Haksız Rekabetin Tespiti ve Meni

«266» ve müteakip maddelerinde “bilirkişilik” müessesesi düzenlenmiş olup, mahkemenin çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği düzenlendikten sonra, 282. maddede bilirkişinin rey ve mütalaasının hakimi takyit etmeyeceği belirtilmiş ise de, işin çözümünde teknik bilgi ve birikimin gerekliliğine inanılarak «bilirkişi incelemesi» yaptırıldığına göre, verilen raporu yetersiz, noksan veya müphem görürse mahkeme, HMK'nın 281. maddesi gereğince, bilirkişiden izahat ve açıklama için ek rapor ist …

… rde mahkemece, tasarımın benzer olup olmadığı konusunda yeni bir heyet oluşturularak, davacı taraf tasarımının yeni olup olmadığı ve tarafların tasarımları arasında «iltibas» tehlikesinin bulunup bulunmadığı da «dahil» uyuşmazlık bulunan tüm teknik konularda yeni bir inceleme ve tespit yaptırılması, denetime ve hüküm kurmaya elverişli yeni bir rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, mahkemece değerlendirme yapılarak «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle taraflar yararına bozulması gerekmiştir.

… ulunan 1086 sayılı HUMK’un 275 ve müteakip maddelerinde, bu hükümlere benzer şekilde de kararın Yargıtay incelemesi tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın «266» ve müteakip maddelerinde “bilirkişilik” müessesesi düzenlenmiş olup, 1086 sayılı kanunun 275 nci maddesinde, mahkemenin, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği düzenlendikten sonra, 286 ncı maddede de, bilirkişinin rey ve mütalaasının hakimi takyit etmeyeceği düzenlenmiş ise de, işin çözümünde teknik bilgi ve birikimin gerekliliğine inanılarak «bilirkişi incelemesi» yaptırıldığına göre, verilen rapor yetersiz, noksan ve müphem ise, mahkemece HUMK’un 283 ncü maddesi gereğince, bilirkişiden izahat ve açıklama, yeni ek rapor iste …

… mında bulunan 29. ve 30. sınıflarda da kullanıp satışa arz edebileceği ihtimalinde taraf markaları arasında 556 sayılı KHK'nin 8/1-b maddesi anlamında karıştırılma («iltibas») ihtimali oluşacağı gerekçesiyle, davanın kabulüne, TPE YİDK’nun 25.08.2009 tarih ve 2009-M-3889 sayılı kararının iptaline, davalı şirket adına tescilli 31.12.2007 tarih ve 2007/70820 sayılı markanın «hükümsüzlüğünün tespiti» ile markalar sicilinden terkinine karar verilmiştir.

Yani, HUMK’un 286. maddesinde belirtilen bilirkişinin rey ve mütaalasının hakimi bağlamayacağı hükmü, hakimin bilirkişi raporunu serbestçe takdir edeceği, bilirkişi raporunu yeter derecede kanaat verici bulmazsa bilirkişiden ek rapor alabileceği veya yeni bir «bilirkişi incelemesi» yaptırabileceği şeklinde anlaşılmalıdır.

Bu itibarla, mahkemece, yukarıda yapılan açıklama doğrultusunda uyuşmazlığın teknik uzmanlığı gerektirdiğinin kabulü ile bilirkişilerden ek rapor alınması veya yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak Yargıtay «denetimine elverişli bilirkişi raporu» alınmak suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın temyiz eden davalılar yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

… mında bulunan 29. ve 30. sınıflarda da kullanıp satışa arz edebileceği ihtimalinde taraf markaları arasında 556 sayılı KHK'nin 8/1-b maddesi anlamında karıştırılma («iltibas») ihtimali oluşacağı gerekçesiyle, davanın kabulüne, TPE YİDK’nun 25.08.2009 tarih ve 2009-M-3889 sayılı kararının iptaline, davalı şirket adına tescilli 31.12.2007 tarih ve 2007/70820 sayılı markanın «hükümsüzlüğünün tespiti» ile markalar sicilinden terkinine karar verilmiştir.

… rde mahkemece, tasarımın benzer olup olmadığı konusunda yeni bir heyet oluşturularak, davacı taraf tasarımının yeni olup olmadığı ve tarafların tasarımları arasında «iltibas» tehlikesinin bulunup bulunmadığı da «dahil» uyuşmazlık bulunan tüm teknik konularda yeni bir inceleme ve tespit yaptırılması, denetime ve hüküm kurmaya elverişli yeni bir rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, mahkemece değerlendirme yapılarak «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle taraflar yararına bozulması gerekmiştir.

