Çekin lehdar elinde olması halinde zayi/iptal davası koşulları oluşmaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/108 E. 2018/147 K. · · İlk derece: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Teminat amacıyla bankaya verilen bir çekin, ibraz süresi içinde lehdar tarafından bankaya karşılığı sordurulmuş ve üçüncü kişide değil lehdarın elinde bulunduğu tespit edilmişse, çek zayi olmuş sayılmaz. Kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali davasının koşullarının oluşması için evrakın davacının iradesi dışında elinden çıkmış olması ve kimin elinde bulunduğunun bilinmemesi gerekir; evrakın kimin elinde olduğu biliniyor ve lehdarda bulunuyorsa, TTK 818/1-s yollamasıyla uygulanacak TTK 759/1 kapsamındaki iptal davası koşulları oluşmaz.
Ele alınan sorunlar
Teminat olarak verilen çekin zayi olup olmadığı ve iptal davası koşullarının oluşup oluşmadığı → ret
İddia: Davacı vekili, çekin kendileri tarafından takastan sorulduğunu, ibraz edilmediğini ve çekin bulunmadığını öne sürerek iptalini talep etmiştir.
Gerekçe: Dava konusu çek, lehdarı tarafından davacı bankadan kullanılan kredinin teminatı olarak davacıya verilmiştir. Çekin muhatabı bankanın cevabına göre çek 09/03/2017 tarihinde kayıp statüsüne alınmış, 13/03/2017 tarihinde ise takastan sorulmuştur. Davacı bankanın kendi cevabında da çekin 13/03/2017 tarihinde lehdar tarafından ilgili şubeye ibraz edildiği ve ödenmediği belirtilmiştir. Çek ibraz süresi içinde lehdar tarafından davacı bankaya karşılığı sordurulduğuna göre kaybolmamıştır; çek üçüncü şahısta değil lehdarda olduğuna göre zayi olmamıştır. Çek, teminat amacıyla bankaya sunulup kredi temin eden lehdarın elinde olduğuna göre, davacının TTK 758. madde kapsamında iade davası açma koşulları da oluşmamıştır. Çekin davacıya teminat amacıyla verildiği iddia edilse de, lehdar elinde olduğuna göre davacıya teslim edilmediği; teslim edildiğinin kabulü halinde de lehdara iade edildiğinin kabulü gerekmektedir. Zayi nedeniyle açılan iptal davasında, öncelikle zayi edildiği bildirilen evrakın kıymetli evrak niteliği taşıması, kıymetli evrakın davacının iradesi dışında elinden çıkması ve kimin elinde olduğunun bilinmemesi gerekmektedir. İptali talep edilen çekin lehdarı elinde olduğunun anlaşılması nedeniyle, 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla uygulanması gereken TTK'nın 759/1. maddesindeki koşullar oluşmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Teminat amacıyla bankaya verilen çekin, ibraz süresi içinde lehdar tarafından karşılığının sordurulmuş olması ve çekin üçüncü kişide değil lehdarın elinde bulunması halinde TTK 759/1 kapsamındaki zayi nedeniyle iptal davası koşullarının oluşmadığına ilişkin BAM değerlendirmesi, benzer teminat çeki iptali davalarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kıymetli evrak iptali↗ çek zayi↗ teminat çeki↗ ibraz süresi↗ iade davası↗ lehdar↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2018/108
KARAR NO 2018/147
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 29/11/2017
NUMARASI 2017/209 Esas 2017/895 Karar
DAVA
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
İSTİNAF KARAR TARİHİ 22/02/2018
İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkili bankanın müşterisi .... ve Tic. Ltd. Şti. nin genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandığı kredinin teminatı olarak bazı çeklerini müvekkili bankaya teminat olarak verdiğini, bu çekler arasında bulunan ...bank 1. Levent Şubesine ait, keşidecisinin...Limited Şirketi olan, 8.236- TL bedelli, 11.03.2017 keşide tarihli, .... çek nolu 1 adet çekin şube nezdinde kaybolduğunu ve tüm aramalara rağmen bulunamadığını öne sürerek bahsi geçen çekin öncelikle ödemeden meni ile bilahare iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, ...bank A.Ş Genel Müdürlüğünün 14/09/2017 tarihli cevabı yazısıyla davaya konu çekin 13/03/2017 tarihinde .. Tic. Ltd. Şti. tarafından ..bank Levent Şubesine ibraz edildiği ve çek tutarının ödenmediğinin bildirilmesi üzerine, davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İstinaf yoluna başvuran davacı vekili, çekin kendileri tarafından takastan sorulduğunu, ibraz edilmediğini, çekin bulunmadığını öne sürerek iptalini talep etmektedir.
GEREKÇE
Dava konusu çekin davacıya çekin lehdarı tarafından lehdarın davacı bankadan kullandığı kredinin teminatı olarak verildiği davacı tarafından ifade edilmiştir.
Çekin tarihi 11/03/2017 dir. Çekin muhatabı ...bank'ın verdiği cevapta çekin 09/03/2017 tarihinde kayıp statüsüne alındığı, 13/03/2017 tarihinde...bank aracılığı ile takastan sorulduğu ifade edilmiştir.
Davacı bankanın 14/09/2017 tarihli cevabında çekin 13/03/2017 tarihinde ... Kozmetik firması (lehdar) tarafından Levent şubesine ibraz edildiği, çekin ödenmediği ifade edilmiştir.
Mevcut durumda çek ibraz süresi içinde lehdar tarafından davacı bankaya karşılığı sordurulduğuna göre kaybolmamıştır. Çek 3. Şahısta olmayıp lehdarda olduğuna göre zayi olmamıştır. Çek, dava konusu çeki teminat amacı ile bankaya sunup kredi temin eden lehdarın elinde olduğuna göre davacının TTK'nın 758. Maddesi kapsamında iade davası açma koşullarının da oluşmadığı kabul edilmelidir. Zira çekin, davacıya teminat amacıyla verilmiş olduğu iddia edilmekte ise de lehdar elinde olduğuna göre davacıya teslim edilmediği ,teslim edildiğinin kabulü halinde de lehdara iade edildiğinin kabulü gerekmektedir.
Zayi nedeniyle açılan iptal davasında ,öncelikle zayi edildiği bildirilen evrakın kıymetli evrak niteliği taşıması ,kıymetli evrakın davacının iradesi dışında elinden çıkması ve kimin elinde olduğunun bilinmemesi gerektiği ,iptali talep edilen çekin lehdarı elinde olduğu anlaşılması nedeniyle 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla davada uygulanması gereken TTK'nın 759/1. Maddesindeki koşullar oluşmamıştır. Dava konusu olayda poliçe, (çek) davacıdan kredi kullanan ve kredinin teminatı olarak çeki davacı bankaya sunan çekin lehdarındadır. Sonuç olarak ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olup istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine .
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nun 362/1.ç maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22/02/2018
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/282239 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi