Çek
TTK 780-823 · 5941 sK (kavram: çek) · 702 karar (agac.json bildirimi: 687)
Bu başlıkta usul:
Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 128İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 72Görev ve yetki 53Hak düşürücü süre 33İhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 29Zamanaşımı 8
-
Zayi çekte hamil ortaya çıkarsa istirdat davası açma süresi verilmeli
2018/177 E. 2018/309 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Zayi nedeniyle çek iptali davasında, çekin bir hamil tarafından bankaya ibraz edildiğinin ve böylece hamilin ortaya çıktığının anlaşılması halinde mahkeme, davacıya istirdat davası açması için kesin süre vermeli ve bu süre içinde dava açılıp açılmadığını, ihtiyati tedbir kararı alınıp alınmadığını takip etmelidir. Bu usul izlenmeden davanın doğrudan reddine karar verilmesi hatalıdır. Davacının süresi içinde istirdat davası açtığının anlaşılması halinde, zayi nedeniyle iptal istemli dava konusuz kaldığından, ret kararı kaldırılarak konusu kalmayan dava…
çek iptalizayiistirdat davasıödeme yasağıihtiyati tedbirhamil
-
Çekteki ciranta imzasının sahteliği - imza sahibinin sorumsuzluğu
2018/46 E. 2018/243 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir kambiyo senedinde ciranta imzasının sahte olduğu tespit edildiğinde, imza sahibi bu sahte ciro nedeniyle senetten sorumlu tutulamaz; sahte imza, hamil iyiniyetli olsa dahi her hamile karşı ileri sürülebilen mutlak bir def'idir. Ancak sahtelik, ciro zincirini bozmaz ve diğer cirantaların hamile karşı sorumluluğu devam eder.
menfi tespitkambiyo senediciromutlak def'iimza sahteliğiciro zinciri
-
Aranacak borçlarda ihtiyati haciz için yetkili mahkeme tespiti
2018/209 E. 2018/230 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedinden (çek) kaynaklanan alacak, niteliği itibariyle aranacak borçlardan olduğundan, bu alacağa dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme; çekin düzenlendiği yer mahkemesi, ödeme yeri mahkemesi veya genel yetki kuralı uyarınca borçlunun ikametgahının bulunduğu yer mahkemesidir. Takibin kesinleşmiş olması, ihtiyati haciz kararına yönelik yetki itirazının incelenmesine engel oluşturmaz.
ihtiyati hacizyetkisizlik itirazıaranacak borçkambiyo senedigenel yetki kuralı
-
Banka özen yükümlülüğüne aykırı çek karnesi verilmesinden sorumluluk
2018/11 E. 2018/213 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek karnesi düzenleyen bankanın, hesap açılışı öncesinde TCMB arşiv araştırması ile şirket ortak ve yöneticilerinin ticari kapasitesi hakkında yeterli inceleme yapmaması özen yükümlülüğüne aykırılık oluşturur; ancak çek keşidecisinin mali gücünü araştırmadan ticari ilişkiye giren alacaklı da basiretli tacir yükümlülüğüne aykırı davranmış sayılır ve taraflar bu durumda eşit kusurlu kabul edilir.
özen yükümlülüğübasiretli tacirmüterafik kusurçek karnesikarşılıksız çekbanka sorumluluğu
-
Yazılı delil başlangıcı tek başına iddiayı ispata yetmez
2017/828 E. 2018/197 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Senetle ispat zorunluluğu bulunan hallerde, karşı tarafa ait olduğu kabul edilse dahi bir yazılı delil başlangıcı, iddia konusu hukuki işlemi tek başına ispata yeterli değildir; iddianın başkaca delillerle desteklenmesi gerekir. Taraf delillerini hasrettikten ve tanık deliline dayanmadığını beyan ettikten sonra, dava dilekçesi ekindeki imzasız belge dışında başka delil sunma imkanı kalmaz; bu durumda söz konusu belge üzerinde yaptırılacak bilirkişi/adli tıp incelemesinin sonucu, ispat yükünün yerine getirilmemiş olması nedeniyle davanın sonucunu…
yazılı delil başlangıcısenetle ispat zorunluluğudelil hasrıispat yükümenfi tespit davası
-
Teminat çekinden dolayı borçlu olunmadığı davasında ihtiyati tedbir koşulları
2018/117 E. 2018/186 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir çekin, taraflar arasındaki sözleşmenin teminatı olarak düzenlendiğine ve kayıtsız şartsız bir borç ikrarı niteliğinde olmadığına ilişkin açık delil (örn. teslim/teminat yazısı) bulunması halinde, bu çekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti davasında İİK 72/2 maddesi uyarınca icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verme koşulları oluşmuş sayılır; 'iddiaların yargılamayı gerektirmesi' gerekçesi tek başına tedbir talebinin reddi için yeterli değildir, zira bu husus tüm davaların ortak özelliğidir ve geçici hukuki koruma talepleri…
menfi tespit davasıihtiyati tedbirteminat çekiİİK 72/2geçici hukuki korumakayıtsız şartsız borç ikrarı
-
Kişisel mevduat hesabından usulsüz para çekme - görevli mahkeme tespiti
2018/150 E. 2018/174 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Gerçek kişi tüketici ile profesyonel sağlayıcı banka arasındaki mevduat sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, işlemlerin gerçekleştiği tarih değil davanın açılma tarihindeki mevzuat esas alınmak üzere, görev dava şartı re'sen incelenir ve tüketici işlemi niteliğindeki uyuşmazlıklara bakma görevi tüketici mahkemelerine aittir.
tüketici işlemigörev (dava şartı)tüketici mahkemesire'sen incelememevduat sözleşmesi
-
Çekin lehdar elinde olması halinde zayi/iptal davası koşulları oluşmaz
2018/108 E. 2018/147 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Teminat amacıyla bankaya verilen bir çekin, ibraz süresi içinde lehdar tarafından bankaya karşılığı sordurulmuş ve üçüncü kişide değil lehdarın elinde bulunduğu tespit edilmişse, çek zayi olmuş sayılmaz. Kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali davasının koşullarının oluşması için evrakın davacının iradesi dışında elinden çıkmış olması ve kimin elinde bulunduğunun bilinmemesi gerekir; evrakın kimin elinde olduğu biliniyor ve lehdarda bulunuyorsa, TTK 818/1-s yollamasıyla uygulanacak TTK 759/1 kapsamındaki iptal davası koşulları oluşmaz.
kıymetli evrak iptaliçek zayiteminat çekiibraz süresiiade davasılehdar
-
Çekin ikrah ile alındığı iddiası ihtiyati haciz itirazında dinlenemez
2018/112 E. 2018/145 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz kararına yönelik itirazlar İİK 265. maddede sayılan nedenlerle (yetki, ihtiyati haczin dayandığı nedenler, teminat) sınırlıdır. Senedin irade bozukluğu (korkutma/tehdit) nedeniyle geçersiz olduğu iddiası, kıymetli evrakın temel borç ilişkisinden bağımsız mücerret bir borç oluşturması ve senede sıkı sıkıya bağlı olması nedeniyle ihtiyati haciz itirazında dinlenemez; bu tür iddialar ancak genel hükümlere göre açılacak menfi tespit davasında ileri sürülebilir.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazkambiyo senedimücerret borçirade bozukluğu (korkutma)temsil
-
GKS kefilinin çek taahhüt kredisi bedelinden sorumluluğu
2017/641 E. 2018/119 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Genel kredi sözleşmesine müşterek ve müteselsil kefil olan kişi, sözleşmede gayrinakdi kredi bedelinin ayrıca ve açıkça hesaba nakden depo edileceğine dair bir hüküm bulunmasa dahi, sözleşmeden doğan her türlü (çek taahhüt kredisi dahil) borçtan asıl borçlu ile birlikte sorumludur; bankaca yetkili hamiline ödenen çek bedelleri temerrüt faiziyle, karşılıksız kalan çeklere ilişkin banka riski ise asgari sorumluluk tutarının depo edilmesi yoluyla kefilden de tahsil edilebilir.
genel kredi sözleşmesimüşterek ve müteselsil kefaletçek taahhüt kredisigayrinakdi kredirehin ve hapis hakkıasgari sorumluluk tutarı
-
Çekte keşide tarihinde yetkisiz temsilcinin ihtiyati hacizden sorumluluğu
2017/777 E. 2018/107 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir çekin fiilen düzenlendiği tarihte şirketi temsile yetkili olan kişinin, çek üzerinde yazılı keşide tarihinde bu yetkisi sona ermişse, TTK 678. madde uyarınca yetkisiz temsilci sıfatıyla çekten bizzat sorumlu tutulur; bu kişi aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesinin koşulları oluşur. Böyle bir sorumluluğa ilişkin itirazlar, İİK 265. maddedeki (yetki, teminat, haczin dayandığı sebepler) itiraz nedenleriyle örtüşmediğinden ihtiyati hacze itiraz aşamasında kabul edilmez; bu iddialar ancak İİK 72. maddeye göre açılacak bir menfi tespit davasında ileri…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazyetkisiz temsilciçekkarekodlu çekmenfi tespit davası
-
Hasımsız çek iptali davasında çek hamilinin müdahale ve istinaf hakkı yoktur
2017/485 E. 2018/30 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun usulden reddi
Zayi nedeniyle çek iptali davaları hasımsız açılan davalardandır; çekin kimin elinde olduğu bilinmediğinden dava karşı tarafa yöneltilemez. Yargılama sırasında çek hamili ortaya çıkarsa mahkeme, davacıya çek hamiline karşı istirdat davası açması için süre verir (TTK 763); istirdat davası açılırsa çek iptali davası konusuz kalır, açılmazsa çek iptali davası reddedilir. Bu prosedür nedeniyle çek hamili üçüncü kişilerin hasımsız açılan çek iptali davasına asli ya da feri müdahale hakkı bulunmamaktadır; taraf sıfatı olmayan çek hamilinin asli müdahale…
zayi nedeniyle çek iptalihasımsız davaasli müdahaleistirdat davasıtaraf sıfatıödeme yasağı