«266» ve müteakip maddelerinde “bilirkişilik” müessesesi düzenlenmiş olup, mahkemenin çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği düzenlendikten sonra, 282. maddede bilirkişinin rey ve mütalaasının hakimi takyit etmeyeceği belirtilmiş ise de, işin çözümünde teknik bilgi ve birikimin gerekliliğine inanılarak «bilirkişi incelemesi» yaptırıldığına göre, verilen raporu yetersiz, noksan veya müphem görürse mahkeme, HMK'nın 281. maddesi gereğince, bilirkişiden izahat ve açıklama için ek rapor ist …

… bilirkişi ile tasarım uzmanı bir bilirkişinin bulunduğu yeni bir heyet oluşturularak, davacı taraf tasarımının yeni olup olmadığı ve tarafların tasarımları arasında «iltibas» tehlikesinin bulunup bulunmadığı da «dahil» uyuşmazlık bulunan tüm teknik konularda yeni bir inceleme ve tespit yaptırılması, denetime ve hüküm kurmaya elverişli yeni bir rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle davalılar yararına bozulması gerekmiştir. ...- Yukarıda açıklanan bozma neden ve şekline göre, davacılar vekilinin «maddi tazminat» miktarının hesabına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

… görüşüne başvurulmuş, bilirkişi heyetince sunulan asıl ve ek raporlarda, davacının hak sahibi bulunduğu tasarımların eser olarak korunma şartlarını taşımadığı gibi «haksız rekabet» açısından da davalı tasarımı ile kısmi benzerlik bulunsa bile tarafların kendi markalarını ürünlerinin en görünen yerine yazması, dava konusu tasarımların jenerik olarak değerlendirilmesinin mümkün, işlevsel yönü baskın ve özel olarak tasarlanmış kimliği taşımayan tasarımlar olması nedenleriyle «iltibas» tehlikesinden söz edilemeyeceği bildirilmiştir.

«266») ve müteakip maddelerinde “bilirkişilik” müessesesi düzenlenmiş olup, mahkemenin çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği düzenlendikten sonra, 286. maddede (HMK.

… odelinin aynı/ayırt edilemeyecek kadar benzerinin, teknik zorunluluk olmaksızın, davalı tarafça üretilerek piyasaya sürülmesinin ve yeni bir model olduğu iddiasıyla «yanıltıcı reklam» ve tanıtımlarının yapılmasının «haksız rekabet» oluşturduğu, davalı ...Ş’nin uyuşmazlığa konu jant modeli yönünden elde ettiği kar bedelinin tespiti için «ticari defter» ve belgelerinin incelendiği, ancak diğer davalının defterlerinin sunulmadığı, davalının 2006 yılındaki reklam ve tanıtımının da davaya konu edildiği, BK’nun 42. maddesi, paranın alım gücü, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik durumları, davacının davalıya gönderdiği «ihtarnamede» istediği meblağ gözetilerek, anılan davalının 1500 TL, diğer davalının 800 TL «maddi tazminatla» sorumlu tutulmasının uygun görüldüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalıların eyleminin haksız rekabet oluşturduğunun tespit ve men'ine, davalı ...Ş’nden 1500 TL, davalı Abdülkadir Özcan Otomotiv A.Ş’nden 800 TL maddi tazminatın .../04/2008 tarihinden itibaren işletilecek «reeskont faizi» ile birlikte tahsiline, hüküm özetinin «ilanına» karar verilmiştir.

… n ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. ...- Ancak dava, koruma süresi sona eren tasarıma ve 5846 sayılı FSEK’na dayalı «haksız rekabetin» ve tecavüzün tespit ve önlenmesi ile «maddi tazminatın» tahsili ve hüküm özetinin «ilanı» istemlerine ilişkindir.

… görüşüne başvurulmuş, bilirkişi heyetince sunulan asıl ve ek raporlarda, davacının hak sahibi bulunduğu tasarımların eser olarak korunma şartlarını taşımadığı gibi «haksız rekabet» açısından da davalı tasarımı ile kısmi benzerlik bulunsa bile tarafların kendi markalarını ürünlerinin en görünen yerine yazması, dava konusu tasarımların jenerik olarak değerlendirilmesinin mümkün, işlevsel yönü baskın ve özel olarak tasarlanmış kimliği taşımayan tasarımlar olması nedenleriyle «iltibas» tehlikesinden söz edilemeyeceği bildirilmiştir.

Mahkemece bilirkişi raporlarındaki bu tespitlere rağmen, üstelik gerekçeleri de karar yerinde belirtilmeden, tarafların tasarımlarının aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu kabul edilerek, «haksız rekabetin» oluştuğu sonucuna varılmıştır.

«266» ve müteakip maddelerinde “bilirkişilik” müessesesi düzenlenmiş olup, mahkemenin çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği düzenlendikten sonra, 282. maddede bilirkişinin rey ve mütalaasının hakimi takyit etmeyeceği belirtilmiş ise de, işin çözümünde teknik bilgi ve birikimin gerekliliğine inanılarak «bilirkişi incelemesi» yaptırıldığına göre, verilen raporu yetersiz, noksan veya müphem görürse mahkeme, HMK'nın 281. maddesi gereğince, bilirkişiden izahat ve açıklama için ek rapor ist …

… rde mahkemece, tasarımın benzer olup olmadığı konusunda yeni bir heyet oluşturularak, davacı taraf tasarımının yeni olup olmadığı ve tarafların tasarımları arasında «iltibas» tehlikesinin bulunup bulunmadığı da «dahil» uyuşmazlık bulunan tüm teknik konularda yeni bir inceleme ve tespit yaptırılması, denetime ve hüküm kurmaya elverişli yeni bir rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, mahkemece değerlendirme yapılarak «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle taraflar yararına bozulması gerekmiştir.

Yargılama sırasında yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nun «266» ve devamı maddelerinde de yukarıda anılan hükümlere paralel düzenlemeler bulunmaktadır.

Her ne kadar hakimin, bilirkişi raporunu serbestçe değerlendirmesi mümkün ise de işin çözümünde teknik bilgi ve birikimin gerekliliğine inanılarak «bilirkişi incelemesi» yaptırıldığına göre, verilen rapor yetersiz, noksan ve müphem ise hakimin ek rapor veya yeni bir bilirkişi kurulundan tekrar rapor alması gereklidir.

Bu itibarla mahkemece, yeni bir bilirkişi heyetinden «denetime elverişli» olacak biçimde davacı tarafça dayanılan ve davalı tarafından somut biçimde itiraza uğramayan faturalar tek tek incelenmek ve dosyaya sunulan diğer belgeler de değerlendirilmek suretiyle davacının talep edebileceği bir «maddi tazminatın» bulunup bulunmadığı hususunda bilirkişi raporu alınması ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirme ile hüküm tesisi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

… davacı tarafça düzenlenen paket turlardaki müşterilerin davalı tarafça taşındığı, 2003 yılında uygulamaya giren sözleşmenin 2006 yılı Şubat ayında davalı tarafından «fesih» edildiği, davalının havayolları taşımacılığı işinden kar elde edememesinin feshe gerekçe olarak gösterildiği, ancak bu nedenin «tacirler» arasındaki uzun süreli «sözleşmenin feshi» için haklı bir neden olmadığı gibi davalı tarafça başka bir haklı nedenin de kanıtlanamdığı, bu hali ile feshin haksız görüldüğü, davacının «haksız fesih» nedeniyle uğradığı zararı isteyebileceği, manevi tazminat koşullarının ise oluşmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 376.621.17 EURO'nun faizi ile birlikte …

Bu itibarla mahkemece, yeni bir bilirkişi heyetinden «denetime elverişli» olacak biçimde davacı tarafça dayanılan ve davalı tarafından somut biçimde itiraza uğramayan faturalar tek tek incelenmek ve dosyaya sunulan diğer belgeler de değerlendirilmek suretiyle davacının talep edebileceği bir «maddi tazminatın» bulunup bulunmadığı hususunda bilirkişi raporu alınması ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde «eksik inceleme» ve yanılgılı değerlendirme ile hüküm tesisi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşme ilişkisinden kaynaklanması karşısında 10 yıllık «zamanaşımı» süresine tabi olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Somut olayda, mahkemece bilirkişi heyetince dosyaya sunulan 14.04.2010 tarihli kök rapor ve 26.10.2011 «havale» tarihli ek rapor yetersiz görülerek ayrı bir heyetten rapor alınmış olup 31.07.2013 tarihli bu raporda ise dosyada bulunan belgelerin eksik olduğu ve bu nedenle bir görüş bildirilemeyeceği açıklanmış olmasına rağmen mahkemece ilk heyet tarafından verilen kök ve ek bilirkişi raporu esas alınarak hüküm tesis edilmiştir.

… rde mahkemece, tasarımın benzer olup olmadığı konusunda yeni bir heyet oluşturularak, davacı taraf tasarımının yeni olup olmadığı ve tarafların tasarımları arasında «iltibas» tehlikesinin bulunup bulunmadığı da «dahil» uyuşmazlık bulunan tüm teknik konularda yeni bir inceleme ve tespit yaptırılması, denetime ve hüküm kurmaya elverişli yeni bir rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, mahkemece değerlendirme yapılarak «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle taraflar yararına bozulması gerekmiştir.

