Iktisapta ağır kusur
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2010/13588 E. 2012/5007 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
iktisapta ağır kusur↗ çekin istirdadı↗ kötüniyetli iktisap↗ ağır kusur↗ yetkili hamil↗ hırsızlık↗ ticari defter kayıtları↗ kötüniyet tazminatı↗ eş rızası↗ ispat yükü↗ hamil↗ istirdat↗ ticari defter↗ çek↗ kötüniyet↗ kusur↗ kesin hüküm↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davaya konu çekin davacı tarafın ticari defterlerine kayıtlı olması nedeniyle hamil olduğunu kanıtladığı ve hırsızlık olayı sonrası bu çekin de çalındığı bildirilmiş olduğundan rızası dışında elinden çıkan çeki davalıdan talep etme hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, yargılama sırasında davalı tarafından tahsil edilen çek bedeli 3.600,00 TL’nin davalıdan tahsiline, kötüniyet tazminatı isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, TTK'nun 704 ncü maddesi uyarınca çekin istirdadı istemine ilişkindir.
Bu madde hükmü uyarınca ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, bu hususları ve ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Bu itibarla mahkemece, davalı tarafın çeki iktisapta kötüniyetli olduğu iddiasını davacının kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğinden TTK'nun 704 ncü maddesi hükmü uyarınca davacı delilleri değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken salt çekin davacı yedindeyken çalınmış olduğundan bahisle yazılı gerekçeyle davanın kabulü yerinde görülmediğinden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/16236 E. 2011/8137 K.
Ortak:iktisapta ağır kusur · kötüniyetli iktisap · ağır kusur · yetkili hamil · eş rızası · ispat yükü · hamil · istirdat
İncelediğiniz karardaBu madde hükmü uyarınca «ispat yükü», çekin «yetkili hamili» olduğunu ve çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, bu hususları ve ayrıca davalının çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğunu veya «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davaya konu çekin davacı tarafın «ticari defterlerine kayıtlı» olması nedeniyle «hamil» olduğunu kanıtladığı ve «hırsızlık» olayı sonrası bu çekin de çalındığı bildirilmiş olduğundan «rızası» dışında elinden çıkan çeki davalıdan talep etme hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, yargılama sırasında davalı tarafından tahsil edilen «çek» bedeli 3.600,00 TL’nin davalıdan tahsiline, «kötüniyet tazminatı» isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Dava, TTK'nun 704 ncü maddesi uyarınca «çekin istirdadı» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaBu madde hükmü uyarınca «ispat yükü», çekin «yetkili hamili» olduğunu ve çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, bu hususları ve ayrıca davalının çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğunu veya «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalının çeki «iyiniyetle iktisap» ettiğini ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne, anılan çekin davalıdan «istirdadına» karar verilmiştir.
Dava, TTK'nun 704 ncü maddesi uyarınca «çek»'in «istirdadı» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iyiniyetli iktisap · ispat külfeti · iyiniyet
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalının çeki «iyiniyetle iktisap» ettiğini ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne, anılan çekin davalıdan «istirdadına» karar verilmiştir.
Bu itibarla mahkemece, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükü altında olmayıp davacının iddiasını «kesin» ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğinden TTK'nun 704 ncü maddesi hükmü uyarınca davacı delilleri değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken «ispat külfeti» ters çevirerek yazılı gerekçeyle hüküm tesisi yerinde görülmediğinden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/9831 E. 2015/9588 K.
Ortak:çekin istirdadı · kötüniyetli iktisap · eş rızası · hamil · istirdat · çek · kötüniyet · kesin hüküm
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davaya konu çekin davacı tarafın «ticari defterlerine kayıtlı» olması nedeniyle «hamil» olduğunu kanıtladığı ve «hırsızlık» olayı sonrası bu çekin de çalındığı bildirilmiş olduğundan «rızası» dışında elinden çıkan çeki davalıdan talep etme hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, yargılama sırasında davalı tarafından tahsil edilen «çek» bedeli 3.600,00 TL’nin davalıdan tahsiline, «kötüniyet tazminatı» isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Bu madde hükmü uyarınca «ispat yükü», çekin «yetkili hamili» olduğunu ve çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, bu hususları ve ayrıca davalının çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğunu veya «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Dava, TTK'nun 704 ncü maddesi uyarınca «çekin istirdadı» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaTTK 704. madde gereğince bu çeki davalının «kötüniyetle iktisap» ettiği veya iktisapta ağır kusurlu olduğu ispat edilmedikçe «çek hamili» davalı «iyiniyetli» sayılır.
Somut olayda davacının «meşru hamil» olduğu tespit edilmiş ise de, davalı tarafın çeki iktisapta «kötüniyetli» olduğunu da «kesin» ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğinden; TTK'nın 704'ncü maddesi hükmü uyarınca davacı delilleri değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu yönde bir inceleme yapmaksızın sadece dava konusu çekin davacı elinden «rızası» hilafına çıktığından bahisle yazılı gerekçeyle davanın kabulü yerinde görülmediğinden kararın mümeyyiz davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Dava, «hamilin» «rızası» hilafına elinden çıktığı iddia edilen çekin 6762 sayılı TTK'nın 704. maddesi uyarınca «istirdadına» ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek hamili · meşru hamil · zimmet · ciranta · iyiniyet · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çekin davacı elinden «rızası» hilafına çıktığı, «son» «ciranta» B.
TTK 704. madde gereğince bu çeki davalının «kötüniyetle iktisap» ettiği veya iktisapta ağır kusurlu olduğu ispat edilmedikçe «çek hamili» davalı «iyiniyetli» sayılır.
Ş..'nin «zimmetinde» sayılarak «istirdatı» gerektiği, çekin diğer davalılarda olduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle, davanın davalı K..
6762 sayılı TTK'nın 704. maddesine göre «istirdat» davasını «meşru hamil» olduğunu iddia eden kişi açabilir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/9609 E. 2013/23035 K.
Ortak:iktisapta ağır kusur · çekin istirdadı · kötüniyetli iktisap · ağır kusur · yetkili hamil · hırsızlık · eş rızası · ispat yükü
İncelediğiniz karardaBu madde hükmü uyarınca «ispat yükü», çekin «yetkili hamili» olduğunu ve çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, bu hususları ve ayrıca davalının çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğunu veya «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davaya konu çekin davacı tarafın «ticari defterlerine kayıtlı» olması nedeniyle «hamil» olduğunu kanıtladığı ve «hırsızlık» olayı sonrası bu çekin de çalındığı bildirilmiş olduğundan «rızası» dışında elinden çıkan çeki davalıdan talep etme hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, yargılama sırasında davalı tarafından tahsil edilen «çek» bedeli 3.600,00 TL’nin davalıdan tahsiline, «kötüniyet tazminatı» isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Dava, TTK'nun 704 ncü maddesi uyarınca «çekin istirdadı» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaBu madde uyarınca «ispat yükü», çekin «yetkili hamili» olduğunu ve çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, çekin davacı şirketin iş yerinde gerçekleşen «hırsızlıkta» diğer çeklerle birlikte çalındığını, çekin üzerinde davacı şirketin adı bulunmamaktaysa da, çekin davacı şirket tarafından tanzim edilen «tahsilat makbuzu» ile dava dışı firmadan alındığı, çekin davacı şirketin yevmiye «defterinde» kayıtlı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile çekin davacı şirkete verilmesine («istirdatına») karar verilmiştir.
Dava, dava tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı TTK'nın 704. maddesi uyarınca «çekin istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kötü niyetli iktisap · tahsilat makbuzu · ciro
Benzer bu kararda6762 Sayılı TTK'nın 704. maddesi "Çek, her hangi bir suretle «hamilinin» elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı bir «çek» bahis mevzuu olsun, ister «ciro» suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup da hamil hakkını 702'nci maddeye göre ispat etsin çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki «kötü niyetle iktisabetmiş» olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle mükelleftir." hükmünü haizdir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, çekin davacı şirketin iş yerinde gerçekleşen «hırsızlıkta» diğer çeklerle birlikte çalındığını, çekin üzerinde davacı şirketin adı bulunmamaktaysa da, çekin davacı şirket tarafından tanzim edilen «tahsilat makbuzu» ile dava dışı firmadan alındığı, çekin davacı şirketin yevmiye «defterinde» kayıtlı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile çekin davacı şirkete verilmesine («istirdatına») karar verilmiştir.
3 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/14867 E. 2012/5309 K.
Ortak:çekin istirdadı · yetkili hamil · eş rızası · ispat yükü · hamil · istirdat · çek
İncelediğiniz karardaBu madde hükmü uyarınca «ispat yükü», çekin «yetkili hamili» olduğunu ve çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, bu hususları ve ayrıca davalının çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğunu veya «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davaya konu çekin davacı tarafın «ticari defterlerine kayıtlı» olması nedeniyle «hamil» olduğunu kanıtladığı ve «hırsızlık» olayı sonrası bu çekin de çalındığı bildirilmiş olduğundan «rızası» dışında elinden çıkan çeki davalıdan talep etme hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, yargılama sırasında davalı tarafından tahsil edilen «çek» bedeli 3.600,00 TL’nin davalıdan tahsiline, «kötüniyet tazminatı» isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Dava, TTK'nun 704 ncü maddesi uyarınca «çekin istirdadı» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre, davaya konu çekin «yetkili hamilinin» davacı olduğu, çekin «rızası» dışında davacının elinden çıktığı davalı tarafın aksine beyan ve delil sunmadığı gerekçeleri ile davanın kabulü ile «çekin istirdadına» karar verilmiştir.
Dava konusu «çek "hamiline»" yazılı olup çeki elinde bulunduran davalı «meşru hamil» olduğuna göre TTK'nun 704. maddesine göre davacının, davalı hamilin çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ispat etmesi gerekirken «ispat yükü» yer değiştirilmek suretiyle davalının «iyiniyetli hamil» olduğuna dair delil sunulmadığından bahisle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmişt …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iyiniyetli hamil · kötü niyetli iktisap · çek hamili · meşru hamil · iyiniyet
Benzer bu karardaDava konusu «çek "hamiline»" yazılı olup çeki elinde bulunduran davalı «meşru hamil» olduğuna göre TTK'nun 704. maddesine göre davacının, davalı hamilin çeki «kötü niyetle iktisap» ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ispat etmesi gerekirken «ispat yükü» yer değiştirilmek suretiyle davalının «iyiniyetli hamil» olduğuna dair delil sunulmadığından bahisle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmişt …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/4915 E. 2015/12096 K.
Ortak:iktisapta ağır kusur · kötüniyetli iktisap · ağır kusur · yetkili hamil · eş rızası · ispat yükü · hamil · istirdat
İncelediğiniz karardaBu madde hükmü uyarınca «ispat yükü», çekin «yetkili hamili» olduğunu ve çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, bu hususları ve ayrıca davalının çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğunu veya «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davaya konu çekin davacı tarafın «ticari defterlerine kayıtlı» olması nedeniyle «hamil» olduğunu kanıtladığı ve «hırsızlık» olayı sonrası bu çekin de çalındığı bildirilmiş olduğundan «rızası» dışında elinden çıkan çeki davalıdan talep etme hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, yargılama sırasında davalı tarafından tahsil edilen «çek» bedeli 3.600,00 TL’nin davalıdan tahsiline, «kötüniyet tazminatı» isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Dava, TTK'nun 704 ncü maddesi uyarınca «çekin istirdadı» istemine ilişkindir.
Benzer bu kararda6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi (mülga 6762 sayılı TTK 704. ) hükmü uyarınca «ispat yükü», çekin «yetkili hamili» olduğunu ve çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, bu hususları ve ayrıca davalının çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğunu veya «iktisapta ağır kusuru» bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «zayi» nedeni ile çeklerin iptallerine dair verilen kararın davacının davaya konu çeklerde gerçek «hamil» olarak kabul edilmesini gerektirmeyeceği, «kambiyo vasfını» «taşıyan» çeklerdeki «keşideci» ve «ciro» imzalarına göre gerçek hamilin belirlenebileceği, davaya konu çeklerde davacının cirosu veya imzası bulunmadığı gibi davacı hakkında başlatılmış bir icra takibi de …
Asıl ve birleşen dava «çek istirdadı» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kambiyo vasfı · çek istirdadı · lehtar · ciro · zayi · keşideci · iptal davası · taşıyan
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «zayi» nedeni ile çeklerin iptallerine dair verilen kararın davacının davaya konu çeklerde gerçek «hamil» olarak kabul edilmesini gerektirmeyeceği, «kambiyo vasfını» «taşıyan» çeklerdeki «keşideci» ve «ciro» imzalarına göre gerçek hamilin belirlenebileceği, davaya konu çeklerde davacının cirosu veya imzası bulunmadığı gibi davacı hakkında başlatılmış bir icra takibi de …
Davacı, dava dışı «çek» «lehtarı» ile ticari ilişki sonucu kendisine verilen çeklerin çalındığını ve bu çeklerin açılan «zayi» «iptal davası» sonucu iptal edildiğini ileri sürmüştür.
Asıl ve birleşen dava «çek istirdadı» istemine ilişkindir.
-
Yabancı mahkeme kararının tenfizi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/6093 E. 2016/6880 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kamu düzeni · tenfiz
Benzer bu karardaAsliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/704 E - 2012/551 K sayılı dosyası ile eldeki davanın tarafları ve konusunun aynı olduğu ve davanın reddine ilişkin kararın kesinleştiği, bu durumda yabancı mahkeme kararının tanınması ve «tenfizi» Türk «kamu düzenine» aykırı olduğundan davanın reddi gerektiğine işaretle karar bozulmuştur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2010/13588 E. , 2012/5007 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Sulh Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 6. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 10.12.2009 tarih ve 2008/487 - 2009/1458 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin işyerinde meydana gelen hırsızlık olayında birkısım kıymetli evrakın çalındığını, müvekkilinin hamili bulunduğu 3.600,00 TL bedelli çekin de bu hırsızlık olayında çalındığını, müvekkilinin gerçek hamili bulunduğu bu çekin davalı elinde bulunduğundan haricen haberdar olunduğunu, davalının kötüniyetli olduğunu ve çekin müvekkiline iadesini gerektiğini ileri sürerek, çekin istirdadına ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin meşru hamil olduğunu ve keşideciyle cirantalar aleyhine yapılan icra takibi yoluyla çek bedelini tahsil ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davaya konu çekin davacı tarafın ticari defterlerine kayıtlı olması nedeniyle hamil olduğunu kanıtladığı ve hırsızlık olayı sonrası bu çekin de çalındığı bildirilmiş olduğundan rızası dışında elinden çıkan çeki davalıdan talep etme hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, yargılama sırasında davalı tarafından tahsil edilen çek bedeli 3.600,00 TL’nin davalıdan tahsiline, kötüniyet tazminatı isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, TTK'nun 704 ncü maddesi uyarınca çekin istirdadı istemine ilişkindir.
Bu madde hükmü uyarınca ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, bu hususları ve ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.
Bu itibarla mahkemece, davalı tarafın çeki iktisapta kötüniyetli olduğu iddiasını davacının kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğinden TTK'nun 704 ncü maddesi hükmü uyarınca davacı delilleri değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken salt çekin davacı yedindeyken çalınmış olduğundan bahisle yazılı gerekçeyle davanın kabulü yerinde görülmediğinden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 30.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1011930700 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz