6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Organik bağın esas davada ileri sürülebilmesi nedeniyle ayrı tespit davasında hukuki yarar yokluğu

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/4074 E. 2024/68 K. · · İlk derece: Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

OnandıKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Ticari şirketler

Gerekçe özeti

Şirketler arası organik bağın esasa ilişkin (alacak) davasında ileri sürülüp saptanabilmesi mümkün olduğundan, yalnız bu bağın tespiti için ayrı ve bağımsız bir tespit davası açmakta hukuki yarar bulunmaz; dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Şirketler arası organik bağın ayrı bir tespit davasıyla saptanmasında hukuki yarar → ret

İddia: Davacı, tasfiye halindeki 1 numaralı şirketten alamayacağı sermaye alacağını 2 numaralı şirketten talep edebilmek için iki şirket arasındaki organik/hukuki bağın tespitinde önemli bir hukuki yararının bulunduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davalı şirketler aleyhine (esasa ilişkin) açılacak davada organik bağın tespiti yapılabileceğinden, bunun için ayrı ve bağımsız bir tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı; bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerekir. (Yargıtay'ca onanan İstanbul Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Organik bağın esas davada saptanabildiği hallerde bağımsız tespit davasında hukuki yarar bulunmaması yönünden benimsenen ilk derece holding'i emsal değeri taşır.

Usul tespitleri

Dava şartı
hukuki yarar (tespit davasında)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
organik bağ tespit davası hukuki yarar dava şartı tüzel kişilik perdesinin kaldırılması

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Kanun — 6100 sayılı Kanun 1066100 sayılı Kanun 114

Benzer Kararlar

Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.

  • Tespit

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/13552 E. 2017/278 K.

    Ortak: · dava şartı · Tespit

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

  • Ortaklık ilişkisinin kuruluşunun tespiti

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/2325 E. 2019/7098 K.

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

  • İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/1654 E. 2012/8633 K.

    Ortak:

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

2 benzer karar daha
  • Organik bağ

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/13537 E. 2014/2325 K.

    Ortak:

    Sonuç: 🔶 iki emsal

    Farklı:

  • Organik bağın tespitinde ayrı tespit davası açmakta hukuki yarar yok

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/5649 E. 2024/2346 K.

    Ortak: · dava şartı · Tespit

    Sonuç: 🔶 iki emsal

    Farklı:

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi         2022/4074 E.  ,  2024/68 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI 2022/710 Esas, 2022/594 Karar

DAVALILAR 1. Shahrazad İstanbul Kuyumculuk San. ve Tic. Ltd. Şti.

2. Shahrazad İstanbul Mücevherat İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd.Şti. vekilleri Avukat ...

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2022/55 E., 2022/51 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kanada uyruklu olan müvekkilinin ... ticareti yapan 1 numaralı davalı şirketin ortağı olduğunu, şirketin diğer ortağının ise dava dışı ... ... olup adı geçen kişinin aynı zamanda şirket müdürü olarak da görev yaptığını, müvekkilinin, ... ...'nun ... sarsıcı davranışları nedeniyle 1 numaralı şirketin fesih ve tasfiyesi için dava açtığını, yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verildiğini ancak hükmün henüz kesinleşmediğini, ... ...'nun bu aşamadan sonra müvekkilinin tasfiye payını engellemek amacıyla aynı adreste 2 numaralı davalı şirketi kurduğunu, 1 numaralı davalı şirketin tüm mal varlığını ve çalışanlarını bu şirkete aktardığını ve şirket işlemlerini muvazaalı bir şekilde bu şirket üzerinden yürüttüğünü, her iki şirket arasında fiili ve organik bağ bulunduğunu ileri sürerek davalı şirketler arasındaki organik/hukuki bağın tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar, cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından açılan tespit davasında, davalı şirketler aleyhine açılacak davada organik bağın tespiti yapılabileceğinden iş bu tespit davasının açılmasında hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme gerekçesinin anlaşılamadığını, davalı şirketlerin yetkili müdürü ... ...'nun, müvekkilinin açtığı ve kazandığı 1 numaralı şirketin feshi ve tasfiyesi davasının hükmünü etkisiz bırakmak için aynı adreste 2 numaralı şirketi kurduğunu ve bütün ... ticaretini ... kurduğu bu şirket üzerinden devam ettirerek 1 numaralı şirketin atıl kalmasına ve zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, müvekkilinin 1 numaralı şirkete koyduğu sermayeyi tasfiye sonucu alamamasının söz konusu olacağını, bu tespit davası ile, her iki şirket arasındaki hukuki-organik bağın tespiti ile 1 numaralı davalı şirketin tasfiyesi sonucu müvekkilinin sermaye alacağını alamaması halinde, alacağının 2 numaralı davalı şirketten talep edilebilmesini imkan tanınması amaçlandığını, işbu davadaki hukuki yararın ziyadesiyle fazla ve önemli olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının, davalı şirketler arasında organik bağ bulunduğunun tespiti amacıyla iş bu tespit davasını açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri ve aynı Kanun'un 106 ıncı ve 114 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/993668900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

İncelenen istinaf kararı — İst. BAM 12. HD

Bu Yargıtay 11. HD kararı, aşağıdaki İstinaf Dairesi kararının temyiz incelemesidir. Temyiz sonucu: Onandı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/710 E. 2022/594 K.

Eda davası açılabilecek durumda tespit davasında hukuki yarar yokluğu

Gerekçe özeti

Tespiti istenen hukuki ilişki, ileride açılacak veya açılmış bir eda davasında iddia veya savunma olarak ileri sürülebilecek nitelikteyse, bu ilişkinin ayrı ve müstakil bir tespit davasıyla belirlenmesinde hukuki yarar bulunmaz; tespit davası ancak eda davası açma imkanının bulunmadığı ya da yetersiz kaldığı hallerde hukuki yarar şartını karşılar.

Emsal değeri

Şirketler arası organik/hukuki bağın tespiti talebinin, ileride açılacak bir eda davasında (örneğin alacak davasında) iddia olarak ileri sürülebilecek nitelikte olması halinde müstakil tespit davası açmakta hukuki yarar bulunmadığına ilişkin genel ilkeyi somutlaştırması nedeniyle bölgesel ikna edici emsal değeri taşımaktadır.

Kavramlar: tespit davası hukuki yarar dava şartı organik bağ eda davası

İstinaf (12. HD) kararının tam metni

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/710

KARAR NO 2022/594

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 21/01/2022

NUMARASI 2022/55 Esas 2022/51 Karar

DAVA

Tespit

İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/04/2022

Davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; Kanada uyruklu olan davacı müvekkilinin altın ticareti yapan ... Nolu davalı Şirket'in ortağı olduğunu, şirketin sermayesinin 10.000.000- TL olduğunu, payların ...

6. 667.000 -TL, ...Kadem 3.333.000 TL, şeklinde olduğunu, davalı Şirketin münferit yetkili müdürü olan ...'nun Türk vatandaşlığına geçmeden önce Irak vatandaşı olup asıl adının ... olduğunu, ...'nun güven sarsıcı hareketleri nedeniyle müvekkili tarafından ... nolu davalı Şirket'in feshi ve tasfiyesi için dava açtığını, şirkete kayyım atandığını, şirketin feshi ile tasfiyesine ilişkin karara karşı davalı şirketin asılsız gerekçelerle istinaf yoluna başvurduğunu, ...'nun müvekkilinin tasfiye sonucu şirkete koyduğu sermayeyi almasını engellediğini, bu amaçla ...'nun ... nolu davalı şirketin adresinde ... nolu şirketi kurduğunu, hukuki olarak aslında bu iki şirketin bir olduğunu, muvazaalı bir şekilde ticaretin yürütüldüğünü, iki şirket arasında organik bağ bulunduğunu, müvekkilinin ve babasının Türkiye'de bulunmadığı tarihlerde ...'nun ...

nolu davalı şirketin ortaklar kurulu kararlarının muhtelif tarihlerde aldırdığını ve adlarına sahte imzalar attığını, suç duyurusunda bulunduklarını ve imzaların kendilerine ait olmadığının tespit edildiğini, bu nedenlerle davalı şirketler arasındaki organik/hukuki bağın tespitini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP Tensiben hüküm verildiğinden davalıların davaya cevapları bulunmamaktadır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı tarafından açılan tespit davasında, davalı şirketler aleyhine açılacak davada organik bağın tespiti yapılabileceğinden, tespit talebinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; mahkeme gerekçesinin anlaşılamadığını, davalı Şirketlerin yetkili müdürü ...'nun, müvekkilinin açtığı ve kazandığı ... Nolu Şirket’in feshi ve tasfiyesi davasının hükmünü etkisiz bırakmak için aynı adreste ... Nolu Şirketi kurduğunu ve bütün altın ticaretini yeni kurduğu bu şirket üzerinden devam ettirerek ... Nolu şirket’in atıl kalmasına ve zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, müvekkilinin ... Nolu şirkete koyduğu sermayeyi tasfiye sonucu alamamasının söz konusu olacağını, bu tespit davası ile, her iki Şirket arasındaki hukuki-organik bağın tespiti ile .. Nolu davalı şirket’in tasfiyesi sonucu müvekkilinin sermaye alacağını alamaması halinde, alacağının ... nolu davalı şirket’ten talep edilebilmesini imkan tanınması amaçlandığını, işbu davadaki hukuki yararın ziyadesiyle fazla ve önemli olduğunu, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı şirketler arasındaki organik/hukuki bağın tespitine ilişkindir. 6100 sayılı HMKnun 106. maddesinde tespit davasıyla ilgili olarak "Tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir. Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır. Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz." şeklinde düzenleme yapılmıştır. Tespit davasında, sadece tespit hükmü verilebilir. Tespit davasında verilen karar ile hukuki ilişkinin varlığı veya yokluğu kesin olarak tespit edilir.

Bir tespit davasının kabule şayan olabilmesi için, bu davanın konusunu oluşturan hukuki ilişkinin var olup olmadığının mahkemece hemen tespit edilmesinde davacının menfaatinin (hukuki yararının) bulunması gerekir. Hukuki yarar bir dava şartıdır. Eda davalarında ve inşaî davalarda hukuki yararın bulunduğu varsayılır. Tespit davalarında ise her olayın özelliğine göre davacının tespit davası açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı değerlendirilmeli, özellikle eda davası açılması mümkün olan hallerde olumlu tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmelidir.Somut olayda, şirket ortağı davacı tarafından, davalı şirketler arasındaki organik bağın varlığının tespiti istemiyle dava açılmıştır.

Dolayısıyla davacının istemi bir eda davasında ileri sürülebilecek niteliktedir. Görülmekte olan veya açılacak bir davada iddia ve savunma olarak ileri sürülebilecek konular için ayrı (müstakil) bir tespit davası açmakta hukuki yarar yoktur.Nitekim davacı vekili istinaf dilekçesinde de ,davacının .. nolu şirketten tasfiye payını alamaması ihtimali nedeniyle .. nolu davalı şirkete başvurunun amaçlandığı bu sebeble hukuki yararın bulunduğu ileri sürülmüştür. O halde ilk derece mahkemesince, tespit talebinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine ilişkin verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiş olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 21/04/2022

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.