Madde 342 — VI - Ayni sermaye / 1. Ayni sermaye konulabilecek malvarlığı unsurları
(1) Üzerlerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen, fikrî mülkiyet hakları ile sanal ortamlar da dâhil, malvarlığı unsurları ayni sermaye olarak konulabilir. Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olamaz.
(2) 128 inci madde hükmü saklıdır.
Madde gerekçesi
342 nci madde, anonim şirkete sermaye olarak konulabilecek ayînları ve bunların hukukî durumlarını genel hükümlerden farklı olarak, ancak ilgili maddeyi saklı tutarak düzenlemiştir. Üzerinde sınırlı aynî bir hak, haciz veya tedbir bulunan, nakden takdir ve devrolunamayan ayînların anonim şirkete sermaye olarak konulması, sermayenin korunması ilkesi ile bağdaşmaz bulunmuştur, 6762 sayılı Kanunda düzenlenmeyen bu nokta açıklığa kavuşturulmuştur. Tapuya bağlanmamış, zilyedliğin devri yolu ile devredilen taşınmazlar sorununun içtihata bırakılması uygun görülmüştür.
"Fikrî mülkiyet hakları" ibaresi, fikir ve sanat eserlerini, bağlantılı hakları, markaları, tasarımları, patentleri, coğrafî işaretleri, tescil edilmemiş haklar ile bilgileri, bitki geliştirilmesini, yani ıslahçı haklarını, yarı iletkenlerin topografyalarını kapsayacak şekilde geniş anlaşılmalıdır. Elektronik ortamlar, kazandıkları değer dolayısıyla hükme dahil edilmiştir. Ancak, devredilebilme ve nakden takdir olunabilme şartının gerek fikrî mülkiyet hakları gerek elektronik ortamlar için de aranacağı şüphesizdir. Ayrıca, fikrî mülkiyet hakları ile elektronik ortamlar çok çeşitli türleri içerdikleri için bu türlerden bazıları, özellikle bağlantılı haklar, meselâ bir kısım fonogram yapımcısı hakları sermaye olarak konulmaya müsait olmayabilir, ya da bu hakların değerlendirilmeleri sorun oluşturabilir. Tasarının 343 üncü maddesine göre yapılacak değerlendirmede, bilirkişiler bu noktayı belirtmek, mahkemenin dikkatini çeken, ifadesi açık olan ve kesin nitelik taşıyan görüş beyan etmekle yükümlüdürler. 351 inci madde uyarınca, kuruluş denetçisinin sözü edilen konularda görüş ve ikazlarını sicil memuruna açık olarak bildirmesi gerekir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin
m.272 IV - Sermaye miktarı: kismen — AŞ kuruluş — yeniden yapılandırıldı
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar
Sermaye artırımı kararının iptali davasında ihtiyati tedbir talebinin reddi
Yaklaşık ispat şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle tedbir talebinin reddi
Çıplak payın devrinde yazılı şekil şartı ve tanıkla ispat yasağı
Protokolün bedelsiz hisse devir sözleşmesi sayılamayacağı
Kesin süreden sonra sunulan tanık listesinin dinlenilmemesi
Vekaletname ibraz edilmeden imzalanan protokole delil olarak dayanılamaması
Banka yöneticileri/denetçilerinin sorumluluğunda zamanaşımı ve illiyet
Yetki aşımıyla kullandırılan kredilerde sadece genel müdürün sorumluluğu
Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.
İlişkili kararlar
Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)
Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2020/776 E. 2022/1824 K.
Çıplak payın devrinde yazılı şekil şartı ve tanıkla ispat yasağı
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2022/595 E. 2022/998 K.
Sermaye artırımı kararının iptali davasında ihtiyati tedbir talebinin reddi
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/772 E. 2019/632 K.
Banka yöneticileri/denetçilerinin sorumluluğunda zamanaşımı ve illiyet
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/1756 E. 2017/5174 K.
Değerin tespiti
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/3089 E. 2019/4431 K.
Sınırlı ayni hak
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-342 — erişim: 18.08.2026