Çek istirdatı | Çek istirdadı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/14208 E. 2018/5084 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
iktisapta ağır kusur↗ çekin istirdadı↗ çek istirdadı↗ kötü niyetli iktisap↗ ağır kusur↗ yetkili hamil↗ eş rızası↗ zayi↗ ispat yükü↗ hamil↗ istirdat↗ çek↗ kusur↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu çekin davacının elinden rızası dışında çıktığı, davalı bankanın çeki iktisabının hangi hukuki ilişkiye dayandığını ispatlayamadığı ve bu nedenle davalının çeki iktisabında iyi niyetinden söz edilemeyeceği gerekçesi ile davanın kabulü ile dava konusu çekin davalıdan istirdadına karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, 6102 sayılı ...'nın 792. maddesi uyarınca açılmış çek istirdadı istemine ilişkindir. Mahkemece, davalı bankanın çeki iktisabında hangi hukuki ilişkiye dayandığını ispatlayamadığı ve çeki iktisabında iyi niyetinden söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, ...'nın 792. maddesi uyarınca, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Buna göre, zayi olan çekin istirdadı istemine ilişkin işbu davada ispat yükü davacıda
olup, davacının kendisinin yetkili hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Bu durumda, mahkemece, ...'nın 792. maddesi uyarınca değerlendirme yapılması gerekirken, ispat yükünün davalıya yüklenerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/2788 E. 2012/4923 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/9171 E. 2015/12042 K.
Ortak:çekin istirdadı · çek istirdadı · yetkili hamil · eş rızası · zayi · ispat yükü · hamil · istirdat · Çek istirdatı, Çek istirdadı
İncelediğiniz karardaBuna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu çekin davacının elinden «rızası» dışında çıktığı, davalı bankanın çeki iktisabının hangi hukuki ilişkiye dayandığını ispatlayamadığı ve bu nedenle davalının çeki iktisabında iyi niyetinden söz edilemeyeceği gerekçesi ile davanın kabulü ile dava konusu çekin davalıdan «istirdadına» karar verilmiştir.
Dava, 6102 sayılı ...'nın 792. maddesi uyarınca açılmış «çek istirdadı» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaBuna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin iş bu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının, kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının «kötüniyetli» ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca açılmış «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, yargılama sırasında istirdadı istenen çek bedelinin ödenmiş olması sebebiyle istem, çek bedelinin istirdadı olarak değiştirilmiş, mahkemece, davalının çek üzerindeki hak sahipliğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
TTK'nın 792. maddesi uyarınca, «çek» eline geçmiş bulunan yeni «hamil» ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kötüniyetli iktisap · keşideci · kötüniyet · avans faizi
Benzer bu kararda… ilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında dava konusu çekin davalıya verilmesini gerektiren bir ticari ilişkinin bulunmadığı, davacının bu çeki «keşideci» ...'ne yapılan satışların karşılığında aldığının sabit olduğu, davalının «çek» üzerinde hak sahipliğini kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 30.000,00 TL'nin 11.313,23 TL'sine 04.11.2013 tarihinden itibaren, 18.686,77 TL'sine 27.12.2013 tarihinden itibaren «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
TTK'nın 792. maddesi uyarınca, «çek» eline geçmiş bulunan yeni «hamil» ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
Buna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin iş bu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının, kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının «kötüniyetli» ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/9415 E. 2015/10520 K.
Ortak:çekin istirdadı · çek istirdadı · eş rızası · zayi · ispat yükü · hamil · istirdat · çek
İncelediğiniz karardaBuna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Dava, 6102 sayılı ...'nın 792. maddesi uyarınca açılmış «çek istirdadı» istemine ilişkindir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu çekin davacının elinden «rızası» dışında çıktığı, davalı bankanın çeki iktisabının hangi hukuki ilişkiye dayandığını ispatlayamadığı ve bu nedenle davalının çeki iktisabında iyi niyetinden söz edilemeyeceği gerekçesi ile davanın kabulü ile dava konusu çekin davalıdan «istirdadına» karar verilmiştir.
Benzer bu karardaZayi olan «çekin istirdadı» talebiyle açılan işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın «kötüniyetli» veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Dava, TTK’nın 792. maddesi (6762 sayılı TTK m.704) uyarınca açılan «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, dava konusu çeklerden birinin davacının yevmiye «defterinde», diğer 2 adet çekin ise, kambiyo senet defterinde kayıtlı olduğu ve davacı tarafça iddialarının ispatlandığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Ancak, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kötüniyetli iktisap · ciro · kötüniyet · e-defter
Benzer bu karardaAncak, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.
… ılan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu 3 adet çekten 5.000,00 TL bedelli olanın davacının usulüne uygun tutulan yevmiye «defterlerinde», 6.000,00 TL ve 10.000,00 TL bedelli diğer iki çekin ise kambiyo senet defterinde kayıtlı olduğu, davacının dosyaya sunduğu belge ve delillerle iddialarını ispatla …
Dava, TTK’nın 792. maddesi (6762 sayılı TTK m.704) uyarınca açılan «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, dava konusu çeklerden birinin davacının yevmiye «defterinde», diğer 2 adet çekin ise, kambiyo senet defterinde kayıtlı olduğu ve davacı tarafça iddialarının ispatlandığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Zayi olan «çekin istirdadı» talebiyle açılan işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın «kötüniyetli» veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
1 benzer karar daha
-
Çek istirdadı | Çek istirdatı | İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/13508 E. 2018/6681 K.
Ortak:çekin istirdadı · kötü niyetli iktisap · yetkili hamil · eş rızası · zayi · ispat yükü · hamil · istirdat
İncelediğiniz karardaBuna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu çekin davacının elinden «rızası» dışında çıktığı, davalı bankanın çeki iktisabının hangi hukuki ilişkiye dayandığını ispatlayamadığı ve bu nedenle davalının çeki iktisabında iyi niyetinden söz edilemeyeceği gerekçesi ile davanın kabulü ile dava konusu çekin davalıdan «istirdadına» karar verilmiştir.
Ancak, ...'nın 792. maddesi uyarınca, «çek» eline geçmiş bulunan yeni «hamil» ancak çeki «kötü niyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
Benzer bu karardaBuna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının, kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının «kötüniyetli» ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin «yetkili hamili» olduğunu ve yeni hamilin çeki «kötü niyetle iktisap» etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Dava, 6102 sayılı ...’nın 792. maddesi (6762 sayılı ... m.704) uyarınca açılan «çekin istirdadı» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kötüniyetli iktisap · ciro · taraf ehliyeti · usulden reddi · kötüniyet
Benzer bu kararda6102 sayılı ...'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir «çek» söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' denilmiştir.
Mahkemece, davaya konu çekte davacı şirketin isminin bulunmadığı, çekte adı geçmeyen davacının çekten dolayı sorumluluğunun olmayacağı gerekçesi ile asıl ve birleşen davanın aktif dava «ehliyeti» yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Buna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının, kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının «kötüniyetli» ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Bu durumda, mahkemece, ...'nın 792. maddesi uyarınca değerlendirme yapılması gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın «usulden reddine» karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/14208 E. , 2018/5084 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen .../04/2016 tarih ve 2014/1130-2016/296 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili; müvekkilinin hamili olduğu ....000,00 TL bedelli çekin kaybolduğunu, bunun üzerine zayi nedeniyle çek iptali davası açıldığını, dava sırasında çekle ilgili olarak ödemeden men yasağı verildiğini ve bankaya bildirildiğini, iptali istenen çekin bankaya ibrazı üzerine çekin davalıda olduğunun öğrenildiğini, müvekkilinin ciro silsilesinde kendisinden sonra imzası bulunan kişiyi tanımadığını ve aralarında hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını, davalının çekin meşru hamili olmayıp davaya konu çekle alakalı olarak da hiçbir alacağının bulunmadığını ileri sürerek dava konusu çekin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; müvekkilinin dava konusu çeki muntazam bir ciro silsilesiyle devraldığını ve yetkili hamil olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu çekin davacının elinden rızası dışında çıktığı, davalı bankanın çeki iktisabının hangi hukuki ilişkiye dayandığını ispatlayamadığı ve bu nedenle davalının çeki iktisabında iyi niyetinden söz edilemeyeceği gerekçesi ile davanın kabulü ile dava konusu çekin davalıdan istirdadına karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, 6102 sayılı ...'nın 792. maddesi uyarınca açılmış çek istirdadı istemine ilişkindir. Mahkemece, davalı bankanın çeki iktisabında hangi hukuki ilişkiye dayandığını ispatlayamadığı ve çeki iktisabında iyi niyetinden söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, ...'nın 792. maddesi uyarınca, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Buna göre, zayi olan çekin istirdadı istemine ilişkin işbu davada ispat yükü davacıda
olup, davacının kendisinin yetkili hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Bu durumda, mahkemece, ...'nın 792. maddesi uyarınca değerlendirme yapılması gerekirken, ispat yükünün davalıya yüklenerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, .../09/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/450735200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz