Ödemeden men yasağı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/18022 E. 2014/239 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ödemeden men yasağı↗ ttk 757↗ ödeme yeri↗ yetkiye itiraz↗ ödemeden men kararı↗ keşide yeri↗ zayi nedeniyle çek iptali↗ hasımsız dava↗ yetkili hamil↗ çek iptali↗ ciranta↗ eş rızası↗ ciro↗ zayi↗ oy yasağı↗ hamil↗ keşideci↗ çek↗ yetkisizlik kararı↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
11. Hukuk Dairesi 2013/18022 E. , 2014/239 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : CİHANBEYLİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
(TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA)
TARİHİ : 24/10/2013
NUMARASI : 2013/454-2013/480
Hasımsız olarak görülen davada Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24/10/2013 tarih ve 2013/454-2013/480 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Münüse tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, keşidecisi Savaş Nemutlu olan çekin ciranta sıfatıyla müvekkilinin hamili bulunduğu sırada rızası dışında elinden çıktığını, söz konusu çekin Akbank Gimat Şubesi’ne ait 1633 hesap nolu 9094132 çek nolu 12/09/2013 tarihli 40.000,00 TL bedelli çek olduğunu, TTK'nın 818/s maddesinde yapılan atıf gereği TTK'nın 757. maddesine göre söz konusu çek için tedbir kararı verilerek ödemeden men yasağı kararı verilmesi ve çekin iptaline ve zayi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tedbire ve yetkiye itiraz eden M.. D..; dava konusu çekte keşide yerinin Ankara olduğunu, yetkili hamil olarak kendisinin ikametgahının ve davacının ikametgahının da Ankara olduğunu, bu nedenle Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkisinin bulunmadığını, davanın kötü niyetle yetkisiz mahkemede açıldığını, dava konusu çekin tanıklar huzurunda ciro edilerek Ankara'da davacı tarafından kendisine vekalet alacağı sebebiyle verilmiş olduğunu, kesinlikle çekin davacının rıza hilafına elden çıkmasının söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çekte ödeme yerinin ve hamilin ikametgahının Ankara olduğunun anlaşılmış olması sebebiyle, 6102 S. TTK.'nın 757. maddesi gereğince yetkili mahkemenin Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle davanın yetkisizlik nedeni ile reddine, dosyanın yetkili ve görevli Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Davacı vekili; kararı temyiz etmiştir.
Dava, 6102 sayılı T.T.K.’nın 818 maddesi gereğince uygulanması gereken 757nci maddesine dayalı olarak açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. T.T.K.’nın 757/1 maddesine göre, iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkemece de bu hükme dayalı olarak yetkisizlik kararı verilmiş ise de 757nci maddede bahsedilen hamil, zayi nedeniyle çekin iptalini talep eden kişidir.Davacı,kendi ikametgahında işbu davayı açtığına göre davanın esasına girilip görülmesi gerekirken yazılı gerekçeyle yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, yerel mahkeme kararının bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/18807 E. 2015/654 K.
Ortak:ödeme yeri · çek iptali · zayi · oy yasağı · hamil · çek · yetkisizlik kararı · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz kararda… kten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, «keşidecisi» Savaş Nemutlu olan çekin «ciranta» sıfatıyla müvekkilinin «hamili» bulunduğu sırada «rızası» dışında elinden çıktığını, söz konusu çekin Akbank Gimat Şubesi’ne ait 1633 hesap nolu 9094132 «çek» nolu 12/09/2013 tarihli 40.000,00 TL bedelli çek olduğunu, TTK'nın 818/s maddesinde yapılan atıf gereği TTK'nın 757. maddesine göre söz konusu çek için tedbir kararı verilerek «ödemeden men yasağı» kararı verilmesi ve çekin iptaline ve «zayi» olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, 6102 sayılı T.T.K.’nın 818 maddesi gereğince uygulanması gereken 757nci maddesine dayalı olarak açılan «zayi nedeniyle çek iptali» davasıdır.
Mahkemece de bu hükme dayalı olarak «yetkisizlik» kararı verilmiş ise de 757nci maddede bahsedilen «hamil», «zayi» nedeniyle çekin iptalini talep eden kişidir.Davacı,kendi ikametgahında işbu davayı açtığına göre davanın esasına girilip görülmesi gerekirken yazılı gerekçeyle yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, yerel mahkeme kararının bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer bu karardaŞubesi tarafından verildiği, «ödeme yerinin» .....olduğu, «zayi» nedeniyle açılacak «çek iptali» ve «ödeme yasağına» ilişkin taleplerin çekin verildiği ve hesabın bulunduğu yer mahkemelerinden talep edilmesi gerektiği, «yetkinin» «kamu düzenine» ilişkin olduğu gerekçesiyle «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
Talep, çekin «zayi» sebebiyle iptali istemine ilişkin olup mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
Anılan düzenleme aynı Yasa'nın 818. maddesi uyarınca «çek iptali» taleplerinde de uygulanacaktır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ödeme yasağı · şirket merkezi mahkemesi · kamu düzeni · yetki
Benzer bu karardaŞubesi tarafından verildiği, «ödeme yerinin» .....olduğu, «zayi» nedeniyle açılacak «çek iptali» ve «ödeme yasağına» ilişkin taleplerin çekin verildiği ve hesabın bulunduğu yer mahkemelerinden talep edilmesi gerektiği, «yetkinin» «kamu düzenine» ilişkin olduğu gerekçesiyle «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
Talepte bulunan «şirketin merkezinin»....'da olması sebebiyle....
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/7023 E. 2013/9991 K.
Ortak:ödeme yeri · zayi · hamil · keşideci · yetkisizlik kararı
İncelediğiniz kararda… kten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, «keşidecisi» Savaş Nemutlu olan çekin «ciranta» sıfatıyla müvekkilinin «hamili» bulunduğu sırada «rızası» dışında elinden çıktığını, söz konusu çekin Akbank Gimat Şubesi’ne ait 1633 hesap nolu 9094132 «çek» nolu 12/09/2013 tarihli 40.000,00 TL bedelli çek olduğunu, TTK'nın 818/s maddesinde yapılan atıf gereği TTK'nın 757. maddesine göre söz konusu çek için tedbir kararı verilerek «ödemeden men yasağı» kararı verilmesi ve çekin iptaline ve «zayi» olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece de bu hükme dayalı olarak «yetkisizlik» kararı verilmiş ise de 757nci maddede bahsedilen «hamil», «zayi» nedeniyle çekin iptalini talep eden kişidir.Davacı,kendi ikametgahında işbu davayı açtığına göre davanın esasına girilip görülmesi gerekirken yazılı gerekçeyle yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, yerel mahkeme kararının bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
D..; dava konusu çekte «keşide yerinin» Ankara olduğunu, «yetkili hamil» olarak kendisinin ikametgahının ve davacının ikametgahının da Ankara olduğunu, bu nedenle Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin «yetkisinin» bulunmadığını, davanın kötü niyetle yetkisiz mahkemede açıldığını, dava konusu çekin tanıklar huzurunda «ciro» edilerek Ankara'da davacı tarafından kendisine vekalet alacağı sebebiyle verilmiş olduğunu, kesinlikle çekin davacının «rıza» hilafına elden çıkmasının söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, yapılan inceleme sonunda, «zayi» olduğu beyan edilen çekin «ödeme yerinin» muhatap bankanın bulunduğu yer olduğu, TTK’nun 757 ve 651. maddeleri maddeleri uyarınca mahkemenin yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle, mahkemenin «yetkisizliğine», dosyanın ...
Oysa, TTK’nun 757 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf «bononun» tahsil için «ödeme yeri» olan borçlunun adresi ... adresine gönderilmek üzere kargoya «teslim» edildiği sırada kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre, aranacak borçlardan olan bono nedeniyle ödeme yeri olan «keşidecinin» adresinin bulunduğu yer itibariyle mahkeme yetkilidir.
Dava, «bononun» «zayi nedeniyle iptali» istemine ilişkin olup, yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemenin «yetkisizliğine» karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:zayi nedeniyle iptal · bono · kâr kaybı · teslim
Benzer bu karardaDava, «bononun» «zayi nedeniyle iptali» istemine ilişkin olup, yukarıda açıklanan nedenlerle mahkemenin «yetkisizliğine» karar verilmiştir.
Oysa, TTK’nun 757 maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir hükmünü haiz olup, davacı taraf «bononun» tahsil için «ödeme yeri» olan borçlunun adresi ... adresine gönderilmek üzere kargoya «teslim» edildiği sırada kaybolduğunu ileri sürdüğüne göre, aranacak borçlardan olan bono nedeniyle ödeme yeri olan «keşidecinin» adresinin bulunduğu yer itibariyle mahkeme yetkilidir.
Öte yandan, davacı taraf «bononun» «kaybı» nedeniyle «zayi» davası açtığı halde, çekin zayi olduğundan bahisle gerekçe oluşturulması da bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/1358 E. 2013/3309 K.
Ortak:ödemeden men kararı · zayi nedeniyle çek iptali · çek iptali · zayi · hamil · çek · yetkisizlik kararı · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz kararda… kten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, «keşidecisi» Savaş Nemutlu olan çekin «ciranta» sıfatıyla müvekkilinin «hamili» bulunduğu sırada «rızası» dışında elinden çıktığını, söz konusu çekin Akbank Gimat Şubesi’ne ait 1633 hesap nolu 9094132 «çek» nolu 12/09/2013 tarihli 40.000,00 TL bedelli çek olduğunu, TTK'nın 818/s maddesinde yapılan atıf gereği TTK'nın 757. maddesine göre söz konusu çek için tedbir kararı verilerek «ödemeden men yasağı» kararı verilmesi ve çekin iptaline ve «zayi» olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, 6102 sayılı T.T.K.’nın 818 maddesi gereğince uygulanması gereken 757nci maddesine dayalı olarak açılan «zayi nedeniyle çek iptali» davasıdır.
Mahkemece de bu hükme dayalı olarak «yetkisizlik» kararı verilmiş ise de 757nci maddede bahsedilen «hamil», «zayi» nedeniyle çekin iptalini talep eden kişidir.Davacı,kendi ikametgahında işbu davayı açtığına göre davanın esasına girilip görülmesi gerekirken yazılı gerekçeyle yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, yerel mahkeme kararının bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer bu karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» davasına ilişkin olup davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı ...'nun 818/1-s atfıyla çeklerde uygulanması gereken 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya «hamilin» yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi «ödemeden men» edilmesini isteyebilir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamı uyarınca HMK'nun 384. maddesinde, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, «çekişmesiz yargı» işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olacağının belirlendiği, iptal ve önleyici tedbirler başlıklı ...'nun 757. maddesine göre ise ödeme yerindeki mahkemeden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesinin istenebileceği gerekçesiyle mahkemenin «yetkisizliği» nedeniyle davanın «usulden reddine», istem halinde dosyanın ...
Somut olayda davacı şirket ...'da olan ikametgah adresini dava dilekçesinde göstermiş olup bu adres «çek» üzerinde bulunan kaşedeki adres ile aynıdır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekişmesiz yargı · usulden reddi
Benzer bu karardaMahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamı uyarınca HMK'nun 384. maddesinde, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, «çekişmesiz yargı» işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olacağının belirlendiği, iptal ve önleyici tedbirler başlıklı ...'nun 757. maddesine göre ise ödeme yerindeki mahkemeden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesinin istenebileceği gerekçesiyle mahkemenin «yetkisizliği» nedeniyle davanın «usulden reddine», istem halinde dosyanın ...
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/18022 E. , 2014/239 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ CİHANBEYLİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
(TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA)
TARİHİ 24/10/2013
NUMARASI 2013/454-2013/480
Hasımsız olarak görülen davada Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24/10/2013 tarih ve 2013/454-2013/480 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Münüse tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, keşidecisi Savaş Nemutlu olan çekin ciranta sıfatıyla müvekkilinin hamili bulunduğu sırada rızası dışında elinden çıktığını, söz konusu çekin Akbank Gimat Şubesi’ne ait 1633 hesap nolu 9094132 çek nolu 12/09/2013 tarihli 40.000,00 TL bedelli çek olduğunu, TTK'nın 818/s maddesinde yapılan atıf gereği TTK'nın 757. maddesine göre söz konusu çek için tedbir kararı verilerek ödemeden men yasağı kararı verilmesi ve çekin iptaline ve zayi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tedbire ve yetkiye itiraz eden M.. D..; dava konusu çekte keşide yerinin Ankara olduğunu, yetkili hamil olarak kendisinin ikametgahının ve davacının ikametgahının da Ankara olduğunu, bu nedenle Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkisinin bulunmadığını, davanın kötü niyetle yetkisiz mahkemede açıldığını, dava konusu çekin tanıklar huzurunda ciro edilerek Ankara'da davacı tarafından kendisine vekalet alacağı sebebiyle verilmiş olduğunu, kesinlikle çekin davacının rıza hilafına elden çıkmasının söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çekte ödeme yerinin ve hamilin ikametgahının Ankara olduğunun anlaşılmış olması sebebiyle, 6102 S. TTK.'nın 757. maddesi gereğince yetkili mahkemenin Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle davanın yetkisizlik nedeni ile reddine, dosyanın yetkili ve görevli Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Davacı vekili; kararı temyiz etmiştir.
Dava, 6102 sayılı T.T.K.’nın 818 maddesi gereğince uygulanması gereken 757nci maddesine dayalı olarak açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. T.T.K.’nın 757/1 maddesine göre, iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkemece de bu hükme dayalı olarak yetkisizlik kararı verilmiş ise de 757nci maddede bahsedilen hamil, zayi nedeniyle çekin iptalini talep eden kişidir.Davacı,kendi ikametgahında işbu davayı açtığına göre davanın esasına girilip görülmesi gerekirken yazılı gerekçeyle yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, yerel mahkeme kararının bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile yerel mahkeme kararının BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 08.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/101834800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz