Madde 1480 — 8. Takas
(1) Sigortacı, zarar görene ödeyeceği sigorta tazminatını, sigorta sözleşmesinden doğan alacakları ile takas edemez.
Madde gerekçesi
Takas, birbirine karşı aynı cinsten edimleri borçlanan tarafların bu karşılıklı borçları fiilen ödemek külfetinden bir yoldur. Bu noktada takastan bahsedilmek için alacaklar arasında karşılıklılık ilişkisinin bulunması gerekir. Alacaklar arasındaki karşılıklılıktan amaç, alacakları takas edecek her iki tarafın birbirine borçlu olmasıdır. Dolayısıyla, taraflardan biri üçüncü bir şahıstan olan alacağını başka bir şahıstan olan alacağı ile takas edemez. Tasarının bu maddesi ile bu ilke çerçevesinde ele alınmıştır. Şöyle ki, zarar gören ile sigortacı arasında bir karşılıklılık yoktur. Bu nedenle sigorta sözleşmesinden dolayı sigorta ettirenden olan alacağı ile zarar görene ödeyeceği sigorta tazminatını takas edemez. Ancak, bu durum doğrudan doğruya zarar görene ödenecek olan tazminatlar içindir. Eğer zarar gören zararını, zarar veren durumdaki sigortalıdan almış ve sigortalı da zarar görene ödediği tazminatı sigortacısından talep etmişse, doğal olarak, sigortacının sigorta ettirene karşı olan alacağı ile sigorta ettirene ödeyeceği tazminatı takas edebilme hakkı vardır.Her ne kadar Tasarının 1431 inci maddesinde, ödenecek tazminat ile prim alacakları arasında takasa getirilmiş bir istisna varsa da, burada sorumluluk sigortalarından farklı olarak sigortalı sözleşmenin tarafı olmasa bile menfaati sözleşmeye teşkil eden, diğer bir ifade ile sözleşme ile ilgili kişidir. Halbuki, sorumluluk sigortalarında zarar gören sigorta sözleşmesinden tamamen bağımsız sözleşme dışında kalan bir kişidir. Bu nedenle de burada takas açısından bir istina yaratılmamıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Zarar sigortaları ↔ Mal sigortası
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TTK m.1431/5'e göre sigortacı, prim alacağını ödenecek tazminattan veya bedelden düşebilir. TTK m.1480 ile birlikte değerlendirildiğinde bu mahsup yetkisinin sınırı aşağıdakilerden hangisinde doğru gösterilmiştir?
- Mahsup yetkisi m.1480 saklı kalmak üzere tanınmıştır: sigortacı prim alacağını sigortalıya/sigorta ettirene ödeyeceği tazminattan düşebilir; ancak sorumluluk sigortasında zarar görene ödeyeceği tazminattan düşemez
- Prim alacağı, zarar görene ödenecek tazminat dâhil her tür sigorta ödemesinden mahsup edilebilir
- Prim alacağı hiçbir sigorta tazminatından mahsup edilemez; m.1431/5 yalnızca can sigortalarındaki bedel ödemeleri için geçerlidir
- Mahsup yalnızca zarar görene yapılan ödemelerde mümkündür; sigortalıya yapılan ödemelerde yasaktır
- Mahsubun yapılabilmesi, TBK m.129'daki şartların ayrıca gerçekleşmesine bağlıdır
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A
TTK m.1431/5, sigortacının prim alacağını ödenecek tazminattan veya bedelden düşebileceğini, ancak bunu '1480 inci madde hükmü saklı kalmak üzere' yapabileceğini düzenler. İki hüküm birlikte okunduğunda sınır netleşir: mahsup, alacaklı ile borçlunun aynı kişi (sigorta ettiren/sigortalı) olduğu ödemelerde mümkündür; sorumluluk sigortasında tazminatın alacaklısı üçüncü kişi olan zarar gören olduğundan, m.1480 bu ödemeyi mahsuba kapatır. Böylece prim borcunun riski sözleşmenin tarafları arasında kalır, zarar görenin güvencesi dokunulmaz tutulur.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1480 — erişim: 20.07.2026