Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/2842 E. 2015/7369 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
hamiline yazılı çek↗ istirdat davası↗ yetkili hamil↗ lehtar↗ ciro↗ rücu↗ ifa↗ def'i↗ hamil↗ keşideci↗ istirdat↗ geçersizlik↗ çek↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve dosya kapsamına göre; 6762 sayılı TTK'nın 642. maddesi uyarınca çekin kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesini emrettiği, dava konusu çekin geçersizliğini gerektiren bir anlaşmanın taraflarca yapılmadığı, davalının yetkili hamil olan davacıya çek bedelini ödemekten kaçınamayacağı ilgili tüzel kişiye rücu ve istirdat davası açma olanağının bulunduğu gerekçesiyle 3.960,00 TL'nin 30.5.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalının keşidecisi olduğu 30.05.2007 tarihli 3.960,00 TL bedelli hamiline yazılı çek bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece uyulan bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama neticesinde yazılı gerekçeyle davanın kabulune karar verilmiş ise de 6762 sayılı TTK'nın 690. maddesi yollamasıyla aynı kanunun 599. maddesi uyarınca hamil bile bile borçlunun zararına hareket etmediği takdirde, borçlu, lehtarla arasındaki ilişkiye dayanan def'ileri hamile karşı ileri süremez. Somut olayda; ciro yoluyla dava konusu çeki edinen hamil 6762 sayılı TTK'nın 644. maddesi uyarınca çek bedelinin keşideci olan davalıdan tahsilini istemiştir. Davalı vekili; müvekkilinin Adapazarı Merkez Belediyesi'nin meclis salon seslendirme ve ışıklandırma işlerinin ihalesini aldığını, bu işi taşeron olarak dava dışı K. Elektrik Ltd. Şti'ye yaptırdığını, dava konusu çekin bu iş karşılığında Klasman Elektrik şirketine verildiğini, ancak dava dışı firmanın taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak edimlerini ifa etmediğini, davacının bu şirketin ortağı olduğunu, dava konusu çekin tahsil amacıyla durumdan haberdar olan davacıya ciro edildiğini, bu nedenle dava dışı şirkete karşı ileri sürülebilecek tüm def'ilerin kötü niyetli davacıya karşı da ileri sürülebileceğini savunarak davanın reddini istemiştir. Dosya kapsamındaki belgeler ve dava konusu çek üzerindeki cirolar davalının bu yöne ilişkin savunmalarını doğrular mahiyettedir. Kaldı ki uyulan bozma ilamında da somut olayda 6762 sayılı TTK'nın 599. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi hususuna da değinilmiştir. Davacı vekilinin 21.04.2009 tarihli celsedeki beyanı uyarınca davacının dava dışı K. Elektrik Şirketi'nin ortağı olduğu, dava dışı şirket ile davalı arasındaki hukuki ilişkinin mahiyetini bilebilecek konumda bulunduğu, dava konusu çekin iktisabı sırasında davacı tarafından bile bile borçlunun zararına hareket edildiği, bu nedenle davalının TTK'nın 599. maddesi uyarınca dava dışı K. Elektrik Ltd. Şti'ye karşı ileri sürebileceği tüm defileri davacıya karşı da ileri sürebileceği hususu gözetilmeksizin yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/2204 E. 2013/18971 K.
Ortak:hamiline yazılı çek · yetkili hamil · def'i · hamil · keşideci · geçersizlik · çek · Alacak
İncelediğiniz kararda… ma, uyulan bozma ilamı ve dosya kapsamına göre; 6762 sayılı TTK'nın 642. maddesi uyarınca çekin kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesini emrettiği, dava konusu çekin «geçersizliğini» gerektiren bir anlaşmanın taraflarca yapılmadığı, davalının «yetkili hamil» olan davacıya «çek» bedelini ödemekten kaçınamayacağı ilgili tüzel kişiye «rücu» ve «istirdat davası» açma olanağının bulunduğu gerekçesiyle 3.960,00 TL'nin 30.5.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dava, davalının «keşidecisi» olduğu 30.05.2007 tarihli 3.960,00 TL bedelli «hamiline yazılı çek» bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Somut olayda; «ciro» yoluyla dava konusu çeki edinen «hamil» 6762 sayılı TTK'nın 644. maddesi uyarınca «çek» bedelinin «keşideci» olan davalıdan tahsilini istemiştir.
Benzer bu karardaDava, davalının «keşidecisi» olduğu, 30.05.2007 tarih ve 3.960,00TL bedelli «hamiline yazılı çek» bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
… doğan uyuşmazlık nedeni ile dava konusu çeki ödemediği, TTK’nun 642. maddesi gereğince çekin kayıtsız ve şartsız bir bedelin ödenmesini emrettiği, dava konusu çekin «geçersizliğini» gerektiren bir anlaşmanın taraflarca yapılmadığı, davalının bu ihtilaftan dolayı «yetkili hamil» olan davacıya çeki ödemekten kaçınamayacağı, davalının alacak miktarını bildiği ve itirazını kötü niyetle yaptığı gerekçesiyle davanın kabulüne; itirazın iptali ile takibin devamına, %40 «icra inkar tazminatının» davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Şayet «çek» «ibraz» edilmemişse, davacıya 6762 sayılı TTK'nun 730/14. maddesi delaletiyle aynı Yasa'nın 644. maddesine mi, yoksa temel ilişkiye dayalı olarak mı davalıya «husumet» yönelttiği açıklattırılmalı, şayet çek süresinde bankaya ibraz edilmiş ise, öncelikle çekin davalı savunmasında olduğu gibi dava dışı şirkete iş karşılığı verilip verilmediği, verilmiş ise, yapılan işin tamamlanıp tamamlanmadığı ve buna göre de dava dışı şirketin ortağı bulunan davacıya karşı 6762 sayılı TTK'nun 599.maddesindeki «def»'ilerin ileri sürülüp sürülemeyeceği hususları değerlendirilip, neticesine göre hüküm kurmak gerekirken yazılı şekilde karar vermesi doğru olmamış, kararın bozulmas …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekin ibrazı · icra inkar tazminatı · inkar tazminatı · ibraz · husumet
Benzer bu kararda… doğan uyuşmazlık nedeni ile dava konusu çeki ödemediği, TTK’nun 642. maddesi gereğince çekin kayıtsız ve şartsız bir bedelin ödenmesini emrettiği, dava konusu çekin «geçersizliğini» gerektiren bir anlaşmanın taraflarca yapılmadığı, davalının bu ihtilaftan dolayı «yetkili hamil» olan davacıya çeki ödemekten kaçınamayacağı, davalının alacak miktarını bildiği ve itirazını kötü niyetle yaptığı gerekçesiyle davanın kabulüne; itirazın iptali ile takibin devamına, %40 «icra inkar tazminatının» davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dosya içerisinde bulunan «çek» fotokopisinden, «çekin ibraz» edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmamıştır.
Şayet «çek» «ibraz» edilmemişse, davacıya 6762 sayılı TTK'nun 730/14. maddesi delaletiyle aynı Yasa'nın 644. maddesine mi, yoksa temel ilişkiye dayalı olarak mı davalıya «husumet» yönelttiği açıklattırılmalı, şayet çek süresinde bankaya ibraz edilmiş ise, öncelikle çekin davalı savunmasında olduğu gibi dava dışı şirkete iş karşılığı verilip verilmediği, verilmiş ise, yapılan işin tamamlanıp tamamlanmadığı ve buna göre de dava dışı şirketin ortağı bulunan davacıya karşı 6762 sayılı TTK'nun 599.maddesindeki «def»'ilerin ileri sürülüp sürülemeyeceği hususları değerlendirilip, neticesine göre hüküm kurmak gerekirken yazılı şekilde karar vermesi doğru olmamış, kararın bozulmas …
Bu durumda, mahkemece öncelikle çekin bankaya «ibraz» edilip edilmediği araştırılmalıdır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/8019 E. 2012/10818 K.
Ortak:istirdat davası · yetkili hamil · rücu · hamil · istirdat · geçersizlik
İncelediğiniz kararda… ma, uyulan bozma ilamı ve dosya kapsamına göre; 6762 sayılı TTK'nın 642. maddesi uyarınca çekin kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesini emrettiği, dava konusu çekin «geçersizliğini» gerektiren bir anlaşmanın taraflarca yapılmadığı, davalının «yetkili hamil» olan davacıya «çek» bedelini ödemekten kaçınamayacağı ilgili tüzel kişiye «rücu» ve «istirdat davası» açma olanağının bulunduğu gerekçesiyle 3.960,00 TL'nin 30.5.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Dava, davalının «keşidecisi» olduğu 30.05.2007 tarihli 3.960,00 TL bedelli «hamiline yazılı çek» bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece uyulan bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama neticesinde yazılı gerekçeyle davanın kabulune karar verilmiş ise de 6762 sayılı TTK'nın 690. maddesi yollamasıyla aynı kanunun 599. maddesi uyarınca «hamil» bile bile borçlunun zararına hareket etmediği takdirde, borçlu, «lehtarla» arasındaki ilişkiye dayanan «def»'ileri hamile karşı ileri süremez.
Benzer bu karardaŞti. ile aralarındaki taşeronluk mukavelesinden doğan uyuşmazlık nedeni ile icra takibinde çeki ödemediği, şirketin işin tamamlamadığı iddiasıyla açılan «davanın açılmamış sayılmasına» karar verildiği, TTK’nun 642. maddesi gereğince çekin kayıtsız ve şartsız bir bedelin ödenmesini emrettiği, dava konusu çekin «geçersizliğini» gerektiren bir anlaşmanın taraflarca yapılmadığı, davalının bu ihtilaftan dolayı «yetkili hamil» olan davacıya çeki ödemekten kaçınamayacağı, ilgili tüzel şirkete «rücu» ile «istirdat davası» açma olanağının bulunduğu, davalının alacak miktarını bildiği ve itirazını kötü niyetle yaptığı gerekçesiyle itirazın iptaline takibin devamına, «asıl alacak» miktarı olan 3.960 TL üzerinden %40 «icra inkar tazminatının» davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı tarafından keşide edilen 3.960 TL bedelli çeki elinde bulunduran davacının «yetkili hamil» olduğu, davalının Klasman Elektrik Ltd.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:itirazın kaldırılması · davanın açılmamış sayılması · açılmamış sayılma · alacak davası · asıl alacak · icra inkar tazminatı · inkar tazminatı
Benzer bu karardaŞti. ile aralarındaki taşeronluk mukavelesinden doğan uyuşmazlık nedeni ile icra takibinde çeki ödemediği, şirketin işin tamamlamadığı iddiasıyla açılan «davanın açılmamış sayılmasına» karar verildiği, TTK’nun 642. maddesi gereğince çekin kayıtsız ve şartsız bir bedelin ödenmesini emrettiği, dava konusu çekin «geçersizliğini» gerektiren bir anlaşmanın taraflarca yapılmadığı, davalının bu ihtilaftan dolayı «yetkili hamil» olan davacıya çeki ödemekten kaçınamayacağı, ilgili tüzel şirkete «rücu» ile «istirdat davası» açma olanağının bulunduğu, davalının alacak miktarını bildiği ve itirazını kötü niyetle yaptığı gerekçesiyle itirazın iptaline takibin devamına, «asıl alacak» miktarı olan 3.960 TL üzerinden %40 «icra inkar tazminatının» davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
1-Davacı vekili her ne kadar 01.12.2008 tarihli dava dilekçesinin konu kısmında “«itirazın kaldırılmasını», takibin devamını, tazminata hükmedilmesini”, sonuç kısmında da “alacağın tahsilini, itirazın kaldırılmasını, takibin devamını, «icra inkar tazminatına» hükmedilmesini” talep etmiş ise de, 30.12.2008 tarihli ilk celsede dava dilekçesinin okunması akabinde “davaya «alacak davası» olarak devam edilmesini” istediğini beyan ettiğine göre, mahkemece, davanın itirazın iptali olarak kabul edilmesi ve buna göre itirazın iptaline, takibin devamına …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/2982 E. 2019/8128 K.
Ortak:Alacak
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:avans faizi
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kısmen kabulüne, 91.960,49 TL'nin dava tarihinden itibaren «avans faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline dair verilen kararın taraf vekillerince temyizi üzerine karar Dairemizce taraflar yararına bozulmuştur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/2842 E. , 2015/7369 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ SAKARYA 2. SULH HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ 18/11/2014
NUMARASI 2013/1324-2014/1431
Taraflar arasında görülen davada Sakarya 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 18/11/2014 tarih ve 2013/1324-2014/1431 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı tarafından keşide edilen 3.960,00 TL bedelli ve 30/05/2007 keşide tarihli çekin yetkili hamili olan müvekkilinin davalı hakkında başlattığı takibin itiraz üzerine durduğunu, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle alacağın tahsil edilmediğini ileri sürerek, 3.960,00 TL’nin 30/05/2007 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin A.Merkez Belediyesi'nin meclis salonunun seslendirme ve ışıklandırma işlerini ihale ile aldığını, müvekkilinin bu işin yapılması için anlaştığı K. Elektrik Ltd. Şti’ye çekin verildiğini, ancak sözleşmede belirtilen iş ve işlemlerin tamamlanmadığı, davacının bu şirketin ortağı olduğunu, cironun tahsil cirosu mahiyetinde bulunduğunu, tüm def’i ve itirazların davacıyı da bağlayacağı, çekin vasıflarını kaybettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve dosya kapsamına göre; 6762 sayılı TTK'nın 642. maddesi uyarınca çekin kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesini emrettiği, dava konusu çekin geçersizliğini gerektiren bir anlaşmanın taraflarca yapılmadığı, davalının yetkili hamil olan davacıya çek bedelini ödemekten kaçınamayacağı ilgili tüzel kişiye rücu ve istirdat davası açma olanağının bulunduğu gerekçesiyle 3.960,00 TL'nin 30.5.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalının keşidecisi olduğu 30.05.2007 tarihli 3.960,00 TL bedelli hamiline yazılı çek bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece uyulan bozma ilamı sonrasında yapılan yargılama neticesinde yazılı gerekçeyle davanın kabulune karar verilmiş ise de 6762 sayılı TTK'nın 690. maddesi yollamasıyla aynı kanunun 599. maddesi uyarınca hamil bile bile borçlunun zararına hareket etmediği takdirde, borçlu, lehtarla arasındaki ilişkiye dayanan def'ileri hamile karşı ileri süremez. Somut olayda; ciro yoluyla dava konusu çeki edinen hamil 6762 sayılı TTK'nın 644. maddesi uyarınca çek bedelinin keşideci olan davalıdan tahsilini istemiştir. Davalı vekili; müvekkilinin Adapazarı Merkez Belediyesi'nin meclis salon seslendirme ve ışıklandırma işlerinin ihalesini aldığını, bu işi taşeron olarak dava dışı K.
Elektrik Ltd. Şti'ye yaptırdığını, dava konusu çekin bu iş karşılığında Klasman Elektrik şirketine verildiğini, ancak dava dışı firmanın taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak edimlerini ifa etmediğini, davacının bu şirketin ortağı olduğunu, dava konusu çekin tahsil amacıyla durumdan haberdar olan davacıya ciro edildiğini, bu nedenle dava dışı şirkete karşı ileri sürülebilecek tüm def'ilerin kötü niyetli davacıya karşı da ileri sürülebileceğini savunarak davanın reddini istemiştir. Dosya kapsamındaki belgeler ve dava konusu çek üzerindeki cirolar davalının bu yöne ilişkin savunmalarını doğrular mahiyettedir. Kaldı ki uyulan bozma ilamında da somut olayda 6762 sayılı TTK'nın 599. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi hususuna da değinilmiştir.
Davacı vekilinin 21.04.2009 tarihli celsedeki beyanı uyarınca davacının dava dışı K. Elektrik Şirketi'nin ortağı olduğu, dava dışı şirket ile davalı arasındaki hukuki ilişkinin mahiyetini bilebilecek konumda bulunduğu, dava konusu çekin iktisabı sırasında davacı tarafından bile bile borçlunun zararına hareket edildiği, bu nedenle davalının TTK'nın 599. maddesi uyarınca dava dışı K. Elektrik Ltd. Şti'ye karşı ileri sürebileceği tüm defileri davacıya karşı da ileri sürebileceği hususu gözetilmeksizin yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davalı yararına bozulmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01/06/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/132139000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz