitine ilişkindir. Davacının Bimpaş Bira ve Meş. Paz. A.Ş. ile yaptığı sözleşmede Soma’da tek satıcılık hakkını kazanması üçüncü kişilerin başka yerlerden temin ettiği malların satışına engel olmaz. Tek satıcılık sözleşmesinde edimler ve yükümlülükler bu sözleşmenin tarafları arasında olup, sözleşmenin tarafı olmayan üçüncü kişilere bir yükümlülük getirmez. Bu şekildeki tek satıcılığın haksız rekabet yoluyla korunması kural olarak mümkün değildir. Ancak, davalı firmanın aldatıcı veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı bir iktisadi rekabeti var ise veya tek satıcının yaptığı tanıtımdan ve pazarlamadaki özel çabalarından elde ettiği başarıdan yararlanılması söz konusu ise haksız rekabetten bahsedilebilir.
Tek satıcı dışında aynı ürünün başka bir yerden az bir emek ve sermayeyle getirtilerek bu pazardan yararlanılmasının da hukuken korunması mümkün değildir. Bu nedenle, mahkemece yukarıda bahsedilen hususlar araştırılmadan haksız rekabetin tespitine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 26.04.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1017283900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz