Nakliyat emtea sigortası
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/8256 E. 2016/3124 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
nakliyat emtea sigortası↗ ttk 105/2↗ sigortalanabilir menfaat↗ asıl taşıyıcı↗ protesto↗ izafeten dava↗ konşimento↗ rücuen alacak↗ sorumluluk sigortası↗ acente↗ satış sözleşmesi↗ acentelik↗ rücu↗ alacak davası↗ taşıyıcı↗ ihbar↗ ihtar↗ karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi↗ dosya masrafı↗ sigorta poliçesi↗ hasar↗ eksik inceleme↗ karar verilmesine yer olmadığına↗ teslim↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalılardan .... ile .... yönünden açılan davanın gerek zararın kara taşımasında meydana gelmediği ispatlandığından ve gerekse ....'ye acente olması nedeniyle doğrudan dava açılamayacağından (TTK m.119, yeni TTK m. 105); bu davalılar yönünden açılan davanın reddine, diğer davalılar olan...'ya izafeten ....’ye karşı açılan davanın ise; taşımanın ... tarafından yerine getirildiğinden bu davalı yönünden davanın kısmen kabulüne, diğer davalılar ... ile ... aynı şirket olduğundan (konşimentoda yer aldığı üzere) .... hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararı, davalı ....'ya İzafeten .... vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, temyiz eden davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, nakliyat emtea sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir. Somut olayda; dava dışı ... tarafından...'ya ihraç edilen mallar deniz taşımasına ilişkin nakliyat emtea sigorta poliçesi kapsamında sigortalanmış, varma yeri olan... Limanı'nda yapılan kontrollerde malların taşındığı konteyner içerisinden çalındığı gümrük yetkilileri tarafından tespit edilip buna ilişkin tutanak tutulmuş, davacı tarafından yapılan ekspertiz çalışmaları neticesinde sigortalıya hasar bedeli ödenerek taşımayı yaptığı belirtilen davalı şirketler aleyhine rücuen alacak davası açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama neticesinde malların satıcının fabrikasından...'ne kadar taşınması işinin sigorta kapsamında kalmadığına, hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğine dair tespit ve değerlendirmelerde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak; dosya içerisinde yer alan sigortalı satıcı tarafından düzenlenen ve hasara konu malların da içerisinde yer aldığı faturadan satış sözleşmesinin ... satış usülüne göre yapıldığı anlaşılmaktadır.. satış usülünde ihracatçı sözleşmede belirtilen tarihte alıcı tarafından belirlenen limanda geminin güvertesine malı teslim ederek o andan itibaren oluşacak masraf ve riskleri ithalatçıya devreder. İhracatçı, ihracat ile ilgili formaliteleri yerine getirerek liman ve yükleme masraflarını da karşılamak zorundadır. Davacı tarafından rücü ilişkisine dayanak gösterilen poliçede sigortalı malın ihracatçısı.... olup yapılan ekspertiz incelemesi sonrasında da hasar bedeli bu şirkete ödenmiştir. Bu açıklamalar uyarınca uyuşmazlığın çözümünde sigortalı şirket tarafından ihraç edilen malların bedelinin sigortalı tarafından tahsil edilip edilmediği önem arz etmektedir. Şöyle ki; ihracata konu malların bedelinin peşin tahsili halinde ... satış sözleşmesi uyarınca sigortalı malların taşımayı yapacak geminin güvertesine yüklenmesi anından itibaren taşınan malın tüm hasar ve yararı alıcıya geçeceğinden taşıma nedeniyle ihracatçı konumundaki dava dışı sigortalının sigorta ettirilebilir bir menfati bulunmayacak ve dolayısıyla sigortalıya yapılan ödeme hatır ödemesi niteliğinde olacaktır. İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın teslimine ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar sigortalanabilir menfaati bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda taşıyıcıya veya ve onun sorumluluk sigortacısına rücu edilebilecektir. O halde mahkemece, açıklanan bu hususa ilişkin araştırma ve değerlendirme yapılmadan eksik incelemeyle ve yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.
3- Kabule göre de; mahkemece davalılardan.... ile Arkas ... şirketinin aynı şirket oldukları, dava konusu olayda deniz taşımasının bu şirket tarafından gerçekleştirildiği, davalı .....'nin bu şirketin acentesi olduğu, hasarın varma limanında malın gemiden indirilmesi aşamasında bu şirketin eylem ve işlemlerinden sorumlu olduğu liman işletmesinin kusurundan kaynaklandığı sabit görülmüştür. 6762 Sayılı TTK'nın 119. maddesinde acentenin, aracılıkta bulunduğu veya akdettiği mukavelelerle ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili namına yapmaya ve bunları kabule salahiyetli olduğu, bu gibi mukavelelerden çıkacak ihtilaflardan dolayı acentenin müvekkili namına dava açabileceği gibi acenteye karşı da aynı sıfatla dava açılabileceği, bu hükümlere aykırı olan şartların muteber olmayacağı düzenlenmiştir. Bu hüküm uyarınca acenteye asıl borçluya izafeten dava açılabilir ise de acente aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır. Somut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen... şirketine hem de ona izafeten acentesi ...'ye husumet yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın asıl taşıyıcı yerine ona izafeten hasım gösterilen acente sıfatına haiz...'den tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/8263 E. 2016/3076 K.
Ortak:sigortalanabilir menfaat · asıl taşıyıcı · protesto · izafeten dava · sorumluluk sigortası · acente · satış sözleşmesi · acentelik · dava şartı
İncelediğiniz karardaSomut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen... şirketine hem de ona «izafeten» «acentesi» ...'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona izafeten hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz...'den tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Bu hüküm uyarınca «acenteye» asıl borçluya «izafeten» dava açılabilir ise de «acente» aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır.
İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın «teslimine» ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar «sigortalanabilir menfaati» bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda «taşıyıcıya» veya ve onun «sorumluluk sigortacısına» «rücu» edilebilecektir.
Benzer bu karardaSomut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen... şirketine hem de ona «izafeten» «acentesi»....'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona izafeten hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz.....'den tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Bu hüküm uyarınca «acenteye» asıl borçluya «izafeten» dava açılabilir ise de «acente» aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı sigortalı şirket tarafından alıcısına «teslim» edilmesi gereken malların teslim edilemediği bu nedenle sigortalı «şirketin zararının» doğduğu bu zararın davacı sigortacı tarafından giderildiği, bu nedenle davalıların «aktif husumete» ilişkin itirazlarının reddinin gerektiği, «taşıyanın sorumluluğunun» malın «zilyetliğinin» teslim alınmasından gönderilene teslimine kadar devam ettiği, somut olayda «taşıyan sıfatını» haiz ...'nın varma limanında liman işletmesiyle yaptığı tahliye sözleşmesi kapsamında liman işletmesinin taşıma sürecine «ifa yardımcısı» olarak «dahil» olduğu, taşıyanın ifa yardımcılarının eylemlerinden de sorumlu bulunduğu, taşınan eşyaların deniz taşıması sırasında gemiye yüklendiğinin anlaşıldığı, yüküm alıcıya teslim edilmeden tahliye limanında konteynerin boşaltılması suretiyle çalındığı, bu nedenle taşıyanın sorumlu olduğu, taşımaya konu emteanın cinsi, türü, adedi, markası, kilosu, ve değerini belirten hususların ... yer alması nedeniyle 6762 Sayılı TTK'nın 1114. maddesinde yer alan sınırlamanın olaya uygulanamayacağı, zararın hesabında gümrük ve sair «masraflar» ile «navlun bedelinin» dikkate alınamayacağı, «hasara» uğrayan malın «fatura» bedelinin reel değer olarak kabul edilmesinin uygun olacağı, poliçe uyarınca ödenen % 10 ilave bedelin sigortalının «yoksun kalınan» karına tekabül etmesi nedeniyle hasar hesabında dikkate alınamayacağı, bu doğrultuda .... ile Arkas .... yönünden açılan davaların zararın kara taşıması sırasında meydana gelmemiş olması ve....'nin «acente» olması nedeniyle doğrudan dava açılamayacağı gerekçesiyle reddinin gerektiği,..... ile... şirketlerinin aynı olması nedeniyle ..... yönünden açılan davada karar «verilmesine yer olmadığı», davalılardan....'ya «izafeten»....'ye açılan davanın taşımanın ... tarafından yerine getirildiği gerekçesiyle kısmen kabulünün gerektiği belirtilerek 117.545,07 TL'nin ödeme tarihi olan 24.8.201 …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:taşıyan sıfatı · ifa yardımcısı · taşıyanın sorumluluğu · navlun bedeli · nakliyat emtia sigortası · zilyetlik · nakliyat sigortası · yoksun kalınan kâr
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı sigortalı şirket tarafından alıcısına «teslim» edilmesi gereken malların teslim edilemediği bu nedenle sigortalı «şirketin zararının» doğduğu bu zararın davacı sigortacı tarafından giderildiği, bu nedenle davalıların «aktif husumete» ilişkin itirazlarının reddinin gerektiği, «taşıyanın sorumluluğunun» malın «zilyetliğinin» teslim alınmasından gönderilene teslimine kadar devam ettiği, somut olayda «taşıyan sıfatını» haiz ...'nın varma limanında liman işletmesiyle yaptığı tahliye sözleşmesi kapsamında liman işletmesinin taşıma sürecine «ifa yardımcısı» olarak «dahil» olduğu, taşıyanın ifa yardımcılarının eylemlerinden de sorumlu bulunduğu, taşınan eşyaların deniz taşıması sırasında gemiye yüklendiğinin anlaşıldığı, yüküm alıcıya teslim edilmeden tahliye limanında konteynerin boşaltılması suretiyle çalındığı, bu nedenle taşıyanın sorumlu olduğu, taşımaya konu emteanın cinsi, türü, adedi, markası, kilosu, ve değerini belirten hususların ... yer alması nedeniyle 6762 Sayılı TTK'nın 1114. maddesinde yer alan sınırlamanın olaya uygulanamayacağı, zararın hesabında gümrük ve sair «masraflar» ile «navlun bedelinin» dikkate alınamayacağı, «hasara» uğrayan malın «fatura» bedelinin reel değer olarak kabul edilmesinin uygun olacağı, poliçe uyarınca ödenen % 10 ilave bedelin sigortalının «yoksun kalınan» karına tekabül etmesi nedeniyle hasar hesabında dikkate alınamayacağı, bu doğrultuda .... ile Arkas .... yönünden açılan davaların zararın kara taşıması sırasında meydana gelmemiş olması ve....'nin «acente» olması nedeniyle doğrudan dava açılamayacağı gerekçesiyle reddinin gerektiği,..... ile... şirketlerinin aynı olması nedeniyle ..... yönünden açılan davada karar «verilmesine yer olmadığı», davalılardan....'ya «izafeten»....'ye açılan davanın taşımanın ... tarafından yerine getirildiği gerekçesiyle kısmen kabulünün gerektiği belirtilerek 117.545,07 TL'nin ödeme tarihi olan 24.8.201 …
2-Dava, «nakliyat...sigorta poliçesinden» kaynaklanan rücüen alacak istemine ilişkindir.
Somut olayda, dava dışı ..... tarafından...'ya ihraç edilen mallar deniz taşımasına ilişkin «nakliyat emtia sigorta poliçesi» kapsamında sigortalanmış, varma yeri olan...
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/682 E. 2018/8066 K.
Ortak:sigortalanabilir menfaat · asıl taşıyıcı · protesto · izafeten dava · rücuen alacak · sorumluluk sigortası · acente · satış sözleşmesi · dava şartı
İncelediğiniz karardaSomut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen... şirketine hem de ona «izafeten» «acentesi» ...'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona izafeten hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz...'den tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın «teslimine» ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar «sigortalanabilir menfaati» bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda «taşıyıcıya» veya ve onun «sorumluluk sigortacısına» «rücu» edilebilecektir.
Bu hüküm uyarınca «acenteye» asıl borçluya «izafeten» dava açılabilir ise de «acente» aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır.
Benzer bu karardaA.Ş'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona «izafeten» hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz ...
İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın «teslimine» ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar «sigortalanabilir menfaati» bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda «taşıyıcıya» ve / veya onun «sorumluluk sigortacısına» «rücu» edilebilecektir.
Bu hüküm uyarınca «acenteye» asıl borçluya «izafeten» dava açılabilir ise de «acente» aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:nakliyat emtia sigortası
Benzer bu kararda1- Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen alacak» istemine ilişkindir.
Şti. tarafından Rusya'ya ihraç edilen mallar için davacı tarafından «nakliyat emtia sigorta poliçesi» yapılmıştır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/5766 E. 2024/3166 K.
Ortak:nakliyat emtea sigortası · sigortalanabilir menfaat · asıl taşıyıcı · protesto · izafeten dava · rücuen alacak · sorumluluk sigortası · acente · dava şartı
İncelediğiniz karardaSomut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen... şirketine hem de ona «izafeten» «acentesi» ...'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona izafeten hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz...'den tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
2- Dava, «nakliyat emtea sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen alacak» istemine ilişkindir.
İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın «teslimine» ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar «sigortalanabilir menfaati» bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda «taşıyıcıya» veya ve onun «sorumluluk sigortacısına» «rücu» edilebilecektir.
Benzer bu karardaA.Ş.'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona «izafeten» hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz ...
İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın «teslimine» ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar «sigortalanabilir menfaati» bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda «taşıyıcıya» veya ve onun «sorumluluk sigortacısına» «rücu» edilebilecektir.
Bu hüküm uyarınca «acenteye» asıl borçluya «izafeten» dava açılabilir ise de «acente» aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:taşıyan sıfatı · ifa yardımcısı · taşıyanın sorumluluğu · navlun bedeli · nakliyat emtia sigortası · zilyetlik · yoksun kalınan kâr · konişmento
Benzer bu karardaContainer Transport SA'nın varma limanında liman işletmesiyle yaptığı tahliye sözleşmesi kapsamında liman işletmesinin taşıma sürecine «ifa yardımcısı» olarak «dahil» olduğu, «taşıyanın» ifa yardımcılarının eylemlerinden de sorumlu bulunduğu, taşınan eşyaların deniz taşıması sırasında gemiye yüklendiğinin anlaşıldığı, yüküm alıcıya «teslim» edilmeden tahliye limanında konteynerin boşaltılması suretiyle çalındığı, bu nedenle «taşıyanın sorumlu» olduğu, taşımaya konu emteanın cinsi, türü, adedi, markası, kilosu, ve değerini belirten hususların «konişmentoda» yer alması nedeniyle 6762 Sayılı TTK'nın 1114. maddesinde yer alan sınırlamanın olaya uygulanamayacağı, zararın hesabında gümrük ve sair «masraflar» ile «navlun bedelinin» dikkate alınamayacağı, «hasara» uğrayan malın «fatura» bedelinin reel değer olarak kabul edilmesinin uygun olacağı, poliçe uyarınca ödenen % 10 ilave bedelin sigortalının «yoksun kalınan» karına tekabül etmesi nedeniyle hasar hesabında dikkate alınamayacağı, bu doğrultuda .... ile ...
Mahkemece 27.02.2014 tarih, 2012/240 E. ve 2014/29 K. sayılı kararı ile dava dışı sigortalı şirket tarafından alıcısına «teslim» edilmesi gereken malların teslim edilemediği bu nedenle sigortalı «şirketin zararının» doğduğu bu zararın davacı sigortacı tarafından giderildiği, bu nedenle davalıların «aktif husumete» ilişkin itirazlarının reddinin gerektiği, «taşıyanın sorumluluğunun» malın «zilyetliğinin» teslim alınmasından gönderilene teslimine kadar devam ettiği, somut olayda «taşıyan sıfatını» haiz ...
Ve 2016/3076 K. sayılı kararıyla 1- Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine..., 2-Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesinden» kaynaklanan rücüen alacak istemine ilişkindir.
Şti. tarafından Rusya'ya ihraç edilen mallar deniz taşımasına ilişkin «nakliyat emtia sigorta poliçesi» kapsamında sigortalanmış, varma yeri olan Novorrossiysk Limanı'nda yapılan kontrollerde malların taşındığı konteyner içerisinden çalındığı gümrük yetkilileri tarafından tespit edilip buna ilişkin tutanak tutulmuş ve davacı tarafından yapılan ekspertiz çalışmaları neticesinde sigortalıya «hasar» bedeli ödenerek taşımayı yaptığı belirtilen davalı şirketler aleyhine rücen «alacak davası» açılmıştır.
4 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/7887 E. 2014/14246 K.
Ortak:protesto · izafeten dava · acente · acentelik · ihbar · ihtar · sigorta poliçesi · hasar · dava şartı
İncelediğiniz kararda6762 Sayılı TTK'nın 119. maddesinde «acentenin», aracılıkta bulunduğu veya akdettiği mukavelelerle ilgili her türlü «ihtar», «ihbar» ve «protesto» gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili namına yapmaya ve bunları kabule salahiyetli olduğu, bu gibi mukavelelerden çıkacak ihtilaflardan dolayı acentenin müvekkili …
Bu hüküm uyarınca «acenteye» asıl borçluya «izafeten» dava açılabilir ise de «acente» aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır.
Somut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen... şirketine hem de ona «izafeten» «acentesi» ...'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona izafeten hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz...'den tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu kararda6762 Sayılı TTK'nın 119. maddesinde «acentenin», aracılıkta bulunduğu veya akdettiği mukavelelerle ilgili her türlü «ihtar», «ihbar» ve «protesto» gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili namına yapmaya ve bunları kabule salahiyetli olduğu, bu gibi mukavelelerden çıkacak ihtilaflardan dolayı acentenin müvekkili …
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davada «izafeten husumet» yöneltilen davalının geminin tahliye limanı «acentesi» olduğu, «acente» ya da acente olmayıp arizi olarak işlemlerde bulunanların ancak yaptıkları işlemlere ilişkin davanın muhattabı olacağı, acentenin aracılık yapmadığı ya da akdetmediği sözleşmeler nedeniyle genel bir vekillik «yetkisinin» bulunmadığı, davalının taşımaya aracılık etmeyip sadece tahliye limanında tahliye işlemlerine aracılık etmesi karşısında geminin işleteni ve «donatanına» izafeten davalı aleyhine dava açılamayacağı ve takip yapılamayacağı, bu nedenle yapılan icra takibinin «geçersiz» olduğu, takibin geçersiz olması nedeniyle «itirazın iptali davası» yönünden dava şartının bulunmadığı gerekçesiyle dava «şartı yokluğundan» davanın reddine karar verilmiştir.
Dava; «nakliyat sigorta poliçesiyle» sigortalan emtialarda meydana gelen «hasar» nedeniyle rucuen tazminat istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:izafeten husumet · bilirkişi raporları arasında çelişki · nakliyat sigortası · ba beyannamesi · donatan · itirazın iptali davası · dava şartı yokluğu · iptal davası
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davada «izafeten husumet» yöneltilen davalının geminin tahliye limanı «acentesi» olduğu, «acente» ya da acente olmayıp arizi olarak işlemlerde bulunanların ancak yaptıkları işlemlere ilişkin davanın muhattabı olacağı, acentenin aracılık yapmadığı ya da akdetmediği sözleşmeler nedeniyle genel bir vekillik «yetkisinin» bulunmadığı, davalının taşımaya aracılık etmeyip sadece tahliye limanında tahliye işlemlerine aracılık etmesi karşısında geminin işleteni ve «donatanına» izafeten davalı aleyhine dava açılamayacağı ve takip yapılamayacağı, bu nedenle yapılan icra takibinin «geçersiz» olduğu, takibin geçersiz olması nedeniyle «itirazın iptali davası» yönünden dava şartının bulunmadığı gerekçesiyle dava «şartı yokluğundan» davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak; dosya içerisinde yer alan 15.4.2009 tarihli tutanak ve 27.4.2009 tarihli ekspertiz raporunda davalının davaya konu «hasarın» gerçekleştiği taşıma sırasında gemi işleteni ve «donatanının» «acentesi» olduğuna ilişkin beyanlar bulunduğu gibi, 9.4.2009 tarihli Ambarlı Gümrük Muhafaza Müdürlüğü'ne hitaben verilen «beyannamenin» de (soru kağıdı) davalının çalışanı olan C.
Dava; «nakliyat sigorta poliçesiyle» sigortalan emtialarda meydana gelen «hasar» nedeniyle rucuen tazminat istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı, gemi işleteni ve «donatanına» «izafeten» D.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2008/13604 E. 2010/4805 K.
Ortak:izafeten dava · rücuen alacak · acente · acentelik · taşıyıcı · sigorta poliçesi
İncelediğiniz karardaSomut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen... şirketine hem de ona «izafeten» «acentesi» ...'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona izafeten hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz...'den tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Bu hüküm uyarınca «acenteye» asıl borçluya «izafeten» dava açılabilir ise de «acente» aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır.
2- Dava, «nakliyat emtea sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen alacak» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaKararı, davacı vekili temyiz etmiştir Dava, TTK 1301 maddesi uyarınca emtia «sigorta poliçesine» dayalı «rücuen alacak» istemine ilişkindir.
Somut olayda da, asıl «taşıyana izafeten» «acente» hasım gösterilerek dava açılmasında yukarda açıklanan yasa hükmüne aykırılık bulunmamaktadır.
Zira, taşıma işlemi «taşıyıcı» şirketin İstanbul’da bulunduğunu ileri sürdüğü şubesinin bir işlemi olmayıp, davalı «acente» aracılığı ile gerçekleştirilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:taşıyana izafeten dava · sigorta sözleşmesi · taşıyan · yetkisizlik kararı
Benzer bu karardaSomut olayda da, asıl «taşıyana izafeten» «acente» hasım gösterilerek dava açılmasında yukarda açıklanan yasa hükmüne aykırılık bulunmamaktadır.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalı «taşıyıcı» şirketin Türkiye şubesinin bulunduğu yer mahkemesi olan İstanbul Asliye Ticaret mahkemesinde davanın açılması gerektiği gerekçesiyle dava dilekçesinin «yetkisizlik» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TTK.nun 119/2. maddesi uyarınca, «sigorta sözleşmelerinden» kaynaklanan uyuşmazlıklardan dolayı «acenta», müvekkili namına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabilecektir.
Bu durumda mahkemece, davalı «acentenin» merkezinin bulunduğu yerde açılan davaya bakılmak gerekirken yazılı şekilde «yetkisizlik» kararı verilmesi yerinde görülmediğinden kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/2513 E. 2014/9454 K.
Ortak:izafeten dava · acente · acentelik · husumet · dava şartı
İncelediğiniz karardaSomut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen... şirketine hem de ona «izafeten» «acentesi» ...'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona izafeten hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz...'den tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Bu hüküm uyarınca «acenteye» asıl borçluya «izafeten» dava açılabilir ise de «acente» aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalılardan .... ile .... yönünden açılan davanın gerek zararın kara taşımasında meydana gelmediği ispatlandığından ve gerekse ....'ye «acente» olması nedeniyle doğrudan dava açılamayacağından (TTK m.119, yeni TTK m.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, 6762 sayılı TTK'nın 119/2. maddesi uyarınca davanın «acenteye» karşı «izafeten» açılmadığı, davalının pasif dava «ehliyeti» bulunmadığı gerekçesiyle, davanın «husumetten» reddine karar verilmiştir.
Dava, deniz taşımasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davalı «acenteye» karşı 6762 sayılı TTK'nın 119/2. maddesi uyarınca taşımacıya «izafeten» dava açılmadığı gerekçesiyle davanın «husumetten» reddine karar verilmiştir.
Oysa, «acenteye» karşı kural olarak doğrudan dava açılamaz ise de, acentenin şahsi kusuruna dayanılması durumunda istisnai olarak «acente» aleyhine de dava açılması mümkündür.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:taraf ehliyeti
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, 6762 sayılı TTK'nın 119/2. maddesi uyarınca davanın «acenteye» karşı «izafeten» açılmadığı, davalının pasif dava «ehliyeti» bulunmadığı gerekçesiyle, davanın «husumetten» reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/13259 E. 2014/16197 K.
Ortak:izafeten dava · acente · acentelik · taşıyıcı · teslim
İncelediğiniz karardaSomut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen... şirketine hem de ona «izafeten» «acentesi» ...'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona izafeten hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz...'den tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Bu hüküm uyarınca «acenteye» asıl borçluya «izafeten» dava açılabilir ise de «acente» aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır.
İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın «teslimine» ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar «sigortalanabilir menfaati» bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda «taşıyıcıya» veya ve onun «sorumluluk sigortacısına» «rücu» edilebilecektir.
Benzer bu karardaSA'ya «izafeten» ve kendi adına asaleten işbu davayı açmış olup, zaman itibariyle olaya uygulanması gereken 6762 sayılı TTK'nın 119. maddesine göre «acente», aracılıkta bulunduğu veya akdettiği mukavelelerle ilgili her türlü işlemi yapar ve bu gibi mukavelelerden çıkacak ihtilaflardan dolayı acente ancak «acentesi» olduğu kişiye izafeten dava açabilir.
Bu itibarla, mahkemece de davacının «taşıyanın» «acentesi» olduğu kabul edildiğine ve davaya konu «demuraj» alacağının da taşıyana ödendiği iddia ve ispat olunmadığına göre, «acente» adına açılan davanın davacı acente yönünden aktif dava «ehliyeti» olmadığı nazara alınarak reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile red kararı verilmesi doğru değil ise de, davacı MSC Gemi Acenteliği tarafından açıla …
2) Uyuşmazlık, taşıma konusu emtianın «taşıyıcının» «rızası» olmaksızın davalı Liman İdaresi tarafından gönderilene «teslim» edilmesi üzerine taşıyıcının «konteyner demuraj» alacağını davalıdan isteyip isteyemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:konteyner demurajı · taşıyan sıfatı · hapis hakkı · demuraj · kanuni rehin hakkı · rehin hakkı · kâr mahrumiyeti · rehin
Benzer bu karardaMahkemece, davacı «taşıyanın» onayı olmadan, taşıyanın menfaatini koruma yükümlülüğü bulunan ve «teslim» emri olmaksızın teslimatı gerçekleştiremeyecek olan davalının sorumluluğuna sebep olan olgunun, yükün gönderilene teslim edilmesiyle taşıyanın yük üzerindeki «kanuni rehin hakkını» kullanmaktan «mahrum» bırakılması olduğu, ancak bu sorumluluğun doğabilmesi için davacının, kanun rehin hakkının veya «hapis hakkının» temin ettiği alacak hakkını («demuraj» alacağını) devam ettirmesi gerektiği, bu alacak için takip yapılmamış veya dava açılmamış ise, bu durumda sadece rehin hakkını ihlal ettiği gerekçesiyle liman idar …
2) Uyuşmazlık, taşıma konusu emtianın «taşıyıcının» «rızası» olmaksızın davalı Liman İdaresi tarafından gönderilene «teslim» edilmesi üzerine taşıyıcının «konteyner demuraj» alacağını davalıdan isteyip isteyemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
1) Dava, «demuraj» alacağına ilişkin olup, davacı M..
Bu itibarla, mahkemece de davacının «taşıyanın» «acentesi» olduğu kabul edildiğine ve davaya konu «demuraj» alacağının da taşıyana ödendiği iddia ve ispat olunmadığına göre, «acente» adına açılan davanın davacı acente yönünden aktif dava «ehliyeti» olmadığı nazara alınarak reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile red kararı verilmesi doğru değil ise de, davacı MSC Gemi Acenteliği tarafından açıla …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/8256 E. , 2016/3124 K.
"İçtihat Metni"
AHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27.02.2014 tarih ve 2012/239-2014/30 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ....'ya İzafeten .... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ....’nin ..’nin nakliyat emtia sigorta poliçesini yaptığını, poliçeye konu malların ...’den...ya taşınmasının teminat altına alındığını, sigortalı emtianın içinde bulunduğu konteynerlerin varış yerinde yapılan tespitinde boş olduğunun belirlendiğini, 14.07.2011 tarihinde ihraç edilecek malların yüklenmesi için Arkas firmasından konteyner alındığı, 15.07.2011 tarihinde ... 83849-3 nolu konteynerin sigortalının fabrikasına ...plakalı araç ile götürüldüğü, emtianın bu konteynere yüklendiği, konteynerin 15.07.2011 tarihinde ...’a geldiği, deniz yoluyla taşındığı, ... Gümrüğü’nde emtiaya rastlanmadığı, davalıların hareketiyle konteyner içerisinde mal bulunmadığını, müvekkilinin poliçe nedeniyle sigortalısına 24.08.2011 tarihinde 2.103,00 TL ödediğini, TTK m.
1301 ve 1361’e göre; müvekkilinin sigorta bedelini ödedikten sonra davalılara rücu etmek zorunda kaldığını iddia ederek bu bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, davacının ödemesinin ... niteliği taşıdığını, davanın ... ile .... yönünden aktif husumet nedeniyle,...’a izafeten .... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle ve tüm davalılar yönünden esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalılardan .... ile .... yönünden açılan davanın gerek zararın kara taşımasında meydana gelmediği ispatlandığından ve gerekse ....'ye acente olması nedeniyle doğrudan dava açılamayacağından (TTK m.119, yeni TTK m. 105); bu davalılar yönünden açılan davanın reddine, diğer davalılar olan...'ya izafeten ....’ye karşı açılan davanın ise; taşımanın ... tarafından yerine getirildiğinden bu davalı yönünden davanın kısmen kabulüne, diğer davalılar ... ile ... aynı şirket olduğundan (konşimentoda yer aldığı üzere) .... hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararı, davalı ....'ya İzafeten .... vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, temyiz eden davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, nakliyat emtea sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir. Somut olayda; dava dışı ... tarafından...'ya ihraç edilen mallar deniz taşımasına ilişkin nakliyat emtea sigorta poliçesi kapsamında sigortalanmış, varma yeri olan... Limanı'nda yapılan kontrollerde malların taşındığı konteyner içerisinden çalındığı gümrük yetkilileri tarafından tespit edilip buna ilişkin tutanak tutulmuş, davacı tarafından yapılan ekspertiz çalışmaları neticesinde sigortalıya hasar bedeli ödenerek taşımayı yaptığı belirtilen davalı şirketler aleyhine rücuen alacak davası açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama neticesinde malların satıcının fabrikasından...'ne kadar taşınması işinin sigorta kapsamında kalmadığına, hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğine dair tespit ve değerlendirmelerde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Ancak; dosya içerisinde yer alan sigortalı satıcı tarafından düzenlenen ve hasara konu malların da içerisinde yer aldığı faturadan satış sözleşmesinin ... satış usülüne göre yapıldığı anlaşılmaktadır.. satış usülünde ihracatçı sözleşmede belirtilen tarihte alıcı tarafından belirlenen limanda geminin güvertesine malı teslim ederek o andan itibaren oluşacak masraf ve riskleri ithalatçıya devreder. İhracatçı, ihracat ile ilgili formaliteleri yerine getirerek liman ve yükleme masraflarını da karşılamak zorundadır. Davacı tarafından rücü ilişkisine dayanak gösterilen poliçede sigortalı malın ihracatçısı.... olup yapılan ekspertiz incelemesi sonrasında da hasar bedeli bu şirkete ödenmiştir. Bu açıklamalar uyarınca uyuşmazlığın çözümünde sigortalı şirket tarafından ihraç edilen malların bedelinin sigortalı tarafından tahsil edilip edilmediği önem arz etmektedir.
Şöyle ki; ihracata konu malların bedelinin peşin tahsili halinde ... satış sözleşmesi uyarınca sigortalı malların taşımayı yapacak geminin güvertesine yüklenmesi anından itibaren taşınan malın tüm hasar ve yararı alıcıya geçeceğinden taşıma nedeniyle ihracatçı konumundaki dava dışı sigortalının sigorta ettirilebilir bir menfati bulunmayacak ve dolayısıyla sigortalıya yapılan ödeme hatır ödemesi niteliğinde olacaktır. İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın teslimine ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar sigortalanabilir menfaati bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda taşıyıcıya veya ve onun sorumluluk sigortacısına rücu edilebilecektir.
O halde mahkemece, açıklanan bu hususa ilişkin araştırma ve değerlendirme yapılmadan eksik incelemeyle ve yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.
3- Kabule göre de; mahkemece davalılardan.... ile Arkas ... şirketinin aynı şirket oldukları, dava konusu olayda deniz taşımasının bu şirket tarafından gerçekleştirildiği, davalı .....'nin bu şirketin acentesi olduğu, hasarın varma limanında malın gemiden indirilmesi aşamasında bu şirketin eylem ve işlemlerinden sorumlu olduğu liman işletmesinin kusurundan kaynaklandığı sabit görülmüştür. 6762 Sayılı TTK'nın 119. maddesinde acentenin, aracılıkta bulunduğu veya akdettiği mukavelelerle ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili namına yapmaya ve bunları kabule salahiyetli olduğu, bu gibi mukavelelerden çıkacak ihtilaflardan dolayı acentenin müvekkili namına dava açabileceği gibi acenteye karşı da aynı sıfatla dava açılabileceği, bu hükümlere aykırı olan şartların muteber olmayacağı düzenlenmiştir.
Bu hüküm uyarınca acenteye asıl borçluya izafeten dava açılabilir ise de acente aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır. Somut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen... şirketine hem de ona izafeten acentesi ...'ye husumet yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın asıl taşıyıcı yerine ona izafeten hasım gösterilen acente sıfatına haiz...'den tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz eden davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz eden davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı ....'ya İzafeten ....'ye iadesine, 21.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/220797400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz