Tüzel kişilik perdesinin kaldırılması / yetersiz sermaye
Esastan · emsal yerleşik 31 karar
Dal: Kurucuların, yöneticilerin ve denetçilerin sorumluluğu → Komşu rejimlerle sınır
Dayanak:
etiket → madde metni · ⚖ → bu dayanağın geçtiği kararlar
TMK 2⚖TMK 50/3⚖TTK 553⚖
Bir mesele, içtihadın tek bir hukuki soru etrafında toplanmış görünümüdür; aşağıdaki katmanlar Yargıtay 11. HD, İst. BAM 12. HD, İst. BAM 13. HD, İst. BAM 14. HD, İst. BAM 15. HD, İst. BAM 43. HD, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Yargıtay 19. HD ile Yargıtay 12. HD'nin bu soruya nasıl yaklaştığını gösterir. Hiçbiri hukuki görüş değildir — kesin değerlendirme için kararların tam metnine bakın.
Bu sayfa nasıl okunur? — terimler ve önemli uyarı
- Esastan · emsal / Yan · kapı
- Esastan: mahkeme işin esasına girip kural koyar → emsal değeri taşır. Yan / kapı: dava esasa girilmeden usulden (görev, süre, hukuki yarar, dava şartı) sonuçlanır → esas emsali değildir.
- Yerleşik (kanonik) / aday
- Yerleşik: yeterli karar sayısı + editör onayından geçmiş, oturmuş mesele (üretici terimiyle “kanonik”). Aday: az karar ya da onay bekliyor — sayıları ihtiyatla okuyun.
- Eğilim (kabul / ret)
- İptal isteminin yıllara göre kabul (dava/istem kabul edildi) / ret (reddedildi) dağılımı. Dikkat: bu sayı davanın sonucunu sayar. Bir ret, işin esasından (iddia yerinde bulunmadı) gelebileceği gibi usulden de (ör. muhalefet şerhi eksikliği, süre aşımı, dava şartı) gelebilir. Sayı tek başına “kural şu yönde yerleşti” anlamına gelmez; yön için ilgili kararın gerekçesine bakın.
- Doktriner çelişki
- Dairenin aynı hukuki soruda birbiriyle bağdaşmayan ilkeler benimseyip benimsemediği — yani farklı davalarda farklı SONUÇ değil, KURALIN kendisinde tutarsızlık. “Yok — yerleşik görüş”, farklı sonuçların olgu koşullarından kaynaklandığını, kuralın tartışmasız olduğunu belirtir — farklı sonuç, tek başına çelişki değildir.
- İçtihat zinciri
- Meseleye bağlı kararlar; yön (iptal / ret) ve künyeyle. Her künye o kararın tam metnine gider.
Yapısal analiz
Alacaklının, şirketin borcundan ortak veya yöneticileri ŞAHSEN sorumlu tutma talebi; dayanak TTK 553 değil, dürüstlük kuralı (TMK 2) ve TMK 50/3'tür. Tüzel kişilik perdesi ancak tüzel kişiliğin kötüye kullanıldığı, malvarlığı ayrılığının fiilen ortadan kalktığı ya da şirketin baştan yetersiz sermaye ile kurulduğu istisnai hâllerde kaldırılır. TTK 553 sorumluluğundan AYRI bir hukuki nedendir; ikisi aynı davada birlikte ileri sürülebilir.
Ölçütler
- Tüzel kişiliğin kötüye kullanıldığı somut olgularla ortaya konmuş mu
- Malvarlığı ayrılığı fiilen korunuyor mu (özel-şirket malvarlığı karışması)
- Talep TTK 553 sorumluluğundan bağımsız bir hukuki nedene mi dayanıyor
Kaynak: üretici kanonik graf (meseleler.json). Hukuki görüş değildir; kesin değerlendirme için kararların tam metnine bakın.
Tanım
Alacaklının, şirketin borcundan ortak veya yöneticileri ŞAHSEN sorumlu tutma talebi; dayanak değil, dürüstlük kuralı (TMK 2) ve TMK 50/3'tür. Tüzel kişilik perdesi ancak tüzel kişiliğin kötüye kullanıldığı, malvarlığı ayrılığının fiilen ortadan kalktığı ya da şirketin baştan yetersiz sermaye ile kurulduğu istisnai hâllerde kaldırılır. sorumluluğundan AYRI bir hukuki nedendir; ikisi aynı davada birlikte ileri sürülebilir.
Değerlendirme ölçütü
- Tüzel kişiliğin kötüye kullanıldığı somut olgularla ortaya konmuş mu
- Malvarlığı ayrılığı fiilen korunuyor mu (özel-şirket malvarlığı karışması)
- Talep sorumluluğundan bağımsız bir hukuki nedene mi dayanıyor
Eğilim
4 kabul · 1 ret (esas).
| Yıl | Kabul | Ret |
|---|---|---|
| 2021 | 1 | 0 |
| 2022 | 1 | 0 |
| 2023 | 0 | 1 |
| 2024 | 1 | 0 |
| 2025 | 1 | 0 |
Temyiz katmanı — Yargıtay 11. HD (çok-korpus)
26 temyiz kararı · 7 onama (kesinleşme) · 4 sorumluluk kabul / kapıdan geçti · 9 sorumluluk ret / kapıda durdu · 10 araştırma istendi · 3 yön okunamadı. Aynı mesele, temyiz mercii görünümü: BAM zinciri esas (haklılık) denetimini, Yargıtay katmanı kesinleşmeyi + ülke-geneli eğilimi taşır. Kaynak: Yargitay11 (bağ dosyasında kaynak=Yargitay11).
Doktriner çelişki (SONUÇ için): yok — sonuç farkı olgu koşullarından; gerekçe öncüllerinde tartışma olabilir (bkz. tanım).
İçtihat zinciri
Kabul yönünde — 4 karar:
- E.2021/2247 K.2024/1023 (2024-07-02) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Organik bağ ve tüzel kişilik perdesinin aralanması ile navlun alacağı davası
- E.2019/2126 K.2022/538 (2022-04-07) — Yönetici sorumluluğu ve tüzel kişilik perdesinin aralanmasıyla alacaklının doğrudan zarar talebi
- E.2019/1291 K.2021/1741 (2021-11-25) — Tüzel kişilik perdesinin aralanması: ortağın şirket borcundan sorumluluğu
- E.2022/1400 K.2025/822 (2025-05-22) — Navlun alacağından rücu tazminatında organik bağ ve tüzel kişilik perdesinin aralanması
Ret yönünde — 1 karar:
- E.2021/654 K.2023/1546 (2023-10-12) — Tüzel kişilik perdesinin aralanması talebinin ispatlanamaması nedeniyle reddi
MOTOR (mesele_motor.py) üretti; rol=MERITS (istinaf-sonucundan değil, gerekçeden). Yargıtay katmanı ham metinden CC triyajıyla etiketlendi (enum-kilitli, rol mesele TİPİNE göre: esas meselede sorumluluk kabul/ret, kapı meselesinde geçti/geçemedi); İst BAM katmanı aynı taksonomiyle etiketlendi.
Kaynak: https://6102ttk.com/mesele/sor_perde_kaldirma · KMK mesele katmanı · eğilim yalnız esastan sonuçlarla; kapı/yan ayrı okunur.