Hasımsız çek iptali davasında çek hamilinin müdahale ve istinaf hakkı yoktur
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2017/485 E. 2018/30 K. · · İlk derece: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun usulden reddiKesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
Zayi nedeniyle çek iptali davaları hasımsız açılan davalardandır; çekin kimin elinde olduğu bilinmediğinden dava karşı tarafa yöneltilemez. Yargılama sırasında çek hamili ortaya çıkarsa mahkeme, davacıya çek hamiline karşı istirdat davası açması için süre verir (TTK 763); istirdat davası açılırsa çek iptali davası konusuz kalır, açılmazsa çek iptali davası reddedilir. Bu prosedür nedeniyle çek hamili üçüncü kişilerin hasımsız açılan çek iptali davasına asli ya da feri müdahale hakkı bulunmamaktadır; taraf sıfatı olmayan çek hamilinin asli müdahale talebi reddedilir ve bu hükme karşı istinaf başvurusunda bulunma hakkı da yoktur.
Ele alınan sorunlar
Çek hamili üçüncü kişinin asli müdahale talebinin ve istinaf başvurusunun kabul edilebilirliği → ret
İddia: Üçüncü şahıs (çek hamili) vekili, davacının kesin süre içinde istirdat/menfi tespit davası açmadığını, çekler üzerindeki ödeme yasağı nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, asli müdahale talebinin reddinin yanlış olduğunu ve müvekkili lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Çekin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalar mahiyeti gereği hasımsız açılan davalardandır; çekin kimin elinde olduğu bilinmediğinden dava karşı yana yöneltilemez. Bu tür davalarda yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması halinde, mahkeme çek iptali davası açan davacıya mevcut çek hamiline karşı istirdat davası açması için süre vermesi TTK 763 maddesi gereğidir. Hamile istirdat davasının açılması halinde çek iptali davası konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Üçüncü kişilerin davaya müdahalesi halinde dava çekişmeli duruma gelebilse de, çek iptali davasında açıklanan prosedür gereğince kararda üçüncü kişilerin haklarını zedeleyen hükümler bulunsa dahi hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da feri müdahale imkanı bulunmamakta, ancak TTK 763 gereği anılan usule göre hareket etme olanağı bulunmaktadır. Somut olayda feragat nedeniyle sonuçlandırılan davada verilen hükmün çek hamili olan üçüncü kişi tarafından istinaf edildiği, çek hamilinin davada taraf sıfatının bulunmadığı, buna göre asli müdahale isteminin reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmadığı, hükme karşı istinaf kanun yoluna başvuru hakkının da bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Hasımsız açılan zayi nedeniyle çek iptali davalarında, sonradan ortaya çıkan çek hamili üçüncü kişilerin TTK 763 prosedürü dışında müdahale ve istinaf hakkının bulunmadığına ilişkin tespit içermektedir; kararın kendisi de Yargıtay 11. HD'nin bir ilamına atıfla bu görüşü desteklediğini belirtmiştir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- Hasımsız açılan zayi nedeniyle çek iptali davasında çek hamili üçüncü kişinin taraf sıfatı bulunmadığından asli müdahale talebi kabul edilemez.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi nedeniyle çek iptali↗ hasımsız dava↗ asli müdahale↗ istirdat davası↗ taraf sıfatı↗ ödeme yasağı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2017/485
KARAR NO 2018/30
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 07/02/2017
NUMARASI 2016/983 Esas 2017/79 Karar
ÜÇÜNCÜ ŞAHIS ... - [TCKN-MASKELENDİ]
DAVA
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
İSTİNAF KARAR TARİHİ 18/01/2018
Davacı tarafından hasımsız açılan zayi nedeniyle iptal davasında hükmün asli müdahale talep eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, alacağına karşılık olarak ...'den aldığı .... Bankası Okmeydanı Şubesi'nin 15/10/2016 keşide tarihli ... nolu 45.000-TL bedelli ve 30/10/2016 keşide tarihli ... nolu 45.000-TL bedelli çeklerin düşürmek veya çaldırılmış olmak suretiyle zayi edildiğini belirterek ödeme yasağı kararı verilerek zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Üçüncü Şahıs vekili tarafından mahkemeye verilen dilekçede; müvekkili ile davacının kardeşi ...arasında ticari ilişki söz konusu olduğunu ve müvekkiline borçlu olduklarını, borçlar nedeniyle taraflar arasında 01/09/2016 tarihli protokol düzenlendiğini, ödeme yasağı kararı üzerine çek bedelini tahsil edemediğini, davacının zayi olduğu iddia ettiği çekleri eliyle müvekkiline teslim ettiğini belirterek ödeme yasağı kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkeme 07.02.2017 tarih ve 2016/983 E ve 2017/79 K sayılı ilamı ile talebin feragatle son bulduğunun tespitine, asli müdahale talebinin reddine, ödeme yasağı kararının kaldırılmasına, teminatın kararın kesinleşmesine kadar iade edilmemesine karar vermiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Üçüncü şahıs vekili; davacı vekili verilen kesin süre içerisinde istirdat/menfi tespit davası açmadığından davanın reddi gerektiğini, çekler üzerinde ödeme yasağı olması; dava konusu çeklerin zamanında ödenmemesi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, asli müdahale talebinin kabul edilmemesi kararının yanlış olduğunu, müvekkili lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacı açtığı zayi nedeniyle açtığı çek iptal davasında davacının feragat etmiş ve yatırdığı teminatın iadesini talep etmiştir.
Mahkeme 07/02/2017 tarih ve 2016/983 E ve 2017/79 K sayılı ilamı ile feragat nedeniyle davanın reddine ödeme yasağı kararının kaldırılmasına, teminatın karar kesinleşmesine kadar iade edilmemesine asli müdahale talebinin reddine karar vermiştir.
Çekin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalar mahiyeti gereği hasımsız açılan davalardandır.Zira çekin kimin elinde olduğu bilinmediğinden dava karşı yana yöneltilemez. Bu tür davalarda yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması halinde, mahkeme çek iptali davası açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı istirdat davası açması konusunda süre vermesi TTK 763 maddesi gereğidir.Hamile istirdat davasının açılması halinde çek iptali davası konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, istirdat davası açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.
3. kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ise de, çek iptali davasında açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin haklarını zedeleyen hükümler bulunsa dahi hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili 3. kişilerin asli yada feri müdahale imkanı mevcut olmayıp ancak TTK 763 gereği anılan usul gereğince hareket etme olanağı bulunmaktadır. (Yargıtay 11.HD nin 2016-5311 esas ,2017/7231 karar sayılı ilamı da bu yoldadır.)
Somut olayda, mahkemece feragat nedeniyle sonuçlandırılan davada verilen hükmün, çek hamili olan 3. kişi tarafından istinaf edildiği, bu haliyle değinilen ilkeler ışığında çek hamilinin davada taraf sıfatının bulunmadığı buna göre asli müdahale isteminin reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmadığı, hükme karşı ise istinaf kanun yoluna başvuru hakkı bulunmadığı sonucuna varılmış, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Müdahil (üçüncü şahıs) vekilinin istinaf başvuru hakkı bulunmadığından istinaf başvurusunun USULDEN REDDİNE,
Üçüncü şahıs tarafından yatırılan 31,40-TL peşin istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine .
İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362.ç gereği kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 18/01/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/262457 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi