Madde 1281 — II- Dispeçin onaylanmasını isteme hakkı ve dispeçe itiraz / 1. Duruşma
(1) Sigortacılar dâhil olmak üzere ilgililer, 1279 uncu maddede yazılı yerdeki mahkemeden dispeçin onaylanmasını isteyebilecekleri gibi avarya türüne veya hesaplarına itiraz da edebilirler.
(2) Dilekçede duruşmaya çağrılacak olan ilgililerin ad ve soyadları bildirilir.
(3) Dilekçe üzerine mahkeme, dispeççiden, dispeç ile istemleri ispatlayan belgeleri ister; bu belgelerin tamamlanmasına gerek görülürse, ibrazını onları elinde bulunduranlara emreder.
(4) İlgililerin hepsi duruşmaya çağrılır. Çağrıda, dispeç ile istemleri ispatlayan belgelerin mahkeme kaleminde incelenebileceği ve çağrılanın daha önce de dispeçe karşı mahkemede itirazda bulunabileceği, belirli günde gelmediği takdirde dispeçe onay vermiş sayılacağı yazılır. Çağrının duruşma gününden en az onbeş gün önce ilgililere tebliğ edilmesi gerekir.
(5) Dispeç raporuna itirazın, en geç ilk celsede, hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde açık ve etraflı olarak yapılması zorunludur. Haklı sebepler dolayısıyla bu mümkün olmazsa, hâkim ilgiliye itirazını bildirmek üzere bir defalık uygun bir süre verir. İlk oturumda veya en geç hâkim tarafından verilecek süre içinde gereği gibi açık ve ayrıntılı şekilde bildirilmemiş olan itiraz yapılmamış sayılır.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Maddenin birinci ilâ dördüncü fıkraları, Alman Nizasız Kaza Kanununun 153 üncü maddesinden iktibas edilmiş olan 6762 sayılı Kanunun 1210 uncu maddesinin birinci ilâ dördüncü fıkralarından dili güncelleştirilerek alınmıştır. Dördüncü fıkranın son cümlesinde, ilgililere duruşma öncesinde yeterince süre tanınmasını sağlamak amacıyla, tebligatın onbeş gün önce yapılmış olması şartı getirilmiştir.
Maddenin son fıkrası, 6762 sayılı Kanunun tasarısını gözden geçiren Adliye Encümeni tarafından 1210 uncu maddeye eklenen beşinci fıkradan dili güncelleştirilerek alınmıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1210 kismen — Müşterek avarya
İlgililer ve bu arada sigortacılar 1207 nci maddede yazılı yerdeki mahkemeden dispeçin tasdikını istiyebilecekleri gibi avaryanın nevine veya hesaplarına itiraz da edebilirler. Dilekçede duruşmaya çağırılacak olan ilgililerin ad ve soyadları bildirilmek lazımdır. Dilekçe üzerine mahkeme dispeççiden dispeç ile müsbit evrakı ister, bu vesikaların tamamlanmasına lüzum görülürse ibrazını onları elinde bulunduranlara emreder. İlgililerin hepsi duruşmaya çağırılır. Davetiyede, dispeç ile müsbit vesikaların mahkeme kaleminde incelenebileceği ve çağırılanın daha önce de dispeçe karşı mahkemede itirazda bulunabileceği muayyen günde gelmediği takdirde dispeçe muvafakat etmiş sayılacağı yazılır. Davetiyenin tebliğ için duruşma gününden en az on beş gün önce gönderilmesi lazımdır. Dispeç raporuna itirazın en geç ilk celsede hiçbir tereddüdü gerektirmiyecek derecede açık ve etraflı olarak bildirilmesi mecburidir. Haklı sebepler dolayısiyle bu mümkün olmazsa, hakim ilgiliye itirazını bildirmek üzere bir defalık uygun bir mehil verir. İlk celsede veya en geç hakim tarafından verilecek mehil içinde gereği gibi açık ve etraflı şekilde bildirilmemiş olan itiraz vukubulmamış sayılır.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Sigortacılar da dâhil ilgililerin dispece ilişkin onay/itiraz yolu ve duruşmaya çağrı bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Yalnızca donatan dispecin onaylanmasını isteyebilir; sigortacılar ve diğer ilgililer bu konuda mahkemeye başvuramaz.
- İlgililer onay isteyebilir veya itiraz edebilir; ancak duruşmaya çağrı, duruşma gününden en az yedi gün önce tebliğ edilir.
- İlgililer, m.1279'daki yer mahkemesinden onay isteyebilir veya itiraz edebilir; çağrı en az onbeş gün önce tebliğ edilir ve gelmeyen onay vermiş sayılır.
- Belirlenen günde duruşmaya gelmeyen ilgili, dispece itiraz etmiş sayılır ve itirazı ayrıca incelenir.
- İtiraz, m.1279'daki yer mahkemesinde değil, yalnızca itiraz edenin yerleşim yeri mahkemesinde ileri sürülebilir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C
TTK m.1281/1 uyarınca sigortacılar dâhil olmak üzere ilgililer, m.1279'da yazılı yerdeki mahkemeden dispecin onaylanmasını isteyebilecekleri gibi avarya türüne veya hesaplarına itiraz da edebilirler. Fıkra 4 uyarınca ilgililerin hepsi duruşmaya çağrılır; çağrıda, dispeç ile istemleri ispatlayan belgelerin mahkeme kaleminde incelenebileceği, çağrılanın daha önce de itirazda bulunabileceği ve belirli günde gelmediği takdirde dispece onay vermiş sayılacağı yazılır. Çağrının duruşma gününden en az onbeş gün önce tebliğ edilmesi gerekir. A, başvuru hakkını yalnız donatana hasreder; oysa sigortacılar açıkça sayılmıştır. B, onbeş günlük süreyi yediye indirir. D, gelmemenin sonucunu tersine çevirir; kanun bunu itiraz değil ONAY sayar. E, yetkili mahkemeyi m.1279'daki yerden itiraz edenin yerleşim yerine kaydırır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1281 — erişim: 20.07.2026