İhtiyati haciz

Mahkemece «ipotek» ve «taşınır rehni» ile «teminat» altına alınan kısımlar yönünden «ihtiyati haciz» talebinin reddine karar verilmiş ise de, Dosya içeriğinden ipoteklerin «kefaleti kapsamadığı» ve «rehin sözleşmesi» ve sicil «kaydına» göre rehnin TMK’nın 940’ıncı maddesine göre oluşturulan sicilli taşınır rehni olduğu anlaşılmaktadır.

Şti. arasında akdedilen 30/12/2009, 25/10/2011, 11/09/2012 ve 09/01/2013 tarihli «genel kredi sözleşmeleri» uyarınca asıl borçluya kredi kullandırıldığı, aleyhine «ihtiyati haciz» kararı verilmesi istenilen ... ve ..'nun ise kredi sözleşmesini «müteselsil kefil» sıfatıyla imzaladıkları, kredi borcunun ödenmemesi nedeniyle hesabın kat edildiği ve asıl borçlu ile birlikte müteselsil kefillere Ödemiş 3.

Asıl borçlunun taşınmazları üzerinde tesis edilen «ipoteklerin» müteselsil kefillerin borcunun da «teminatı» olması halinde TBK'nin 586/2. ve İİK'nın 45. maddeleri uyarınca «müteselsil kefiller» hakkında «ihtiyati haciz» kararı verilemez.

Bu madde hükmüne ve İİK'nın 45. maddesine göre, asıl alacağın borçlusu tarafından alacağı temin etmek üzere «rehin» verilmiş olması halinde bu alacağa ilişkin olarak rehne başvurulmadan, «ihtiyati haciz» kararı verilmesi mümkün olmamakla birlikte TBK'nın 586. (Mülga BK'nın 487. maddesi) maddesi uyarınca, «müşterek borçlu müteselsil kefiller» yönünden kefil oldukları miktar için ayrıca «kefaletin» rehinle «teminatı» söz konusu değilse bu . kişiler hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkündür.

Mahkemece, İİK «257».maddesi uyarınca «rehinle temin edilmemiş alacaklar» için «ihtiyati haciz» kararı verileceği, talebe konu borcun «ipotek» ile güvence altına alındığı gerekçesiyle, ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, İİK «257».maddesi uyarınca «rehinle temin edilmemiş alacaklar» için «ihtiyati haciz» kararı verileceği, talebe konu borcun «ipotek» ile güvence altına alındığı gerekçesiyle, ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, İİK «257».maddesi uyarınca «rehinle temin edilmemiş alacaklar» için «ihtiyati haciz» kararı verileceği, talebe konu borcun «ipotek» ile güvence altına alındığı gerekçesiyle, ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, İİK «257».maddesi uyarınca «rehinle temin edilmemiş alacaklar» için «ihtiyati haciz» kararı verileceği, talebe konu borcun «ipotek» ile güvence altına alındığı gerekçesiyle, ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiştir.

Bu madde hükmüne ve İİK'nın 45. maddesine göre, asıl alacağın borçlusu tarafından alacağı temin etmek üzere «rehin» verilmiş olması halinde bu alacağa ilişkin olarak rehne başvurulmadan, «ihtiyati haciz» kararı verilmesi mümkün olmamakla birlikte TBK'nın 586. (Mülga BK'nın 487. maddesi) maddesi uyarınca, «müşterek borçlu müteselsil kefiller» yönünden kefil oldukları miktar için ayrıca «kefaletin» rehinle «teminatı» söz konusu değilse bu . kişiler hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkündür.

Ancak somut olayda «genel kredi sözleşmesi» için verilen ipoteğin asıl borçlu şirketin bankaya olan borçlarından dolayı verildiği, «müşterek borçlu müteselsil kefil» A..

Bu hükme göre, alacağın «teslime» bağlı «menkul rehni» (TMK m.939) veya «alacak rehni» (TMK m.954 vd) ile güvence altına alınması hâlinde «rehnin paraya çevrilmesinden» önce «müteselsil kefil» hakkında takip yapılamayacaktır.