«266» ve müteakip maddelerinde “bilirkişilik” müessesesi düzenlenmiş olup, mahkemenin çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği düzenlendikten sonra, 282. maddede bilirkişinin rey ve mütalaasının hakimi takyit etmeyeceği belirtilmiş ise de, işin çözümünde teknik bilgi ve birikimin gerekliliğine inanılarak «bilirkişi incelemesi» yaptırıldığına göre, verilen raporu yetersiz, noksan veya müphem görürse mahkeme, HMK'nın 281. maddesi gereğince, bilirkişiden izahat ve açıklama için ek rapor ist …

Bu durumda, mahkemece, davaya konu «hasara» ilişkin içinde inşaat mühendisi bir bilirkişinin de bulunduğu heyetten, hasarın nasıl meydana geldiği, bunda davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve hasarın poliçe «teminatına» «dahil» olup olmadığı hususlarında «denetime elverişli» yeni bir rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

İşin çözümünde teknik bilgi ve birikimin gerekliliğine inanılarak «bilirkişi incelemesi» yaptırıldığına göre, verilen rapor yetersiz, noksan ve müphem ise, mahkeme anılan yasanın 283. maddesi gereğince, bilirkişiden izahat ve açıklama ile yeni ek rapor isteyebileceği gibi, 284. madde gereğince de, yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak yeni bir rapor alabilir.

Bu durumda, mahkemece, davaya konu «hasara» ilişkin içinde inşaat mühendisi bir bilirkişinin de bulunduğu heyetten, hasarın nasıl meydana geldiği, bunda davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve hasarın poliçe «teminatına» «dahil» olup olmadığı hususlarında «denetime elverişli» yeni bir rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kısmen kabulü ile icra takibine yapılan itirazın 3.977,00 «asıl alacak» ve 244,45 TL «işlemiş faiz» yönünden iptaline karar verilmiştir.

2- Dava, konut «sigorta sözleşmesine» dayalı alacağın «rücuen tahsili» için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda, mahkemece işin çözümünde teknik ve özel bilginin gerekliliği sonucuna varılarak avukat olan bilirkişiden rapor alınarak sonuca gidilmiş ise de hükme esas alınan bilirkişi raporunda olayın oluş nedeni, bunda davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve «hasar» miktarına ilişkin bir inceleme yapılmadığı gibi bilirkişi bu konularda uzman da değildir.

«266» ve müteakip maddelerinde “bilirkişilik” müessesesi düzenlenmiş olup, mahkemenin çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği düzenlendikten sonra, 282. maddede bilirkişinin rey ve mütalaasının hakimi takyit etmeyeceği belirtilmiş ise de, işin çözümünde teknik bilgi ve birikimin gerekliliğine inanılarak «bilirkişi incelemesi» yaptırıldığına göre, verilen raporu yetersiz, noksan veya müphem görürse mahkeme, HMK'nın 281. maddesi gereğince, bilirkişiden izahat ve açıklama için ek rapor ist …

İşin çözümünde teknik bilgi ve birikimin gerekliliğine inanılarak «bilirkişi incelemesi» yaptırıldıktan sonra, verilen raporun yetersiz, noksan veya müphem görürse mahkeme, HUMK.’nun 283. maddesi gereğince, bilirkişiden izahat ve açıklama için ek rapor isteyebileceği gibi, 284. madde gereğince, yeni bir bilirkişi heyeti oluşturarak yeni bir rapor da alabilir.

1- Dava, davalı ...-Kur A.Ş.’nin «sermaye artırımı» sonucunda artırılan sermayeden ortakların yeni pay alma (rüçhan) haklarını kullanmalarından sonra artan ve halka arz suretiyle satılan payların, öncelikli alım hakkının davacıya ait olduğu iddiasına dayalı tespit, «pay defterine tescil» ve «istirdat» istemlerine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta da Dairemize ait 17.02.2005 tarihli ilamda «rüçhan hakkı» kullanılmayan payların satışı sırasında uygulanması gereken SPK tebliğlerinin dosyaya getirtilerek incelenmesi ve aralarında SPK uzmanları bulunan bilirkişi kurulu oluşturularak satış işlemlerinin SPK. mevzuatına uygun olup olmadığının ve öncelik hakkının kimde olduğunun belirlenmesi ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilmiş, mahkemece bozma ilamına uyulmuş, böylelikle incelemenin nasıl yapılacağı ve bilirkişi kurulunun kimlerden oluşması gerektiği konularında taraflar yararına «usulü kazanılmış hak» oluşmuştur.

… adesini açıklayan ortaklardan yalnızca birine satış yaparak "eşit işlem ilkesine" aykırı hareket ettiği, dolayısıyla dava konusu hisse senetlerinin satışına ilişkin «yönetim kurulu» kararının «hakkaniyete» aykırı olduğu, davacının dava konusu hisse senetlerinin kendisine «teslimine» ve «pay defterine tesciline» dair taleplerinin de aynı şekilde eşit işlem ilkesine ve hakkaniyete aykırı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı Cihankur İnş.

A.Ş.'ne satılmasına ilişkin 26.02.2003 tarih ve 381 numaralı «yönetim kurulu kararının iptaline», diğer istemlerin reddine karar verilmiştir.