Çek istirdadı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/10087 E. 2014/17191 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çek istirdadı↗ ciro silsilesi↗ sahtelik↗ yetkili hamil↗ tahkikat↗ ciranta↗ lehtar↗ eş rızası↗ ciro↗ hamil↗ istirdat↗ çek↗ dahili dava↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu çeklerde bulunan davacı şirket adına atılmış imzaların şirket yetkililerinin eli ürünü olmadıkları, sahtelik iddiasının iyi niyetli hamiller dahil olmak üzere herkese karşı ileri sürülebileceği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, 6762 sayılı TTK’nın 704. maddesi uyarınca açılmış bulunan çek istirdadı istemine ilişkindir. Davacı lehtar çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin yetkili hamili olduğunu savunmuştur. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK’nın 598. maddesi gereğince ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yeterlidir. Ayrıca, davalının yetkili hamil olması için ciro silsilesinde imzası bulunanların imzalarının gerçek cirantalara ait olup olmadığını tahkik zorunluluğu yoktur.
Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut ciro silsilesi içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen lehtar ve lehtardan sonraki ciranta ... Lastik ... Ltd. Şti’nin kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmez. Davalı tarafın ancak, TTK’nın 704. maddesinde öngörüldüğü üzere, kötü niyetle çeki iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğu kanıtlandığı takdirde sorumlu olacağı kuşkusuzdur.
Bu itibarla mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar nazara alınarak, davalının kötü niyetle çeki iktisap edip etmediği veya iktisabında ağır kusurlu olup olmadığı değerlendirilip, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Çek istirdatı | Kötüniyet tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/1085 E. 2015/7315 K.
Ortak:çek istirdadı · ciro silsilesi · yetkili hamil · tahkikat · ciranta · lehtar · eş rızası · ciro
İncelediğiniz karardaAyrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen «lehtar» ve lehtardan sonraki «ciranta» ...
Davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Benzer bu karardaAyrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen «lehtar» ve «cirantaların» kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının «yetkili hamil» olduğu gerçeğini değiştirmez.
Davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ciro zinciri · çekin istirdadı · kötü niyet tazminatı · kötü niyet
Benzer bu karardaKonfeksiyon arasında ticari ilişki mevcut olmadığından «ciro silsilesinde» kopukluk bulunduğu, dava konusu çekin davacı tarafa «istirdatının» gerektiği, buna karşılık davacı lehine «kötü niyet tazminatının» şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, «çekin istirdatına», kötü niyet tazminatının reddine karar verilmiştir.
Şti. ile davalıdan önceki «ciranta»... arasında ticari ilişki bulunmadığından bahisle «ciro zincirinde» kopukluk bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış hükmün bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/2990 E. 2011/13976 K.
Ortak:çek istirdadı · ciro silsilesi · yetkili hamil · tahkikat · lehtar · eş rızası · ciro · hamil
İncelediğiniz karardaAyrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen «lehtar» ve lehtardan sonraki «ciranta» ...
Benzer bu karardaDava, TTK’nun 704. maddesi uyarınca açılmış bulunan «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, davacı emre yazılı çekin «lehtarı» olduğunu ve çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Ayrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava konusu çekin davalı tarafından takibe konulduğu, «çek» bedelinin «keşideci» tarafından ödendiği, davalı «yetkili hamil» olduğunu ileri sürmüş ise de çeki ne şekilde elde ettiğini, iyi niyetli hamil olduğunu ispatlayamadığı, çekin iktisabında kusurlu ve kötü niyetli olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 3.181 TL’nın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:keşideci
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava konusu çekin davalı tarafından takibe konulduğu, «çek» bedelinin «keşideci» tarafından ödendiği, davalı «yetkili hamil» olduğunu ileri sürmüş ise de çeki ne şekilde elde ettiğini, iyi niyetli hamil olduğunu ispatlayamadığı, çekin iktisabında kusurlu ve kötü niyetli olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 3.181 TL’nın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/9341 E. 2014/16644 K.
Ortak:çek istirdadı · ciro silsilesi · yetkili hamil · tahkikat · ciranta · lehtar · eş rızası · ciro
İncelediğiniz karardaAyrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen «lehtar» ve lehtardan sonraki «ciranta» ...
Davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Benzer bu karardaAyrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Somut olayda, dava konusu çekte mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen «lehtarın» imzası sahte olsa bile bu durum davalının «yetkili hamil» olduğu gerçeğini değiştirmez.
2- Dava, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 792. (mülga 6762 sayılı TTK’nın 704) maddesi uyarınca açılmış bulunan «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürmüştür.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kötü niyetli iktisap · ispat külfeti · sahtecilik · vekalet ücreti
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «çek» üzerindeki «lehtar» imzasının davacı şirket yetkilisine ait olmadığı, «sahtecilik» iddiasının herkese karşı ileri sürülebileceği, lehtar imzası bulunmadan çekin tedavüle sürüldüğü gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 792. (mülga 6762 sayılı TTK’nın 704) maddesine göre, «çek» eline geçmiş olan «hamilin», ancak çeki «kötü niyetli iktisap» ettiği veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğu takdirde, o çeki geri vermekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
Ancak, «hamilin» kötü niyetli olduğunun veya iktisapta ağır kusurunun bulunduğunun «ispat külfeti», çekin elinden «rıza» dışı çıktığını iddia eden tarafa aittir.
3- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin «vekalet ücretine» ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/2827 E. 2018/5223 K.
Ortak:çek istirdadı · ciro silsilesi · yetkili hamil · tahkikat · ciranta · lehtar · eş rızası · ciro
İncelediğiniz karardaAyrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen «lehtar» ve lehtardan sonraki «ciranta» ...
Davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Benzer bu karardaSomut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ... ismi geçen «lehtar» ve «cirantaların» kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının «yetkili hamil» olduğu gerçeğini değiştirmez.
Davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Ayrıca, davalının «yetkili hamil» olması için ... imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kötü niyetli iktisap · lehdar · sahtecilik · keşideci · temsil
Benzer bu karardaŞti. olan, .../03/2014 tarihli 6.000,00 TL bedelli, 3200856 no'lu «çek» ve aynı bankadan verilme aynı «keşideci» imzalı .../04/2014 tarihli 6.000,00 TL bedelli 3200857 no'lu çekte davacının «lehdar» sıfatına sahip bulunduğu, çeklerin arka sayfasındaki davacı adına yapılan «ciro» imzalarının davacı şirket «temsilcilerinin» eli ürünü olmadığının ...
Şubesi'nden verilme, «keşidecisi» ... ...
İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2014/596 Esas sayılı dosyasında aldırılan ... bilirkişi raporu ile sabit bulunduğu, imzaların sahte olarak atıldığı, çeklerin davacının elinden «rızası» hilafına çıktıktan sonra davacının kaşesi ve imzası taklit edilerek «ciro» ile tedavüle sokulduğu, «sahtecilik» iddiasının mutlak defilerden olduğu ve herkese karşı ileri sürülmesinin mümkün olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davalı tarafın ancak ...’nın 792. maddesinde öngörüldüğü üzere, çeki «kötü niyetle iktisap» ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğu kanıtlandığı takdirde sorumlu olacağı kuşkusuzdur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/14243 E. 2015/176 K.
Ortak:çek istirdadı · ciro silsilesi · sahtelik · yetkili hamil · lehtar · eş rızası · ciro · hamil
İncelediğiniz karardaDavacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Ayrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen «lehtar» ve lehtardan sonraki «ciranta» ...
Benzer bu karardaMühendislik .......... kaşesi üzerinde bulunan imzanın bu şirketi «temsile» yetkili olan ...... isimli şahsın eli ürünü olmadığı ve imzanın sahte olduğu anlaşıldığından «imzanın sahteliğinin» herkese karşı dolaysıyla «son hamil» olan davalıya karşı da ileri sürülebileceği, ancak dava konusu çekteki «ciro silsilesinin» düzgün olması, davalının iyi niyetli «yetkili hamil» olması hususları dikkate alındığında davacının «çekin istirdatı» isteminde bulunamayacağı, buna rağmen çekin istirdatı isteminin, borçlu bulunmadığının tespiti istemini de kapsadığı ve davacının talebinin «menfi tespit» yönünden değerlendirilmesinin uygun olacağı gerekçesi ile ......
2- Dava, «çek istirdatı» istemine ilişkin olup, davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Mahkemenin de kabulünde olduğu gibi, dava konusu çekteki «ciro silsilesi» düzgün olup, aksi ispatlanamadığı için davalı taraf iyi niyetli «yetkili hamil» konumundadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:imza sahteliği · çekin istirdadı · son hamil · kötüniyetli iktisap · imza incelemesi · menfi tespit davası · maddi hata · tespit davası
Benzer bu karardaMühendislik .......... kaşesi üzerinde bulunan imzanın bu şirketi «temsile» yetkili olan ...... isimli şahsın eli ürünü olmadığı ve imzanın sahte olduğu anlaşıldığından «imzanın sahteliğinin» herkese karşı dolaysıyla «son hamil» olan davalıya karşı da ileri sürülebileceği, ancak dava konusu çekteki «ciro silsilesinin» düzgün olması, davalının iyi niyetli «yetkili hamil» olması hususları dikkate alındığında davacının «çekin istirdatı» isteminde bulunamayacağı, buna rağmen çekin istirdatı isteminin, borçlu bulunmadığının tespiti istemini de kapsadığı ve davacının talebinin «menfi tespit» yönünden değerlendirilmesinin uygun olacağı gerekçesi ile ......
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 Sayılı TTK'nın 792 (6762 Sayılı TTK'nın 704.) maddesine göre, «çek» eline geçmiş bulunan yeni «hamilin» ancak «kötüniyetle iktisap» etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde çeki iade ile yükümlü olup «çek istirdadına» ilişkin işbu davanın reddine karar vermek gerekirken istirdat isteminin aynı zamanda «menfi tespit» istemini de içerdiği kabul edilerek HMK'nın 25 ve 26. maddeleri hilafına olacak şekilde davanın «menfi tespit davası» gibi değerlendirilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, İcra Hukuk Mahkemesi dosyasında yapılan «imza incelemesinde».....
… n gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve dava dilekçesinde davacı olarak '....... ....'yi «temsilen».....'' gösterilmiş olup, gerekçeli karar başlığında davalı sıfatıyla '.....''ın gösterilmesi doğru değil ise de, bu yanlışlığın esasa etkili bulunmamasına ve mahallinde düzeltilebilecek «maddi hata» niteliğinde görülmesine göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/10087 E. , 2014/17191 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 25/12/2013
NUMARASI 2010/533-2013/535
DAVACI FORVET GIDA KIRTASİYE TEKNİK HIRD. TEKS. ELEKT. PAZ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 25.12.2013 tarih ve 2010/533-2013/535 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirketin iş yerinden yapılan hırsızlık nedeniyle çalınan çekler için iptal talepli dava açtıklarını, davaya konu üç adet çekin davalı elinde bulunduğunu, çeklerin meşru hamilinin müvekkili olduğunu, çeklerin müvekkili şirket adına sahte kaşe ve sahte imza ile ciro edilerek 3. kişilere devredildiğini, 01.05.2010 keşide tarihli, 4.225 TL bedelli, 10.05.2010 keşide tarihli, 10.368,00 TL bedelli ve 20.05.2010 keşide tarihli 11.000,00 TL bedelli çeklerde hak sahibi ve gerçek hamil olduğunun tespiti ile çekleri haksız ve kötü niyetli elinde bulunduran davalıdan alınarak müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin üç adet çekin iyi niyetli ve son hamili olduğunu, dava konusu çeklerin, son ciranta .... Medya Proje Merkezi Ltd. Şti. tarafından 03.11.2009 tarihli Genel Faktoring Sözleşmesine istinaden devir cirosuyla müvekkili şirkete devir ve temlik edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu çeklerde bulunan davacı şirket adına atılmış imzaların şirket yetkililerinin eli ürünü olmadıkları, sahtelik iddiasının iyi niyetli hamiller dahil olmak üzere herkese karşı ileri sürülebileceği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, 6762 sayılı TTK’nın 704. maddesi uyarınca açılmış bulunan çek istirdadı istemine ilişkindir. Davacı lehtar çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin yetkili hamili olduğunu savunmuştur. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK’nın 598. maddesi gereğince ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yeterlidir. Ayrıca, davalının yetkili hamil olması için ciro silsilesinde imzası bulunanların imzalarının gerçek cirantalara ait olup olmadığını tahkik zorunluluğu yoktur.
Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut ciro silsilesi içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen lehtar ve lehtardan sonraki ciranta ... Lastik ... Ltd. Şti’nin kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmez. Davalı tarafın ancak, TTK’nın 704. maddesinde öngörüldüğü üzere, kötü niyetle çeki iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğu kanıtlandığı takdirde sorumlu olacağı kuşkusuzdur.
Bu itibarla mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar nazara alınarak, davalının kötü niyetle çeki iktisap edip etmediği veya iktisabında ağır kusurlu olup olmadığı değerlendirilip, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/101979500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz