Çeklerin iadesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/2827 E. 2018/5223 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çek istirdadı↗ kötü niyetli iktisap↗ ciro silsilesi↗ yetkili hamil↗ lehdar↗ tahkikat↗ icra hukuk mahkemesi↗ ciranta↗ sahtecilik↗ lehtar↗ eş rızası↗ ciro↗ hamil↗ keşideci↗ istirdat↗ çek↗ temsil↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca dava konusu ...Bankası ... Şubesi'nden verilme, keşidecisi ... ... Servis Hizmetleri Sanayi ve Dış Tic. Ltd. Şti. olan, .../03/2014 tarihli 6.000,00 TL bedelli, 3200856 no'lu çek ve aynı bankadan verilme aynı keşideci imzalı .../04/2014 tarihli 6.000,00 TL bedelli 3200857 no'lu çekte davacının lehdar sıfatına sahip bulunduğu, çeklerin arka sayfasındaki davacı adına yapılan ciro imzalarının davacı şirket temsilcilerinin eli ürünü olmadığının ... 8. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2014/596 Esas sayılı dosyasında aldırılan ... bilirkişi raporu ile sabit bulunduğu, imzaların sahte olarak atıldığı, çeklerin davacının elinden rızası hilafına çıktıktan sonra davacının kaşesi ve imzası taklit edilerek ciro ile tedavüle sokulduğu, sahtecilik iddiasının mutlak defilerden olduğu ve herkese karşı ileri sürülmesinin mümkün olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, 6102 sayılı ...’nın 792. maddesi uyarınca açılmış bulunan çek istirdadı istemine ilişkindir. Davacı lehtar çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin yetkili hamili olduğunu savunmuştur. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı ...’nın 686. maddesi gereğince ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yeterlidir. Ayrıca, davalının yetkili hamil olması için ... imzası bulunanların imzalarının gerçek cirantalara ait olup olmadığını tahkik zorunluluğu yoktur. Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut ciro silsilesi içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ... ismi geçen lehtar ve cirantaların kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmez. Davalı tarafın ancak ...’nın 792. maddesinde öngörüldüğü üzere, çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğu kanıtlandığı takdirde sorumlu olacağı kuşkusuzdur. Bu itibarla, mahkemece yukarıda yapılan açıklamalar nazara alınarak, davalının çeki kötü niyetle iktisap edip etmediği veya iktisabında ağır kusurlu olup olmadığı değerlendirilip, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, dava konusu çekte ... bir kopukluk bulunmamasına rağmen, davacı kaşe ve imzasının taklit edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış hükmün bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/5363 E. 2018/7977 K.
Ortak:çek istirdadı · kötü niyetli iktisap · ciro silsilesi · yetkili hamil · tahkikat · ciranta · lehtar · eş rızası
İncelediğiniz karardaSomut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ... ismi geçen «lehtar» ve «cirantaların» kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının «yetkili hamil» olduğu gerçeğini değiştirmez.
Davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Ayrıca, davalının «yetkili hamil» olması için ... imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Benzer bu karardaDavalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» yer alan imzaların gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu bulunmayıp, 6102 sayılı ...’nın 686. maddesi hükmüne göre, bu hususta, ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yeterlidir.
Dava konusu çekte mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmadığı gibi, ciro silsilesinde ismi geçen «lehtar» ve «cirantaların» kaşe ve imzalarının sahte olduğunun tespiti bile davalının «yetkili hamil» olduğu gerçeğini değiştirmez.
Davacı «lehtar», çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sahte ciro · hırsızlık · ispat külfeti · kusur · avans faizi · ibraz
Benzer bu karardaMahkemece, iddia savunma ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davacının dava dışı şirketten «ciro» yoluyla devraldığı dava konusu çekin iş yerinde yapılan «hırsızlık» neticesinde çalındığı, çekin «lehtar» ciro imzasının sahte olduğu, davacı şirket yetkililerine ait olmadığı, çekin lehtarı tarafından tedavüle konulmadığı, davalının çekin «yetkili hamili» olmadığı, davalı ile davacı arasında ticari ilişki bulunmadığı, «sahte ciro» nedeniyle davalıya, «keşideci» tarafından yapılan ödemenin de geçerli bir ödeme olarak addedilemeyeceği gerekçesiyle, davanın kabulüne, davacının dava konusu «çek» nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile, çek bedeli olan 11.110,00 TL’nin keşide tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalıdan «istirdadına» karar verilmiştir.
Somut olayda, davacının bu husustaki «ispat külfetini» yerine getiremediği, davalının çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğine veya iktisabında ağır kusurlu bulunduğuna dair delil «ibraz» edemediği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerde de, davalının davaya konu çeki kötü niyetle iktisap ettiğini gösterir bir emare bulunmadığı anlaşılmaktadır.
6102 sayılı ...'nın 792. maddesiyle, «çek», herhangi bir suretle «hamilin» elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister «ciro» yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak çeki «kötü niyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlü olacağı hüküm altına alınmıştır.
-
Çek istirdatı | Kötüniyet tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/1085 E. 2015/7315 K.
Ortak:çek istirdadı · ciro silsilesi · yetkili hamil · tahkikat · ciranta · lehtar · eş rızası · ciro
İncelediğiniz karardaSomut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ... ismi geçen «lehtar» ve «cirantaların» kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının «yetkili hamil» olduğu gerçeğini değiştirmez.
Davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Ayrıca, davalının «yetkili hamil» olması için ... imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Benzer bu karardaAyrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen «lehtar» ve «cirantaların» kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının «yetkili hamil» olduğu gerçeğini değiştirmez.
Davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ciro zinciri · çekin istirdadı · kötü niyet tazminatı · kötü niyet
Benzer bu karardaKonfeksiyon arasında ticari ilişki mevcut olmadığından «ciro silsilesinde» kopukluk bulunduğu, dava konusu çekin davacı tarafa «istirdatının» gerektiği, buna karşılık davacı lehine «kötü niyet tazminatının» şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, «çekin istirdatına», kötü niyet tazminatının reddine karar verilmiştir.
Şti. ile davalıdan önceki «ciranta»... arasında ticari ilişki bulunmadığından bahisle «ciro zincirinde» kopukluk bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış hükmün bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/9341 E. 2014/16644 K.
Ortak:kötü niyetli iktisap · çek istirdadı · ciro silsilesi · yetkili hamil · tahkikat · ciranta · sahtecilik · lehtar
İncelediğiniz karardaSomut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ... ismi geçen «lehtar» ve «cirantaların» kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının «yetkili hamil» olduğu gerçeğini değiştirmez.
Ayrıca, davalının «yetkili hamil» olması için ... imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Benzer bu karardaAyrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Somut olayda, dava konusu çekte mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen «lehtarın» imzası sahte olsa bile bu durum davalının «yetkili hamil» olduğu gerçeğini değiştirmez.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «çek» üzerindeki «lehtar» imzasının davacı şirket yetkilisine ait olmadığı, «sahtecilik» iddiasının herkese karşı ileri sürülebileceği, lehtar imzası bulunmadan çekin tedavüle sürüldüğü gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ispat külfeti · vekalet ücreti
Benzer bu karardaAncak, «hamilin» kötü niyetli olduğunun veya iktisapta ağır kusurunun bulunduğunun «ispat külfeti», çekin elinden «rıza» dışı çıktığını iddia eden tarafa aittir.
3- Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin «vekalet ücretine» ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/10087 E. 2014/17191 K.
Ortak:çek istirdadı · ciro silsilesi · yetkili hamil · tahkikat · ciranta · lehtar · eş rızası · ciro
İncelediğiniz karardaSomut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ... ismi geçen «lehtar» ve «cirantaların» kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının «yetkili hamil» olduğu gerçeğini değiştirmez.
Davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Ayrıca, davalının «yetkili hamil» olması için ... imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Benzer bu karardaAyrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen «lehtar» ve lehtardan sonraki «ciranta» ...
Davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sahtelik · dahili dava
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu çeklerde bulunan davacı şirket adına atılmış imzaların şirket yetkililerinin eli ürünü olmadıkları, «sahtelik» iddiasının iyi niyetli «hamiller» «dahil» olmak üzere herkese karşı ileri sürülebileceği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/2990 E. 2011/13976 K.
Ortak:çek istirdadı · ciro silsilesi · yetkili hamil · tahkikat · lehtar · eş rızası · ciro · hamil
İncelediğiniz karardaSomut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ... ismi geçen «lehtar» ve «cirantaların» kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının «yetkili hamil» olduğu gerçeğini değiştirmez.
Davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Ayrıca, davalının «yetkili hamil» olması için ... imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Benzer bu karardaDava, TTK’nun 704. maddesi uyarınca açılmış bulunan «çek istirdadı» istemine ilişkin olup, davacı emre yazılı çekin «lehtarı» olduğunu ve çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Ayrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava konusu çekin davalı tarafından takibe konulduğu, «çek» bedelinin «keşideci» tarafından ödendiği, davalı «yetkili hamil» olduğunu ileri sürmüş ise de çeki ne şekilde elde ettiğini, iyi niyetli hamil olduğunu ispatlayamadığı, çekin iktisabında kusurlu ve kötü niyetli olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 3.181 TL’nın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2018/2827 E. , 2018/5223 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 04/04/2016 tarih ve 2014/1243-2016/241 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davalı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirket ile dava dışı ... Şirketi arasında süregelen ticari ilişkiler nedeniyle her biri 6.000,00 TL bedelli toplamı ....000,00 TL olan vadeli ... adet çekin keşide edildiğini, ancak çeklerin kaybolmuş yada çalınmış olması karşısında açtıkları çek iptal davası sırasında ... .... İcra Müdürlüğü 2014/11493 Esas sayılı icra takibi ile söz konusu çeklerin icraya konulduğunun öğrenildiğini, müvekkili şirketin kaşesinin ve imzasının taklit edilerek müvekkili şirket adına ciro yapılarak çeklerin piyasaya dolaşıma sokulduğunu ileri sürerek çeklerin istirdadını talep etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin iyi niyetli meşru hamil olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca dava konusu ...Bankası ... Şubesi'nden verilme, keşidecisi ... ... Servis Hizmetleri Sanayi ve Dış Tic. Ltd. Şti. olan, .../03/2014 tarihli 6.000,00 TL bedelli, 3200856 no'lu çek ve aynı bankadan verilme aynı keşideci imzalı .../04/2014 tarihli 6.000,00 TL bedelli 3200857 no'lu çekte davacının lehdar sıfatına sahip bulunduğu, çeklerin arka sayfasındaki davacı adına yapılan ciro imzalarının davacı şirket temsilcilerinin eli ürünü olmadığının ...
8. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2014/596 Esas sayılı dosyasında aldırılan ... bilirkişi raporu ile sabit bulunduğu, imzaların sahte olarak atıldığı, çeklerin davacının elinden rızası hilafına çıktıktan sonra davacının kaşesi ve imzası taklit edilerek ciro ile tedavüle sokulduğu, sahtecilik iddiasının mutlak defilerden olduğu ve herkese karşı ileri sürülmesinin mümkün olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, 6102 sayılı ...’nın 792. maddesi uyarınca açılmış bulunan çek istirdadı istemine ilişkindir. Davacı lehtar çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin yetkili hamili olduğunu savunmuştur. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı ...’nın 686. maddesi gereğince ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yeterlidir. Ayrıca, davalının yetkili hamil olması için ... imzası bulunanların imzalarının gerçek cirantalara ait olup olmadığını tahkik zorunluluğu yoktur. Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut ciro silsilesi içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ... ismi geçen lehtar ve cirantaların kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmez.
Davalı tarafın ancak ...’nın 792. maddesinde öngörüldüğü üzere, çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğu kanıtlandığı takdirde sorumlu olacağı kuşkusuzdur. Bu itibarla, mahkemece yukarıda yapılan açıklamalar nazara alınarak, davalının çeki kötü niyetle iktisap edip etmediği veya iktisabında ağır kusurlu olup olmadığı değerlendirilip, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, dava konusu çekte ... bir kopukluk bulunmamasına rağmen, davacı kaşe ve imzasının taklit edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış hükmün bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, .../09/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/450633500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz