Menfi tespit

Mahkemece taraflar arasında bu konuda bir uyuşmazlık bulunduğu kanısına varılması halinde, bu hususun davacı yanın aslını «ibraz» ettiği «ortaklık sözleşmesi» üzerinden ve gerektiği takdirde yabancı adli makamlardan yardım istenmek suretiyle sorulup saptanması, bu husustaki uyuşmazlığın öncelikle bu yöntemle izalesi gerekirken bu konuda sözü edilen biçimde «ara» kararı verilmiş olması doğru olmamıştır.

BK'nın 60. maddesi uyarınca «zamanaşımı def»'inde bulunduğu, olayda «haksız fiil» tarihlerine göre anılan maddede öngörülen 1 yıllık ve 10 yıllık zamanaşımı sürelerinin dolduğu gibi, «ceza zamanaşımı» süresinin de ıslahla artırılan miktar bakımından gerçekleştiği gerekçesiyle bu husutaki istemin de zamanaşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, paraların aktarıldığı tarih, dava tarihi ve «ıslah» tarihi göz önüne alındığında Borçlar Kanunu'nun 60. maddesinde belirtilen 1 yıllık ve 10 yıllık «zamanaşımı» sürelerinin ıslah edilen «bölüm» için dolduğu, bu nedenle davalı tarafın ıslah edilen bölüme ilişkin zamanaşımı itirazının yerinde olduğu, davacı verilen süre ve «kesin» sürelere rağmen «bilirkişi ücretini» yatırmadığından «bilirkişi incelemesi» yaptırılamadığı, davacının yurt dışındaki şirketten alacaklı olup olmadığı, yabancı şirketler ile davalı şirketin ilişkisi, yabancı şirketten davalı şirkete para aktarılıp aktarılamadığı, yabancı şirketin davalı şirkete bağımlı olup olmadığı, davacının sessiz ortak olup olmadığı, «ortaklık ilişkisi» ve davalıların varsa davacı alacağından sorumlu olup olmadıkları hususlarının davalı şirketin «ticari defter» ve belgeleri ile dosya üzerinde TTK ve HMK hükümleri gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılarak açığa kavuşacağı, bilirkişi incelemesi yapılmadan davacının talebi …

Mahkemece taraflar arasında bu konuda bir uyuşmazlık bulunduğu kanısına varılması halinde, bu hususun davacı yanın aslını «ibraz» ettiği «ortaklık sözleşmesi» üzerinden ve gerektiği takdirde yabancı adli makamlardan yardım istenmek suretiyle sorulup saptanması, bu husustaki uyuşmazlığın öncelikle bu yöntemle izalesi gerekirken bu konuda sözü edilen biçimde «ara» kararı verilmiş olması doğru olmamıştır.

Mahkemece uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı ve davalı tarafın 818 sayılı BK'nın 60. maddesi uyarınca «zamanaşımı def»'inde bulunduğu, olayda «haksız fiil» tarihlerine göre anılan maddede öngörülen 1 yıllık ve 10 yıllık zamanaşımı sürelerinin dolduğu gibi, «ceza zamanaşımı» süresinin de ıslahla artırılan miktar bakımından gerçekleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu paranın davalı şirkete aktarıldığı «son» gün 31.12.2000 olarak kabul edildiğinde «ıslah» tarihi olan 11.04.2012 tarihinde ıslahla arttırılan kısım için «zamanaşımı» süresinin dolduğu, davacı taraf verilen süre ve «kesin» sürelere rağmen «bilirkişi ücretini» yatırmadığından «bilirkişi incelemesi» yaptırılamadığı, davacının yurt dışındaki şirketten alacaklı olup olmadığı, yabancı şirketler ile davalı şirketin ilişkisi, yabancı şirketten davalı şirkete para aktarılıp aktarılamadığı, yabancı şirketin davalı şirkete bağımlı olup olmadığı, davacının sessiz ortak olup olmadığı, «ortaklık ilişkisi» ve davalıların varsa davacı alacağından sorumlu olup olmadıkları hususlarının davalı şirketin «ticari defter» ve belgeleri ile dosya üzerinde TTK. ve HMK hükümleri gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılarak açığa kavuşacağı, bilirkişi incelemesi yapılmadan davacının taleb …

BK'nın 60. maddesi uyarınca «zamanaşımı def»'inde bulunduğu, olayda «haksız fiil» tarihlerine göre anılan maddede öngörülen 1 yıllık ve 10 yıllık zamanaşımı sürelerinin dolduğu gibi, «ceza zamanaşımı» süresinin de ıslahla artırılan miktar bakımından gerçekleştiği gerekçesiyle bu husutaki istemin de zamanaşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

Ancak, davada gerçekten de «zamanaşımı» sürelerinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin incelenmesinden önce, davacı tarafın iddialarının ileri sürülüş şekli bakımından üzerinde durulması gereken öncelikli husus, davada «zamanaşımı def»'inin ileri sürülmesinin «dürüstlük kurallarına» aykırı olup olmadığı hususudur.

Davadaki «zamanaşımı def»'inin ileri sürülmesinin «dürüstlük kuralına» aykırı bulunup bulunmadığının değerlendirilmesinde bu olguların göz önünde bulundurulması gerekeceği tabiidir.

Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davalı taraf davada bir yandan davacının «organik bağ» içinde olduğu ve davalı ...'ün yöneticisi ve tek ortağı bulunduğu şirketin ortağı olduğunu ve hakkın o şirkete karşı kullanılması gerektiğini savunurken, diğer yandan; imzaladığı sözleşmeyle 60 aylık sürede bir hak ileri sürmesinin mümkün bulunmadığına inandırılıp, güven telkin edilen ve yurt dışında yatırdığı parasını alamayacağının anlaşılması üzerine işbu davayı açtığı ileri sürülen davacıya karşı paranın yatırılış tarihine göre «zamanaşımı» süresinin dolduğunu belirterek «zamanaşımı def»'inin ileri sürülmesinin «dürüstlük kuralı» ile bağdaşır bir tutum olmadığının kabulü gerekir.

BK'nun 60. maddesi uyarınca «zamanaşımı def»'inde bulunduğu, olayda paranın yatırılış tarihine göre anılan maddede öngörülen 1 yıllık ve 10 yıllık zamanaşımı sürelerinin dolduğu gibi, «ceza zamanaşımı» süresinin de gerek kısmi davada talep edilen ve gerekse de ıslahla artırılan miktar bakımından gerçekleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, davada gerçekten de «zamanaşımı» sürelerinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin incelenmesinden önce, davacı tarafın iddialarının ileri sürülüş şekli bakımından üzerinde durulması gereken öncelikli husus, davada «zamanaşımı def»'inin ileri sürülmesinin «dürüstlük kurallarına» aykırı olup olmadığı hususudur.

Bilimsel ve yargısal içtihatlarda davacının dava açmaması için oyalanması durumu «dürüstlük kuralına aykırılık» olarak kabul edilmektedir (age,s.

Mahkemece taraflar arasında bu konuda bir uyuşmazlık bulunduğu kanısına varılması halinde, bu hususun davacı yanın aslını «ibraz» ettiği «ortaklık sözleşmesi» üzerinden ve gerektiği takdirde yabancı adli makamlardan yardım istenmek suretiyle sorulup saptanması, bu husustaki uyuşmazlığın öncelikle bu yöntemle izalesi gerekirken bu konuda sözü edilen biçimde «ara» kararı verilmiş olması doğru olmamıştır.

Yine, henüz kesinleşmemiş olmakla birlikte, davalı gerçek kişi hakkında «dolandırıcılık» suçundan açılan ceza davasında da aynı yönde saptamalar yapıldığı ortadadır.

Bilimsel ve yargısal içtihatlarda davacının dava açmaması için oyalanması durumu «dürüstlük kuralına aykırılık» olarak kabul edilmektedir. (age,s.

Yukanda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davalı taraf davada bir yandan, davacının «organik bağ» içinde olduğu ve davalı ...'ün yöneticisi ve tek ortağı bulunduğu şirketin ortağı olduğunu ve hakkın o şirkete karşı kullanılması gerektiğini savunurken, diğer yandan; imzaladığı sözleşmeyle 60 aylık sürede bir hak ileri sürmesinin mümkün bulunmadığına inandırılıp, güven telkin edilen ve yurt dışında yatırdığı parasını alamayacağının anlaşılması üzerine işbu davayı açtığı ileri sürülen davacıya karşı paranın yatınlış tarihine göre «zamanaşımı» süresinin dolduğunu belirterek «zamanaşımı definin» ileri sürülmesinin «dürüstlük kuralı» ile bağdaşır bir tutum olmadığının kabulü gerekir.

Mahkemece, davalı ... hakkında Bakırköy 8.Ağır Ceza Mahkemesi'nde açılan nitelikli «dolandırıcılık» suçuna ilişkin yargılama sonucunda mahkemece verilen 16.11.2006 tarih ve 2002/614 esas ve 2006/359 karar sayılı kararı ile davalı ...'ün zincirleme olarak nitelikli dolandırıcılık suçundan dolayı mahkumiyetine karar verildiği, bu kararın Yargıtay 11.

Her ne kadar davacı taraf davalıların sorumluluğu bakımından «haksız fiil» iddiası dışında başka hukuki «sebebler» de ileri sürmüş ise de; aşağıda ayrıntılı olarak izah edileceği üzere davacı taraf yurt dışınada kurulu bulunan Jetpa AG'ye para yatırdığım ve bu paraların Türkiye'de davalılara aktarıldığını ve davalılar tarafından kullanıldığını, yurt dışında kurulu şirketin tek ortağı ve yöneticisinin Fadıl Akgündüz olduğunu, davalı şirketin hakim ortağının da anılan davalı olduğunu ileri sürmüş bulunduğundan davalı tarafın «zamanaşımı definin» mahkemenin de kabulünde olduğu üzere haksız fiil hükümleri uyarınca değerlendirilmesi gerekir.

Ancak, davada gerçekten de «zamanaşımı» sürelerinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin incelenmesinden önce, davacı tarafin iddialarının ileri sürülüş şekli bakımından üzerinde durulması gereken öncelikli husus, davada «zamanaşımı definin» ileri sürülmesinin «dürüstlük kurallarına» aykın olup olmadığı hususudur.

Her ne kadar bir borçlunun borcunun «zamanaşımına» uğradığını ileri sürmesi, bu yolla borcunu ödemekten kaçınması tüm çağdaş hukuk sistemlerinde olduğu gibi Türk hukuku bakımından da kanunen kendisine tanınan bir hak ve «zamanaşımı definin» ileri sürülmesi tek başına borçlunun dürüstlüğe aykırı bir davranışı olarak kabul edilemez ise de bazı hallerde zamanaşımı definin ileri sürülmesi dürüstlükle bağd …

482) «zamanaşımı definin» ileri sürülmesinin hangi hallerde «dürüstlük kuralına» aykın bulunduğu hususunda normatif bir düzenleme bulunmadığından bu hususun varid olup olmadığının her somut uyuşmazlığın özellikleri nazara alınarak değerlendirilmesi gerekir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, paraların aktarıldığı tarih, dava tarihi ve «ıslah» tarihi göz önüne alındığında Borçlar Kanunu'nun 60. maddesinde belirtilen 1 yıllık ve 10 yıllık «zamanaşımı» sürelerinin ıslah edilen «bölüm» için dolduğu, bu nedenle davalı tarafın ıslah edilen bölüme ilişkin zamanaşımı itirazının yerinde olduğu, davacı verilen süre ve «kesin» sürelere rağmen «bilirkişi ücretini» yatırmadığından «bilirkişi incelemesi» yaptırılamadığı, davacının yurt dışındaki şirketten alacaklı olup olmadığı, yabancı şirketler ile davalı şirketin ilişkisi, yabancı şirketten davalı şirkete para aktarılıp aktarılamadığı, yabancı şirketin davalı şirkete bağımlı olup olmadığı, davacının sessiz ortak olup olmadığı, «ortaklık ilişkisi» ve davalıların varsa davacı alacağından sorumlu olup olmadıkları hususlarının davalı şirketin «ticari defter» ve belgeleri ile dosya üzerinde TTK ve HMK hükümleri gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılarak açığa kavuşacağı, bilirkişi incelemesi yapılmadan davacının talebi …

Ancak, gerek anılan oturumda ve gerekse de bir önceki oturumda alınan «ara» kararlarında, davacının Jetpa International Marketing and Trading A.G’den alacaklı olup olmadığı, davalılar ile anılan şirket arasındaki ilişkinin mahiyeti, bu şirketten davalılara para akışı olup olmadığı, yine bu şirketin davalılara bağımlı olup olmadığı ve nihayet aynı borçtan davalıların sorumlu olup olmayacakları hususlarında «bilirkişi incelemesi» yaptırılması öngörülmüş ise de, her şeyden önce davacının yabancı şirketten alacaklı olup olmadığının davalı şirkete ait «ticari defter» ve kayıtlar üzerinden incelenmesi davanın çözümüne elverişli nitelik taşımamaktadır.

Mahkemece taraflar arasında bu konuda bir uyuşmazlık bulunduğu kanısına varılması halinde, bu hususun davacı yanın aslını «ibraz» ettiği «ortaklık sözleşmesi» üzerinden ve gerektiği takdirde yabancı adli makamlardan yardım istenmek suretiyle sorulup saptanması, bu husustaki uyuşmazlığın öncelikle bu yöntemle izalesi gerekirken bu konuda sözü edilen biçimde «ara» kararı verilmiş olması doğru olmamıştır.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacı yönünden davalı şirketin «ticari defter kayıt» ve belgelerinin iddia ve savunmalar kapsamında uzman «bilirkişilerce incelenmesi» ve rapor alınması gerektiğinden başka dosyalardan alınan raporların davanın sonuçlandırılması için yeterli görülmediği, davacının verilen «kesin süreye» rağmen «bilirkişi ücretini» yatırmadığı ve davalı şirketin defterlerine, bilirkişi incelemesine dayanmaktan vazgeçmiş sayıldığı, dosyada mevcut bilgi ve belgelerle davacının davasının usulen …

Mahkemece taraflar arasında bu konuda bir uyuşmazlık bulunduğu kanısına varılması halinde, bu hususun davacı yanın aslını «ibraz» ettiği «ortaklık sözleşmesi» üzerinden ve gerektiği takdirde yabancı adli makamlardan yardım istenmek suretiyle sorulup saptanması, bu husustaki uyuşmazlığın öncelikle bu yöntemle izalesi gerekirken bu konuda sözü edilen biçimde «ara» kararı verilmiş olması doğru olmamıştır.

Mahkemenin kararına dayanak teşkil eden «ara» kararında “borçtan davalıların sorumlu olup olmadıkları” konusunda da «bilirkişi incelemesi» yaptırılmasına karar verilmiş olması, söz konusu kanun hükmüne aykırı olduğu gibi, hakimin, tarafların «ibraz» edecekleri tüm delilleri toplayıp serbestçe değerlendirdikten sonra vicdani kanaati ile karar vermesi biçiminde özetlenebilecek yasal ve yargısal prensibe de açıkca ters düşmektedir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacı yönünden davalı şirketin «ticari defter kayıt» ve belgelerinin iddia ve savunmalar kapsamında uzman «bilirkişilerce incelenmesi» ve rapor alınması gerektiğinden başka dosyalardan alınan raporların davanın sonuçlandırılması için yeterli görülmediği, davacının verilen «kesin süreye» rağmen «bilirkişi ücretini» yatırmadığı ve davalı şirketin defterlerine, bilirkişi incelemesine dayanmaktan vazgeçmiş sayıldığı, dosyada mevcut bilgi ve belgelerle davacının davasının usulen …

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, paraların aktarıldığı tarih, dava tarihi ve «ıslah» tarihi göz önüne alındığında Borçlar Kanunu'nun 60. maddesinde belirtilen 1 yıllık ve 10 yıllık «zamanaşımı» sürelerinin ıslah edilen «bölüm» için dolduğu, bu nedenle davalı tarafın ıslah edilen bölüme ilişkin zamanaşımı itirazının yerinde olduğu, davacı verilen süre ve «kesin» sürelere rağmen «bilirkişi ücretini» yatırmadığından «bilirkişi incelemesi» yaptırılamadığı, davacının yurt dışındaki şirketten alacaklı olup olmadığı, yabancı şirketler ile davalı şirketin ilişkisi, yabancı şirketten davalı şirkete para aktarılıp aktarılamadığı, yabancı şirketin davalı şirkete bağımlı olup olmadığı, davacının sessiz ortak olup olmadığı, «ortaklık ilişkisi» ve davalıların varsa davacı alacağından sorumlu olup olmadıkları hususlarının davalı şirketin «ticari defter» ve belgeleri ile dosya üzerinde TTK ve HMK hükümleri gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılarak açığa kavuşacağı, bilirkişi incelemesi yapılmadan davacının talebi …

Ancak, gerek anılan oturumda ve gerekse de bir önceki oturumda alınan «ara» kararlarında, davacının Jetpa International Marketing and Trading A.G’den alacaklı olup olmadığı, davalılar ile anılan şirket arasındaki ilişkinin mahiyeti, bu şirketten davalılara para akışı olup olmadığı, yine bu şirketin davalılara bağımlı olup olmadığı ve nihayet aynı borçtan davalıların sorumlu olup olmayacakları hususlarında «bilirkişi incelemesi» yaptırılması öngörülmüş ise de, her şeyden önce davacının yabancı şirketten alacaklı olup olmadığının davalı şirkete ait «ticari defter» ve kayıtlar üzerinden incelenmesi davanın çözümüne elverişli nitelik taşımamaktadır.

Mahkemece taraflar arasında bu konuda bir uyuşmazlık bulunduğu kanısına varılması halinde, bu hususun davacı yanın aslını «ibraz» ettiği «ortaklık sözleşmesi» üzerinden ve gerektiği takdirde yabancı adli makamlardan yardım istenmek suretiyle sorulup saptanması, bu husustaki uyuşmazlığın öncelikle bu yöntemle izalesi gerekirken bu konuda sözü edilen biçimde «ara» kararı verilmiş olması doğru olmamıştır.

… n davalılara para akışı olup olmadığı, yine bu şirketin davalılara bağımlı olup olmadığı ve nihayet aynı borçtan davalıların sorumlu olup olmayacakları hususlarında «bilirkişi incelemesi» yaptırılması öngörülmüş ise de, her şeyden önce davacının yabancı şirketten alacaklı olup olmadığının davalı şirkete ait «ticari defter» ve kayıtlar üzerinden incelenmesi davanın çözümüne elverişli nitelik taşımamaktadır.

Mahkemece taraflar arasında bu konuda bir uyuşmazlık bulunduğu kanısına varılması halinde, bu hususun davacı yanın suretini «ibraz» ettiği «ortaklık sözleşmesinin» aslının ibrazı için davacı yana «kesin» önel verilerek, sunulduğu ve gerektiği takdirde bu belge üzerinden yabancı adli makamlardan yardım istenmek suretiyle keyfiyetin sorulup saptanması, bu husustaki uyuşmazlığın öncelikle bu yöntemle izalesi gerekirken bu konuda sözü edilen biçimde «ara» kararı verilmiş olması doğru olmamıştır.

Mahkemenin kararına dayanak teşkil eden «ara» kararında “borçtan davalıların sorumlu olup olmadıkları” konusunda da «bilirkişi incelemesi» yaptırılmasına karar verilmiş olması, söz konusu kanun hükmüne aykırı olduğu gibi, hakimin, tarafların «ibraz» edecekleri tüm delilleri toplayıp serbestçe değerlendirdikten sonra vicdani kanaati ile karar vermesi biçiminde özetlenebilecek yasal ve yargısal prensibe de açıkça ters düşmektedir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm kanıtlara göre, davacıya «kesin süre» verilmesine rağmen «bilirkişi ücretini» yatırmadığı, dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerle de davacının davasını kanıtlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.