İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/14243 E. 2015/176 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ttk 792↗ imza sahteliği↗ çekin istirdadı↗ son hamil↗ kötüniyetli iktisap↗ çek istirdadı↗ ciro silsilesi↗ sahtelik↗ yetkili hamil↗ imza incelemesi↗ icra hukuk mahkemesi↗ menfi tespit davası↗ lehtar↗ maddi hata↗ eş rızası↗ ciro↗ tespit davası↗ hamil↗ keşideci↗ istirdat↗ çek↗ kötüniyet↗ menfi tespit↗ temsil↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, İcra Hukuk Mahkemesi dosyasında yapılan imza incelemesinde..... Mühendislik .......... kaşesi üzerinde bulunan imzanın bu şirketi temsile yetkili olan ...... isimli şahsın eli ürünü olmadığı ve imzanın sahte olduğu anlaşıldığından imzanın sahteliğinin herkese karşı dolaysıyla son hamil olan davalıya karşı da ileri sürülebileceği, ancak dava konusu çekteki ciro silsilesinin düzgün olması, davalının iyi niyetli yetkili hamil olması hususları dikkate alındığında davacının çekin istirdatı isteminde bulunamayacağı, buna rağmen çekin istirdatı isteminin, borçlu bulunmadığının tespiti istemini de kapsadığı ve davacının talebinin menfi tespit yönünden değerlendirilmesinin uygun olacağı gerekçesi ile ...... Şubesine ait 60.000,00 TL bedelli keşidecisi .....olan icra dosyasına konu çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve dava dilekçesinde davacı olarak '....... ....'yi temsilen.....'' gösterilmiş olup, gerekçeli karar başlığında davalı sıfatıyla '.....''ın gösterilmesi doğru değil ise de, bu yanlışlığın esasa etkili bulunmamasına ve mahallinde düzeltilebilecek maddi hata niteliğinde görülmesine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, çek istirdatı istemine ilişkin olup, davacı lehtar çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin yetkili hamili olduğunu savunmuştur. Mahkemenin de kabulünde olduğu gibi, dava konusu çekteki ciro silsilesi düzgün olup, aksi ispatlanamadığı için davalı taraf iyi niyetli yetkili hamil konumundadır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 Sayılı TTK'nın 792 (6762 Sayılı TTK'nın 704.) maddesine göre, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde çeki iade ile yükümlü olup çek istirdadına ilişkin işbu davanın reddine karar vermek gerekirken istirdat isteminin aynı zamanda menfi tespit istemini de içerdiği kabul edilerek HMK'nın 25 ve 26. maddeleri hilafına olacak şekilde davanın menfi tespit davası gibi değerlendirilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/10087 E. 2014/17191 K.
Ortak:çek istirdadı · ciro silsilesi · sahtelik · yetkili hamil · lehtar · eş rızası · ciro · hamil
İncelediğiniz karardaMühendislik .......... kaşesi üzerinde bulunan imzanın bu şirketi «temsile» yetkili olan ...... isimli şahsın eli ürünü olmadığı ve imzanın sahte olduğu anlaşıldığından «imzanın sahteliğinin» herkese karşı dolaysıyla «son hamil» olan davalıya karşı da ileri sürülebileceği, ancak dava konusu çekteki «ciro silsilesinin» düzgün olması, davalının iyi niyetli «yetkili hamil» olması hususları dikkate alındığında davacının «çekin istirdatı» isteminde bulunamayacağı, buna rağmen çekin istirdatı isteminin, borçlu bulunmadığının tespiti istemini de kapsadığı ve davacının talebinin «menfi tespit» yönünden değerlendirilmesinin uygun olacağı gerekçesi ile ......
2- Dava, «çek istirdatı» istemine ilişkin olup, davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Mahkemenin de kabulünde olduğu gibi, dava konusu çekteki «ciro silsilesi» düzgün olup, aksi ispatlanamadığı için davalı taraf iyi niyetli «yetkili hamil» konumundadır.
Benzer bu karardaDavacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Ayrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen «lehtar» ve lehtardan sonraki «ciranta» ...
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tahkikat · ciranta · dahili dava
Benzer bu karardaAyrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu çeklerde bulunan davacı şirket adına atılmış imzaların şirket yetkililerinin eli ürünü olmadıkları, «sahtelik» iddiasının iyi niyetli «hamiller» «dahil» olmak üzere herkese karşı ileri sürülebileceği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen «lehtar» ve lehtardan sonraki «ciranta» ...
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/56 E. 2015/5139 K.
Ortak:çek istirdadı · ciro silsilesi · yetkili hamil · eş rızası · ciro · hamil · istirdat · çek · İstirdat
İncelediğiniz kararda2- Dava, «çek istirdatı» istemine ilişkin olup, davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Mühendislik .......... kaşesi üzerinde bulunan imzanın bu şirketi «temsile» yetkili olan ...... isimli şahsın eli ürünü olmadığı ve imzanın sahte olduğu anlaşıldığından «imzanın sahteliğinin» herkese karşı dolaysıyla «son hamil» olan davalıya karşı da ileri sürülebileceği, ancak dava konusu çekteki «ciro silsilesinin» düzgün olması, davalının iyi niyetli «yetkili hamil» olması hususları dikkate alındığında davacının «çekin istirdatı» isteminde bulunamayacağı, buna rağmen çekin istirdatı isteminin, borçlu bulunmadığının tespiti istemini de kapsadığı ve davacının talebinin «menfi tespit» yönünden değerlendirilmesinin uygun olacağı gerekçesi ile ......
Mahkemenin de kabulünde olduğu gibi, dava konusu çekteki «ciro silsilesi» düzgün olup, aksi ispatlanamadığı için davalı taraf iyi niyetli «yetkili hamil» konumundadır.
Benzer bu karardaMahkemece, TTK'nın 792. maddesi uyarınca davacının, dava konusu çekin «yetkili hamili» olduğunu ve davalının çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu yazılı delille ispatlayamadığı, davacının imzası ile çekteki imzanın açıkça farklı olduğu ancak bunun davalının aradaki «ciro silsilesi» sebebiyle kötü niyetli olduğu, çeke bağlı bir hakkının ve çekin yetkili hamili olup olmadığını kanıtlamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş ise de, ...
Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2012/349 esas sayılı dosyasında davalı hakkında davacı tarafından «rıza» hilafına ele geçirilen senedin «sahte ciro» ile işleme konulması iddiasıyla «şikayette» bulunulduğu, soruşturma evrakının «derdest» olduğu anlaşılmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sahte ciro · kötü niyetli iktisap · yazılı delille ispat · şikayet · derdestlik · kusur · eksik inceleme
Benzer bu karardaCumhuriyet Başsavcılığı'nın 2012/349 esas sayılı dosyasında davalı hakkında davacı tarafından «rıza» hilafına ele geçirilen senedin «sahte ciro» ile işleme konulması iddiasıyla «şikayette» bulunulduğu, soruşturma evrakının «derdest» olduğu anlaşılmaktadır.
Hamilin «kötü niyetle iktisabı» veya ağır bir «kusuru» bulunduğu her türlü delille ispat edilebilir.
Mahkemenin bu hususun «yazılı delille ispatı» gerektiği yönündeki değerlendirmesi yerinde olmadığı gibi davalı hakkındaki soruşturma dosyasının beklenmeden «eksik inceleme» ile yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi hatalı olup, hükmün bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, TTK'nın 792. maddesi uyarınca davacının, dava konusu çekin «yetkili hamili» olduğunu ve davalının çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu yazılı delille ispatlayamadığı, davacının imzası ile çekteki imzanın açıkça farklı olduğu ancak bunun davalının aradaki «ciro silsilesi» sebebiyle kötü niyetli olduğu, çeke bağlı bir hakkının ve çekin yetkili hamili olup olmadığını kanıtlamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/9341 E. 2014/16644 K.
