Rücuen alacak | Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2017/682 E. 2018/8066 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
sigortalanabilir menfaat↗ asıl taşıyıcı↗ protesto↗ nakliyat emtia sigortası↗ izafeten dava↗ rücuen alacak↗ sorumluluk sigortası↗ acente↗ satış sözleşmesi↗ acentelik↗ rücu↗ alacak davası↗ taşıyıcı↗ ihbar↗ ihtar↗ dosya masrafı↗ sigorta poliçesi↗ hasar↗ eksik inceleme↗ teslim↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı ... SA’ya izafeten ... vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.
Davalı ... SA’ya izafeten ... vekili bu kez karar düzeltme talebinde bulunmuştur.
1- Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir. Somut olayda; dava dışı .... İth. İhr. Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Rusya'ya ihraç edilen mallar için davacı tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesi yapılmıştır. Varma yerinde yapılan kontrollerde malların taşındığı konteyner içerisinden çalındığı, gümrük yetkilileri tarafından tespit edilip buna ilişkin tutanak tutulmuş, davacı tarafından yapılan ekspertiz çalışmaları neticesinde sigortalıya hasar bedeli ödenerek taşımayı yaptığı belirtilen davalı şirketler aleyhine rücuen alacak davası açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama neticesinde malların limandan sonra yapılan karayolu taşıması işinin sigorta kapsamında kalmadığı, hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğine dair tespit ve değerlendirmelerde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak; dosya içerisinde yer alan sigortalı satıcı tarafından düzenlenen ve hasara konu malların da içerisinde yer aldığı faturadan satış sözleşmesinin FOB satış usulüne göre ./..
yapıldığı anlaşılmaktadır. FOB satış usulünde ihracatçı, sözleşmede belirtilen tarihte alıcı, tarafından belirlenen limanda geminin güvertesine malı teslim ederek o andan itibaren oluşacak masraf ve riskleri ithalatçıya devreder. İhracatçı, ihracat ile ilgili formaliteleri yerine getirerek liman ve yükleme masraflarını da karşılamak zorundadır. Davacı tarafından rücu ilişkisine dayanak gösterilen poliçede sigortalı malın ihracatçısı ... İth. İhr. Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. olup yapılan ekspertiz incelemesi sonrasında da hasar bedeli bu şirkete ödenmiştir. Bu açıklamalar uyarınca uyuşmazlığın çözümünde sigortalı şirket tarafından ihraç edilen malların satış bedelinin sigortalı tarafından tahsil edilip edilmediği önem arz etmektedir. Şöyle ki; ihracata konu malların bedelinin peşin tahsili halinde FOB satış sözleşmesi uyarınca sigortalı malların taşımayı yapacak geminin güvertesine yüklenmesi anından itibaren taşınan malın tüm hasar ve yararı alıcıya geçeceğinden taşıma nedeniyle ihracatçı konumundaki dava dışı sigortalının sigorta ettirilebilir bir menfaati bulunmayacak ve dolayısıyla sigortalıya yapılan ödeme hatır ödemesi niteliğinde olacaktır. İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın teslimine ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar sigortalanabilir menfaati bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda taşıyıcıya ve / veya onun sorumluluk sigortacısına rücu edilebilecektir. O halde mahkemece, açıklanan bu hususa ilişkin araştırma ve değerlendirme yapılmadan eksik incelemeyle ve yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış davalı ... SA’ya izafeten ... vekilinin anılan yöne ilişkin karar düzeltme itirazlarının kabulüyle Dairemizin 21.11.2016 tarihli 2015/11819 Esas, 2016/8979 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, yukarıda anılan gerekçeyle mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
2- Kabule göre de; mahkemece davalılardan ... Taş. A.Ş. ile ... SA şirketinin aynı şirket oldukları, dava konusu olayda deniz taşımasının bu şirket tarafından gerçekleştirildiği, davalı ... Nak. A.Ş'nin bu şirketin acentesi olduğu, hasarın varma limanında malın gemiden indirilmesi aşamasında bu şirketin eylem ve işlemlerinden sorumlu olduğu liman işletmesinin kusurundan kaynaklandığı sabit görülmüştür. 6762 Sayılı ...'nın 119. maddesinde acentenin, aracılıkta bulunduğu veya akdettiği mukavelelerle ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili namına yapmaya ve bunları kabule salahiyetli olduğu, bu gibi mukavelelerden çıkacak ihtilaflardan dolayı acentenin müvekkili namına dava açabileceği gibi acenteye karşı da aynı sıfatla dava açılabileceği, bu hükümlere aykırı olan şartların muteber olmayacağı düzenlenmiştir. Bu hüküm uyarınca acenteye asıl borçluya izafeten dava açılabilir ise de acente aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır. Somut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen ... SA şirketine hem de ona izafeten acentesi ... Den. ve Nak. A.Ş'ye husumet yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın asıl taşıyıcı yerine ona izafeten hasım gösterilen acente sıfatına haiz ... Den. ve Nak. A.Ş'den tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
3- Bozma sebep ve şekline göre davalı davalı ... SA’ya izafeten ... vekilinin sair karar düzeltme nedenlerinin incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/8256 E. 2016/3124 K.
Ortak:sigortalanabilir menfaat · asıl taşıyıcı · protesto · izafeten dava · rücuen alacak · sorumluluk sigortası · acente · satış sözleşmesi · dava şartı
İncelediğiniz karardaA.Ş'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona «izafeten» hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz ...
İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın «teslimine» ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar «sigortalanabilir menfaati» bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda «taşıyıcıya» ve / veya onun «sorumluluk sigortacısına» «rücu» edilebilecektir.
Bu hüküm uyarınca «acenteye» asıl borçluya «izafeten» dava açılabilir ise de «acente» aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır.
Benzer bu karardaSomut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen... şirketine hem de ona «izafeten» «acentesi» ...'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona izafeten hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz...'den tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın «teslimine» ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar «sigortalanabilir menfaati» bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda «taşıyıcıya» veya ve onun «sorumluluk sigortacısına» «rücu» edilebilecektir.
Bu hüküm uyarınca «acenteye» asıl borçluya «izafeten» dava açılabilir ise de «acente» aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:nakliyat emtea sigortası · konşimento · karar verilmesine yer olmadığına
Benzer bu kararda105); bu davalılar yönünden açılan davanın reddine, diğer davalılar olan...'ya «izafeten» ....’ye karşı açılan davanın ise; taşımanın ... tarafından yerine getirildiğinden bu davalı yönünden davanın kısmen kabulüne, diğer davalılar ... ile ... aynı şirket olduğundan («konşimentoda» yer aldığı üzere) .... hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.
2- Dava, «nakliyat emtea sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen alacak» istemine ilişkindir.
Somut olayda; dava dışı ... tarafından...'ya ihraç edilen mallar deniz taşımasına ilişkin «nakliyat emtea sigorta poliçesi» kapsamında sigortalanmış, varma yeri olan...
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/8263 E. 2016/3076 K.
Ortak:sigortalanabilir menfaat · asıl taşıyıcı · protesto · nakliyat emtia sigortası · izafeten dava · sorumluluk sigortası · acente · satış sözleşmesi · dava şartı
İncelediğiniz karardaA.Ş'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona «izafeten» hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz ...
İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın «teslimine» ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar «sigortalanabilir menfaati» bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda «taşıyıcıya» ve / veya onun «sorumluluk sigortacısına» «rücu» edilebilecektir.
Bu hüküm uyarınca «acenteye» asıl borçluya «izafeten» dava açılabilir ise de «acente» aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır.
Benzer bu karardaSomut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen... şirketine hem de ona «izafeten» «acentesi»....'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona izafeten hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz.....'den tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı sigortalı şirket tarafından alıcısına «teslim» edilmesi gereken malların teslim edilemediği bu nedenle sigortalı «şirketin zararının» doğduğu bu zararın davacı sigortacı tarafından giderildiği, bu nedenle davalıların «aktif husumete» ilişkin itirazlarının reddinin gerektiği, «taşıyanın sorumluluğunun» malın «zilyetliğinin» teslim alınmasından gönderilene teslimine kadar devam ettiği, somut olayda «taşıyan sıfatını» haiz ...'nın varma limanında liman işletmesiyle yaptığı tahliye sözleşmesi kapsamında liman işletmesinin taşıma sürecine «ifa yardımcısı» olarak «dahil» olduğu, taşıyanın ifa yardımcılarının eylemlerinden de sorumlu bulunduğu, taşınan eşyaların deniz taşıması sırasında gemiye yüklendiğinin anlaşıldığı, yüküm alıcıya teslim edilmeden tahliye limanında konteynerin boşaltılması suretiyle çalındığı, bu nedenle taşıyanın sorumlu olduğu, taşımaya konu emteanın cinsi, türü, adedi, markası, kilosu, ve değerini belirten hususların ... yer alması nedeniyle 6762 Sayılı TTK'nın 1114. maddesinde yer alan sınırlamanın olaya uygulanamayacağı, zararın hesabında gümrük ve sair «masraflar» ile «navlun bedelinin» dikkate alınamayacağı, «hasara» uğrayan malın «fatura» bedelinin reel değer olarak kabul edilmesinin uygun olacağı, poliçe uyarınca ödenen % 10 ilave bedelin sigortalının «yoksun kalınan» karına tekabül etmesi nedeniyle hasar hesabında dikkate alınamayacağı, bu doğrultuda .... ile Arkas .... yönünden açılan davaların zararın kara taşıması sırasında meydana gelmemiş olması ve....'nin «acente» olması nedeniyle doğrudan dava açılamayacağı gerekçesiyle reddinin gerektiği,..... ile... şirketlerinin aynı olması nedeniyle ..... yönünden açılan davada karar «verilmesine yer olmadığı», davalılardan....'ya «izafeten»....'ye açılan davanın taşımanın ... tarafından yerine getirildiği gerekçesiyle kısmen kabulünün gerektiği belirtilerek 117.545,07 TL'nin ödeme tarihi olan 24.8.201 …
İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın «teslimine» ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar «sigortalanabilir menfaati» bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda «taşıyıcıya» veya ve onun «sorumluluk sigortacısına» «rücu» edilebilecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:taşıyan sıfatı · ifa yardımcısı · taşıyanın sorumluluğu · navlun bedeli · zilyetlik · nakliyat sigortası · yoksun kalınan kâr · navlun
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı sigortalı şirket tarafından alıcısına «teslim» edilmesi gereken malların teslim edilemediği bu nedenle sigortalı «şirketin zararının» doğduğu bu zararın davacı sigortacı tarafından giderildiği, bu nedenle davalıların «aktif husumete» ilişkin itirazlarının reddinin gerektiği, «taşıyanın sorumluluğunun» malın «zilyetliğinin» teslim alınmasından gönderilene teslimine kadar devam ettiği, somut olayda «taşıyan sıfatını» haiz ...'nın varma limanında liman işletmesiyle yaptığı tahliye sözleşmesi kapsamında liman işletmesinin taşıma sürecine «ifa yardımcısı» olarak «dahil» olduğu, taşıyanın ifa yardımcılarının eylemlerinden de sorumlu bulunduğu, taşınan eşyaların deniz taşıması sırasında gemiye yüklendiğinin anlaşıldığı, yüküm alıcıya teslim edilmeden tahliye limanında konteynerin boşaltılması suretiyle çalındığı, bu nedenle taşıyanın sorumlu olduğu, taşımaya konu emteanın cinsi, türü, adedi, markası, kilosu, ve değerini belirten hususların ... yer alması nedeniyle 6762 Sayılı TTK'nın 1114. maddesinde yer alan sınırlamanın olaya uygulanamayacağı, zararın hesabında gümrük ve sair «masraflar» ile «navlun bedelinin» dikkate alınamayacağı, «hasara» uğrayan malın «fatura» bedelinin reel değer olarak kabul edilmesinin uygun olacağı, poliçe uyarınca ödenen % 10 ilave bedelin sigortalının «yoksun kalınan» karına tekabül etmesi nedeniyle hasar hesabında dikkate alınamayacağı, bu doğrultuda .... ile Arkas .... yönünden açılan davaların zararın kara taşıması sırasında meydana gelmemiş olması ve....'nin «acente» olması nedeniyle doğrudan dava açılamayacağı gerekçesiyle reddinin gerektiği,..... ile... şirketlerinin aynı olması nedeniyle ..... yönünden açılan davada karar «verilmesine yer olmadığı», davalılardan....'ya «izafeten»....'ye açılan davanın taşımanın ... tarafından yerine getirildiği gerekçesiyle kısmen kabulünün gerektiği belirtilerek 117.545,07 TL'nin ödeme tarihi olan 24.8.201 …
2-Dava, «nakliyat...sigorta poliçesinden» kaynaklanan rücüen alacak istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/5766 E. 2024/3166 K.
Ortak:sigortalanabilir menfaat · asıl taşıyıcı · protesto · nakliyat emtia sigortası · izafeten dava · rücuen alacak · sorumluluk sigortası · acente · dava şartı
İncelediğiniz karardaA.Ş'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona «izafeten» hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz ...
1- Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen alacak» istemine ilişkindir.
İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın «teslimine» ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar «sigortalanabilir menfaati» bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda «taşıyıcıya» ve / veya onun «sorumluluk sigortacısına» «rücu» edilebilecektir.
Benzer bu karardaA.Ş.'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona «izafeten» hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz ...
İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın «teslimine» ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar «sigortalanabilir menfaati» bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda «taşıyıcıya» veya ve onun «sorumluluk sigortacısına» «rücu» edilebilecektir.
Bu hüküm uyarınca «acenteye» asıl borçluya «izafeten» dava açılabilir ise de «acente» aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:taşıyan sıfatı · ifa yardımcısı · taşıyanın sorumluluğu · navlun bedeli · zilyetlik · yoksun kalınan kâr · konişmento · navlun
Benzer bu karardaContainer Transport SA'nın varma limanında liman işletmesiyle yaptığı tahliye sözleşmesi kapsamında liman işletmesinin taşıma sürecine «ifa yardımcısı» olarak «dahil» olduğu, «taşıyanın» ifa yardımcılarının eylemlerinden de sorumlu bulunduğu, taşınan eşyaların deniz taşıması sırasında gemiye yüklendiğinin anlaşıldığı, yüküm alıcıya «teslim» edilmeden tahliye limanında konteynerin boşaltılması suretiyle çalındığı, bu nedenle «taşıyanın sorumlu» olduğu, taşımaya konu emteanın cinsi, türü, adedi, markası, kilosu, ve değerini belirten hususların «konişmentoda» yer alması nedeniyle 6762 Sayılı TTK'nın 1114. maddesinde yer alan sınırlamanın olaya uygulanamayacağı, zararın hesabında gümrük ve sair «masraflar» ile «navlun bedelinin» dikkate alınamayacağı, «hasara» uğrayan malın «fatura» bedelinin reel değer olarak kabul edilmesinin uygun olacağı, poliçe uyarınca ödenen % 10 ilave bedelin sigortalının «yoksun kalınan» karına tekabül etmesi nedeniyle hasar hesabında dikkate alınamayacağı, bu doğrultuda .... ile ...
Mahkemece 27.02.2014 tarih, 2012/240 E. ve 2014/29 K. sayılı kararı ile dava dışı sigortalı şirket tarafından alıcısına «teslim» edilmesi gereken malların teslim edilemediği bu nedenle sigortalı «şirketin zararının» doğduğu bu zararın davacı sigortacı tarafından giderildiği, bu nedenle davalıların «aktif husumete» ilişkin itirazlarının reddinin gerektiği, «taşıyanın sorumluluğunun» malın «zilyetliğinin» teslim alınmasından gönderilene teslimine kadar devam ettiği, somut olayda «taşıyan sıfatını» haiz ...
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/5771 E. 2024/3421 K.
Ortak:sigortalanabilir menfaat · asıl taşıyıcı · nakliyat emtia sigortası · izafeten dava · rücuen alacak · acente · satış sözleşmesi · acentelik · dava şartı · Rücuen alacak, Alacak
İncelediğiniz karardaBu hüküm uyarınca «acenteye» asıl borçluya «izafeten» dava açılabilir ise de «acente» aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır.
A.Ş'ye «husumet» yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona «izafeten» hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz ...
1- Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen alacak» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaA.Ş.'nin bu şirketin «acentesi» olduğu, acenteye asıl borçluya «izafeten» dava açılabilir ise de «acente» aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmesi gerektiği, hem taşımayı yaptığı kabul edilen ...
A.Ş.'ye «husumet» yöneltilmesinin doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın «asıl taşıyıcı» yerine ona «izafeten» hasım gösterilen «acente» sıfatına haiz ...
Transport SA şirketine hem de ona «izafeten» «acentesi» ...
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:ifa yardımcısı · konşimento · sigorta tazminatı · bilirkişi raporuna itiraz · ziya · aktif husumet · ifa · fatura
Benzer bu kararda… rma limanında 3860 kg geldiği, gemideki konumu itibariyle konteynıra müdahale etmenin mümkün olmadığı, kaldı ki varma yerinde de mühürün sağlam olduğunun görüldüğü, «taşıyıcının» malı alıcısına «teslim» eden kadar özen borcunun devam ettiği, konteynırın varma limanında liman çalışanlarınca boşaltılmış olabileceği, liman çalışanlarının taşıyıcının «ifa yardımcısı» olduğu bu sebeple taşıyıcının bu kişilerin eylemlerinde BK 100 gereğince sorumlu olacağı, «ziya» uğrayan malın FOB satış ile satıldığı ve malın «fatura» değerinin 10.325,00 USD (17.020,76 TL) olduğu, zarardan ...'nin sorumlu olduğu gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabulü ile 17.020,76 TL «sigorta tazminatının» ödeme tarihi olan 24.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile davalı ...
Temyiz Sebepleri Davalı .... vekili temyiz dilekçesinde özetle; «aktif husumetinin» bulunmadığını, ödeme hususunda «bilirkişi raporuna itirazlarının» karşılanmadığını, hatır ödemesi niteliğinde olduğunu, usulüne uygun olarak «taşıyana» «ihbar» yapılmadığını, mühürlü olarak «teslim» aldığını ve mühürle teslim edildiğini, çalınmasının mümkün olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
Transport S.A aynı şirket olduğundan («konşimentoda» yer aldığı üzere) .... hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiş, kararı; davalı .... vekili temyiz etmiştir.
Şti.'nin zararının oluştuğu, bu nedenle sigorta firmasından aldığı bedelin Exgratia ödeme olmadığı, bu nedenle «aktif husumetin» bulunduğu, davalılardan .... ile .... yönünden açılan davanın gerek zararın kara taşımasında meydana gelmediği ispatlandığından ve gerekse ....'ye «acente» olması nedeniyle doğrudan dava açılamayacağından reddinin gerektiği, diğer davalılar asıl «taşıyan» ...
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/1893 E. 2011/5441 K.
Ortak:hasar
İncelediğiniz karardaVarma yerinde yapılan kontrollerde malların taşındığı konteyner içerisinden çalındığı, gümrük yetkilileri tarafından tespit edilip buna ilişkin tutanak tutulmuş, davacı tarafından yapılan ekspertiz çalışmaları neticesinde sigortalıya «hasar» bedeli ödenerek taşımayı yaptığı belirtilen davalı şirketler aleyhine «rücuen alacak davası» açılmıştır.
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde malların limandan sonra yapılan karayolu taşıması işinin sigorta kapsamında kalmadığı, «hasarın» deniz taşıması sırasında meydana geldiğine dair tespit ve değerlendirmelerde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Ancak; dosya içerisinde yer alan sigortalı satıcı tarafından düzenlenen ve «hasara» konu malların da içerisinde yer aldığı faturadan «satış sözleşmesinin» FOB satış usulüne göre ./.. yapıldığı anlaşılmaktadır.
Benzer bu karardaMahkemece «riziko» «teminat kapsamında» olmadığı için davalılardan sigorta şirketinin zarardan sorumlu olmadığı; ancak, diğer davalıların «taşıyan» sıfatıyla «hasarı» tazminle yükümlü oldukları gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 19.311,60 TL’nın davalılardan ...Nak.Tic.San.İth.İhr.Ltd.Şti. ve ...’dan tahsiline, davalı ...Ş. hakkındaki davanın ise reddine dair verilen karar, davalılardan ...Nak.Tic.San.İth.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:teminat kapsamı · riziko · taşıyan · teminat
Benzer bu karardaMahkemece «riziko» «teminat kapsamında» olmadığı için davalılardan sigorta şirketinin zarardan sorumlu olmadığı; ancak, diğer davalıların «taşıyan» sıfatıyla «hasarı» tazminle yükümlü oldukları gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 19.311,60 TL’nın davalılardan ...Nak.Tic.San.İth.İhr.Ltd.Şti. ve ...’dan tahsiline, davalı ...Ş. hakkındaki davanın ise reddine dair verilen karar, davalılardan ...Nak.Tic.San.İth.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2017/682 E. , 2018/8066 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27/02/2014 gün ve 2012/238-2014/31 sayılı kararı onayan Daire’nin 21/11/2016 gün ve 2015/11819-2016/8979 sayılı kararı aleyhinde davalı ... ... S.A'ya izafeten ... Denizcilik ve Nak. A.Ş. vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı vekili; müvekkilinin dava dışı...İth. İhr. Ltd. Şti. ile nakliyat emtia sigorta poliçesi yaptığını, poliçeye konu malların Türkiye’den Rusya’ya taşınmasının teminat altına alındığını, sigortalı emtianın içinde bulunduğu konteynerlerin varış yerinde yapılan tespitinde boş olduğunun belirlendiğini, 14.07.2011 tarihinde ihraç edilecek malların yüklenmesi için ... firmasından konteyner alındığını, emtianın bu konteynere yüklendiğini, konteynerin Marport'tan deniz yoluyla taşındığını, Rus Gümrüğü’nde emtiaya rastlanmadığını, müvekkilinin poliçe nedeniyle sigortalısına 24.08.2011 tarihinde 18.723,97 TL ödediğini ve haklarına halef olduğunu ileri sürerek, bu tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalılar davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı ... SA’ya izafeten ... vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.
Davalı ... SA’ya izafeten ... vekili bu kez karar düzeltme talebinde bulunmuştur.
1- Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir. Somut olayda; dava dışı .... İth. İhr. Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Rusya'ya ihraç edilen mallar için davacı tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesi yapılmıştır. Varma yerinde yapılan kontrollerde malların taşındığı konteyner içerisinden çalındığı, gümrük yetkilileri tarafından tespit edilip buna ilişkin tutanak tutulmuş, davacı tarafından yapılan ekspertiz çalışmaları neticesinde sigortalıya hasar bedeli ödenerek taşımayı yaptığı belirtilen davalı şirketler aleyhine rücuen alacak davası açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama neticesinde malların limandan sonra yapılan karayolu taşıması işinin sigorta kapsamında kalmadığı, hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğine dair tespit ve değerlendirmelerde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Ancak; dosya içerisinde yer alan sigortalı satıcı tarafından düzenlenen ve hasara konu malların da içerisinde yer aldığı faturadan satış sözleşmesinin FOB satış usulüne göre ./..
yapıldığı anlaşılmaktadır. FOB satış usulünde ihracatçı, sözleşmede belirtilen tarihte alıcı, tarafından belirlenen limanda geminin güvertesine malı teslim ederek o andan itibaren oluşacak masraf ve riskleri ithalatçıya devreder. İhracatçı, ihracat ile ilgili formaliteleri yerine getirerek liman ve yükleme masraflarını da karşılamak zorundadır. Davacı tarafından rücu ilişkisine dayanak gösterilen poliçede sigortalı malın ihracatçısı ... İth. İhr. Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. olup yapılan ekspertiz incelemesi sonrasında da hasar bedeli bu şirkete ödenmiştir. Bu açıklamalar uyarınca uyuşmazlığın çözümünde sigortalı şirket tarafından ihraç edilen malların satış bedelinin sigortalı tarafından tahsil edilip edilmediği önem arz etmektedir.
Şöyle ki; ihracata konu malların bedelinin peşin tahsili halinde FOB satış sözleşmesi uyarınca sigortalı malların taşımayı yapacak geminin güvertesine yüklenmesi anından itibaren taşınan malın tüm hasar ve yararı alıcıya geçeceğinden taşıma nedeniyle ihracatçı konumundaki dava dışı sigortalının sigorta ettirilebilir bir menfaati bulunmayacak ve dolayısıyla sigortalıya yapılan ödeme hatır ödemesi niteliğinde olacaktır. İhraç edilen malın bedelinin tahsil edilmemiş olması halinde ise sigortalının malın teslimine ilişkin yükümlülüğü çerçevesinde alıcıya teslime kadar sigortalanabilir menfaati bulunduğundan yapılan ödeme geçerli bir ödeme kabul edilecek bu doğrultuda taşıyıcıya ve / veya onun sorumluluk sigortacısına rücu edilebilecektir.
O halde mahkemece, açıklanan bu hususa ilişkin araştırma ve değerlendirme yapılmadan eksik incelemeyle ve yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış davalı ... SA’ya izafeten ... vekilinin anılan yöne ilişkin karar düzeltme itirazlarının kabulüyle Dairemizin 21.11.2016 tarihli 2015/11819 Esas, 2016/8979 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, yukarıda anılan gerekçeyle mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
2- Kabule göre de; mahkemece davalılardan ... Taş. A.Ş. ile ... SA şirketinin aynı şirket oldukları, dava konusu olayda deniz taşımasının bu şirket tarafından gerçekleştirildiği, davalı ... Nak. A.Ş'nin bu şirketin acentesi olduğu, hasarın varma limanında malın gemiden indirilmesi aşamasında bu şirketin eylem ve işlemlerinden sorumlu olduğu liman işletmesinin kusurundan kaynaklandığı sabit görülmüştür. 6762 Sayılı ...'nın 119. maddesinde acentenin, aracılıkta bulunduğu veya akdettiği mukavelelerle ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili namına yapmaya ve bunları kabule salahiyetli olduğu, bu gibi mukavelelerden çıkacak ihtilaflardan dolayı acentenin müvekkili namına dava açabileceği gibi acenteye karşı da aynı sıfatla dava açılabileceği, bu hükümlere aykırı olan şartların muteber olmayacağı düzenlenmiştir.
Bu hüküm uyarınca acenteye asıl borçluya izafeten dava açılabilir ise de acente aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorundadır. Somut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen ... SA şirketine hem de ona izafeten acentesi ... Den. ve Nak. A.Ş'ye husumet yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın asıl taşıyıcı yerine ona izafeten hasım gösterilen acente sıfatına haiz ... Den. ve Nak. A.Ş'den tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
3- Bozma sebep ve şekline göre davalı davalı ... SA’ya izafeten ... vekilinin sair karar düzeltme nedenlerinin incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) ve (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... SA’ya izafeten ... vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 21.11.2016 tarihli 2015/11819 Esas, 2016/8979 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak hükmün adı geçen davalı yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair karar düzeltme istemlerinin incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harcının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 19/12/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/465657900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz