6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Lehdarı bizzat alacaklı olan bonoda kredi sözleşmesi ibrazı şartı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/123 E. 2018/184 K. · · İlk derece: 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ EmsalHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Gerekçe özeti

Bir kambiyo senedinin (bono) lehdarı bizzat ihtiyati haciz talep eden alacaklı ise ve senet ciro edilerek tahsil, rehin veya teminat amacıyla verilmiş değilse, bono mücerret nitelikte bağımsız bir borç ilişkisi doğurur; bu durumda alacaklının ayrıca dayanak kredi sözleşmesi sunması şartı aranmaksızın, İİK 257/1 koşulları (rehinsiz, vadesi gelmiş para borcu) oluştuğunda ihtiyati haciz talebi kabul edilir.

Ele alınan sorunlar

20/11/2015 tarihli bono yönünden ihtiyati haciz talebinin dayanağı kredi sözleşmesi sunulamadığı gerekçesiyle reddi → kabul

İddia: Alacaklı vekili, bononun mücerret bir borç ikrarı olduğunu, senetlerin teminat senedi olmadığını ve ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararının bu alacak tutarı için yerinde olmadığını, kararın kaldırılarak talebin tümüyle kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Kıymetli evraklar, TTK'nın 645 ve devamı maddelerine göre kendisini oluşturan borç ilişkisinden mücerret, senede sıkı sıkıya bağlı (mündemiç) borç meydana getiren senetlerdir; bono da aynı şekilde düzenleyen üzerinde sebepten mücerret borç doğurur. Talebe dayanak yapılan bononun keşidecisi borçlu şirket olup, gerçek kişi borçlunun imzası üzerinde aval ibaresi bulunmaktadır; senedin lehdarı bizzat ihtiyati haciz talep eden bankadır, yani bono bankaya ciro edilmiş bir senet değildir; tahsil, rehin yahut teminat amacıyla verilmiş bir senet olmayıp lehdarı doğrudan alacaklı bankadır. Bu şekilde düzenlenmiş senedin vadesinde ödenmediği, vade sonrasında lehdarı olan bankaca sunulmuş olmasından anlaşılmaktadır. İİK 257/1 maddesindeki, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu koşulunun bu bono yönünden de oluştuğu görülmektedir. Senetler üzerinde nakden ibaresi bulunduğu, teminat senedi ibaresi olmadığı ve sunulan kredi sözleşmesinde senetlere atıf yapılmadığı gözetildiğinde, kredi borcundan doğan alacak nedeniyle banka lehine kıymetli evrak düzenlenmesi mümkün olup, bu bono için de ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu kabul edilmiştir. Kabul edilmeyen kısım yönünden ihtiyati haciz kararı verilmemesi HMK 353/1/b-2 maddesi kapsamında kanunun olaya uygulanmasında hata olarak kabul edilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Bononun mücerret niteliğine dayanılarak, lehdarı bizzat alacaklı olan ve ciro edilmemiş bononun teminat/rehin/tahsil amacı taşımadığı hallerde, dayanak kredi sözleşmesi ibrazının ihtiyati haciz kararı için şart olmadığına ilişkin gerekçesi bakımından emsal değer taşımaktadır.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
İİK'nın 261. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı on gün içinde infaz edilmezse kendiliğinden kalkmış sayılır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz bono mücerret borç aval kambiyo senedi kredi sözleşmesi İİK 257/1

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İ.İ.K 257/1İ.İ.K 259İ.İ.K 261 · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 645 · 6741 sayılı Kanun — 6741 sayılı Kanun 46741 sayılı Kanun 86741 sayılı Kanun 8/2 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353/1/b-2HMK 362/1-f

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

null         2018/123 E.  ,  2018/184 K.

"İçtihat Metni"

T.C.

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/123

KARAR NO 2018/184

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ ... 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 09/11/2017

NUMARASI 2017/1173 D.İş 2017/1217 Karar

İSTİNAF KARAR TARİH İ 05/03/2018

Alacaklı vekilinin ihtiyati haciz talebinin kısmen reddi üzerine,kısmi red kararının alacaklı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Alacaklı vekili, borçluların imzalamış olduğu 25/10/2017 ödeme tarihli her biri 500.000- TL bedelli iki adet bonoya istinaden 760.000- TL alacaklı olduğunu, borcun ödenmediğini belirterek borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, İ.İ.K'nun 257. maddesinde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının ihtiyati haciz isteyebileceği belirtilerek, ibraz edilen 25/11/2015 tarihli sözleşme kapsamında alındığı anlaşılan 26/11/2015 tarihli 500.000-TL bedelli bono yönünden talebin 6741 Sayılı Yasının 8.Maddesi uyarınca teminatsız olarak kabulüne, diğer 20/11/2015 tanzim tarihli bono yönünden, bankaların doğrudan bono ile işlem yapamayacakları gerekçesiyle dayanağı kredi sözleşmesi sunulamadığından bonoya dayalı bakiye talebin reddine şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran ihtiyati haciz talep eden vekili, müvekkili bankanın, hakkında ihtiyat haciz talebinde bulunulanlardan bono nedeniyle alacaklı olduğunu, bononun mücerret bir borç ikrarı olduğunu, senetlerin teminat senedi olmadığını, yerel mahkemenin ihtiyati haciz taleplerinin reddine ilişkin kararın alacak tutarları için kararın yerinde olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını ve alacakları için ihtiyati haciz taleplerinin kabul edilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İhtiyati haciz talep eden banka tarafından aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesi istenen borçlulardan şirketin keşideci, gerçek şahsın aval verdiği 26/11/2015 düzenleme tarihli bononun taraflar arasındaki 25/11/2015 tarihli sözleşme kapsamında alındığı gerekçesiyle ihtiyati haciz kararı verilmiş olup, diğer 20/11/2015 düzenleme tarihli gerçek şahsın kefil-avalist olduğu bonodan dolayı ise; bankaların doğrudan bono ile işlem yapamayacakları gerekçesiyle reddine karar verilmiş ise de; 6102 sayılı TTK'nın 645 v.d maddelerine göre kıymetli evraklar kendisini oluşturan borç ilişkisinden mücerret, senede sıkı sıkıya bağlı (mündemiç) borç meydana getiren senetlerdir. Kıymetli evraklar arasında yer alan bono da aynı şekilde senedi düzenleyen üzerinde sebepten mücerret borç doğurur.

Talebe dayanak yapılan bononun keşidecisi ... Tic.A.Ş olup, ... imzasının üstünde Aval içindir ibaresi bulunmaktadır. Senedin düzenleme tarihi 20/11/2015 olup, senedin lehdarı ihtiyati haciz talep eden banka ... Bankası A.Ş dir. ihtiyati haciz talebine dayanak yapılan bono ihtiyati haciz talep eden bankaya ciro edilmiş bir senet değildir. Yani bono tahsil, rehin yahut teminat amacıyla verilmiş bir senet olmayıp lehdarı bizzat ihtiyati haciz talep eden bankadır. Bu şekilde düzenlenmiş olan senedin vadesi 25/10/2017 olup, senedin vade sonrasında lehdarı olan İhtiyati haciz talep eden banka tarafından sunulmuş olması karşısında, senetten doğan borcun ödenmediği anlaşılmaktadır.

2004 sayılı İİK'nın 257/1. Maddesine göre: Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.İhtiyati haciz talep eden bankanın alacaklı olduğuna dair sunduğu bonodan, İİK 257/1. Maddedeki koşulların oluştuğu anlaşılmaktadır. İhtiyati haciz talep eden bankanın dayandığı diğer 26/11/2015 düzenleme tarihli bonodan dolayı ihtiyati haciz kararı verilmiştir. Senetlerin üzerinde nakden ibaresi bulunduğu ,senet üzerinde teminat senedi ibaresi olmadığı ,sunulan kredi sözleşmesinde de senetlere atıf yapılmadığı gözetildiğinde,kredi borcundan doğan alacak nedeniyle banka lehine kıymetli evrak düzenlenmesi mümkün bulunduğundan bankanın talebi 760.000-TL olarak ihtiyati haciz kararı verilmesi yönünde olup ;talebin tümüyle kabulune karar verilmesi gerekirken ;İhtiyati haciz 500.000-TL açısından kabul edilmiş olmakla, kabul edilmeyen 260.000- TL'lik talep açısından dayanılan 20/11/2017 düzenleme tarihli bonodan dolayı ihtiyati haciz kararı verilmemesi HMK'nun 353/1/b/2.

maddesi kapsamında kanunun olaya uygulanmasında hata olarak kabul edilmek suretiyle kararın kısmen kaldırılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

İhtiyati haciz talep eden bankanın istinaf başvurusunun KABULÜNE,

İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/11/2017 tarih ve ... D.İş - .... Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK 353/1/b-2. maddesi uyarınca kısmen (kararın 1. Fıkrasının 2. Paragrafı olan "Diğer 20/11/2015 tanzim tarihli bono yönünden, Bankalar doğrudan bono ile işlem yapamayacaklarından dayanağı kredi sözleşmesi sunulamadığından bonoya dayalı bakiye talebin reddine" ilişkin bölümünün KALDIRILMASINA,

İhtiyati haciz talep eden banka tarafından sunulan keşidecisi ... Tic.A.Ş, kefil-avalisti ..., lehdarı .... Bankası A.Ş, düzenleme tarihi 20/11/2015, vadesi 25/10/2017 olan 500.000- TL bedelli bono açısından ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulüne 260.000- TL lık borç miktarı ile sınırlı olmak üzere karşı taraf borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine 2004 sayılı İİK'nın 257/1. v.d Maddeleri uyarınca İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,

6741 sayılı Kanun'un 4. Maddesinin verdiği yetkiye istinaden 24/01/2017 tarih ve 2017/9756 karar sayılı Bakanlar Kurulu kararnamesinin ekinde yayınlanan karar ile Varlık fonuna devredilen T.C ... Bankası A.Ş, 6741 sayılı Kanunun 8/2. Maddesi uyarınca teminattan muaf tutulduğundan; İİK'nın 259. Maddesine göre ihtiyati haciz talep edenden teminat alınmasına yer olmadığına,

İİK'nın 261. Maddesi uyarınca on gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına,

İlk derece mahkemesince harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına.

Hükmedilmesi gereken vekalet ücreti takdir edildiğinden yeniden takdirine yer olmadığına .

Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının(31,40-TL)istek halinde kendisine iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle HMK 362/1-f maddesi uyarınca kesin olarak karar verildi.

05/03/2018

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/281834 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.