Böyle bir «rehin» «teslime bağlı taşınır rehni» olmadığından, TBK’nın 586’ncı maddesinin 2’nci fıkrasının 1’inci cümlesine göre müteselsil kefillerin takibine engel teşkil etmez.

Mahkemece «ipotek» ve «taşınır rehni» ile «teminat» altına alınan kısımlar yönünden «ihtiyati haciz» talebinin reddine karar verilmiş ise de, Dosya içeriğinden ipoteklerin «kefaleti kapsamadığı» ve «rehin sözleşmesi» ve sicil «kaydına» göre rehnin TMK’nın 940’ıncı maddesine göre oluşturulan sicilli taşınır rehni olduğu anlaşılmaktadır.

Alacak, «teslime bağlı taşınır rehni» veya «alacak rehni» ile güvenceye alınmışsa, «rehin» paraya çevrilmesinden önce «kefile» başvurulamaz.

Somut olayda, asıl borçlu şirkete «ihtiyati haciz» talep eden banka tarafından kredi kullandırılmış, diğer borçlu da «kredi sözleşmesini» müşterek borçlu ve «müteselsil kefil» sıfatıyla imzalamış ve kredi borcunun «teminatı» olarak menkul rehinleri tesis edilmiş ise de, söz konusu «rehinler» asıl borçlunun borcunu teminat altına almak üzere verilmiş olup, kefilin «kefalet» borcunu teminen verilen bir «menkul rehni» bulunmamaktadır.

Mahkemece iddia ve dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, «kredi sözleşmesi» düzenlenirken borçluya ait araçların «rehin» olarak alındığı, borç rehinle «teminat» altına alındığından İİK'nın «257» m. belirtilen «ihtiyati haciz» koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.

Ancak, alacağın «rehnin paraya çevrilmesi» yoluyla tamamen karşılanamayacağının önceden hâkim tarafından belirlenmesi veya borçlunun «iflas» etmesi ya da «konkordato» mehli verilmesi hâllerinde, rehnin paraya çevrilmesinden önce de «kefile» başvurulabilir.

… n miktar bulunup bulunmadığı tespit edilerek, rehni aşan miktar için asıl borçlu yönünden ihtiyati hacze karar verilmesi gerekirken, asıl borçlu yönünden rehni aşan «bölüm» bakımından da istemin reddi doğru olmadığı gibi, TBK'nın 586/2. maddesi hükmü uyarınca ancak «menkul rehni» tutarında «kefile» gidilemeyeceği nazara alınmadan, kefil yönünden de istemin tümden reddi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bu hükme göre, alacağın «teslime» bağlı «menkul rehni» (TMK m.939) veya «alacak rehni» (TMK m.954 vd) ile güvence altına alınması hâlinde «rehnin paraya çevrilmesinden» önce «müteselsil kefil» hakkında takip yapılamayacaktır.

Mahkemece bu yönler üzerinde durulmadan «müteselsil kefiller» yönünden alacağın «ipotek» ve «taşınır rehni» ile güvence altına altına alınan kısmına ilişkin «ihtiyati haciz» isteminin reddine karar verilmesi doğru olmamış, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle, hükmün ihtiyati haciz talep eden yararına kısmen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, «ihtiyati haciz» isteminin «kredi sözleşmelerine» dayandığı, alacaklı bankanın bu «sözleşmelerden doğan» alacaklarının ödenmemesi üzerine borçlulara «ihtarname» tebliğ edildiği, her ne kadar istekçi vekili borçlu şirketin 46.170,62 TL'sindan, diğer borçluların ise 250.474,60 TL'sindan sorumlu olmak üzere toplam 296.645,22 TL alacakları karşılığında ihtiyati haciz talebinde bulunmuş ise de; 762.500,00 TL'sının «teminat» altına alındığını İ.İ.K'nın «257».maddesinde rehinle teminat altına alınmayan borcun ihtiyaten haczettirilebileceğinin hüküm altına alındığı gerekçesiyle talep eden vekilinin talebinin kısmen kabul …

Alacak, «teslime bağlı taşınır rehni» veya «alacak rehni» ile güvenceye alınmışsa, «rehnin paraya çevrilmesinden» önce «kefile» başvurulamaz.

Mahkemece talep ve dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, borcun «taşınır rehni» ile «teminat» altına alındığı ve İİK'nın «257». m. koşulları oluşmadığından asıl borçlu şirket yönünden ve TBK'nın 586/2 m. uyarınca taşınır rehni olduğu hallerde «rehnin paraya çevrilmesi» yoluyla takibe geçilmeden kefillere başvurulamayacağı, rehnin borcu karşılayıp karşılamadığının da belirlenebilir olmadığı gerekçesiyle, «kefiller» yönünden de talebinin reddine karar verilmiştir.

Ancak, 2004 sayılı İİK'nın «257»/1 maddesinde ''Rehinle temin edilmemiş ve «vadesi» gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.'', 6098 sayılı TBK'nın 586. maddesinde de ''Kefil, «müteselsil kefil» sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmed …

Ancak, alacağın «rehnin paraya çevrilmesi» yoluyla tamamen karşılanamayacağının önceden hâkim tarafından belirlenmesi veya borçlunun «iflas» etmesi ya da «konkordato» mehli verilmesi hâllerinde, rehnin paraya çevrilmesinden önce de «kefile» başvurulabilir.'' hükümleri düzenlenmiştir.

İcra Müdürlüğü'nün 2014/34572 Esas sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğü anlaşılan takip dosyası da getirtilip, «taşınır rehninin» borcun ne kadarlık kısmını karşıladığı belirlenerek, «kefiller» yönünden de TBK'nın 586. maddesi uyarınca değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Asıl borçlunun taşınmazları üzerinde tesis edilen «ipoteklerin» müteselsil kefillerin borcunun da «teminatı» olması halinde TBK'nin 586/2. ve İİK'nın 45. maddeleri uyarınca «müteselsil kefiller» hakkında «ihtiyati haciz» kararı verilemez.

Mahkemece «ipotek» ve «taşınır rehni» ile «teminat» altına alınan kısımlar yönünden «ihtiyati haciz» talebinin reddine karar verilmiş ise de, Dosya içeriğinden ipoteklerin «kefaleti kapsamadığı» ve «rehin sözleşmesi» ve sicil «kaydına» göre rehnin TMK’nın 940’ıncı maddesine göre oluşturulan sicilli taşınır rehni olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece bu yönler üzerinde durulmadan «müteselsil kefiller» yönünden alacağın «ipotek» ve «taşınır rehni» ile güvence altına altına alınan kısmına ilişkin «ihtiyati haciz» isteminin reddine karar verilmesi doğru olmamış, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle, hükmün ihtiyati haciz talep eden yararına kısmen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Buna ve İİK'nın 45. maddesine göre, asıl alacağın borçlusu tarafından alacağı temin etmek üzere «rehin» verilmiş olması halinde bu alacağa ilişkin olarak rehne başvurulmadan, «ihtiyati haciz» kararı verilmesi mümkün olmamakla birlikte TBK'nın 586. (Mülga BK'nın 487. maddesi) maddesi uyarınca, «müşterek borçlu müteselsil kefiller» yönünden kefil oldukları miktar için ayrıca «kefaletin» rehinle «teminatı» söz konusu değilse bu kişiler hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkün olup, somut olayda dosya içinde aleyhine ihtiyati haciz istenen müteselsil kefillerin …

Mahkemece, borçluların taşınmazları üzerine «ipotek» konulduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verilmişse de, alacaklı vekili «müşterek borçlu müteselsil kefil» tarafından verilen ipoteğin asıl kredi borçlusunun borcunu «teminat» altına aldığını, kefillerin borcu için verilmiş bir ipoteğin bulunmadığını ileri sürmüştür.

Bu durumda «ipotek» resmi senedi getirtilmek suretiyle «müteselsil kefiller» tarafından yüklenilen edimlerin «teminatı» olmak üzere alacaklı taraf lehine ipotek tesis edilip edilmediği üzerinde durularak sonuca gidilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ve hatalı değerlendirme ile talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

Mahkemece, borçluların taşınmazları üzerine «ipotek» konulduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verilmişse de, alacaklı vekili «müşterek borçlu müteselsil kefil» tarafından verilen ipoteğin asıl kredi borçlusunun borcunu «teminat» altına aldığını, kefillerin borcu için verilmiş bir ipoteğin bulunmadığını ileri sürmüştür.

Buna ve İİK'nın 45. maddesine göre, asıl alacağın borçlusu tarafından alacağı temin etmek üzere «rehin» verilmiş olması halinde bu alacağa ilişkin olarak rehne başvurulmadan, «ihtiyati haciz» kararı verilmesi mümkün olmamakla birlikte TBK'nın 586. (Mülga BK'nın 487. maddesi) maddesi uyarınca, «müşterek borçlu müteselsil kefiller» yönünden kefil oldukları miktar için ayrıca «kefaletin» rehinle «teminatı» söz konusu değilse bu kişiler hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkün olup, somut olayda dosya içinde aleyhine ihtiyati haciz istenen müteselsil kefillerin …

Bu durumda «ipotek» resmi senedi getirtilmek suretiyle «müteselsil kefiller» tarafından yüklenilen edimlerin «teminatı» olmak üzere alacaklı taraf lehine ipotek tesis edilip edilmediği üzerinde durularak sonuca gidilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ve hatalı değerlendirme ile talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

Şti. arasında akdedilen 30/12/2009, 25/10/2011, 11/09/2012 ve 09/01/2013 tarihli «genel kredi sözleşmeleri» uyarınca asıl borçluya kredi kullandırıldığı, aleyhine «ihtiyati haciz» kararı verilmesi istenilen ... ve ..'nun ise kredi sözleşmesini «müteselsil kefil» sıfatıyla imzaladıkları, kredi borcunun ödenmemesi nedeniyle hesabın kat edildiği ve asıl borçlu ile birlikte müteselsil kefillere Ödemiş 3.

Asıl borçlunun taşınmazları üzerinde tesis edilen «ipoteklerin» müteselsil kefillerin borcunun da «teminatı» olması halinde TBK'nin 586/2. ve İİK'nın 45. maddeleri uyarınca «müteselsil kefiller» hakkında «ihtiyati haciz» kararı verilemez.

Mahkemece bu yönler üzerinde durulmadan «müteselsil kefiller» yönünden alacağın «ipotek» ve «taşınır rehni» ile güvence altına altına alınan kısmına ilişkin «ihtiyati haciz» isteminin reddine karar verilmesi doğru olmamış, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle, hükmün ihtiyati haciz talep eden yararına kısmen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Mahkemece iddia ve dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, İİK'nın ihtiyati haczin şartlarını düzenleyen «257». maddesinin rehinle temin edilmemiş ve «vadesi» gelmiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta, taşınır, taşınmaz mallarını ile alacakları ve diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir hükmü karşısında alacaklının alacağını «ipotek» ile temin ettiği gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.

Bu itibarla, «ihtiyati haciz» talep edenin, «kredi sözleşmesinde» müşterek borçlu ve «müteselsil kefil» sıfatı «taşıyan» karşı taraflar aleyhine, TBK'nın 586. maddesine dayanarak ihtiyati haciz talebinde bulunmasına engel bir durum bulunmadığı nazara alınmaksızın yanılgılı değerlendirme ve yazılı gerekçe ile talebin reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Talep, «genel kredi sözleşmesine» dayalı «ihtiyati haciz» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile istemin reddine karar verilmiştir.

Bu itibarla, «ihtiyati haciz» talep edenin, «kredi sözleşmesinde» müşterek borçlu ve «müteselsil kefil» sıfatı «taşıyan» karşı taraflar aleyhine, TBK'nın 586. maddesine dayanarak ihtiyati haciz talebinde bulunmasına engel bir durum bulunmadığı nazara alınmaksızın yanılgılı değerlendirme ve yazılı gerekçe ile talebin reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.