Haklı sebeplerle kârın olağanüstü yedek akçeye ayrılabilmesi ve sermaye artırımı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/16317 E. 2014/18707 K. · · İlk derece: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
İlgili mesele: ◆ Kâr dağıtmama / kârın yedek akçeye ayrılmasının dürüstlük kuralına aykırılığı
Gerekçe özeti
Genel kurul, bilançoya göre oluşan kazancı keyfi olarak dağıtmaktan kaçınamazsa da; şirketin mali yapısının güçlendirilmesi, gelişmesi ve finansmanının sağlanması gibi haklı sebeplerle kârı dağıtmayıp olağanüstü yedek akçeye ayırabilir. Bilirkişi raporuyla sermaye ihtiyacı saptanmışsa, bu ihtiyacın iç kaynaktan karşılanması gerektiği gerekçesiyle kâr dağıtılmaması ve sermaye artırımı kararı iptal edilemez.
Ele alınan sorunlar
Kârın olağanüstü yedek akçeye ayrılması ve sermaye artırımı kararlarının iptali → kabul
İddia: Davacı, safi karın sermayeye eklenmek yerine olağanüstü yedek akçeye ayrılması ile sermaye artırımına gidilmesinin kendi içinde çelişkili ve objektif iyiniyete aykırı olduğunu, iç kaynak varken dış kaynaktan artırımın ortakları mağdur ettiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Genel kurul, bilançoya göre ortaya çıkan kazancı keyfi biçimde dağıtmaktan sarfınazar edemezse de, şirketin mali yapısının güçlendirilmesi, ortaklığın gelişmesi ve şirketin finansmanının sağlanması gibi haklı sebeplerle kârın dağıtılmayarak olağanüstü yedek akçeye ayrılması mümkündür. Bilirkişi raporuyla şirketin sermaye ihtiyacı saptandığına göre, sermaye ihtiyacının şirket iç kaynaklarından karşılanması gerektiğinden bahisle kâr payı dağıtılmaması ve sermaye artırımı kararının afaki iyiniyet kurallarına ve kanuna aykırı olduğu kabul edilerek iptaline karar verilmesi doğru değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Haklı sebeplerle kârın olağanüstü yedek akçeye ayrılabileceği ve sermaye ihtiyacının iç kaynaktan karşılanması gerektiği gerekçesiyle kâr dağıtılmaması/sermaye artırımı kararının iptal edilemeyeceği yönünden emsaldir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
genel kurul kararının iptali↗ olağanüstü yedek akçe↗ kâr dağıtılmaması↗ sermaye artırımı↗ afaki iyiniyet↗ iç kaynak↗
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Kâr payı müktesep haktır; ancak haklı sebeple kâr dağıtmayıp yedeğe ayırmak mümkündür
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/13427 E. 2012/4691 K.
Ortak:Genel kurul kararının iptali
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Kârın ihtiyari kısmının yedek akçeye ayrılmasının afaki iyiniyet yönünden denetlenmesi zorunluluğu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/9365 E. 2014/16936 K.
Ortak:Genel kurul kararının iptali
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kâr payı dağıtımı · yedek akçe
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; mahkeme kararı ile gündeme «yönetim kurulu» üye seçimine dair madde eklendiği, bu nedenle toplantı gündemine bağlılık ilkesinin uygulanmayacağı, Genel Kurulun yeni yönetim kurulu üyelerini seçebileceği, yeni yönetim kurulu üyelerinin seçimi ile de önceki yönetim kurulu üyelerinin görevinin sona ereceği, davacıların yönetim kurulu üyelerinin şirketteki A ve B grubu pay sahibi üyelerinden oluşması gerektiğine ilişkin iddialarının da «esas sözleşmedeki» 6. maddeye göre de imtiyazların kaldırılmış olması karşısında iddialarının yerinde olmadığı, ayrıca «kar payı dağıtımına» ilişkin 7. maddede 2010-2011-2012 yıllarına ait karların kanuni zorunluluklar dışındaki kalan kısmının «yedek akçede» tutulması hususunun oy çokluğuyla kabul edildiği, bu kararın da hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacının davalı şirketin 25.6.2013 tarihli genel kurul toplantı gündeminin 7 ve 9. maddelerinde alınan kararların iptaline ilişkin davasının Reddine, söz konusu kararların iptaline karar verilmediğinden davaya konu genel kurul «kararlarının yürütülmesinin geri bırakılmasına» ilişkin talebinin Reddine karar verilmiştir.
Mahkemece mecburi temettü dışında kalan kısım için «kar dağıtım» kararı alınmayarak «yedek akçeye» ayrılmasının yasaya, ana sözleşmeye ve «iyiniyet kurallarına» aykırı olup olmadığı, kar dağıtımının şirket sermayesinin düşmesi sonucunu doğurup doğurmayacağı, kanunda öngörülen %5 «kar payı» dışında kalan kısmın ortaklığın devamlı gelişmesi ve düzenli «kar payı dağıtılmasının» temini bakımından uygun ve yararlı olup olmadığı ve kalan kısmın yedek akçeye ayrılmasının afaki iyiniyet kurallarına uygun olup olmadığının «bilirkişi incelemesi» yaptırılarak değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, genel kurul kararının yanlış yorumlanarak davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış …
2- Dava, «anonim şirket» «olağan genel kurul kararlarının iptali» istemine ilişkin olup, davalı şirketin 25.06.2013 tarihli genel kurulunun 7. maddesinde " 2010,2011,2012 yıllarına ait karların kanuni zorunluluklar dışında kalan kısmının «yedek akçede» tutulması hususu" oyçokluğuyla kabul edilmiştir.
Bu oylamada red oyu kullanan ve «muhalefet şerhi» düşülmesini isteyen davacılar ise, karın «yedek akçede» tutulmasını kabul etmediklerini, %50sinin «dağıtılmasını» istediklerini beyan etmişlerdir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/8115 E. 2018/1689 K.
Ortak:genel kurul kararının iptali
İncelediğiniz karardaDava, «anonim şirket» «genel kurul kararının iptali» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaDava «anonim şirket» genel kurul toplantısında alınan kâr «dağıtımı» konusunda «ana sözleşme değişikliğine» ilişkin «genel kurul kararının iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ana sözleşme değişikliği
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, alınan kararın kâr «dağıtımını» tamamen engellemediği, net kârın «şirket zarar» etmemesi şartına bağlı olarak dağıtılmak istendiği, ilaveten pay sahibi lehine yeni getirilen bir düzenleme ile kâr avansı kavramının da «ana sözleşme değişikliğine» alındığı, iptali istenen kararın şirketin mali yönden güçlü kılınmasına yönelik olduğu, genel kurulda alınan kararın kanuna, ana sözleşmeye ve «iyiniyet kurallarına» aykırı olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dava «anonim şirket» genel kurul toplantısında alınan kâr «dağıtımı» konusunda «ana sözleşme değişikliğine» ilişkin «genel kurul kararının iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava konusu «ana sözleşme değişikliğine» ilişkin 17. maddede kârın tespiti ve «dağıtılması» düzenlenmiş olup, kanuni «yedek akçe» ve birinci temettü ayrılmasına ilişkin düzenlemeden sonra, kalan meblağın tamamı veya bir kısmının olağanüstü yedek akçe olarak ayrılmasına veya şirket sermayesine ilave edilmesine karar verilebileceği, yine yukarıda belirtilen dağıtım ve tahsislerden sonra kalan net kârdan genel kurulca saptanacak oran ve miktardaki meblağ ödedikleri sermayeye göre dağıtılmak üzere «pay sahipleri» için ikinci kâr «payı» olarak ayrılabileceği veya sermayeye ilave edilebileceği belirtilmiştir.
6102 sayılı TTK’nin 453. maddesinde «ana sözleşme değişikliğine» ilişkin usul kuralları düzenlenmiş, yine iç kaynaklardan sermaye arttırımına ilişkin 462. maddede «sermaye artırımının» genel kurul kararı ve «esas sözleşmenin» ilgili maddelerinin değişik şeklinin tescili ile kesinleşeceği düzenlenmiştir.
2 benzer karar daha
-
Ortaklar Kurulu Kararının İptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/1573 E. 2013/2603 K.
Ortak:sermaye artırımı · genel kurul kararının iptali
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, iptali istenen genel kurul kararının 5. maddesinde şirketin safi karını sermayeye eklemek yerine olağan üstü «yedek akçe» olarak ayırması, öte yandan da 8. maddede «sermaye artırımına» gidilmesinin kendi içinde çelişki oluşturduğu, zira şirketin paraya ihtiyacı olduğu ve artırımda kullanılabilecek iç kaynaklar da bulunduğuna göre doğrudan bu kaynağın kullanılması, ihtiyaç hala giderilemiyorsa geri kalan kısım için dış kaynaklardan artırım yapılması gerektiği, aksi takdirde mevcut ortaklar «bedelsiz» pay alma hakkında «mahrum» kalacakları gibi daha sonra yapılacak dış kaynaklı artırımda da hisselerine tekabül edecek «rüçhan hakkı» karşılığı yeni payların azalması nedeniyle de mağdur edilmiş olacakları, TTK.nın 381.maddesinde atıf yapılan «dürüstlük kurallarının» da bunu gerektirdiği, genel kurulda alınan diğer kararların iptali için somut bir gerekçe bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalı şirketin 19/01/ …
Dava, «anonim şirket» «genel kurul kararının iptali» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaAsliye Ticaret Mahkemesi 2004/935-2007/841 sayılı dosyada görülen davada, davalı şirketin ....05.2004 tarihli «sermaye artırımının» iptaline karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, ancak sermaye artırımının iptaline ilişkin kararın ....07.2007 tarihinde ... «ortaklar kurulu» kararlarının geçerliliğini etkileyebilecek mahiyette olmadığı, zira sermaye arıtımına ilişkin kararın iptali ve mahkemece verilen bu iptal kararının kesinleşmesinin nisaplara etki etmeyeceği, sermaye artırımı kararının iptalinin davalı «limited şirketin» iki ortaklı bir Limited şirket olması sonucunu doğurduğu ve bu nedenle genel kurulun 6. maddesinin iptali gerektiği, ortaklar kurulu toplantısında «bilgi alma hakkını» kullanan davacıya talep ettiği bilgilerin verilebilip verilemeyeceği ve verilebilir ise verilmemesine ilişkin ne şekilde yaptırım uygulanacağı, «ortaklar kurulu kararlarının iptaline» ilişkin huzurdaki davada karara bağlanmasının mümkün olmadığı, ortaklar kurulu toplantısında bilanço karlarından yasal karşılıklar ayrıldıktan sonra kalan karın «dağıtılmamasına» ve fakat «yedek akçe» olarak ayrılmasına karar verildiği, zorunlu yedek akçe ayrıldıktan sonra kalan karın dağıtılmayarak yedek akçe olarak ayrılabilmesi için «esas sözleşmede» yedek akçenin ödenmiş olan esas sermayenin beşte birini aşabileceği hakkında hükmün yer alması gerektiği, davalı şirketin esas sözleşmesinde, yedek akçenin ödenmiş …
… amasına göre davacı vekilinin tüm ve davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. ...- Ancak, mahkemece «genel kurul kararlarının iptaline» ilişkin davada, davaya konu taleplerin bir «kısmı kabul», bir kısmı reddedildiği halde davada kendisini vekille «temsil» ettiren davalı yararına «vekalet ücreti takdir» edilmemesi, yine «harç» ve «yargılama giderinin» tayininde kabul ve ret oranları dikkate alınmadan karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu yönden davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:bilgi alma hakkı · yedek akçe · ortaklar kurulu kararının iptali · kısmi kabul · esas sözleşme · vekalet ücreti takdiri · ortaklar kurulu kararı · kâr dağıtımı
Benzer bu karardaAsliye Ticaret Mahkemesi 2004/935-2007/841 sayılı dosyada görülen davada, davalı şirketin ....05.2004 tarihli «sermaye artırımının» iptaline karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, ancak sermaye artırımının iptaline ilişkin kararın ....07.2007 tarihinde ... «ortaklar kurulu» kararlarının geçerliliğini etkileyebilecek mahiyette olmadığı, zira sermaye arıtımına ilişkin kararın iptali ve mahkemece verilen bu iptal kararının kesinleşmesinin nisaplara etki etmeyeceği, sermaye artırımı kararının iptalinin davalı «limited şirketin» iki ortaklı bir Limited şirket olması sonucunu doğurduğu ve bu nedenle genel kurulun 6. maddesinin iptali gerektiği, ortaklar kurulu toplantısında «bilgi alma hakkını» kullanan davacıya talep ettiği bilgilerin verilebilip verilemeyeceği ve verilebilir ise verilmemesine ilişkin ne şekilde yaptırım uygulanacağı, «ortaklar kurulu kararlarının iptaline» ilişkin huzurdaki davada karara bağlanmasının mümkün olmadığı, ortaklar kurulu toplantısında bilanço karlarından yasal karşılıklar ayrıldıktan sonra kalan karın «dağıtılmamasına» ve fakat «yedek akçe» olarak ayrılmasına karar verildiği, zorunlu yedek akçe ayrıldıktan sonra kalan karın dağıtılmayarak yedek akçe olarak ayrılabilmesi için «esas sözleşmede» yedek akçenin ödenmiş olan esas sermayenin beşte birini aşabileceği hakkında hükmün yer alması gerektiği, davalı şirketin esas sözleşmesinde, yedek akçenin ödenmiş …
… amasına göre davacı vekilinin tüm ve davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. ...- Ancak, mahkemece «genel kurul kararlarının iptaline» ilişkin davada, davaya konu taleplerin bir «kısmı kabul», bir kısmı reddedildiği halde davada kendisini vekille «temsil» ettiren davalı yararına «vekalet ücreti takdir» edilmemesi, yine «harç» ve «yargılama giderinin» tayininde kabul ve ret oranları dikkate alınmadan karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu yönden davalı yararına bozulması gerekmiştir.
-
Kâr dağıtmama kararının objektif iyi niyet denetimi ve bilirkişi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2008/5458 E. 2010/1570 K.
Ortak:genel kurul kararının iptali
İncelediğiniz karardaDava, «anonim şirket» «genel kurul kararının iptali» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kâr dağıtımı · yedek akçe · bilirkişi incelemesi
Benzer bu karardaTTK'nun 469/2 hükmünce bakiye kârın gerek bulunması halinde «dağıtılmayıp», «yedek akçeye» ayrılması mümkün bulunmaktadır.
Mahkemece, şirket kayıtları üzerinde yaptırılacak «bilirkişi incelemesi» ile yönetim kurulunun teklifinin yerinde olup olmadığı araştırılarak, kâr «dağıtımına» dair gündemin 6.maddesinde alınan kararın «objektif iyi niyet kurallarına» aykırı olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken, «denetime elverişli» olmayan bilirkişi raporu ile yetinilerek, gündemin 6.maddesinde alınan karar ile ilgili yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davacı y …
İptal talep edilen 26.05.2006 tarihli genel kurulda gündemin 6.maddesi olarak yönetim kurulunun kâr «dağıtım» teklifi okunmuş ve yapılan oylama sonucunda "2005 yılı safi kârından % 10 ihtiyat akçesi ayrıldıktan sonra % 5 I.temettü olarak 5.391,86 TL ve kalan 91.661,56 YTL'den 46.000 YTL'nin 15.06.2006 tarihine kadar dağıtılması" yönünde görüş belirtilmiş ve yönetim kurulunun kâr dağıtım teklifi kabul edilmiştir.
İptali talep edilen genel kurul kararında bu yönde bir gerekçeye rastlanamadığı gibi, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda, şirketin nakit ihtiyacının her an olmasının muhtemel olduğu gibi şirket kayıtlarına dayanmayan ve somut bir içerik taşımayan gerekçelerle yönetim kurulunun kâr «payı dağıtımına» ilişkin kararının kabulünde bir usulsüzlük bulunmadığı belirtilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/16317 E. , 2014/18707 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 17/03/2014
NUMARASI 2012/36-2014/50
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 17/03/2014 tarih ve 2012/36-2014/505 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkillerinin davalı şirkette nama yazılı hisse sahibi olduğunu, davalı şirketin 2009-2010 yıllarına ilişkin 19/01/2012 tarihli olağan Genel Kurul Toplantıya ilişkin çağrının usulüne uygun yapılmadığını, toplantıda alınan tüm kararların kanuna, ana sözleşmeye ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı bulunduğunu ileri sürerek, davalı şirketin 19/01/2012 tarihli genel kurul toplantısında alınan 1,3,4,5,6,7,8 ve 9 nolu kararların iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, toplantıya çağrının usulüne uygun yapıldığını, genel kurulun davacıların katılımı ile gerçekleştiğini, alınan kararda yasaya ve objektif iyi niyet kurallarına aykırılık bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, iptali istenen genel kurul kararının 5. maddesinde şirketin safi karını sermayeye eklemek yerine olağan üstü yedek akçe olarak ayırması, öte yandan da 8. maddede sermaye artırımına gidilmesinin kendi içinde çelişki oluşturduğu, zira şirketin paraya ihtiyacı olduğu ve artırımda kullanılabilecek iç kaynaklar da bulunduğuna göre doğrudan bu kaynağın kullanılması, ihtiyaç hala giderilemiyorsa geri kalan kısım için dış kaynaklardan artırım yapılması gerektiği, aksi takdirde mevcut ortaklar bedelsiz pay alma hakkında mahrum kalacakları gibi daha sonra yapılacak dış kaynaklı artırımda da hisselerine tekabül edecek rüçhan hakkı karşılığı yeni payların azalması nedeniyle de mağdur edilmiş olacakları, TTK.nın 381.maddesinde atıf yapılan dürüstlük kurallarının da bunu gerektirdiği, genel kurulda alınan diğer kararların iptali için somut bir gerekçe bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalı şirketin 19/01/2012 tarihli genel kurul toplantısında kabul edilen gündemin 5 ve 8.
maddelerine ilişkin kararların iptaline, diğer iptal taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, anonim şirket genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.
Davaya konu iptali istenen genel kurulda, şirketin 2010 yılı 7.179.503,45 TL tutarındaki net karından 743.753,30 TL'nin 2009 yılına ait geçmiş yıllar zararına mahsup edilmesine, 321.787,50 TL tutarında yasal yedek akçe ayrılmasına, geriye kalan 6.113.962,65 TL'lik kısmının ise olağan üstü yedek akçe olarak şirket bünyesinde bırakılmasına ve sermaye arttırımına karar verilmiştir. Genel kurul bilançoya göre ortaya çıkan kazancı dağıtmaktan keyfi bir şekilde sarfınazar edemez ise de, şirketin mali yapısının güçlendirilmesi, ortaklığın gelişmesi ve şirketin finansmanının sağlanması gibi haklı sebeplerle kârın dağıtılmayarak, olağanüstü yedek akçeye ayrılması mümkündür. Bilirkişi raporu ile şirketin sermaye ihtiyacı saptandığına göre, mahkemece sermaye ihtiyacının şirket iç kaynaklarından karşılanması gerektiğinden bahisle, kar payı dağıtılmaması ve sermaye arttırımı kararının afaki iyi niyet kurallarına ve kanuna aykırı olduğu kabul edilerek iptaline karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/101979900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz