İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı

11. Hukuk Dairesi         2023/1176 E.  ,  2023/7756 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI 2022/886 Esas, 2022/1085 Karar

ASIL DAVADA DAVACI

BİRLEŞEN DAVALARDA

ASIL DAVADA DAVALI

BİRLEŞEN DAVALARDA

DAVA TARİHİ

27.02.2013 (Asıl Dava)-04.08.2014 (Birleşen Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1135 E. sayılı dosyası)-25.07.2014 (Birleşen Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/565 E. sayılı dosyası)-11.06.2014 (Birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/460 E. sayılı dosyası)

HÜKÜM

Asıl davanın kısmen kabulüne-Birleşen Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1135 E. sayılı dosyasının reddine-Birleşen Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/565 E. sayılı dosyasının kısmen kabulüne-Birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/460 E. sayılı dosyasının kısmen kabulüne

BİRLEŞEN DAVALAR

Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1135 E. sayılı dosyası-Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/565 E. sayılı dosyası-Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/460 E. sayılı dosyası

MAHKEMESİ Ankara 8. Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2014/1275 E., 2018/273 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen asıl ve birleşen itirazın iptali davalarında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1135 E. sayılı dosyasında davanın reddine, birleşen Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/565 E. sayılı dosyasında davanın kısmen kabulüne, Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/460 E. sayılı dosyasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda:

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre, Birleşen Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/565 E. sayılı dosyasında temyize konu edilen toplam miktar 98.753,41 TL olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığından asıl davada davacı vekilinin temyiz isteminin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

Asıl davada davalı vekilinin ve asıl davada davacı birleşen davalarda davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilerek Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin tanıtım faaliyetleri kapsamında Silah Sisteminin ... Limanı’ndan Suudi Arabistan Cidde Limanı’na taşıma işinin davalı tarafından üstlenildiğini, taşımada davalının kusuru ile gecikme yaşandığını ileri sürerek, dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 587.380,45 TL maddi tazminatın ve 50.000,00 TL manevi tazminatın temerrüt tarihi 15.01.2013 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.

2.Birleşen Ankara Asliye 5. Ticaret Mahkemesinin 2014/1135 E. sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili tarafından üstlenilen ... nakliyesi işinin yerine getirildiğini, davalının navlun bedelini ödememesi üzerine başlatılan icra takibine haksız itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve % 20'den ... olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

3.Birleşen Ankara Asliye 5. Ticaret Mahkemesinin 2014/565 E. sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili tarafından üstlenilen yurt içi ... nakliyesini işinin yerine getirildiğini, davalının navlun bedelini ödememesi üzerine başlatılan icra takibine haksız itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve % 20 icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

4.Birleşen Ankara Asliye 1. Ticaret Mahkemesinin 2014/460 E. sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde, davalıya ait emtianın ... Kore/Busan-Türkiye/... Limanı denizyolu taşıması işininişinin yerine getirildiğini, davalının navlun bedelini ödememesi üzerine başlatılan icra takibine haksız itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve %20 icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; gemide meydana gelen arıza ve bundan mütevellit yaşanılan gecikme sebebiyle müvekkili şirkete atfı ... hiçbir kusurun olmadığını savunarak, davanın reddini reddini istemiştir.

2.Birleşen Ankara Asliye 5. Ticaret Mahkemesinin 2014/1135 E. sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde, taşımada gecikme yaşandığını, bu nedenle oluşan 695.881,00 USD kurum zararından 364.477,00 USD mahsup edildiğinde kalan 331.404,00 USD kurum alacağı için Ankara 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/78 E. sayılı dosyasında dava açıldığını savunarak, davanın reddini ve %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

3.Birleşen Ankara Asliye 5. Ticaret Mahkemesinin 2014/565 E. sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde, ... taşımasında gecikmeler yaşandığını, gecikmeden kaynaklanan maddi zararların davacı firma alacağı ile takas - mahsup edildikten sonra kalan 331.404,00 USD alacağın 27.12.2012 tarihli yazı ile davacıdan talep edildiğini ancak ödeme yapılmadığını, Ankara Asliye 17. Ticaret Mahkemesinin 2013/78 E. sayılı dosyası ile dava açıldığını, dava konusu alacağın taraflarınca takas edilmemiş olsaydı icra takip tarihi itibariyle davacının alacağının zamanaşımına uğrayacağını savunarak, davanın reddine ve % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

4.Birleşen Ankara Asliye 1. Ticaret Mahkemesinin 2014/460 E. sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde, ...- Cidde taşıma işinde meydana gelen gecikmeden kaynaklanan zararın tahsili için 27.02.2013 tarihinde Ankara 17.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/78 E. sayılı dosyasında dava açılmak zorunda kalındığını, dava konusu alacağın takas edildiğinin Ankara 17. Asliye Ticaret Mahkemesine sunulan cevap dilekçesinde davacı firmaya bildirildiğini, davacının % 20 inkar tazminatının yasal dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin, davacıdan olan alacağı için takas hakkını kullandığını ve bu hususu davacı firmaya bildirdiğini savunarak, davanın esastan reddini ve % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 25.04.2018 tarih ve 2014/1275 E. - 2018/273 K. sayılı kararıyla; asıl davanın reddine, birleşen Ankara Asliye 5. Ticaret Mahkemesinin 2014/1135 E. sayılı davasının reddine, birleşen Ankara Asliye 5. Ticaret Mahkemesinin 2014/565 E. sayılı davasının kısmen kabulüne, birleşen Ankara Asliye 1. Ticaret Mahkemesinin 2014/460 E. sayılı davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı-birleşen davalarda davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 31.12.2019 tarih ve 2018/1908 E., 2019/1362 K. sayılı kararıyla asıl davanın reddine, birleşen Ankara Asliye 5. Ticaret Mahkemesinin 2014/1135 E. ve birleşen Ankara Asliye 5. Ticaret Mahkemesinin 2014/565 E. sayılı davalarının reddine, birleşen Ankara Asliye 1. Ticaret Mahkemesinin 2014/460 E. sayılı davasının ise 45.241,70 TL asıl alacak için kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 11.02.2022 tarih, 2020/1075 E. ve 2022/759 K. sayılı kararıyla; asıl dava bakımından davalı SDV ... Taş. ve Tic. A.Ş. vekilinin tüm, davacı MKE vekilinin ise sair temyiz itirazlarının reddine, asıl davada davacı MKE vekilinin, taşıma sözleşmesine dayalı geç teslimden kaynaklanan manevi tazminat talebinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 1186 ncı maddesinin altıncı maddesinde öngörülen sorumluluk sınırının kapsamında kalmadığından manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmemesinin doğru olmadığı, birleşen davalar yönünden ise 2014/1135 E. sayılı birleşen davaya konu takip alacağının tümünün takas nedeniyle sükut ettiğinin kabulü ve buna göre hüküm kurulması, buna bağlı olarak 2014/565 E.

ve 2014/460 E. sayılı dosyalar ve bu dosyaların konusunu oluşturan takip alacakları bakımından, davalı borçlu MKE’nin takas edilebilecek bir alacağı bulunmadığının anlaşılması nedeniyle her iki dosyaya konu icra takiplerine vaki itirazın ayrı ayrı iptaline ve davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesinin gerektiği, münazaalı bir alacağın takas ve mahsup talebine konu edilmiş olması nedeniyle mahsup yahut takasa konu edilebilecek alacağın varlık ve miktarının ancak yargılama ile anlaşılabilecek olması gözetildiğinde, takip alacaklısının takibe girişmekte kötü niyetli olduğu söylenemeyeceğinden, birleşen dosyalarda davalı MKE vekilinin lehlerine kötü niyet tazminatı verilmesi gerektiğine ilişkin talebinin reddedilmesinin doğru olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına, bozma sebep ve şekline göre birleşen davalarda taraf vekillerinin yukarda belirtilenler dışında kalan sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı tarafın asıl dava konusu taşımaya tahsis ettiği geminin, yolculuk başlamadan önce gerek denize ve gerekse yola elverişli olmadığının tereddütsüz şekilde ispatlandığı, dolayısıyla asıl davada davalı taşıyanın, 6102 sayılı Kanun'un 1141 ... maddesi uyarınca, asıl davada davacının gecikme nedeniyle uğradığı zararlardan sorumlu olduğu, davacı tarafından sözleşmede belirlenen tarihlere uygun olarak davalıya teslim edilen silah sistemlerinin taşınmasındaki gecikme nedeniyle Suudi Arabistan ... Kuvvetleri Kraliyet Topçu Birliği Komutanlığı tarafından 07-11.07.2012 tarihleri arasında yapılması planlanan Atışlı Demostrasyon tarihinin önce 14-18 Temmuz 2012, sonrasında da geminin Port ...

Limanı açıklarında ... süre beklemesi nedeniyle ikince kez/25-29 Ağustos tarihlerine ertelendiği, hükumetler arasında imzalanan ve gizlilik içerisinde yürütülen sözleşme dahilinde MSB, Genel Kurmay Başkanlığı ve ... Kuvvetleri Komutanlığı yetkililerinin katılımı ile yapılan Atışlı Demostrasyon işinin, davalıdan kaynaklanan gecikme nedeniyle iki kez ertelenmesinden dolayı davacı Kurumun, gerek Milli Savunma Bakanlığı ve Başbakanlık nezdinde, gerekse de Suudi Arabistan makamları nezdinde çok büyük bir prestij kaybına uğradığı ve itibarının sarsıldığı, sıradan bir olayın boyutlarını çok aşan işbu somut olayın özellikleri de dikkate alınarak, davacı tarafça talep edilen manevi tazminat miktarının tümü üzerinden manevi tazminat davasının kabulüne karar verilmesinin uygun olacağı, gecikmenin 31.07.2012 tarihinde meydana geldiği, hükmedilen manevi tazminata bu tarihten itibaren faiz işletilebileceği gerekçesiyle asıl davanın ksımen kabulüne, birleşen 2014/1135 E.

sayılı dosyada takip alacağının tümünün takas nedeniyle sükut ettiğinin kabulü gerektiği gerekçesiyle reddine, birleşen 2014/565 E. ve 2014/460 E. sayılı dosyalar ve bu dosyaların konusunu oluşturan takip alacakları bakımından, davalı borçlu MKE’nin takas edilebilecek bir alacağı bulunmadığının anlaşılması karşısında her iki dosyaya konu icra takiplerine yapılan itirazların ayrı ayrı iptali ile davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesinin istendiği ancak İlk Derece Mahkemesince birleşen Ankara Asliye 5. Ticaret Mahkemesinin 2014/565 E. sayılı ve birleşen Ankara Asliye 1. Ticaret Mahkemesinin 2014/460 E. sayılı davasının kısmen kabulüne karar verildiği ve bu kararın birleşen davalarda davacı tarafça istinaf edilmediği bu nedenle taraflar yararına oluşan usuli kazanılmış haklar da gözetilerek davalının itirazlarının işlemiş faiz alacakları yönünden İlk Derece Mahkemesi kararındaki miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne, asıl davada davacı vekili tarafından, müvekkili yararına takdir edilen vekalet ücretlerinin İlk Derece Mahkemesince, döviz cinsinden hükmedilen alacaklarda karar tarihindeki kur oranına göre hesaplanması gerektiği ileri sürülmüş ve bu konuda bir kısım Yargıtay kararları sunulmuşsa da Yargıtay'ın, döviz alacaklarında karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) hükümlerine göre, ancak dava tarihindeki kur oranları esas alınarak vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğine dair kararları da bulunduğu, asıl davada davacı birleşen davalarda davalı vekilinin Mahkemece birleşen davalarda davanın reddine karar verilmesi dolayısıyla müvekkili yararına hükmedilen vekalet ücretinin, karar tarihindeki kur oranları esas alınarak takdir edilmesi gerektiğine dair itirazlarının yerinde görülmediği, ayrıca kararın istinaf kararı olması nedeniyle Daire karar tarihinde geçerli bulunan harç ve vekalet ücretine göre hüküm kurulması gerektiğinden ve Daire karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücretinin, bu tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunduğu, anılan itirazda artık hukuki yararın da kalmadığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04.03.2021 tarih ve 2021/2-96 E., 2021/205 K.

sayılı kararı uyarınca somut uyuşmazlıkta taraflar yararına ayrıca duruşma vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Asıl davada davacı-birleşen davalarda davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; asıl davada davalının zararın tümünden sorumlu olduğuna dair itirazlarının dikkate alınmadığını, maddi tazminat açısından navlun bedeli ile sınırlı karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalının eyleminin 6102 sayılı Kanun'un 1187 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesinin yapılmadığını, davalının geminin tamiri ve yola çıkarılması sürecinde ... borcuna aykırı davrandığını, maddi zararın tamamından sorumlu olduğunu, Birleşen 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1135 E. sayılı dosyasında kötü niyet tazminatına hükmedilmemesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, yine maktu vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, vekalet ücretinin karar tarihindeki kur esas alınarak belirlenmesi gerektiğini, Birleşen Ankara 5.

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/565 E. sayılı dosyasında davalının ...-Cidde ... taşıma sözleşmesindeki gecikme zararının tamamından sorumlu olduğunu bu nedenle davanın reddi gerektiğini, karşı taraf lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin de yasal olmadığını, alacağın likit olup olmadığı hususunun yargılamada ortaya çıkacağını, Birleşen Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/460 E. sayılı dosyasının reddine karar verilmesi gerektiğini yine bu dosyada da inkar tazminatına hükmedilmesinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, ayrıca Bölge Adliye Mahkemesinden tavzih talebinde bulunduklarını, birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/565 E. ve birleşen Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/460 E.

sayılı dosyalarında daha önce yatırılan harçların mahsup edilmeden hüküm kurulmasının kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek ve re'sen tespit edilecek sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

2.Asıl davada davalı vekili-birleşen davalarda davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; asıl davanın reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, somut olayda manevi tazminat koşullarının oluşmadığını, kararın bu yönden bozulması gerektiğini, yine Birleşen 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1135 E. sayılı dosyasında da davanın reddine karar verildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, zira gemi arızası nedeniyle yaşanan gecikmenin navlun alacağını etkilemeyeceğini, yapılan mahsubun yasaya aykırı olduğunu, MKE'nin davalının her halükarda toplamda 113.000 USD ve 110.365,45 TL hak ve alacağını haksız olarak ve keyfi bir şekilde mahsup ettiğinin bilirkişi raporu ile de tevsik edildiğini, alacaklarının ...

hale geldiğini ileri sürerek ve re'sen tespit edilecek sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava taşıma sözleşmesine dayalı geç teslimden kaynaklanan maddi ve manevi zarar tazmini, birleşen davalar taraflar arasındaki taşıma sözleşmelerine istinaden navlun bedelinden kaynaklanan alacaklara yönelik başlatılan icra takiplerine vaki itirazların iptali davalarıdır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 6102 sayılı Kanun'un 1141 ... maddesi, 1186 ncı maddesinin altıncı fıkrası,

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Asıl davada davacı-birleşen davalarda davalı vekilinin Birleşen Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/565 E. sayılı dosyası yönünden,

Asıl davada davacı-birleşen davalarda davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2.Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazları yönünden,

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde birleşen 2014/565 E. sayılı dava yönünden asıl davada davacı-birleşen davalarda davalı MKE Kurumu Genel Müdürlüğüne iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.