Ortak:çek istirdadı · ciro silsilesi · yetkili hamil · lehtar · eş rızası · ciro · hamil · istirdat
İncelediğiniz kararda2- Dava, «çek istirdatı» istemine ilişkin olup, davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Mühendislik .......... kaşesi üzerinde bulunan imzanın bu şirketi «temsile» yetkili olan ...... isimli şahsın eli ürünü olmadığı ve imzanın sahte olduğu anlaşıldığından «imzanın sahteliğinin» herkese karşı dolaysıyla «son hamil» olan davalıya karşı da ileri sürülebileceği, ancak dava konusu çekteki «ciro silsilesinin» düzgün olması, davalının iyi niyetli «yetkili hamil» olması hususları dikkate alındığında davacının «çekin istirdatı» isteminde bulunamayacağı, buna rağmen çekin istirdatı isteminin, borçlu bulunmadığının tespiti istemini de kapsadığı ve davacının talebinin «menfi tespit» yönünden değerlendirilmesinin uygun olacağı gerekçesi ile ......
Mahkemenin de kabulünde olduğu gibi, dava konusu çekteki «ciro silsilesi» düzgün olup, aksi ispatlanamadığı için davalı taraf iyi niyetli «yetkili hamil» konumundadır.
Benzer bu karardaSomut olayda, dava konusu çekte mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen «lehtarın» imzası sahte olsa bile bu durum davalının «yetkili hamil» olduğu gerçeğini değiştirmez.
2- Dava, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 792. (mülga 6762 sayılı TTK’nın 704) maddesi uyarınca açılmış bulunan «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürmüştür.
Ayrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kötü niyetli iktisap · tahkikat · ciranta · ispat külfeti · sahtecilik · vekalet ücreti
Benzer bu karardaAyrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «çek» üzerindeki «lehtar» imzasının davacı şirket yetkilisine ait olmadığı, «sahtecilik» iddiasının herkese karşı ileri sürülebileceği, lehtar imzası bulunmadan çekin tedavüle sürüldüğü gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 792. (mülga 6762 sayılı TTK’nın 704) maddesine göre, «çek» eline geçmiş olan «hamilin», ancak çeki «kötü niyetli iktisap» ettiği veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğu takdirde, o çeki geri vermekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
Ancak, «hamilin» kötü niyetli olduğunun veya iktisapta ağır kusurunun bulunduğunun «ispat külfeti», çekin elinden «rıza» dışı çıktığını iddia eden tarafa aittir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/2990 E. 2011/13976 K.
Ortak:çek istirdadı · ciro silsilesi · yetkili hamil · lehtar · eş rızası · ciro · hamil · keşideci
İncelediğiniz kararda2- Dava, «çek istirdatı» istemine ilişkin olup, davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Mühendislik .......... kaşesi üzerinde bulunan imzanın bu şirketi «temsile» yetkili olan ...... isimli şahsın eli ürünü olmadığı ve imzanın sahte olduğu anlaşıldığından «imzanın sahteliğinin» herkese karşı dolaysıyla «son hamil» olan davalıya karşı da ileri sürülebileceği, ancak dava konusu çekteki «ciro silsilesinin» düzgün olması, davalının iyi niyetli «yetkili hamil» olması hususları dikkate alındığında davacının «çekin istirdatı» isteminde bulunamayacağı, buna rağmen çekin istirdatı isteminin, borçlu bulunmadığının tespiti istemini de kapsadığı ve davacının talebinin «menfi tespit» yönünden değerlendirilmesinin uygun olacağı gerekçesi ile ......
Mahkemenin de kabulünde olduğu gibi, dava konusu çekteki «ciro silsilesi» düzgün olup, aksi ispatlanamadığı için davalı taraf iyi niyetli «yetkili hamil» konumundadır.
Benzer bu karardaDava, TTK’nun 704. maddesi uyarınca açılmış bulunan «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, davacı emre yazılı çekin «lehtarı» olduğunu ve çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Ayrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava konusu çekin davalı tarafından takibe konulduğu, «çek» bedelinin «keşideci» tarafından ödendiği, davalı «yetkili hamil» olduğunu ileri sürmüş ise de çeki ne şekilde elde ettiğini, iyi niyetli hamil olduğunu ispatlayamadığı, çekin iktisabında kusurlu ve kötü niyetli olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 3.181 TL’nın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tahkikat
Benzer bu karardaAyrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/14243 E. , 2015/176 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada.... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 06.03.2014 tarih ve 2012/502-2014/136 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi...... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirket ile iş ilişkisi içinde bulunan dava dışı.....tarafından keşide edilerek müvekkiline verilen beş adet çekin kaybolduğunu, çeklerin iptali için çek iptali davası açtıklarını, bu çekler arasında bulunan 60.000,00 TL bedelli çekin müvekkili zilyetliğindeyken dava dışı .....isimli şahıs tarafından ele geçirildiğini, müvekkilinin imzası taklit edilmek suretiyle ciro edilerek davalıya devredildiğini, davalının iyi niyetli hamil olmadığını, iyi niyetli olsa dahi imzanın sahteliğinin kendisine karşı da ileri sürülebileceğini ileri sürerek, davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdatına ve müvekkilinin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, dava konusu çekin müvekkili ile dava dışı ..... Orman Ürünleri.........arasındaki ticari ilişki dolayısıyla........ tarafından verildiğini, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu, ciro silsilesindeki imzaların sahte olup olmadığının müvekkili tarafından tespit edilemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece, İcra Hukuk Mahkemesi dosyasında yapılan imza incelemesinde..... Mühendislik .......... kaşesi üzerinde bulunan imzanın bu şirketi temsile yetkili olan ...... isimli şahsın eli ürünü olmadığı ve imzanın sahte olduğu anlaşıldığından imzanın sahteliğinin herkese karşı dolaysıyla son hamil olan davalıya karşı da ileri sürülebileceği, ancak dava konusu çekteki ciro silsilesinin düzgün olması, davalının iyi niyetli yetkili hamil olması hususları dikkate alındığında davacının çekin istirdatı isteminde bulunamayacağı, buna rağmen çekin istirdatı isteminin, borçlu bulunmadığının tespiti istemini de kapsadığı ve davacının talebinin menfi tespit yönünden değerlendirilmesinin uygun olacağı gerekçesi ile ......
Şubesine ait 60.000,00 TL bedelli keşidecisi .....olan icra dosyasına konu çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve dava dilekçesinde davacı olarak '....... ....'yi temsilen.....'' gösterilmiş olup, gerekçeli karar başlığında davalı sıfatıyla '.....''ın gösterilmesi doğru değil ise de, bu yanlışlığın esasa etkili bulunmamasına ve mahallinde düzeltilebilecek maddi hata niteliğinde görülmesine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, çek istirdatı istemine ilişkin olup, davacı lehtar çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin yetkili hamili olduğunu savunmuştur. Mahkemenin de kabulünde olduğu gibi, dava konusu çekteki ciro silsilesi düzgün olup, aksi ispatlanamadığı için davalı taraf iyi niyetli yetkili hamil konumundadır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 Sayılı TTK'nın 792 (6762 Sayılı TTK'nın 704.) maddesine göre, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde çeki iade ile yükümlü olup çek istirdadına ilişkin işbu davanın reddine karar vermek gerekirken istirdat isteminin aynı zamanda menfi tespit istemini de içerdiği kabul edilerek HMK'nın 25 ve 26.
maddeleri hilafına olacak şekilde davanın menfi tespit davası gibi değerlendirilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 12.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/165233600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz