Menfi tespit

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/3025 E. 2021/2800 K.

Ortak:ihdas nedeni · talil · borçlu olunmadığının tespiti · bedelsizlik · bono · kötüniyet

İncelediğiniz kararda

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince, «lehdarı» davalı, «keşidecisi» davacı, tanzim tarihi 15.04.2015 olan senette bedelin "malen" alındığı ibaresinin bulunmasına karşın, davalının savunmasında davacıya senet düzenlenmeden önce 500 Cumhuriyet altını verdiğini belirterek senedin «ihdas nedenini» «talil» ederek ispat yükünü üzerine aldığı, bu halde davacıya «bono» karşılığı 500 altın verdiğini ispatla yükümlü olduğu, ancak iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının Karşıyaka 2.İcra Müdürlüğünün 2017/1836 esas sayılı icra takibine konu edilen davalı lehine düzenlenmiş 15.04.2015 tanzim ve 15.06.2015 «vade» tarihli 350.000,00 TL bedelli bonodan dolayı davalı ...'a borçlu olmadığının tespitine, davalının icra takibini «kötüniyetli» olarak yaptığı hususu ispatlanamadığından davacı tarafın «kötü niyet tazminatı» isteminin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.

Değerlendirme Uyuşmazlık, «malen kaydı» bulunan «bono» nedeni yapılan takipten «borçlu olunmadığının tespiti» istemine ilişkin açılan davada, davalının davacıya bono düzenlenmeden önce altın verdiğini belirtmesinin senedin düzenlenme nedeninin «talili» olup olmadığı ve «ispat yükünün» kimin üzerinde olduğu noktasında toplanmaktadır.

… temin edeceği borç karşılığında senet vermeye hazır olduğu söylemesi üzerine, davacının cebinde bulunan senedin davalı tarafından habersizce alınarak tanzim tarihi, «vade tarihi» ve bedelinin davalı tarafından gerçek olmayan şekilde doldurulduğunu ve senedin «bedelsiz» olduğunu iddia etmiş, davalı ise savunmasında davacının yaptıracağı binadan daire almak için 500 Cumhuriyet altını davacıya «teslim» ettiği ancak bina inşaatı yapılmadığından davacıdan altınlarını geri istemesi üzerine, tarafların bir araya gelerek verdiği altınların o günkü karşılığı hesapnarak dava konusu «bononun» davacı tarafından düzenlendiği, bono üzerine «malen kaydının» da davacı tarafından yazıldığı ve imzalanarak kendisine teslim edildiğini belirtmiştir.

Benzer bu kararda

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda, takibe konu malen kayıtlı «bononun» tarafların iddia ve cevaplarıyla «ihdas nedenini» «talil» etmediği, bu durumda davacı tarafın bononun «teminat» amacıyla verildiğini ve «bedelsiz» kaldığını yazılı delillerle kanıtlaması gerektiği, bununla birlikte davacı şirket «temsilcisinin» icrai «haciz» sırasında borcu kabul ettiği, davalının da takibe konu edilen 70.000.-TL dışında borcunun kalmadığını kabul ettiği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile davacının 270.000.-TL bedelli bonodan dolayı davalıya 200.000.- TL «borçlu olunmadığının tespitine» karar verilmiştir.

Bölge adliye mahkemesince, takibe konu «bononun» malen kayıtlı olarak düzenlendiği dikkate alındığında davacı tarafın bononun «teminat» amacıyla verildiğini ve «bedelsiz» kaldığını yazılı delillerle kanıtlaması gerektiği ancak davacı tarafın buna ilişkin dosyaya yazılı bir delil sunmadığı, davacı şirket yetkilisi olduğu söylenen ...'nın yapılan «haciz» sırasında borcu kabul ettiği, bu kişinin şirket yetkilisi olduğu konusunda da duruşmada davacı vekilinin beyanda bulunduğunun dosya kapsamından anlaşıldığı, davalı vekilinin 06.07.2017 tarihli duruşmada takibe konulan miktar dışında alacaklarının kalmadığını beyan etmesi, davacının davayı açmakta «kötüniyetli» olduğu konusunda dosyada delil olmaması ve «yargılama giderlerinin» kabul edilen miktar üzerinden hesaplandığı, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, «kamu düzenine aykırılık» hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan «deliller değerlendirilip» yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olması gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir …

2- Dava, senet tutarı olan 270.000.-TL üzerinden «borçlu olunmadığının tespitine» ilişkindir.

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:delil değerlendirmesi · kamu düzenine aykırılık · kamu düzeni · yargılama gideri · haciz · harç · teminat · temsil

Benzer bu kararda

Bölge adliye mahkemesince, takibe konu «bononun» malen kayıtlı olarak düzenlendiği dikkate alındığında davacı tarafın bononun «teminat» amacıyla verildiğini ve «bedelsiz» kaldığını yazılı delillerle kanıtlaması gerektiği ancak davacı tarafın buna ilişkin dosyaya yazılı bir delil sunmadığı, davacı şirket yetkilisi olduğu söylenen ...'nın yapılan «haciz» sırasında borcu kabul ettiği, bu kişinin şirket yetkilisi olduğu konusunda da duruşmada davacı vekilinin beyanda bulunduğunun dosya kapsamından anlaşıldığı, davalı vekilinin 06.07.2017 tarihli duruşmada takibe konulan miktar dışında alacaklarının kalmadığını beyan etmesi, davacının davayı açmakta «kötüniyetli» olduğu konusunda dosyada delil olmaması ve «yargılama giderlerinin» kabul edilen miktar üzerinden hesaplandığı, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, «kamu düzenine aykırılık» hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan «deliller değerlendirilip» yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olması gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir …

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda, takibe konu malen kayıtlı «bononun» tarafların iddia ve cevaplarıyla «ihdas nedenini» «talil» etmediği, bu durumda davacı tarafın bononun «teminat» amacıyla verildiğini ve «bedelsiz» kaldığını yazılı delillerle kanıtlaması gerektiği, bununla birlikte davacı şirket «temsilcisinin» icrai «haciz» sırasında borcu kabul ettiği, davalının da takibe konu edilen 70.000.-TL dışında borcunun kalmadığını kabul ettiği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile davacının 270.000.-TL bedelli bonodan dolayı davalıya 200.000.- TL «borçlu olunmadığının tespitine» karar verilmiştir.

Yapılan yargılama esnasında davacı yalnızca 200.000.-TL tutar üzerinden dava açmakta haklı olduğuna göre mahkemece bu tutar üzerinden hesaplanacak nispi harçtan davalının sorumlu tutulması gerekirken dava değerinin tamamı üzerinden «harç» hesabı yapılması doğru olmamış hükmün bozulması gerekmiştir.

Menfi tespit | Kötüniyet tazminatı

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/2978 E. 2021/2837 K.

Ortak:ihdas nedeni · malen kaydı · talil · borçlu olunmadığının tespiti · kötü niyet tazminatı · ispat yükü · bono · kötü niyet

İncelediğiniz kararda

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince, «lehdarı» davalı, «keşidecisi» davacı, tanzim tarihi 15.04.2015 olan senette bedelin "malen" alındığı ibaresinin bulunmasına karşın, davalının savunmasında davacıya senet düzenlenmeden önce 500 Cumhuriyet altını verdiğini belirterek senedin «ihdas nedenini» «talil» ederek ispat yükünü üzerine aldığı, bu halde davacıya «bono» karşılığı 500 altın verdiğini ispatla yükümlü olduğu, ancak iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının Karşıyaka 2.İcra Müdürlüğünün 2017/1836 esas sayılı icra takibine konu edilen davalı lehine düzenlenmiş 15.04.2015 tanzim ve 15.06.2015 «vade» tarihli 350.000,00 TL bedelli bonodan dolayı davalı ...'a borçlu olmadığının tespitine, davalının icra takibini «kötüniyetli» olarak yaptığı hususu ispatlanamadığından davacı tarafın «kötü niyet tazminatı» isteminin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.

Değerlendirme Uyuşmazlık, «malen kaydı» bulunan «bono» nedeni yapılan takipten «borçlu olunmadığının tespiti» istemine ilişkin açılan davada, davalının davacıya bono düzenlenmeden önce altın verdiğini belirtmesinin senedin düzenlenme nedeninin «talili» olup olmadığı ve «ispat yükünün» kimin üzerinde olduğu noktasında toplanmaktadır.

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının, üzerinde bulunan boş bir bonoyu haksız olarak ele geçirmek suretiyle rakam kısımlarını doldurarak Karşıyaka 2.İcra Müdürlüğünün 2017/1836 esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhinde icra takibine giriştiğini, yapılan takibin haksız olduğunu ileri sürerek icra takibine konu «bono» nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve %20 «kötü niyet tazminatının» tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Benzer bu kararda

… rece Mahkemesince, yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı şirkete karşı başlatılan icra takibinin konusunu oluşturan ve “«bono»” şeklinde düzenlenmiş olan belgenin boşa imzalı olarak düzenlendiği ve üzerinin hukuka aykırı olarak doldurulduğu, söz konusu belgenin taraflar arasında yapılan şirketin «pay devrine» ilişkin anlaşma ile hukuken illiyet bağından yoksun olduğu, taraflar arasında “«malen” kaydını» gerektirecek bir ticari ilişkinin bulunmadığı, davalının şirket hisselerinin devrine yönelik noter sözleşmesinde devir bedelinin harçların düşük ödenmesi için 50.000,00 TL olarak gösterildiğini beyan ettiği, kendi danışıklı/«muvazaalı» işlemine dayanamayacağı ve davalının belgenin verildiği tarihte davacı şirketi «temsile» yetkili olduğu bu nedenle de şirket kaşesinin basılı olduğu bir belgeyi almasında «hukuki yararının» bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile %20 «kötü niyet tazminatına» karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre, davacının «sahtecilik» iddiasına yönelik yaptığı «şikayet» üzerine başlatılan soruşturmada bu dava sonucunun bekletildiğinin bildirildiği, dava konusu senette ''bedeli malen alınmıştır'' «kaydına» rağmen alacaklı davalı, davacı şirketçe bedelin mal olarak verilmediğini, davalının davacı şirketteki hisselerini davacı şirket ortaklarından ...'a 550.000,00 TL bedel karşılığında satması, devir bedelinin ödenmemesi ve ...'ın mal varlığı bulunmaması nedeniyle, davalının hisse devrinden kaynaklanan alacağının davacı şirketçe ödenmesine yönelik senedin düzenlendiğini iddia etttiği, bu durumda takibin dayanağını teşkil eden dolayısıyla da alacaklının alacağını ispat aracı durumundaki «bonoda» bulunan «malen kaydının» doğru olmadığı yönündeki borçlu iddiası alacaklı davalı tarafça kabul edildiği, temeldeki hukuki ilişki yönünden bonodaki bu ispat kaydı bizzat alacaklı tarafından değişikliğe uğratıldığı, böylece «ispat külfetinin» davalı üzerine geçtiği, alacağın varlığı ve dayandığı «temel ilişkinin» senettekinden farklı olduğunu iddia eden davalı, kendi dayandığı ve senet metninden anlaşılamayan, davalının davacı şirketteki hisselerini diğer şirket ortağına 550.000,00 TL bedelle satmasından kaynaklı alacağının, davacı şirketçe ödenmesine yönelik senedin düzenlendiği iddialarını ispatla yükümlü olduğu, dosya kapsamında davalının üzerine aldığı ispat külfetini yerine getirmeye yönelik yazılı bir delil «ibraz» etmediği gözetildiğinde davanın bu nedenle kabulü gerekirken ilk derece mahkemesince yerinde olmayan gerekçe ile kabul kararı verildiğinden davalı vekilinin istinaf isteğinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın açıklanan gerekçe ile kabulüne, davalının kötü niyetli olduğu ispat edilmediğinden «kötü niyet tazminatı» isteğinin reddine karar verilmiştir.

Somut olayda davaya konu «bonoda» «ihdas nedeni» olarak «malen kaydı» bulunmakta olup davalı da «hisse senedi» devri karşılığında senet alındığını beyan etmiştir.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

Farklı:senede karşı senetle ispat · senetle ispat kuralı · senetle ispat · temel ilişki · pay devri · ispat külfeti · sahtecilik · muvazaa

Benzer bu kararda

Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre, davacının «sahtecilik» iddiasına yönelik yaptığı «şikayet» üzerine başlatılan soruşturmada bu dava sonucunun bekletildiğinin bildirildiği, dava konusu senette ''bedeli malen alınmıştır'' «kaydına» rağmen alacaklı davalı, davacı şirketçe bedelin mal olarak verilmediğini, davalının davacı şirketteki hisselerini davacı şirket ortaklarından ...'a 550.000,00 TL bedel karşılığında satması, devir bedelinin ödenmemesi ve ...'ın mal varlığı bulunmaması nedeniyle, davalının hisse devrinden kaynaklanan alacağının davacı şirketçe ödenmesine yönelik senedin düzenlendiğini iddia etttiği, bu durumda takibin dayanağını teşkil eden dolayısıyla da alacaklının alacağını ispat aracı durumundaki «bonoda» bulunan «malen kaydının» doğru olmadığı yönündeki borçlu iddiası alacaklı davalı tarafça kabul edildiği, temeldeki hukuki ilişki yönünden bonodaki bu ispat kaydı bizzat alacaklı tarafından değişikliğe uğratıldığı, böylece «ispat külfetinin» davalı üzerine geçtiği, alacağın varlığı ve dayandığı «temel ilişkinin» senettekinden farklı olduğunu iddia eden davalı, kendi dayandığı ve senet metninden anlaşılamayan, davalının davacı şirketteki hisselerini diğer şirket ortağına 550.000,00 TL bedelle satmasından kaynaklı alacağının, davacı şirketçe ödenmesine yönelik senedin düzenlendiği iddialarını ispatla yükümlü olduğu, dosya kapsamında davalının üzerine aldığı ispat külfetini yerine getirmeye yönelik yazılı bir delil «ibraz» etmediği gözetildiğinde davanın bu nedenle kabulü gerekirken ilk derece mahkemesince yerinde olmayan gerekçe ile kabul kararı verildiğinden davalı vekilinin istinaf isteğinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın açıklanan gerekçe ile kabulüne, davalının kötü niyetli olduğu ispat edilmediğinden «kötü niyet tazminatı» isteğinin reddine karar verilmiştir.

Menfi tespit davalarında kural olarak «ispat yükü» alacaklıya ait ise de alacak ilişkisi kambiyo senedinden kaynaklanıyorsa «senede karşı senetle ispat kuralı» gereği tekrar borçlu tarafa geçmektedir.

… rece Mahkemesince, yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı şirkete karşı başlatılan icra takibinin konusunu oluşturan ve “«bono»” şeklinde düzenlenmiş olan belgenin boşa imzalı olarak düzenlendiği ve üzerinin hukuka aykırı olarak doldurulduğu, söz konusu belgenin taraflar arasında yapılan şirketin «pay devrine» ilişkin anlaşma ile hukuken illiyet bağından yoksun olduğu, taraflar arasında “«malen” kaydını» gerektirecek bir ticari ilişkinin bulunmadığı, davalının şirket hisselerinin devrine yönelik noter sözleşmesinde devir bedelinin harçların düşük ödenmesi için 50.000,00 TL olarak gösterildiğini beyan ettiği, kendi danışıklı/«muvazaalı» işlemine dayanamayacağı ve davalının belgenin verildiği tarihte davacı şirketi «temsile» yetkili olduğu bu nedenle de şirket kaşesinin basılı olduğu bir belgeyi almasında «hukuki yararının» bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile %20 «kötü niyet tazminatına» karar verilmiştir.

Şirket hissesi nakit alımı olarak değerlendirilemeyeceğinden davalının beyanında Bölge Adliye Mahkemesi kararında kabul edildiği gibi «talil» bulunmadığından «ispat külfetinin» yer değiştirmesine yol açmayacağı gözetilerek uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Menfi tespit

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2008/11959 E. 2010/2791 K.

Ortak:malen kaydı · talil · ispat yükü · keşideci · bono · kötüniyet · cy/cy kaydı · teslim · Menfi tespit

İncelediğiniz kararda

Değerlendirme Uyuşmazlık, «malen kaydı» bulunan «bono» nedeni yapılan takipten «borçlu olunmadığının tespiti» istemine ilişkin açılan davada, davalının davacıya bono düzenlenmeden önce altın verdiğini belirtmesinin senedin düzenlenme nedeninin «talili» olup olmadığı ve «ispat yükünün» kimin üzerinde olduğu noktasında toplanmaktadır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince, «lehdarı» davalı, «keşidecisi» davacı, tanzim tarihi 15.04.2015 olan senette bedelin "malen" alındığı ibaresinin bulunmasına karşın, davalının savunmasında davacıya senet düzenlenmeden önce 500 Cumhuriyet altını verdiğini belirterek senedin «ihdas nedenini» «talil» ederek ispat yükünü üzerine aldığı, bu halde davacıya «bono» karşılığı 500 altın verdiğini ispatla yükümlü olduğu, ancak iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının Karşıyaka 2.İcra Müdürlüğünün 2017/1836 esas sayılı icra takibine konu edilen davalı lehine düzenlenmiş 15.04.2015 tanzim ve 15.06.2015 «vade» tarihli 350.000,00 TL bedelli bonodan dolayı davalı ...'a borçlu olmadığının tespitine, davalının icra takibini «kötüniyetli» olarak yaptığı hususu ispatlanamadığından davacı tarafın «kötü niyet tazminatı» isteminin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.

… temin edeceği borç karşılığında senet vermeye hazır olduğu söylemesi üzerine, davacının cebinde bulunan senedin davalı tarafından habersizce alınarak tanzim tarihi, «vade tarihi» ve bedelinin davalı tarafından gerçek olmayan şekilde doldurulduğunu ve senedin «bedelsiz» olduğunu iddia etmiş, davalı ise savunmasında davacının yaptıracağı binadan daire almak için 500 Cumhuriyet altını davacıya «teslim» ettiği ancak bina inşaatı yapılmadığından davacıdan altınlarını geri istemesi üzerine, tarafların bir araya gelerek verdiği altınların o günkü karşılığı hesapnarak dava konusu «bononun» davacı tarafından düzenlendiği, bono üzerine «malen kaydının» da davacı tarafından yazıldığı ve imzalanarak kendisine teslim edildiğini belirtmiştir.

Benzer bu kararda

Uyuşmazlığa konu «bononun» «lehtarının» davalı, «keşidecisinin» ise davacı bulunduğu, diğer unsurlarının tam olduğu ve "«malen kaydı»" içerdiği hususları tartışmasızdır.

Bu durumda, borçlu olmadığını iddia eden «keşidecinin», keşide edilen «bono» karşılığında kendisine mal «teslim» edilmediğini ve dolayısıyla bu senetten dolayı borcunun bulunmadığını kanıtlaması zorunludur.

Dava konusu «bono» da "«malen" kaydını» içermektedir.

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:senedin talili · illetten mücerretlik · isticvap · mücerretlik · teminat senedi · karine · kötüniyet tazminatı · lehtar

Gerekçe

Benzer Kararlar

Karar metni

HÜKÜM

KARAR

I. DAVA

II. CEVAP

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

VI. SONUÇ