Alacak

Mahkemece, tüm dosya kapsamına, toplanan delillere ve düzenlenen bilirkişi kök-ek raporlarına göre, portakalların sıcak hava ile temas etmesi ve tekrar «depoya» konması sonucu terlemesi nedeniyle bozulduğunun anlaşıldığı, belediyeye verilen makbuzlardaki portakal miktarları ile davalı karşı davacının kendisinin aldığı portakal miktarları karşılaştırıldığında 92.000 kg portakalın «zayi» olduğunun anlaşıldığı, bu portakalların cins ve miktarı nazara alındığında 56.234,75 TL zarar olduğu, bu zarardan portakalların dışarı çıkarıp tekrar içeri sokan davalı karşı davacının işçilerini eylemleri nedeniyle davalı karşı davacı ile, buna göz yuman ve yazılı bir belge almayan davacı karşı davalının eşit oranda kusurlu olduklarının kabulü gerektiği, bu nedenle zayi olan portakallar nedeniyle her bir tarafın %50 kusurlu kabulü ile tazminata buna göre hükmetmek gerektiği, davalı karşı davacı depoyu kullandığı sabit olup ödeme yaptığını ispatlayamadığından davalı karşı davacının depo ücretini ödemesi gerektiği gerekçesiyle, davacı - karşı davalının asıl davaya konu davasının kabulü ile; 32308,00 TL vedia hizmeti karşılığı olarak 18/08/2008 tarihinden itibaren işleyen «ticari faizi» ile birlikte davalı karşı davacıdan alınarak davacı - karşı davalıya verilmesine; davalı - karşı davacının davasının kısmen kabulü ve kısmen reddi ile; davalı karşı davacının dosya kapsamında eşit kusurlu olduğu anlaşılmakla «son» bilirkişi raporu ile belirlenen zararın %50'si olan 28117,37 TL'nin karşı dava tarihi olan 27/02/2009 tarihinden itibaren işleyen ticari faizi ile birlikte davacı …

1- Asıl dava, taraflar arasında yapılan vedia akdine göre «depo» ücretinin davalıdan tahsili; karşı dava davacı-karşı davalının deposuna konulan portakalların bozularak «zayi» olması ve kasaların iade edilmemesi nedeniyle davalıdan alacak istemine ilişkin olup, asıl davanın kabulüne karşı davanın ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

… Değişik İş dosyasındaki bilirkişi raporunda ardiye sahibinin beyanı bulunduğundan bahsedilerek davalı-karşı davacının portakal ürününü seçmek maksadıyla zaman zaman «depo» dışarısına çıkarıp tekrar içeriye koyduğu ve bu nedenle de zararın oluşmasında davalı-karşı davacının kusurlu olduğu belirtilmiş ve mahkemece alınan bilirkişi raporu da bu beyana göre düzenlenmiş ise de, depo sahibinin tek taraflı olarak tespit bilirkişilerine mal sahibine «kusur» atfeden beyanı nazara alınarak «kusur oranı» belirlenemez.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, 01/05/2004 tarihli ardiye sözleşmesi gereğince davalının soğuk hava deposuna 29.04.2004 tarihinden itibaren «teslim» edilen davacıya ait 353,965 kg valencia cinsi portakalın ilk kez 27.07.2004 tarihinde % 5 oranında,13.08.2004 tarihinde % 11 oranında çürüdüğünün tespit edildiği,daha sonrada taraflarca «yapılan protokol» gereği 28.09.2004 tarihinde imha edilerek tamamen «zayi» olduğunun anlaşıldığı, davalının uygun depolama ortamı sağlamadığından kusurlu olduğu, davacının da depolanan portakalları uzun süre «depoda» tutmasından ve depolama tarihinden sonra üründe çürüme başladığını öğrendiği halde ürünün ayıklanması ya da değerlendirilmesi anlamında hiçbir tedbir almadığından müterafik kusurlu sayıldığı, tarafların «kusurlarının» %50 şer oranında kabul edildiği, davalının %50 oranındaki kusuruna karşılık 63.713,70 TL «hasar» bedelinden sorumlu tutulması gerektiği, ayrıca her biri 0.78 TL değerinde olan 16.051 adet plastik kasanın 02.10.2004 tarihli protokole rağmen davacıya iade edilmediğinden 12.519,78 TL bedelinin davacıya ödenmesi gerektiği, davacının «ardiye ücreti» isteminin müsbet zarar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden davacının bu talebinin yersiz olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Somut olayda, «depoda» zarar gören portakallarla ilgili olarak bilirkişi heyetlerinden raporlar alınmış, mevcut raporlarda «kusur» konusunda değişik tespitler yapılmış, yine hükme esas alınan «son» bilirkişi kurulu ek raporunda tarafların kusurlu olduğu belirtilmekle birlikte, hangi oranda kusurlu olduğu açıklanmamış, mahkemece tarafların dava konusu olayda % 50 oranında kusurlu kabul edilmesinin «hakkaniyete» uygun olacağı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Oysa, dava konusu olayda kusur durumu tespitinin özel ve teknik bilgi gerektirdiği kabul edil …

Bu itibarla, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, aynı bilirkişi kurulundan ek, gerektiğinde başka bir bilirkişi heyetinden yeni rapor alınarak, tarafların «kusur» durumu belirlenmek ve sonucuna göre karar verilmek gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, 01/05/2004 tarihli ardiye sözleşmesi gereğince davalının soğuk hava deposuna 29.04.2004 tarihinden itibaren «teslim» edilen davacıya ait 353,965 kg valencia cinsi portakalın ilk kez 27.07.2004 tarihinde % 5 oranında,13.08.2004 tarihinde % 11 oranında çürüdüğünün tespit edildiği,daha sonrada taraflarca «yapılan protokol» gereği 28.09.2004 tarihinde imha edilerek tamamen «zayi» olduğunun anlaşıldığı, davalının uygun depolama ortamı sağlamadığından kusurlu olduğu, davacının da depolanan portakalları uzun süre «depoda» tutmasından ve depolama tarihinden sonra üründe çürüme başladığını öğrendiği halde ürünün ayıklanması ya da değerlendirilmesi anlamında hiçbir tedbir almadığından müterafik kusurlu sayıldığı, tarafların «kusurlarının» %50 şer oranında kabul edildiği, davalının %50 oranındaki kusuruna karşılık 63.713,70 TL «hasar» bedelinden sorumlu tutulması gerektiği, ayrıca her biri 0.78 TL değerinde olan 16.051 adet plastik kasanın 02.10.2004 tarihli protokole rağmen davacıya iade edilmediğinden 12.519,78 TL bedelinin davacıya ödenmesi gerektiği, davacının «ardiye ücreti» isteminin müsbet zarar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden davacının bu talebinin yersiz olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Oysa, karar tarihinde yürürlükte olan HUMK'nun 275.maddesi ile temyiz incelemesi sırasında yürürlüğe giren HMK’nun «266». maddesinde çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir denilmektedir.

HUMK'nun 286.maddesinde belirtilen bilirkişinin rey ve mütalaasının hakimi bağlamayacağı hükmü, hakimin bilirkişi raporunu serbestçe takdir edeceği, raporu yeter derecede kanaat verici bulmazsa HUMK'nun 283.maddesi gereğince bilirkişiden ek rapor veya HUMK'nun 284.maddesi gereğince yeni bir «bilirkişi incelemesi» yaptırabileceği şeklinde anlaşılmalıdır.

Somut olayda, «depoda» zarar gören portakallarla ilgili olarak bilirkişi heyetlerinden raporlar alınmış, mevcut raporlarda «kusur» konusunda değişik tespitler yapılmış, yine hükme esas alınan «son» bilirkişi kurulu ek raporunda tarafların kusurlu olduğu belirtilmekle birlikte, hangi oranda kusurlu olduğu açıklanmamış, mahkemece tarafların dava konusu olayda % 50 oranında kusurlu kabul edilmesinin «hakkaniyete» uygun olacağı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Oysa, dava konusu olayda kusur durumu tespitinin özel ve teknik bilgi gerektirdiği kabul edil …

… Değişik İş dosyasındaki bilirkişi raporunda ardiye sahibinin beyanı bulunduğundan bahsedilerek davalı-karşı davacının portakal ürününü seçmek maksadıyla zaman zaman «depo» dışarısına çıkarıp tekrar içeriye koyduğu ve bu nedenle de zararın oluşmasında davalı-karşı davacının kusurlu olduğu belirtilmiş ve mahkemece alınan bilirkişi raporu da bu beyana göre düzenlenmiş ise de, depo sahibinin tek taraflı olarak tespit bilirkişilerine mal sahibine «kusur» atfeden beyanı nazara alınarak «kusur oranı» belirlenemez.

Bu halde, davalı- karşı davacının belirtilen şekildeki eylemi dosya kapsamında sabit olmadığına ve 92 ton portakal ürününün «depo» dışına çıkarılıp tekrar içeri konulmasının hayatın olağan akışına uygun olmamasına göre; portakalların zarara uğramasında tarafların «kusur oranı» ve kasaların değerinin tespiti bakımından mahkemece aralarında depocu ve gıda mühendisinin de bulunduğu üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna gör …

Mahkemece, tüm dosya kapsamına, toplanan delillere ve düzenlenen bilirkişi kök-ek raporlarına göre, portakalların sıcak hava ile temas etmesi ve tekrar «depoya» konması sonucu terlemesi nedeniyle bozulduğunun anlaşıldığı, belediyeye verilen makbuzlardaki portakal miktarları ile davalı karşı davacının kendisinin aldığı portakal miktarları karşılaştırıldığında 92.000 kg portakalın «zayi» olduğunun anlaşıldığı, bu portakalların cins ve miktarı nazara alındığında 56.234,75 TL zarar olduğu, bu zarardan portakalların dışarı çıkarıp tekrar içeri sokan davalı karşı davacının işçilerini eylemleri nedeniyle davalı karşı davacı ile, buna göz yuman ve yazılı bir belge almayan davacı karşı davalının eşit oranda kusurlu olduklarının kabulü gerektiği, bu nedenle zayi olan portakallar nedeniyle her bir tarafın %50 kusurlu kabulü ile tazminata buna göre hükmetmek gerektiği, davalı karşı davacı depoyu kullandığı sabit olup ödeme yaptığını ispatlayamadığından davalı karşı davacının depo ücretini ödemesi gerektiği gerekçesiyle, davacı - karşı davalının asıl davaya konu davasının kabulü ile; 32308,00 TL vedia hizmeti karşılığı olarak 18/08/2008 tarihinden itibaren işleyen «ticari faizi» ile birlikte davalı karşı davacıdan alınarak davacı - karşı davalıya verilmesine; davalı - karşı davacının davasının kısmen kabulü ve kısmen reddi ile; davalı karşı davacının dosya kapsamında eşit kusurlu olduğu anlaşılmakla «son» bilirkişi raporu ile belirlenen zararın %50'si olan 28117,37 TL'nin karşı dava tarihi olan 27/02/2009 tarihinden itibaren işleyen ticari faizi ile birlikte davacı …

Somut olayda, «depoda» zarar gören portakallarla ilgili olarak bilirkişi heyetlerinden raporlar alınmış, mevcut raporlarda «kusur oranı» konusunda değişik oranlarda tespitler yapılmış, yine «son» bilirkişi raporunda davacınında kusurlu olduğu belirtilmekle birlikte, hangi oranda kusurlu olduğu açıklanmamış, mahkemece davacının olayda % 50 oranında kusurlu kabul edilmesinin «hakkaniyete» uygun olacağı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, dava konusu olayda kusur durumu tespitinin özel ve teknik bilgi gerektirdiği kabul edilere …

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalının «depoda» ısı, nem ve hava sirkülasyonunu sağlayamaması nedeniyle kusurlu olduğu, davacının ise ürünlerin çürümeye başladığını öğrendiği halde ayıklama veye değerlendirilmesi hususunda gerekli tedbirleri almayarak portakalların tamamen çürümesine neden olmakla %50 müterafik kusurunun bulunduğu, «ardiye ücreti» «müspet zarar» kapsamında bulunduğundan davacının talep hakkı olmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 24.508,26 TL'nın davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddin …

Bu itibarla, mahkemece, bilirkişilerden ek rapor, gerektiğinde yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak, tarafların «kusur» durumu belirlenip neticesine göre karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalının «depoda» ısı, nem ve hava sirkülasyonunu sağlayamaması nedeniyle kusurlu olduğu, davacının ise ürünlerin çürümeye başladığını öğrendiği halde ayıklama veye değerlendirilmesi hususunda gerekli tedbirleri almayarak portakalların tamamen çürümesine neden olmakla %50 müterafik kusurunun bulunduğu, «ardiye ücreti» «müspet zarar» kapsamında bulunduğundan davacının talep hakkı olmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 24.508,26 TL'nın davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddin …

Bu itibarla, mahkemece tarafların portakalların kalitesine ve durumuna ilişkin «delilleri toplanıp», bilirkişilerden ek rapor veya gerektiğinde yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, «eksik incelemeyle» yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

Oysa, karar tarihinde yürürlükte olan HUMK 275.maddesi ile temyiz incelemesi sırasında yürürlüğe giren HMK’nun «266». maddesinde çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir denilmektedir.

HUMK 286.maddesinde belirtilen bilirkişinin rey ve mütalaasının hakimi bağlamayacağı hükmü, hakimin bilirkişi raporunu serbestçe takdir edeceği, raporu yeter derecede kanaat verici bulmazsa HUMK 283.maddesi gereğince bilirkişiden ek rapor veya HUMK 284.maddesi gereğince yeni bir «bilirkişi incelemesi» yaptırabileceği şeklinde anlaşılmalıdır.