İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/56 E. 2015/5139 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
sahte ciro↗ ttk 792↗ iktisapta ağır kusur↗ çek istirdadı↗ kötü niyetli iktisap↗ yazılı delille ispat↗ ciro silsilesi↗ ağır kusur↗ yetkili hamil↗ şikayet↗ eş rızası↗ ciro↗ derdestlik↗ hamil↗ istirdat↗ çek↗ kusur↗ eksik inceleme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, TTK'nın 792. maddesi uyarınca davacının, dava konusu çekin yetkili hamili olduğunu ve davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu yazılı delille ispatlayamadığı, davacının imzası ile çekteki imzanın açıkça farklı olduğu ancak bunun davalının aradaki ciro silsilesi sebebiyle kötü niyetli olduğu, çeke bağlı bir hakkının ve çekin yetkili hamili olup olmadığını kanıtlamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava, çek istirdadı istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş ise de, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2012/349 esas sayılı dosyasında davalı hakkında davacı tarafından rıza hilafına ele geçirilen senedin sahte ciro ile işleme konulması iddiasıyla şikayette bulunulduğu, soruşturma evrakının derdest olduğu anlaşılmaktadır.
6762 sayılı TTK'nın 704. maddesi (6102 sayılı TTK 792) uyarınca hamilin çeki iktisabında kötü niyetli olduğu veya ağır bir kusuru bulunduğu takdirde istirdada karar verilebilir. Hamilin kötü niyetle iktisabı veya ağır bir kusuru bulunduğu her türlü delille ispat edilebilir. Mahkemenin bu hususun yazılı delille ispatı gerektiği yönündeki değerlendirmesi yerinde olmadığı gibi davalı hakkındaki soruşturma dosyasının beklenmeden eksik inceleme ile yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi hatalı olup, hükmün bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/2788 E. 2012/4923 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/14243 E. 2015/176 K.
Ortak:çek istirdadı · ciro silsilesi · yetkili hamil · eş rızası · ciro · hamil · istirdat · çek · İstirdat
İncelediğiniz karardaMahkemece, TTK'nın 792. maddesi uyarınca davacının, dava konusu çekin «yetkili hamili» olduğunu ve davalının çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu yazılı delille ispatlayamadığı, davacının imzası ile çekteki imzanın açıkça farklı olduğu ancak bunun davalının aradaki «ciro silsilesi» sebebiyle kötü niyetli olduğu, çeke bağlı bir hakkının ve çekin yetkili hamili olup olmadığını kanıtlamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş ise de, ...
Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2012/349 esas sayılı dosyasında davalı hakkında davacı tarafından «rıza» hilafına ele geçirilen senedin «sahte ciro» ile işleme konulması iddiasıyla «şikayette» bulunulduğu, soruşturma evrakının «derdest» olduğu anlaşılmaktadır.
Benzer bu kararda2- Dava, «çek istirdatı» istemine ilişkin olup, davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Mühendislik .......... kaşesi üzerinde bulunan imzanın bu şirketi «temsile» yetkili olan ...... isimli şahsın eli ürünü olmadığı ve imzanın sahte olduğu anlaşıldığından «imzanın sahteliğinin» herkese karşı dolaysıyla «son hamil» olan davalıya karşı da ileri sürülebileceği, ancak dava konusu çekteki «ciro silsilesinin» düzgün olması, davalının iyi niyetli «yetkili hamil» olması hususları dikkate alındığında davacının «çekin istirdatı» isteminde bulunamayacağı, buna rağmen çekin istirdatı isteminin, borçlu bulunmadığının tespiti istemini de kapsadığı ve davacının talebinin «menfi tespit» yönünden değerlendirilmesinin uygun olacağı gerekçesi ile ......
Mahkemenin de kabulünde olduğu gibi, dava konusu çekteki «ciro silsilesi» düzgün olup, aksi ispatlanamadığı için davalı taraf iyi niyetli «yetkili hamil» konumundadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:imza sahteliği · çekin istirdadı · son hamil · kötüniyetli iktisap · sahtelik · imza incelemesi · menfi tespit davası · lehtar
Benzer bu karardaMühendislik .......... kaşesi üzerinde bulunan imzanın bu şirketi «temsile» yetkili olan ...... isimli şahsın eli ürünü olmadığı ve imzanın sahte olduğu anlaşıldığından «imzanın sahteliğinin» herkese karşı dolaysıyla «son hamil» olan davalıya karşı da ileri sürülebileceği, ancak dava konusu çekteki «ciro silsilesinin» düzgün olması, davalının iyi niyetli «yetkili hamil» olması hususları dikkate alındığında davacının «çekin istirdatı» isteminde bulunamayacağı, buna rağmen çekin istirdatı isteminin, borçlu bulunmadığının tespiti istemini de kapsadığı ve davacının talebinin «menfi tespit» yönünden değerlendirilmesinin uygun olacağı gerekçesi ile ......
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 Sayılı TTK'nın 792 (6762 Sayılı TTK'nın 704.) maddesine göre, «çek» eline geçmiş bulunan yeni «hamilin» ancak «kötüniyetle iktisap» etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde çeki iade ile yükümlü olup «çek istirdadına» ilişkin işbu davanın reddine karar vermek gerekirken istirdat isteminin aynı zamanda «menfi tespit» istemini de içerdiği kabul edilerek HMK'nın 25 ve 26. maddeleri hilafına olacak şekilde davanın «menfi tespit davası» gibi değerlendirilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, İcra Hukuk Mahkemesi dosyasında yapılan «imza incelemesinde».....
2- Dava, «çek istirdatı» istemine ilişkin olup, davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/9341 E. 2014/16644 K.
Ortak:kötü niyetli iktisap · çek istirdadı · ciro silsilesi · yetkili hamil · eş rızası · ciro · hamil · istirdat
İncelediğiniz karardaMahkemece, TTK'nın 792. maddesi uyarınca davacının, dava konusu çekin «yetkili hamili» olduğunu ve davalının çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu yazılı delille ispatlayamadığı, davacının imzası ile çekteki imzanın açıkça farklı olduğu ancak bunun davalının aradaki «ciro silsilesi» sebebiyle kötü niyetli olduğu, çeke bağlı bir hakkının ve çekin yetkili hamili olup olmadığını kanıtlamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş ise de, ...
Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2012/349 esas sayılı dosyasında davalı hakkında davacı tarafından «rıza» hilafına ele geçirilen senedin «sahte ciro» ile işleme konulması iddiasıyla «şikayette» bulunulduğu, soruşturma evrakının «derdest» olduğu anlaşılmaktadır.
Benzer bu karardaAyrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Somut olayda, dava konusu çekte mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen «lehtarın» imzası sahte olsa bile bu durum davalının «yetkili hamil» olduğu gerçeğini değiştirmez.
2- Dava, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 792. (mülga 6762 sayılı TTK’nın 704) maddesi uyarınca açılmış bulunan «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürmüştür.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tahkikat · ciranta · ispat külfeti · sahtecilik · lehtar · vekalet ücreti
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «çek» üzerindeki «lehtar» imzasının davacı şirket yetkilisine ait olmadığı, «sahtecilik» iddiasının herkese karşı ileri sürülebileceği, lehtar imzası bulunmadan çekin tedavüle sürüldüğü gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Ayrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
2- Dava, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 792. (mülga 6762 sayılı TTK’nın 704) maddesi uyarınca açılmış bulunan «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürmüştür.
Mahkemece davacı «lehtarın» imzasının sahte olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/12581 E. 2014/18787 K.
Ortak:çek istirdadı · kötü niyetli iktisap · ciro silsilesi · yetkili hamil · eş rızası · ciro · hamil · istirdat
İncelediğiniz karardaMahkemece, TTK'nın 792. maddesi uyarınca davacının, dava konusu çekin «yetkili hamili» olduğunu ve davalının çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu yazılı delille ispatlayamadığı, davacının imzası ile çekteki imzanın açıkça farklı olduğu ancak bunun davalının aradaki «ciro silsilesi» sebebiyle kötü niyetli olduğu, çeke bağlı bir hakkının ve çekin yetkili hamili olup olmadığını kanıtlamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş ise de, ...
Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2012/349 esas sayılı dosyasında davalı hakkında davacı tarafından «rıza» hilafına ele geçirilen senedin «sahte ciro» ile işleme konulması iddiasıyla «şikayette» bulunulduğu, soruşturma evrakının «derdest» olduğu anlaşılmaktadır.
Benzer bu karardaMahkemece her ne kadar çekte yer alan «ciro silsilesine» göre davacının sıfatının olmadığı ve davacının aktif dava «ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, davacının çekin bütün hususiyetleri hakkında beyanda bulunmak suretiyle «çek iptali davası» açtığı, bu davada davacıya «çek istirdadı davası» açmak için süre verildiği anlaşılmaktadır.
Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin «yetkili hamili» olduğunu ve yeni hamilin çeki «kötü niyetle iktisap» etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çekin «cirolar» yoluyla davalıya intikal ettiği, «çek» arkasındaki «ciro silsilesi» kapsamında davacı şirketin çekte sıfatının bulunmadığı, davacının aktif dava «ehliyetinin» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek istirdadı davası · çekin istirdadı · kötüniyetli iktisap · çek iptali davası · istirdat davası · çek iptali · ispat yükü · iptal davası
Benzer bu karardaMahkemece her ne kadar çekte yer alan «ciro silsilesine» göre davacının sıfatının olmadığı ve davacının aktif dava «ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, davacının çekin bütün hususiyetleri hakkında beyanda bulunmak suretiyle «çek iptali davası» açtığı, bu davada davacıya «çek istirdadı davası» açmak için süre verildiği anlaşılmaktadır.
Zayi olan «çekin istirdadı» talebiyle açılan işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın «kötüniyetli» ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi (6762 sayılı TTK m.704) uyarınca açılan «çekin istirdadı» istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' denilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/14208 E. 2018/5084 K.
Ortak:çek istirdadı · kötü niyetli iktisap · yetkili hamil · eş rızası · hamil · istirdat · çek · kusur
İncelediğiniz karardaMahkemece, TTK'nın 792. maddesi uyarınca davacının, dava konusu çekin «yetkili hamili» olduğunu ve davalının çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu yazılı delille ispatlayamadığı, davacının imzası ile çekteki imzanın açıkça farklı olduğu ancak bunun davalının aradaki «ciro silsilesi» sebebiyle kötü niyetli olduğu, çeke bağlı bir hakkının ve çekin yetkili hamili olup olmadığını kanıtlamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş ise de, ...
6762 sayılı TTK'nın 704. maddesi (6102 sayılı TTK 792) uyarınca «hamilin» çeki iktisabında kötü niyetli olduğu veya ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde «istirdada» karar verilebilir.
Benzer bu karardaAncak, ...'nın 792. maddesi uyarınca, «çek» eline geçmiş bulunan yeni «hamil» ancak çeki «kötü niyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
Buna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Dava, 6102 sayılı ...'nın 792. maddesi uyarınca açılmış «çek istirdadı» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekin istirdadı · zayi · ispat yükü
Benzer bu karardaBuna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Bu durumda, mahkemece, ...'nın 792. maddesi uyarınca değerlendirme yapılması gerekirken, «ispat yükünün» davalıya yüklenerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/56 E. , 2015/5139 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 30/10/2014 tarih ve 2012/172-2014/542 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin hamili olduğu çekin davalı tarafından kötü niyetli olarak ele geçirildiğini ve imzasının taklit edilmek suretiyle ciro silsilesinin tamamlanarak takibe konulduğunu ileri sürerek elinden rızası olmadan çıkan çekin istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin iyiniyetli üçüncü kişi olduğunu, çekteki imzaların sahte olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, TTK'nın 792. maddesi uyarınca davacının, dava konusu çekin yetkili hamili olduğunu ve davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu yazılı delille ispatlayamadığı, davacının imzası ile çekteki imzanın açıkça farklı olduğu ancak bunun davalının aradaki ciro silsilesi sebebiyle kötü niyetli olduğu, çeke bağlı bir hakkının ve çekin yetkili hamili olup olmadığını kanıtlamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava, çek istirdadı istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş ise de, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2012/349 esas sayılı dosyasında davalı hakkında davacı tarafından rıza hilafına ele geçirilen senedin sahte ciro ile işleme konulması iddiasıyla şikayette bulunulduğu, soruşturma evrakının derdest olduğu anlaşılmaktadır.
6762 sayılı TTK'nın 704. maddesi (6102 sayılı TTK 792) uyarınca hamilin çeki iktisabında kötü niyetli olduğu veya ağır bir kusuru bulunduğu takdirde istirdada karar verilebilir. Hamilin kötü niyetle iktisabı veya ağır bir kusuru bulunduğu her türlü delille ispat edilebilir. Mahkemenin bu hususun yazılı delille ispatı gerektiği yönündeki değerlendirmesi yerinde olmadığı gibi davalı hakkındaki soruşturma dosyasının beklenmeden eksik inceleme ile yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi hatalı olup, hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın anılan taraf yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 13/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/396515800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz