Çek karnesi

2-Ancak, 6762 sayılı TTK'nın 724. maddesinin 2. cümlesi " ... meğer ki, senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun.

Çekin gereken dikkat ve ihtimam gösterilmeden doldurulmuş olması, çekin «lehtara» «tesliminde» dikkatsiz davranılması, güvenilir olmayan kimseye bilerek «çek» verilmesi, çekte «sahtecilikten» sabıkası bulunan bir şahsa ödenecek meblağın sadece bir yerde ve rakamla gösterilmesi, çek karnesinin üçüncü bir kişiye verilmesi «keşidecinin» «kusuru» olarak belirlenecektir. (Türk Hukukunda ve Bankacılık Uygulamasında Çek, Prof.

Dr.Seze Reisoğlu, 2003-Ankara, sf.364-365) Somut olayımızda davacı iş verenin «çek karnelerini» sekreterine «teslim» etmek eyleminin «müterafik kusur» olduğu nazara alınarak müterafik «kusur oranı» tespit ettirilerek buna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın tamamı bakımından kabul kararı verilmesi doğru olmamış, davalı Banka vekilinin b …

TTK.nun 724. maddesine göre "«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun".

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre bozma ilamına uyularak dava konusu «sahteliği» kanıtlanan çekin Yönetim Kurulu üyesi E.... tarafından «ibraz» edilip tahsil edildiği ve dava dışı muhasebeci Z… ……'ya ödendiği, bankanın bu durumda «kusuru» bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, ödeme yapılan çekin «sahteliğinin» kanıtlandığı, ancak bu çeki bankaya şirketin Yönetim Kurulu üyesi E....'un «ibraz» ederek tahsil edip muhasebeci Z........ 'ya ödediği bu nedenle bankaya «kusur» yükletilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre bozma ilamına uyularak dava konusu «sahteliği» kanıtlanan çekin Yönetim Kurulu üyesi E.... tarafından «ibraz» edilip tahsil edildiği ve dava dışı muhasebeci Z… ……'ya ödendiği, bankanın bu durumda «kusuru» bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, ödeme yapılan çekin «sahteliğinin» kanıtlandığı, ancak bu çeki bankaya şirketin Yönetim Kurulu üyesi E....'un «ibraz» ederek tahsil edip muhasebeci Z........ 'ya ödediği bu nedenle bankaya «kusur» yükletilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».

1-Dava, sahte veya «tahrif» edilmiş olduğu ileri sürülen çekin ödenmiş olmasından kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.

2-Ancak, 6762 sayılı TTK'nın 724. maddesinin 2. cümlesi " ... meğer ki, senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun.

Çekin gereken dikkat ve ihtimam gösterilmeden doldurulmuş olması, çekin «lehtara» «tesliminde» dikkatsiz davranılması, güvenilir olmayan kimseye bilerek «çek» verilmesi, çekte «sahtecilikten» sabıkası bulunan bir şahsa ödenecek meblağın sadece bir yerde ve rakamla gösterilmesi, çek karnesinin üçüncü bir kişiye verilmesi «keşidecinin» «kusuru» olarak belirlenecektir. (Türk Hukukunda ve Bankacılık Uygulamasında Çek, Prof.

Dr.Seze Reisoğlu, 2003-Ankara, sf.364-365) Somut olayımızda davacı iş verenin «çek karnelerini» sekreterine «teslim» etmek eyleminin «müterafik kusur» olduğu nazara alınarak müterafik «kusur oranı» tespit ettirilerek buna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın tamamı bakımından kabul kararı verilmesi doğru olmamış, davalı Banka vekilinin b …

TTK.nun 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun”.

Varsa «keşidecinin» «müterafik kusuru» dikkate alınır.

Mahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, her ne kadar davacı tarafından çekin çalınmasından sonra davalı bankaya «ödemeden men» talimatı verilmiş ise de buna ilişkin yasal düzenlemenin yürürlükten kaldırıldığı halde davacının çeklerin ödenmemesi için mahkemeden tedbir kararı almadığı, ancak davaya konu çekin ödenmesinden sonra diğer çekler için «ihtiyati tedbir» kararının alındığı, buna göre davacının kendi «kusuru» ile zarara neden olduğu, çekin «takas» yolu ödenmiş olması nedeniyle davalının «imza incelemesi» yapmasının mümkün bulunmadığı, davalıya atfedilecek bir kusurun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Öğretiye ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».

Ancak, tarafların hiçbirinin kusurlu olmadığı hallerde banka sahte veya «tahrif» edilmiş çeki ödemenin «sorumluluğundan kurtulamaz».

Sorumluluğun doğması için «objektif özen yükümlülüğünün» ihlali ile zarar arasında «uygun illiyet bağının» bulunması yeterlidir.

Mahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, her ne kadar davacı tarafından çekin çalınmasından sonra davalı bankaya «ödemeden men» talimatı verilmiş ise de buna ilişkin yasal düzenlemenin yürürlükten kaldırıldığı halde davacının çeklerin ödenmemesi için mahkemeden tedbir kararı almadığı, ancak davaya konu çekin ödenmesinden sonra diğer çekler için «ihtiyati tedbir» kararının alındığı, buna göre davacının kendi «kusuru» ile zarara neden olduğu, çekin «takas» yolu ödenmiş olması nedeniyle davalının «imza incelemesi» yapmasının mümkün bulunmadığı, davalıya atfedilecek bir kusurun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

2-Ancak, 6762 sayılı TTK'nın 724. maddesinin 2. cümlesi " ... meğer ki, senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun.

Çekin gereken dikkat ve ihtimam gösterilmeden doldurulmuş olması, çekin «lehtara» «tesliminde» dikkatsiz davranılması, güvenilir olmayan kimseye bilerek «çek» verilmesi, çekte «sahtecilikten» sabıkası bulunan bir şahsa ödenecek meblağın sadece bir yerde ve rakamla gösterilmesi, çek karnesinin üçüncü bir kişiye verilmesi «keşidecinin» «kusuru» olarak belirlenecektir. (Türk Hukukunda ve Bankacılık Uygulamasında Çek, Prof.

Dr.Seze Reisoğlu, 2003-Ankara, sf.364-365) Somut olayımızda davacı iş verenin «çek karnelerini» sekreterine «teslim» etmek eyleminin «müterafik kusur» olduğu nazara alınarak müterafik «kusur oranı» tespit ettirilerek buna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın tamamı bakımından kabul kararı verilmesi doğru olmamış, davalı Banka vekilinin b …

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK.nun 724. maddesine göre “«tahrif» edilmiş bir çeki ödemiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur; meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir kusurunun isnadı mümkün olsun”.

Keşidecinin «müterafik kusuru» varsa dikkate alınır.

Öğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».

Öğreti ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, muhatap bankanın bu maddede öngörülen sorumluluğu «kusur» aranmayan bir sorumluluk olup, muhatap «kusursuzluğunu ispat» etse bile bu «sorumluluktan kurtulamaz».

Ancak, tarafların hiçbirinin kusurlu olmadığı hallerde banka sahte veya «tahrif» edilmiş çeki ödemenin «sorumluluğundan kurtulamaz».

Sorumluluğun doğması için «objektif özen yükümlülüğünün» ihlali ile zarar arasında «uygun illiyet bağının» bulunması yeterlidir.

Dava, «sahte imza» ile keşide edilmiş çekin ödenmesinden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Dr.Seze Reisoğlu, 2003-Ankara, sf.364-365) Somut olayımızda davacı iş verenin «çek karnelerini» sekreterine «teslim» etmek eyleminin «müterafik kusur» olduğu nazara alınarak müterafik «kusur oranı» tespit ettirilerek buna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın tamamı bakımından kabul kararı verilmesi doğru olmamış, davalı Banka vekilinin b …

Çekin gereken dikkat ve ihtimam gösterilmeden doldurulmuş olması, çekin «lehtara» «tesliminde» dikkatsiz davranılması, güvenilir olmayan kimseye bilerek «çek» verilmesi, çekte «sahtecilikten» sabıkası bulunan bir şahsa ödenecek meblağın sadece bir yerde ve rakamla gösterilmesi, çek karnesinin üçüncü bir kişiye verilmesi «keşidecinin» «kusuru» olarak belirlenecektir. (Türk Hukukunda ve Bankacılık Uygulamasında Çek, Prof.

2-Ancak, 6762 sayılı TTK'nın 724. maddesinin 2. cümlesi " ... meğer ki, senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun.

… edilmesi üzerine ve kendi inisiyatifi ile dava dışı firma ile ticari ilişkiye girdiği ve 139.658,15 TL 'lik mal sattığı, davalı ... kurumunun ise dava dışı firmaya «çek karnesi» verirken gerekli araştırmaları yaptığı ancak dava dışı şirketin «temsilcisinin» «karşılıksız çek», «hırsızlık» ve «sahtecilikten» sabıkasının bulunduğunu tespit ederek çek karnesinin verilmesini buna göre değerlendirmediği, bu durumda davalı bankaya daha az sorumluluk verilmesi gerektiği, taraflara eşit «kusur» verilmesinin «hakkaniyete» uygun olmayacağı, davalı şirket ortağı ve temsilcisi hakkında gerekli araştırmayı yapmamasından dolayı meydana gelen zararda davalının %30 oranında kusurlu olduğu, davacının «ıslah» dilekçesi ile her ne kadar «kusur oranı» göz önüne alınarak talepte bulunulduğu beyan edilmiş ise de davacının kendi talebi ile bağlı olduğu ve dava konusu edilen miktar üzerinden kusur değerlendirmesi yapılarak karar verilebileceği, davacının dava dilekçesinde «yasal faiz» talebinde bulunduğu, ıslah dilekçesi ile «avans faizi» talep ettiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve 20.948,70 TL'nın, 14.03.2006 tarihinden ıslah tarihi olan 06.04.2009 tarihine kadar yasal faizi, bu tarihten …

… edilmesi üzerine ve kendi inisiyatifi ile dava dışı firma ile ticari ilişkiye girdiği ve 139.658,15 TL 'lik mal sattığı, davalı ... kurumunun ise dava dışı firmaya «çek karnesi» verirken gerekli araştırmaları yaptığı ancak dava dışı şirketin «temsilcisinin» «karşılıksız çek», «hırsızlık» ve «sahtecilikten» sabıkasının bulunduğunu tespit ederek çek karnesinin verilmesini buna göre değerlendirmediği, bu durumda davalı bankaya daha az sorumluluk verilmesi gerektiği, taraflara eşit «kusur» verilmesinin «hakkaniyete» uygun olmayacağı, davalı şirket ortağı ve temsilcisi hakkında gerekli araştırmayı yapmamasından dolayı meydana gelen zararda davalının %30 oranında kusurlu olduğu, davacının «ıslah» dilekçesi ile her ne kadar «kusur oranı» göz önüne alınarak talepte bulunulduğu beyan edilmiş ise de davacının kendi talebi ile bağlı olduğu ve dava konusu edilen miktar üzerinden kusur değerlendirmesi yapılarak karar verilebileceği, davacının dava dilekçesinde «yasal faiz» talebinde bulunduğu, ıslah dilekçesi ile «avans faizi» talep ettiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve 20.948,70 TL'nın, 14.03.2006 tarihinden ıslah tarihi olan 06.04.2009 tarihine kadar yasal faizi, bu tarihten …

2-Ancak, 6762 sayılı TTK'nın 724. maddesinin 2. cümlesi " ... meğer ki, senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun.

Çekin gereken dikkat ve ihtimam gösterilmeden doldurulmuş olması, çekin «lehtara» «tesliminde» dikkatsiz davranılması, güvenilir olmayan kimseye bilerek «çek» verilmesi, çekte «sahtecilikten» sabıkası bulunan bir şahsa ödenecek meblağın sadece bir yerde ve rakamla gösterilmesi, çek karnesinin üçüncü bir kişiye verilmesi «keşidecinin» «kusuru» olarak belirlenecektir. (Türk Hukukunda ve Bankacılık Uygulamasında Çek, Prof.

Dr.Seze Reisoğlu, 2003-Ankara, sf.364-365) Somut olayımızda davacı iş verenin «çek karnelerini» sekreterine «teslim» etmek eyleminin «müterafik kusur» olduğu nazara alınarak müterafik «kusur oranı» tespit ettirilerek buna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın tamamı bakımından kabul kararı verilmesi doğru olmamış, davalı Banka vekilinin b …

TTK’nun 724.maddesi “Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çekin ödenmiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur, meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun” hükmünü içermekte olup, sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödeyen «muhatap banka» ayrıksı durumlar dışında kural olarak oluşan zarardan sorumludur.

Çekle ödeme yapmayı kabul eden ve müşterileri ile «çek» anlaşmaları yapan bir bankanın, basiretli bir «tacir» gibi davranarak gerekli dikkat ve özeni göstermesi ve duraksama halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, gerektiğinde konuyu «keşideciye» iletip alacağı cevaba göre hareket etmesi beklenir.

Banka, bu şekilde doğan sorumluluğunu yerine getirdiği taktirde «sahteciliği» yapan «çek hamiline» «rücu» edebilecektir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalı bankanın çalıştırdığı elamanın kusurundan BK 55. maddesi uyarınca sorumlu olduğu ancak ceza soruşturmasında çalışan hakkında «takipsizlik» kararı verildiği ve davalı bankanın kusursuz olması nedeniyle «husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TTK’nun 724.maddesi “Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çekin ödenmiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur, meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun” hükmünü içermekte olup, sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödeyen «muhatap banka» ayrıksı durumlar dışında kural olarak oluşan zarardan sorumludur.

Banka, bu şekilde doğan sorumluluğunu yerine getirdiği taktirde «sahteciliği» yapan «çek hamiline» «rücu» edebilecektir.

Bu durumda mahkemece, sahte olduğu ileri sürülen çeki ödeyen bankanın sorumluluğunun yukarıda açıklanan mevzuat karşısında değerlendirilmesi ve davanın esası hakkında yapılacak araştırma sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği halde BK'nun 55. maddesi gerekçe gösterilerek davalının «pasif husumet ehliyetinin» bulunmadığı yönünde yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.