Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat

11. Hukuk Dairesi         2011/2167 E.  ,  2013/3146 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18...2010 tarih ve 2008/153-2010/199 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen ....02.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ... ve davalı ...Ş. vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili Emirtur A.Ş. adına tescilli 31/.../2000 tarihli jant tasarımının Malezya, Çin gibi ülkelerde ürettirilerek, Türkiye’de inhisarı lisans hakkı verilen diğer davacı aracılığı ile BSA 229 üç bacak adı altında piyasaya sürüldüğünü, davalı ...Ş’nin söz konusu tasarımın iltibas oluşturacak derede benzerini üreterek, diğer davalı aracılığıyla Türkiye pazarına sunduğunu, 03/03/2006 günü "motorspot KM516" adıyla otomobil dergisine ilan verdiğini, müvekkillerinin ihtarı üzerine davalının belirtilen modeli piyasaya sürmeyeceğini taahhüt ettiğini, ancak 2008 yılında KM516 ibaresinin yerine "Leon racing" ibaresini kullanarak üretime devam edildiğini, davalı Abdülkadir Özcan Otomotiv A.Ş’nin ise “jant leo 1213 stok” kodu ile anılan jant modelinin sipariş edilebileceğini duyurduğu, bu kez keşide edilen ihtarnameden de bir sonuç alınamadığını ileri sürerek, davalıların haksız rekabet teşkil eden eylemlerinin tespit ve önlenmesini, ....000 TL maddi tazminatın temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri, davacının dayandığı tasarımın 1997 yılından bu yana Dünya’da ve Türkiye’de kamuya sunulan ve herkesçe bilinen bir model olduğunu, müvekkilinin jant modeli ile davacının dayanağı tasarımın farklı bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının jant tasarımı için aldığı tescil belgesinin koruma süresinin 31/.../2005 günü dolduğu, bu durumda 554 sayılı KHK kapsamında korumadan faydalanamasa da, aynı KHK’nin 1. maddesindeki

düzenleme dikkate alındığında, davacı buluşunun ... hükümlerine göre korunabileceği, davacının dayandığı BSA 229 üç bacak tabir edilen jant modelinin, davacıdan daha önce Türkiye veya Dünya çapında piyasaya sunulduğuna dair dosyada bir delilin bulunmadığı, davacı tarafça oluşturularak piyasaya sürülen jant modelinin aynı/ayırt edilemeyecek kadar benzerinin, teknik zorunluluk olmaksızın, davalı tarafça üretilerek piyasaya sürülmesinin ve yeni bir model olduğu iddiasıyla yanıltıcı reklam ve tanıtımlarının yapılmasının haksız rekabet oluşturduğu, davalı ...Ş’nin uyuşmazlığa konu jant modeli yönünden elde ettiği kar bedelinin tespiti için ticari defter ve belgelerinin incelendiği, ancak diğer davalının defterlerinin sunulmadığı, davalının 2006 yılındaki reklam ve tanıtımının da davaya konu edildiği, BK’nun 42.

maddesi, paranın alım gücü, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik durumları, davacının davalıya gönderdiği ihtarnamede istediği meblağ gözetilerek, anılan davalının 1500 TL, diğer davalının 800 TL maddi tazminatla sorumlu tutulmasının uygun görüldüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalıların eyleminin haksız rekabet oluşturduğunun tespit ve men'ine, davalı ...Ş’nden 1500 TL, davalı Abdülkadir Özcan Otomotiv A.Ş’nden 800 TL maddi tazminatın .../04/2008 tarihinden itibaren işletilecek reeskont faizi ile birlikte tahsiline, hüküm özetinin ilanına karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacılar vekilince 5846 sayılı FSEK’na da dayanılmış bulunmasına göre, davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

...- Ancak dava, koruma süresi sona eren tasarıma ve 5846 sayılı FSEK’na dayalı haksız rekabetin ve tecavüzün tespit ve önlenmesi ile maddi tazminatın tahsili ve hüküm özetinin ilanı istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünün özel ve teknik bilgiyi gerektirdiği kabul edilerek bilirkişi görüşüne başvurulmuş, bilirkişi heyetince sunulan asıl ve ek raporlarda, davacının hak sahibi bulunduğu tasarımların eser olarak korunma şartlarını taşımadığı gibi haksız rekabet açısından da davalı tasarımı ile kısmi benzerlik bulunsa bile tarafların kendi markalarını ürünlerinin en görünen yerine yazması, dava konusu tasarımların jenerik olarak değerlendirilmesinin mümkün, işlevsel yönü baskın ve özel olarak tasarlanmış kimliği taşımayan tasarımlar olması nedenleriyle iltibas tehlikesinden söz edilemeyeceği bildirilmiştir. Mahkemece bilirkişi raporlarındaki bu tespitlere rağmen, üstelik gerekçeleri de karar yerinde belirtilmeden, tarafların tasarımlarının aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu kabul edilerek, haksız rekabetin oluştuğu sonucuna varılmıştır.

Oysa HUMK’nun 275 (HMK. 266) ve müteakip maddelerinde “bilirkişilik” müessesesi düzenlenmiş olup, mahkemenin çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği düzenlendikten sonra, 286. maddede (HMK. 282) bilirkişinin rey ve mütalaasının hakimi takyit etmeyeceği belirtilmiş ise de, işin çözümünde teknik bilgi ve birikimin gerekliliğine inanılarak bilirkişi incelemesi yaptırıldığına göre, verilen raporu yetersiz, noksan veya müphem görürse mahkeme, HUMK’nun 283. (HMK. 281) maddesi gereğince, bilirkişiden izahat ve açıklama için ek rapor isteyebileceği gibi, yeni bir bilirkişi heyeti oluşturarak yeni bir rapor da alabilir.

Somut uyuşmazlıkta da çözümünün özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiğinden bahisle bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği halde, mahkemece başkaca hiçbir inceleme yapılmadan, üstelik dayanakları da karar yerinde belirtilmeden, bilirkişi raporundaki teknik tespitlere dayanan görüşün aksine bir karar verilmesi doğru değildir. Bilirkişi raporu yeterli görülmüyorsa, mahkemece yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılmalıdır.

Bu durum karşısında mahkemece, yukarıda belirtilen yasa maddeleri uyarınca, aralarında sektörden bir bilirkişi ile tasarım uzmanı bir bilirkişinin bulunduğu yeni bir heyet oluşturularak, davacı taraf tasarımının yeni olup olmadığı ve tarafların tasarımları arasında iltibas tehlikesinin bulunup bulunmadığı da dahil uyuşmazlık bulunan tüm teknik konularda yeni bir inceleme ve tespit yaptırılması, denetime ve hüküm kurmaya elverişli yeni bir rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle davalılar yararına bozulması gerekmiştir.

...- Yukarıda açıklanan bozma neden ve şekline göre, davacılar vekilinin maddi tazminat miktarının hesabına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalılar yararına BOZULMASINA, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...ye verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz eden davalılara iadesine, ....02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.