Ttk 702/2
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/1916 E. 2015/7411 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ttk 702/2↗ çek istirdadı davası↗ hmk 125↗ çekin istirdadı↗ zayi nedeniyle iptal davası↗ çek istirdadı↗ kötü niyetli iktisap↗ zayi nedeniyle iptal↗ istirdat davası↗ yetkili hamil↗ eş rızası↗ ciro↗ zayi↗ ispat yükü↗ hamil↗ keşideci↗ iptal davası↗ istirdat↗ çek↗ menfi tespit↗ eksik inceleme↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çalınan çeke ilişkin olarak davacı ve davalı arasında herhangi bir ticari münasebetin bulunmadığı, davacının zayi etmiş bulunduğu ve çalınan çekin davalıya dava dışı H.Ç. tarafından ciro edilerek verildiği, davalının da söz konusu çeki dava dışı H. Ç.'ya iade ettiğini beyan ettiği, sözü edilen H. Ç.'yla davacının da herhangi bir ticari münasebetinin bulunmadığı, dava konusu çekin meşru yollardan davalının eline geçmediği, davalının çeki edinmekte, iktisabında kötü niyetli olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu keşidecisi M. Ö. Ortak İş Girişimi olan B.A. L.Şubesi'ne ait, 10/08/2012 keşide tarihli, 6089767 çek numaralı 8.400,00 TL meblağlı çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çekin istirdadına karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, 6762 sayılı TTK 704. maddesinde düzenlenen çek istirdat davasıdır. Bu davada TTK 702. maddesi gereği ispat yükü çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası dışında elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının davalının kötü niyetle çeki iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekir. Davalı, dava konusu çekin elinde olmadığını, çeki kendisine ciro eden H. Ç. adlı kişiye geri verdiğini savunduğuna ve çeklere ilişkin zayi nedeniyle iptal davası açılmış olması, tek başına, çeki elinde bulunduranın çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu göstermeyeceğine göre, mahkemece bu savunma üzerinde durularak HMK 125. madde uyarınca davanın, davalının çeki teslim ettiğini iddia ettiği H. Ç.'ya yönlendirilmesi ve davacının çeki elinde bulunduran H. Ç.'nın kötü niyetle çeki iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerektiği halde, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2- Kabule göre de; dava 6762 sayılı TTK 704. maddesinde düzenlenen çek istirdat davası olduğu halde, mahkemece dava, menfi tespit davasıymış gibi değerlendirilerek davacının dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi de doğru görülmemiş, hükmün açıklanan bu nedenle de bozulmasına karar verilmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/14867 E. 2012/5309 K.
Ortak:çekin istirdadı · kötü niyetli iktisap · yetkili hamil · eş rızası · ispat yükü · hamil · istirdat · çek
İncelediğiniz karardaBu davada TTK 702. maddesi gereği «ispat yükü» çekin «yetkili hamili» olduğunu ve «rızası» dışında elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının davalının kötü niyetle çeki iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekir.
L.Şubesi'ne ait, 10/08/2012 keşide tarihli, 6089767 «çek» numaralı 8.400,00 TL meblağlı çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile «çekin istirdadına» karar verilmiştir.
1- Dava, 6762 sayılı TTK 704. maddesinde düzenlenen «çek istirdat» davasıdır.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre, davaya konu çekin «yetkili hamilinin» davacı olduğu, çekin «rızası» dışında davacının elinden çıktığı davalı tarafın aksine beyan ve delil sunmadığı gerekçeleri ile davanın kabulü ile «çekin istirdadına» karar verilmiştir.
Dava konusu «çek "hamiline»" yazılı olup çeki elinde bulunduran davalı «meşru hamil» olduğuna göre TTK'nun 704. maddesine göre davacının, davalı hamilin çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ispat etmesi gerekirken «ispat yükü» yer değiştirilmek suretiyle davalının «iyiniyetli hamil» olduğuna dair delil sunulmadığından bahisle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmişt …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iyiniyetli hamil · çek hamili · meşru hamil · iyiniyet
Benzer bu karardaDava konusu «çek "hamiline»" yazılı olup çeki elinde bulunduran davalı «meşru hamil» olduğuna göre TTK'nun 704. maddesine göre davacının, davalı hamilin çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ispat etmesi gerekirken «ispat yükü» yer değiştirilmek suretiyle davalının «iyiniyetli hamil» olduğuna dair delil sunulmadığından bahisle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmişt …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/7881 E. 2012/907 K.
Ortak:çekin istirdadı · eş rızası · hamil · istirdat · çek
İncelediğiniz karardaL.Şubesi'ne ait, 10/08/2012 keşide tarihli, 6089767 «çek» numaralı 8.400,00 TL meblağlı çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile «çekin istirdadına» karar verilmiştir.
1- Dava, 6762 sayılı TTK 704. maddesinde düzenlenen «çek istirdat» davasıdır.
Bu davada TTK 702. maddesi gereği «ispat yükü» çekin «yetkili hamili» olduğunu ve «rızası» dışında elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının davalının kötü niyetle çeki iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafa verilen süre içerisinde «çek» aslının mahkemeye «ibraz» edilmediği, dava konusu çekin davacı elinden «rızası» dışında çıktığı, yasal silsile ile takip alacaklısına geçmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, çekin iptaline ve «istirdadına», davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
2010/7881 2012/907 -2- 1- Dava «hamilin» «rızası» hilafına elinden çıktığı iddia edilen çekin TTK'nun 704.maddesi uyarınca «istirdadına» ilişkindir.
Somut olayda davacı, «meşru hamil» olduğunu ispatlayamamış olup, davanın bu nedenle reddi gerekirken davadan sonra ödendiği iddia edilen «çekin istirdadına» ve talep dahi olmadığı halde iptaline ve davacının borçlu olmadığının tesbitine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle mümeyyiz davalı lehine bozulmasına karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kötüniyetli iktisap · meşru hamil · kötüniyet tazminatı · kötüniyet · ibraz
Benzer bu karardaDavacının «meşru hamil» olduğunu ispatladıktan sonra ayrıca davalının çeki «kötüniyetle iktisap» ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu kanıtlaması gerekir.
2-Davacı vekilinin temyiz itirazlarını gelince; bozma sebep ve şekline göre davacının «kötüniyet tazminatına» yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafa verilen süre içerisinde «çek» aslının mahkemeye «ibraz» edilmediği, dava konusu çekin davacı elinden «rızası» dışında çıktığı, yasal silsile ile takip alacaklısına geçmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, çekin iptaline ve «istirdadına», davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
TTK'nun 704.maddesine göre «istirdat» davasını «meşru hamil» olduğunu iddia eden kişi açabilir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/9280 E. 2014/16933 K.
Ortak:zayi nedeniyle iptal davası · çek istirdadı · kötü niyetli iktisap · zayi nedeniyle iptal · yetkili hamil · eş rızası · zayi · ispat yükü
İncelediğiniz karardaÇ. adlı kişiye geri verdiğini savunduğuna ve çeklere ilişkin «zayi nedeniyle iptal davası» açılmış olması, tek başına, çeki elinde bulunduranın çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu göstermeyeceğine göre, mahkemece bu savunma üzerinde durularak HMK 125. madde uyarınca davanın, davalının çeki «teslim» ettiğini iddia ettiği H.
Bu davada TTK 702. maddesi gereği «ispat yükü» çekin «yetkili hamili» olduğunu ve «rızası» dışında elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının davalının kötü niyetle çeki iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çalınan çeke ilişkin olarak davacı ve davalı arasında herhangi bir ticari münasebetin bulunmadığı, davacının «zayi» etmiş bulunduğu ve çalınan çekin davalıya dava dışı H.Ç. tarafından «ciro» edilerek verildiği, davalının da söz konusu çeki dava dışı H.
Benzer bu karardaÇeklere ilişkin «zayi nedeniyle iptal davası» açılmış olması, tek başına, çeki elinde bulunduran davalı bankanın çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu göstermeyeceğinden yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Bu davada TTK 702. maddesi gereği «ispat yükü» çekin «yetkili hamili» olduğunu ve «rızası» dışında elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacı davalının kötü niyetle çeki iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekir.
Dava, 6762 sayılı TTK 704. maddesinde düzenlenen «çek istirdat» davasıdır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:meşru hamil · ihtiyati tedbir · dava sebebi · ibraz
Benzer bu kararda… ahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; kendisine sunulan çekler üzerinde bankanın yaptığı sorgulama üzerine sunulan üç çekten kendilerine ait olan iki «çek» üzerinde «ihtiyati tedbir» bulunduğunu öğrenince kredi talebini geri çevirerek bankalarına ait iki çekin şirkete iade edildiği, ancak başka bankaya ait olan davaya konu çekin ise bankada uygulanan sistemin müsaade etmemesi üzerine «ibraz» eden şirkete iade edilemediği, böylece sebepsiz olarak davalı bankada kalmış olduğu, iptal davasına konu edilen ve üzerinde tedbir bulunan çekin davacıya ait olup çalınan çantası içinde bulunan çeklerden olduğu kanaati ile çeki elinde bulunduran bankanın geçerli bir bulundurma «sebebi» olmadığı ve çeki bankaya veren kişinin de «meşru hamil» olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı bankanın Feriköy şubesinde bulunan, ...Bankası Toptancılar Sitesi Şubesine ait olup, 31/12/2012 tarihli 27.000,00 T …
1 benzer karar daha
-
Yabancı mahkeme kararının tenfizi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/6093 E. 2016/6880 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kamu düzeni · tenfiz
Benzer bu karardaAsliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/704 E - 2012/551 K sayılı dosyası ile eldeki davanın tarafları ve konusunun aynı olduğu ve davanın reddine ilişkin kararın kesinleştiği, bu durumda yabancı mahkeme kararının tanınması ve «tenfizi» Türk «kamu düzenine» aykırı olduğundan davanın reddi gerektiğine işaretle karar bozulmuştur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/1916 E. , 2015/7411 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 22/09/2014
NUMARASI 2013/115-2014/174
Taraflar arasında görülen davada İstabul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 22.09.2014 tarih ve 2013/115-2014/174 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, keşidecisi M. Ö. Ortak Girişimi olan, müvekkili emrine keşide edilmiş B. A. L.Şubesi'nin 2514582-8 nolu hesabına ait 6089767 çek numaralı 10/08/2012 keşide tarihli 8.400,00 TL bedelli çekin hırsızlık olayında çalındığını, bu çekle ilgili olarak İstanbul 25. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/131 Esas sayılı dosyasıyla çek iptali davası açtıklarını, davanın yargılama aşamasında bankaya yazılan müzekkereye verilen cevapta çekin davalı şirket tarafından ibraz edildiğini öğrendiklerini, bu nedenle mahkemesince kendilerine istirdat davası açılması için süre verildiğini, davalının çek üzerinde meşru ve yetkili hamil olmadığını, çekin yetkili ve meşru hamilinin müvekkili olduğunu belirterek söz konusu çekin müvekkiline iadesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili aleyhine açılan davayı kabul etmediğini, istirdadı istenilen çekin müvekkiline ciro silsilesi ile geçtiğini, ayrıca davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çalınan çeke ilişkin olarak davacı ve davalı arasında herhangi bir ticari münasebetin bulunmadığı, davacının zayi etmiş bulunduğu ve çalınan çekin davalıya dava dışı H.Ç. tarafından ciro edilerek verildiği, davalının da söz konusu çeki dava dışı H. Ç.'ya iade ettiğini beyan ettiği, sözü edilen H. Ç.'yla davacının da herhangi bir ticari münasebetinin bulunmadığı, dava konusu çekin meşru yollardan davalının eline geçmediği, davalının çeki edinmekte, iktisabında kötü niyetli olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu keşidecisi M. Ö. Ortak İş Girişimi olan B.A. L.Şubesi'ne ait, 10/08/2012 keşide tarihli, 6089767 çek numaralı 8.400,00 TL meblağlı çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çekin istirdadına karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, 6762 sayılı TTK 704. maddesinde düzenlenen çek istirdat davasıdır. Bu davada TTK 702. maddesi gereği ispat yükü çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası dışında elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının davalının kötü niyetle çeki iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekir. Davalı, dava konusu çekin elinde olmadığını, çeki kendisine ciro eden H. Ç. adlı kişiye geri verdiğini savunduğuna ve çeklere ilişkin zayi nedeniyle iptal davası açılmış olması, tek başına, çeki elinde bulunduranın çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu göstermeyeceğine göre, mahkemece bu savunma üzerinde durularak HMK 125. madde uyarınca davanın, davalının çeki teslim ettiğini iddia ettiği H.
Ç.'ya yönlendirilmesi ve davacının çeki elinde bulunduran H. Ç.'nın kötü niyetle çeki iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerektiği halde, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2- Kabule göre de; dava 6762 sayılı TTK 704. maddesinde düzenlenen çek istirdat davası olduğu halde, mahkemece dava, menfi tespit davasıymış gibi değerlendirilerek davacının dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi de doğru görülmemiş, hükmün açıklanan bu nedenle de bozulmasına karar verilmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) ve (2) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, yerel mahkeme kararının BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01/06/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/131725600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz