Genel işlem koşulları
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/5834 E. 2017/5320 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
genel işlem koşulları↗ sözleşme serbestisi↗ genel işlem şartı↗ komisyon bedeli↗ ticari işletme↗ genel kredi sözleşmesi↗ komisyon↗ kredi sözleşmesi↗ tacir↗ dosya masrafı↗ eksik inceleme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın sunmuş olduğu hizmetten dolayı sözleşmeye uygun olarak davacıdan masraf alması, ticaret alanındaki sözleşme serbestisi ve tarafların sıfatı dikkate alındığında makul ve gerekli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, genel kredi sözleşmeleri uyarınca ödenen komisyon bedelinin geri alımına ilişkindir.
Taraflar arasında bağıtlanan sözleşmelerden bir kısmı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlük tarihi olan 01.07.2012 tarihinden önce imzalanmış olup, anılan Kanun'un genel işlem şartlarına ilişkin hükümleri somut uyuşmazlıkta nazara alınmayacaktır. Diğer yandan Türk Ticaret Kanunu'nun 22. (6102 sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin münasip bir ücret isteyebileceği düzenlenmiş olup, davalı banka tacir ve dava konusu kredi ticari işletmesiyle ilgili işlemlerdendir.
Davalı tarafından verilen kredi nedeniyle faiz, komisyon, masraf adı altında ücret tahsil edileceği ve oranı dosyaya tamamı sunulmamış genel kredi sözleşmesinden anlaşılamamaktadır. Bu nedenle, hangi oran üzerinden ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece, kredi sözleşmesinin tamamı getirtilip incelenmeli, banka kayıtları ve konuya ilişkin sözleşme hükümleri - 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlük tarihi sonrasında akdedilen sözleşmeler için genel işlem koşulları da nazara alınmak suretiyle- değerlendirilip ayrıca diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları da araştırılarak, davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda bilirkişi raporu alınıp hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Mahkemece eksik inceleme sonucu yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Kararın Yargıtayca incelenmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/7261 E. 2017/4262 K.
Ortak:genel işlem koşulları · genel işlem şartı · ticari işletme · kredi sözleşmesi · tacir
İncelediğiniz karardaDiğer yandan Türk Ticaret Kanunu'nun 22. (6102 sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin münasip bir ücret isteyebileceği düzenlenmiş olup, davalı banka tacir ve dava konusu kredi ticari işletmesiyle ilgili işlemlerdendir.
Bu nedenle, hangi oran üzerinden ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece, «kredi sözleşmesinin» tamamı getirtilip incelenmeli, banka kayıtları ve konuya ilişkin sözleşme hükümleri - 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlük tarihi sonrasında akdedilen sözleşmeler için «genel işlem koşulları» da nazara alınmak suretiyle- değerlendirilip ayrıca diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları da araştırılarak, davalının tahsil ettiği tutarın uygun …
Dava, «genel kredi sözleşmeleri» uyarınca ödenen «komisyon bedelinin» geri alımına ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafın banka olduğu ve «tacir sıfatına» haiz olduğu, yapılan işlemin ticari iş olduğu, ticari işten kaynaklanan uyuşmazlıkta tarafların «basiretli tacir» gibi hareket etme yükümlülüğü olduğu, bu nedenlerle 6098 sayılı TBK'nın «genel işlem şartlarının» uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
01.07.2012 tarihinden önce kullandırılan krediler için 6762 sayılı TTK'nın 22. maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı Banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tacir sıfatı · ticari kredi · basiretli tacir
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafın banka olduğu ve «tacir sıfatına» haiz olduğu, yapılan işlemin ticari iş olduğu, ticari işten kaynaklanan uyuşmazlıkta tarafların «basiretli tacir» gibi hareket etme yükümlülüğü olduğu, bu nedenlerle 6098 sayılı TBK'nın «genel işlem şartlarının» uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, kullandırılan «ticari kredi» nedeniyle haksız tahsil edildiği iddia edilen ücretlerin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/12257 E. 2016/2905 K.
Ortak:ticari işletme · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı
İncelediğiniz karardaDiğer yandan Türk Ticaret Kanunu'nun 22. (6102 sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin münasip bir ücret isteyebileceği düzenlenmiş olup, davalı banka tacir ve dava konusu kredi ticari işletmesiyle ilgili işlemlerdendir.
Davalı tarafından verilen kredi nedeniyle faiz, «komisyon», «masraf» adı altında ücret tahsil edileceği ve oranı dosyaya tamamı sunulmamış «genel kredi sözleşmesinden» anlaşılamamaktadır.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın sunmuş olduğu hizmetten dolayı sözleşmeye uygun olarak davacıdan «masraf» alması, ticaret alanındaki «sözleşme serbestisi» ve tarafların sıfatı dikkate alındığında makul ve gerekli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, davacının «tacir» olduğu, kredinin «ticari işletmesi» için kullanıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 20. (eTTK m.22) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Davalı banka «tacir» olup dava konusu kredi davalının «ticari işletmesiyle» ilgili işlemlerindendir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ticari kredi · ticari dava niteliği
Benzer bu kararda2- Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan «ticari kredi» nedeniyle dosya «masrafı» adı altında tahsil edilen ücretlerin iadesi istemine ilişkindir.
Dava konusu krediler de taraflar arasında akdedilen «ticari nitelikli» «kredi sözleşmelerinden» kaynaklıdır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/624 E. 2015/5895 K.
Ortak:ticari işletme · komisyon · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaDavalı tarafından verilen kredi nedeniyle faiz, «komisyon», «masraf» adı altında ücret tahsil edileceği ve oranı dosyaya tamamı sunulmamış «genel kredi sözleşmesinden» anlaşılamamaktadır.
Dava, «genel kredi sözleşmeleri» uyarınca ödenen «komisyon bedelinin» geri alımına ilişkindir.
Diğer yandan Türk Ticaret Kanunu'nun 22. (6102 sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin münasip bir ücret isteyebileceği düzenlenmiş olup, davalı banka tacir ve dava konusu kredi ticari işletmesiyle ilgili işlemlerdendir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre taraflar arasında Avrupa Yatırım Bankacılığı Kaynaklı Ticari İşletme Kredisi adı altında «ticari kredi sözleşmesi» imzalandığı, ticari krediler için bankaların müşterilerinden zorunlu «masrafları» isteyebileceği, davalı bankanın davacıdan «ipotek» tesis ekspertiz bedeli, «komisyon», dosya masrafı vb. isimler altında aldığı paraların zorunlu masraflar olmadığı, davalı bankanın «ekspertiz ücretini» 3. kişilere ödediğini ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne, 2.070,60 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar ve …
TTK'nın 22. (6102 sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, münasip bir ücret isteyebilir.
Mahkemece; dava konusu «kredi sözleşmesi» metni ve buna ilişkin tüm evraklar temin edilip, davalı bankadan dava konusu meblağın ne miktarının hangi ad altında ve hangi işlemler için tahsil edildiği sorulup belirlendikten sonra, sözleşmede bu hususlarda hüküm bulunup bulunmadığı, kredi sözleşmesi hükümleri, banka kayıtları ile diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları gözetilerek, davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda bankacılık alanında uzman bilirkişi heyetine dosyanın tevdii ile bilirkişi raporu alınıp, hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ve yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ekspertiz ücreti · ticari kredi sözleşmesi · ticari kredi · ipotek · istirdat
Benzer bu karardaMahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre taraflar arasında Avrupa Yatırım Bankacılığı Kaynaklı Ticari İşletme Kredisi adı altında «ticari kredi sözleşmesi» imzalandığı, ticari krediler için bankaların müşterilerinden zorunlu «masrafları» isteyebileceği, davalı bankanın davacıdan «ipotek» tesis ekspertiz bedeli, «komisyon», dosya masrafı vb. isimler altında aldığı paraların zorunlu masraflar olmadığı, davalı bankanın «ekspertiz ücretini» 3. kişilere ödediğini ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne, 2.070,60 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar ve …
Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle davacıdan alınan «masrafların» «istirdatı» istemine ilişkindir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/2586 E. 2015/8408 K.
Ortak:genel işlem koşulları · genel işlem şartı · ticari işletme · genel kredi sözleşmesi · komisyon · kredi sözleşmesi · tacir · dosya masrafı
İncelediğiniz karardaDavalı tarafından verilen kredi nedeniyle faiz, «komisyon», «masraf» adı altında ücret tahsil edileceği ve oranı dosyaya tamamı sunulmamış «genel kredi sözleşmesinden» anlaşılamamaktadır.
Dava, «genel kredi sözleşmeleri» uyarınca ödenen «komisyon bedelinin» geri alımına ilişkindir.
Diğer yandan Türk Ticaret Kanunu'nun 22. (6102 sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca «tacir» olan veya olmayan bir kimseye, «ticari işletmesiyle» ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin münasip bir ücret isteyebileceği düzenlenmiş olup, davalı banka tacir ve dava konusu kredi ticari işletmesiyle ilgili işlemlerdendir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki «genel kredi sözleşmesinin» tip sözleşme olup sözleşmede ücre, «masraf» vs. kesilebilceğine dair sözleşme hükmünün «genel işlem şartı» olup davacının aleyhine konulduğunu, bu nedenle davalı Banka tarafından tahsil edilen «komisyonun» iadesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 3000 TL'nin tahsiline karar verilmiştir.
Mahkemece her ne kadar yukarıda anılan sözleşme hükmünün «genel işlem şartı» olup açıkça davacının menfaatine aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 20. ve devamı maddelerinde düzenlenen «genel işlem koşulları», ancak Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanacak olup taraflar arasındaki «genel kredi sözleşmesinin» 15.06.2011 tarihinde akdedildiği göz önüne alındığında mahkemenin yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Taraflar arasındaki 15.06.2011 tarihli «kredi sözleşmesinin» 7. maddesinde sözleşme uyarınca davalı bankanın davacıdan her türlü «masraf», vergi «harç» ve sair giderleri tahsil edebileceği düzenlenmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:istirdat · harç
Benzer bu karardaDava, davalı Banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle «komisyon» adı altında tahsil edilen ücretin «istirdadı» istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki 15.06.2011 tarihli «kredi sözleşmesinin» 7. maddesinde sözleşme uyarınca davalı bankanın davacıdan her türlü «masraf», vergi «harç» ve sair giderleri tahsil edebileceği düzenlenmiştir.
Yukarıda da bahsedildiği üzere taraflar arasında akdedilen «kredi sözleşmesinin» 7. maddesinde sözleşme uyarınca davalı bankanın davacıdan her türlü «masraf», vergi «harç» ve sair giderleri tahsil edebileceğine değinilmiş ancak bu masraf ve giderlerin ne oldukları ve oranları belirtilmemiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/5834 E. , 2017/5320 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 18/01/2016 tarih ve 2015/1148-2016/69 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davacının davalı banka şubesinin müşterisi olduğunu, farklı tarihlerde kredi kullandığını, kullandığı bu kredilere istinaden davalı banka tarafından kendisinden komisyon, tahsis ücreti vb. isimler adı altında haksız kesintiler yapıldığını, yapılan kesintilerin genel işlem koşullarına aykırılık oluşturup, haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'sının kesinti tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, açılan davayı kabul etmediklerini, dava konusu kredi sözleşmesinin eşit taraflar arasında (ticari iş) arasında akdedilmiş olup, kredi sözleşmesindeki maddelerin tarafların bilgisi dahilinde olduğunu, davacının tacir olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, davalı bankanın sunmuş olduğu hizmetten dolayı sözleşmeye uygun olarak davacıdan masraf alması, ticaret alanındaki sözleşme serbestisi ve tarafların sıfatı dikkate alındığında makul ve gerekli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, genel kredi sözleşmeleri uyarınca ödenen komisyon bedelinin geri alımına ilişkindir.
Taraflar arasında bağıtlanan sözleşmelerden bir kısmı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlük tarihi olan 01.07.2012 tarihinden önce imzalanmış olup, anılan Kanun'un genel işlem şartlarına ilişkin hükümleri somut uyuşmazlıkta nazara alınmayacaktır. Diğer yandan Türk Ticaret Kanunu'nun 22. (6102 sayılı TTK'nın 20.) maddesi uyarınca tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin münasip bir ücret isteyebileceği düzenlenmiş olup, davalı banka tacir ve dava konusu kredi ticari işletmesiyle ilgili işlemlerdendir.
Davalı tarafından verilen kredi nedeniyle faiz, komisyon, masraf adı altında ücret tahsil edileceği ve oranı dosyaya tamamı sunulmamış genel kredi sözleşmesinden anlaşılamamaktadır. Bu nedenle, hangi oran üzerinden ücret tahsil edilebileceğinin tespiti bakımından mahkemece, kredi sözleşmesinin tamamı getirtilip incelenmeli, banka kayıtları ve konuya ilişkin sözleşme hükümleri - 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlük tarihi sonrasında akdedilen sözleşmeler için genel işlem koşulları da nazara alınmak suretiyle- değerlendirilip ayrıca diğer bankaların benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları da araştırılarak, davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda bilirkişi raporu alınıp hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Mahkemece eksik inceleme sonucu yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 12/10/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/372809500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz