6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Haksız Rekabetin Tespiti ve Men'i

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/3401 E. 2023/7256 K. ·

BozulduKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi:

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
{'var': True, 'sure': None, 'kanun': None}
Dava şartı
dava şartı

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticaret unvanının terkini istinaf sebebi makul süre hukuki menfaat keşif infaz ticaret unvanı ispat yükü hak düşürücü süre marka hakkına tecavüz kaldırma ve yeniden hüküm anonim şirket kâr dağıtımı hukuki yarar ticaret sicili ortalama tüketici karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi terkin taşıyan ayırt edicilik ilk derece kararının kaldırılması ilan dava sebebi cy/cy kaydı haksız rekabet fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi dahili dava karar verilmesine yer olmadığına iltibas istinaf yoluna başvurulabilirlik husumet i̇i̇k 72/son

Atıf yapılan mevzuat: HMK · TTK · SMK — SMK 7

Gerekçe

Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/537 E., 2019/278 K.

Taraflar arasındaki marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i ve sonuçlarının ortadan kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin toptan satış mağazacılığı alanında köklü bir firma olduğunu, müvekkilinin 35.sınıf dahil olmak üzere "BİZİM" ayırt edici unsurlu seri markaların sahibi olduğunu, Türkiye'de tanınmış marka hale geldiğini, davalının "BİZİM BAKKAL" ibaresini kullanmak suretiyle müvekkili firmanın marka haklarına tecavüz ettiğini, bu kullanımın aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini, Trabzon ili ve bağlı ilçelerinde işletmelere numara vermek suretiyle "BİZİM BAKKAL" ibaresinin kullanıldığını, bu durumun fark edilmesi üzerine iş bu markayı kullanan üç işletmeye karşı ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2012/231, 2012/232 ve 2012/233 sayılı dosyaları ile açılan davaların müvekkili lehine sonuçlanarak derecattan geçerek kesinleşip 2016 yılında infaz edildiğini, ancak kesinleşen yargı kararlarına rağmen "BİZİM" markasının kullanılmasına halen devam edildiğini belirterek ileri sürerek, davalının "BİZİM BAKKAL" ibaresini, davacının markalarının tescilli bulunduğu sınıflar kapsamındaki hizmetler üzerinden ... başına, yahut sair tali unsurlar ile birlikte kullanmasının, bu markalar altında ürün üretmesinin, ürettirmesinin, satmasının, sağlamasının, dağıtımını yapmasının, satışa arz etmesinin, ithal ya da ihraç etmesinin, elde bulundurmasının, satışa arz etmek üzere depolamasının, internet üzerinde yahut sair mecralarda bu amaçlarla kullanılmasının ve bu markaları taşıyan ürünlerin reklam, promosyon ve tanıtımını yapmasının marka tecavüzü ve haksız rekabet olduğunun tespitine, marka tecavüzü ve haksız rekabet teşkil eden fiillerin önlenmesine, durdurulmasına ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, ilgili ürünlerin imhasına, kararın ilanına, kullanımın ticaret sicilinde unvan kaydı bulunması halinde terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, hak düşürücü sürenin geçtiğini, kullandıkları tabelada "BİZİM" ibaresinin yer almadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, davacı vekilinin sunduğu fotoğraf, davalının cevap dilekçesi ekinde sunduğu fotoğraf ile davalıya ait iş yerinde keşif sırasında çekilen fotoğraf birlikte değerlendirildiğinde, Trabzon ilinde faaliyet gösteren davalıya ait bakkal dükkanında "BİZİM BAKKAL 74" ibaresinin işletme adı olarak ve markasal olarak kullanıldığı, keşif sırasında iş yeri tabelasında "BİZİM" ibaresinin mevcut olmadığı, ancak davacı tarafça sunulan fotoğraf ile davalı tarafça cevap dilekçesi ekinde sunulan ve keşif sırasında çekilen fotoğrafların aynı fotoğraflar olduğu, davalının sunduğu fotoğrafta ve keşif sırasında çekilen fotoğrafta tabelada "BİZİM" ibaresinin yazılı olduğu kısmın boyanarak kapatılmış olduğunun belli olduğu, ayrıca davalı vekilinin 10.01.2019 tarihli dilekçesinde, davacı vekilinin sunduğu fotoğrafların dava tarihinden 6 ay veya bir yıl önce çekilen fotoğraflar olduğunu beyan ettiği, "BİZİM BAKKAL" ibaresini davalının dava açılmadan önce sildirdiğini belirttiği, bu nedenle davalının "BİZİM BAKKAL" yazılı tabelayı kullandığının anlaşıldığı, bu kullanım şeklinin de davacının markalarının esas unsuru olan "BİZİM" ibaresi ile görsel, işitsel ve anlamsal olarak benzer olduğu, davacının 35. sınıfta tescilli olan markalarının esas unsurunu oluşturan "BİZİM" ibaresinin tescilli oldukları sınıf ile aynı olan 35. sınıfa dahil hizmetlerde davalı tarafından aynen kullanıldığı, bu nedenle markaların karıştırılma ihtimalinin mevcut olduğu, benzer konuda daha önce görülen davalarda, markaların karıştırılma ihtimali bulunduğuna dair verilen kararların Yargıtay'dan geçerek onandığı, bu durumun davacının marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu, davalının tescilli ticaret unvanının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı ticaret unvanında "BİZİM" ibaresini kullanmadığından, ticaret sicilinden ticaret unvanının terkini talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ... markasını kendisine ait tanınmış marka olduğunu ileri sürmüşse de, BİZİM markasının dava dışı Besler Gıda ve Kimya San. ve Tic. A.Ş adına kayıtlı olduğunu, davacının davayı açmakta hukuki menfaatinin olmadığını, markanın davacıya ait olduğunun tespiti halinde dahi, davacı markasının BİZİM ibareli olduğunu, müvekkilinin BİZİM BAKKAL ibaresini kullanmasının önlenemeyeceğini, davacının “BİZİM BAKKAL ibaresinin ticaret sicilinde unvan kaydı bulunması halinde terkinine" şeklindeki talebinin reddi ve davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerine, karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacının aleni olan Ticaret Sicil kayıtlarını inceleyip dava açması gerekirken, kolaylıkla bilgi sahibi olabileceği konudaki taleplerini şarta bağlamasının yerinde olmadığını, davanın açıldığı tarihte müvekkillerin tabelada veya iltibas yaratacak başka şekilde BİZİM markasını kullandığına dair delil bulunmadığını, horon figürlü BZM ibaresinin bile BAKKALIM ifadesi olmadan kullanılmadığını, gerek dava tarihinin öncesinde gerek dava tarihi itibariyle, tabelada ve ürünlerde BİZİM ibaresinin kullanılmadığını, talimat dosyasında marka vekili bilirkişi tarafından "..davalı tarafından işletme tabelasında “BİZİM BAKKAL-74 ŞEYİHOĞLU GIDA Her Zaman Yanınızda...” ibaresinin yazılı olduğu, işletme unvanında kullanılmadığının...." tespit edildiğini, 31.08.2018 tarihli bilirkişi raporunda da, davacı markasının zayıf marka olduğu ve ... değişikliklerin dahi karıştırılma ihtimalini bertaraf edebileceği, "BİZİM BAKKAL" şeklindeki markasal kullanımın davacı adına tescilli "BİZİM" esas unsurlu marka haklarıyla karışıklığa yol açmayacağının tespit edildiğini, dava açıldığı sırada ve öncesinde de tabelada BİZİM ibaresinin kullanımının mevcut olmadığını, "BİZİM" ibaresinin tabelada veya ürünlerde dava açılışı sırasında kullanıldığını iddia eden tarafın, dava açmaya yakın, makul süre içerisinde davalının kullanımını tespit etmesi gerektiğini, müvekkili BAKKAL ibaresinin önünde BİZİM ibaresini kullanıyor olsa dahi her iki marka arasında marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin söz konusu olmayacağını, "BİZİM" ibaresinin ... başına ne tabelalarda ne de işletme unvanında kullanılmadığını, müvekkilinin kullanımında BAKKALIM ibaresinin vurucu unsur olduğunu, ayırt ediciliği zayıf bir markayı seçen kimsenin bunun sonuçlarına katlanması gerektiğini, kimi bakkalların dava tarihinden önce BİZİM ibaresini sildirdiğini, alttan hafif görünüyor olsa dahi silmenin görünen ilişkiyi yok etmek anlamına geldiğinden iltibası yok edecek bir durum olduğunu, üstünü boyatarak silme halinde dahi davacının işbu davayı açmakta menfaatinin bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/12 Talimat sayılı dosyasında alınan 19.03.2018 tarihli bilirkişi raporunda; keşif sırasında temin edilen fotoğraflarla davacıya ait olan “BİZİM” ibareli markanın tabeladan silinmişse de okunur olduğu, davalı tarafından işletme tabelasında “BİZİM BAKKAL-74 ŞEYİHOĞLU GIDA Her Zaman Yanınızda...” ibaresinin yazılı olduğu, işletme unvanında kullanılmadığının tespit edildiği, İlk Derece Mahkemesince alınan 25.12.2018 tarihli bilirkişi raporunda; "talimat bilirkişi raporunda, davalının işletme tabelasında “BİZİM” ibaresinin silinmeye çalışılmasına rağmen ilgili ibarenin halen okunabildiğinin belirtildiği, fakat ilgili fotoğraflar incelendiğinde, işletme tabelasından “BİZİM” ibaresinin okunaklı olmadığının görüldüğü, ancak davacının bila tarihli dilekçesinin ekindeki fotoğraftan, tabela üzerinde “BİZİM” ibaresine yer verildiğinin açıkça anlaşıldığı, davacı tarafça, davalının “BİZİM” ibaresini işletme tabelasında kullandığına dair dosyaya sunulan fotoğrafa itibar edilmesi halinde, davalının bu kullanımının, davacının 35. sınıfta tescilli 2016/87129, 2016/38741, 2015/24697, 2010/61129, 2007/18416 no.lu “BİZİM” esas unsurlu markaları arasında ilişkilendirme ihtimali dahil karıştırılma ihtimali bulunduğu, bu nedenle somut olayda 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 29 ve 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca marka hakkına tecavüzün koşullarının ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 55 ... maddesi uyarınca haksız rekabetin şartlarının da oluştuğunun söylenebileceği, “BİZİM” markasının T/02499 no.su ile dava dışı Besler Gıda ve Kimya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına tanınmış marka olarak kayıtlı olduğunun tespit edildiği, mevcut durum itibariyle, husumetin Besler Gıda ve Kimya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ne yöneltilmediği bir davada davacının tanınmış marka iddiasının incelenemeyeceği yönünde görüş bildirildiği, davacı adına 35. sınıfta "BİZİM" ibareli markaların tescilli olduğu anlaşıldığından bu ibarenin dava dışı şirkete ait olduğu yönündeki istinaf sebebinin yerinde görülmediği, davalı tarafça talimat raporunda sunulan fotoğraftan sonra BİZİM ibaresinin üzeri boyanarak tabeladan silindiği, bilirkişinin bu ibarenin okunabildiğine dair kanaatinin, fotoğraflarda bu ibarenin okunamadığı gözlemlenmekle, benimsenmediği, ancak davalı tarafça davadan önce bu ibarenin tabeladan kaldırıldığının ispatlanamadığı, davacının tescilli markasının, tescil sınıfında davalı tarafça markasal olarak kullanıldığı tespit edilmekle markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespitinin yerinde olduğu, davalı tarafın BİZİM ibaresinin yanına getirdiği, BAKKAL-74 Her Zaman Yanınızda...ŞEYİHOĞLU GIDA ibarelerinin markasal kullanıma farklılık katmadığı, markasal kullanımda asıl unsurun "BİZİM BAKKAL" ibaresi olup, markanın hitap ettiği ortalama tüketici kitlesi gözönüne alındığında iltibas tehlikesi bulunduğu dikkate alınarak İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti önlenmesi ve menine karar verilerek, davalının kullanımının bulunduğu tabeladan BİZİM ibaresinin silindiği anlaşıldığından tabeladaki markasal kullanımın ref'i talebi konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davalı tabeladaki markasal kullanımına son verdiğinden hükmün ilanında davacı tarafın hukuki yararı kalmadığından ilan talebi hakkında da karar verilmesine yer olmadığına, diğer taleplerin de reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı, ayrıca davalının ticaret unvanında, BİZİM ibaresini kullanmadığı tespit edilmesine rağmen, davacının unvan terkini talebinin de reddine karar verilmesi gerekirken, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, buna göre; davanın kısmen kabulüne, davalının davacıya ait "BİZİM" esas unsurlu tescilli markalarının esas unsurunu oluşturan "BİZİM" ibaresini işyeri tabelasında kullanmak sureti ile marka hakkına tecavüz ettiğinin ve haksız rekabette bulunduğunun tespitine, davalının marka tecavüzü ve haksız rekabet teşkil eden fiillerinin önlenmesine ve durdurulmasına, ref talebi konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, hükmün ilanında davacı tarafın hukuki yararı kalmadığından ilan talebi hakkında da karar verilmesine yer olmadığına, davalının ticaret unvanında "BİZİM" ibaresini kullanmadığı anlaşıldığından, bu kısma yönelik davanın ve davacı tarafın sair taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davacının kendi tanınmış markası olduğunu iddia ettiği "BİZİM" markası dava dışı şirkete ait olduğundan, davacının davayı açmakta menfaatinin olmadığını, dava dilekçesinde davacı taleplerinin "BİZİM" değil "BİZİM BAKKAL" ibaresine yönelik olduğunu, ancak değerledirmenin "BİZİM" ibaresi üzerinden yapıldığını, davacının dava tarihinden 6 ay - 1 yıl öncesine dayanan fotoğrafları dava açarken kullandığını, dava tarihi itibarı ile yaptırılmış bir tespit olmadığını, tabelalardaki "BİZİM" ibaresinin dava tarihinden önce yok edildiğini, dava açıldığı tarihte müvekkilinin tabelalarda veya iltibas yaratacak şekilde "BİZİM" markasını kullandığına dair hiçbir delil olmadığını, dava tarihi itibarı ile tabelada ve ürünlerde "BİZİM" ibaresinin ... başına kullanılmamış olduğunu, dava tarihinde de "BİZİM" ibaresinin üzerinin boyanarak kapatıldığını, taraf kullanımlarının görsel olarak farklı olduğunu, davacının iddiasını, davaya açmaya yakın makul süredeki delillerle ispat etmesi gerektiğini, davacı markasının tanınmış marka olmayıp, zayıf marka olduğu ve "BİZİM" ibaresinin de davalı tarafça ... başına kullanılmamış olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde karıştırılma ihtimali ve haksız rekabetten bahsedilemeyeceğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacı markasını ihtiva eden davalı kullanımlarının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile buna yönelik fiillerin men'i, ref,i, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve ibarenin ticaret unvanından terkini talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 29 uncu maddesi,

3. 6102 sayılı Kanun'un 55 ... maddesi.

3. Değerlendirme

Dava, davacı markasını ihtiva eden davalı kullanımlarının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile buna yönelik fiillerin men'i, ref,i, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve ibarenin ticaret unvanından terkini talebine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, davalının "BİZİM BAKKAL" ibareli tabelayı kullandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalının, marka hakkına tecavüz oluşturan tabeladan "BİZİM" ibaresini okunmayacak şekilde sildiği, davacının ref talebinin konusuz kaldığı, tabeladaki markasal kullanıma son verildiğinden hükmün ilanında davacının hukuki yararının kalmadığı, davalı tarafça davadan önce bu ibarenin tabeladan kaldırıldığının ispatlanamadığı, davalının ticaret unvanı kullanımının olmadığı gerekçesiyle yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine karar verilmiştir. Ancak dosya içeriğine göre davacı tarafça aynı mahiyette açılan davaların olduğu, bahse konu davalar sonucunda verilen kararlardan dolayı davalının, marka hakkına tecavüz oluşturduğu belirtilen tabela kullanımına konu "BİZİM" ibaresini sildiği anlaşılmıştır. Bu tarihten sonra davalının halen "BİZİM" ibaresini kullandığı yönünde ispat yükü davacıda olup dava tarihi itibarı ile ve öncesinde davalının markayı kullandığı konusunda somut delil sunulmamıştır. Bu durumda davanın tümüyle reddi gerekirken yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

Benzer Kararlar

Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.

  • Marka hakkına tecavüzün tespiti | Haksız rekabetin tespiti | Men'i

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/3711 E. 2024/225 K.

    Ortak: · dava şartı · hak düşürücü süre

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

  • Marka tecavüzü | Haksız rekabet

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/3720 E. 2023/7703 K.

    Ortak: · dava şartı · hak düşürücü süre

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

  • Esnaf

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/3704 E. 2023/7559 K.

    Ortak: · dava şartı · hak düşürücü süre

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

5 benzer karar daha
  • Ticaret unvanının terkini

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/3371 E. 2023/7132 K.

    Ortak: · dava şartı · hak düşürücü süre

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

  • Markaya Tecavüzün Tespiti, Durdurulması ve Tazminat

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/3719 E. 2023/7477 K.

    Ortak: · dava şartı · hak düşürücü süre

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

  • Markaya Tecavüzün Tespiti ve Meni

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/3710 E. 2023/7776 K.

    Ortak:

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

  • Marka hakkına tecavüz | Haksız rekabetin tespiti ve men'i

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/3408 E. 2023/7139 K.

    Ortak: · dava şartı · hak düşürücü süre

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

  • Marka hakkı tecavüzü | Haksız rekabet | Ticaret unvanı terkini

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/3717 E. 2023/7733 K.

    Ortak: · dava şartı · hak düşürücü süre

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi         2022/3401 E.  ,  2023/7256 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI 2020/441 Esas, 2022/446 Karar

HÜKÜM

Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2017/537 E., 2019/278 K.

Taraflar arasındaki marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i ve sonuçlarının ortadan kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin toptan satış mağazacılığı alanında köklü bir firma olduğunu, müvekkilinin 35.sınıf dahil olmak üzere "BİZİM" ayırt edici unsurlu seri markaların sahibi olduğunu, Türkiye'de tanınmış marka hale geldiğini, davalının "BİZİM BAKKAL" ibaresini kullanmak suretiyle müvekkili firmanın marka haklarına tecavüz ettiğini, bu kullanımın aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini, Trabzon ili ve bağlı ilçelerinde işletmelere numara vermek suretiyle "BİZİM BAKKAL" ibaresinin kullanıldığını, bu durumun fark edilmesi üzerine iş bu markayı kullanan üç işletmeye karşı ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2012/231, 2012/232 ve 2012/233 sayılı dosyaları ile açılan davaların müvekkili lehine sonuçlanarak derecattan geçerek kesinleşip 2016 yılında infaz edildiğini, ancak kesinleşen yargı kararlarına rağmen "BİZİM" markasının kullanılmasına halen devam edildiğini belirterek ileri sürerek, davalının "BİZİM BAKKAL" ibaresini, davacının markalarının tescilli bulunduğu sınıflar kapsamındaki hizmetler üzerinden ...

başına, yahut sair tali unsurlar ile birlikte kullanmasının, bu markalar altında ürün üretmesinin, ürettirmesinin, satmasının, sağlamasının, dağıtımını yapmasının, satışa arz etmesinin, ithal ya da ihraç etmesinin, elde bulundurmasının, satışa arz etmek üzere depolamasının, internet üzerinde yahut sair mecralarda bu amaçlarla kullanılmasının ve bu markaları taşıyan ürünlerin reklam, promosyon ve tanıtımını yapmasının marka tecavüzü ve haksız rekabet olduğunun tespitine, marka tecavüzü ve haksız rekabet teşkil eden fiillerin önlenmesine, durdurulmasına ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, ilgili ürünlerin imhasına, kararın ilanına, kullanımın ticaret sicilinde unvan kaydı bulunması halinde terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, hak düşürücü sürenin geçtiğini, kullandıkları tabelada "BİZİM" ibaresinin yer almadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, davacı vekilinin sunduğu fotoğraf, davalının cevap dilekçesi ekinde sunduğu fotoğraf ile davalıya ait iş yerinde keşif sırasında çekilen fotoğraf birlikte değerlendirildiğinde, Trabzon ilinde faaliyet gösteren davalıya ait bakkal dükkanında "BİZİM BAKKAL 74" ibaresinin işletme adı olarak ve markasal olarak kullanıldığı, keşif sırasında iş yeri tabelasında "BİZİM" ibaresinin mevcut olmadığı, ancak davacı tarafça sunulan fotoğraf ile davalı tarafça cevap dilekçesi ekinde sunulan ve keşif sırasında çekilen fotoğrafların aynı fotoğraflar olduğu, davalının sunduğu fotoğrafta ve keşif sırasında çekilen fotoğrafta tabelada "BİZİM" ibaresinin yazılı olduğu kısmın boyanarak kapatılmış olduğunun belli olduğu, ayrıca davalı vekilinin 10.01.2019 tarihli dilekçesinde, davacı vekilinin sunduğu fotoğrafların dava tarihinden 6 ay veya bir yıl önce çekilen fotoğraflar olduğunu beyan ettiği, "BİZİM BAKKAL" ibaresini davalının dava açılmadan önce sildirdiğini belirttiği, bu nedenle davalının "BİZİM BAKKAL" yazılı tabelayı kullandığının anlaşıldığı, bu kullanım şeklinin de davacının markalarının esas unsuru olan "BİZİM" ibaresi ile görsel, işitsel ve anlamsal olarak benzer olduğu, davacının 35.

sınıfta tescilli olan markalarının esas unsurunu oluşturan "BİZİM" ibaresinin tescilli oldukları sınıf ile aynı olan 35. sınıfa dahil hizmetlerde davalı tarafından aynen kullanıldığı, bu nedenle markaların karıştırılma ihtimalinin mevcut olduğu, benzer konuda daha önce görülen davalarda, markaların karıştırılma ihtimali bulunduğuna dair verilen kararların Yargıtay'dan geçerek onandığı, bu durumun davacının marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu, davalının tescilli ticaret unvanının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı ticaret unvanında "BİZİM" ibaresini kullanmadığından, ticaret sicilinden ticaret unvanının terkini talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ... markasını kendisine ait tanınmış marka olduğunu ileri sürmüşse de, BİZİM markasının dava dışı Besler Gıda ve Kimya San. ve Tic. A.Ş adına kayıtlı olduğunu, davacının davayı açmakta hukuki menfaatinin olmadığını, markanın davacıya ait olduğunun tespiti halinde dahi, davacı markasının BİZİM ibareli olduğunu, müvekkilinin BİZİM BAKKAL ibaresini kullanmasının önlenemeyeceğini, davacının “BİZİM BAKKAL ibaresinin ticaret sicilinde unvan kaydı bulunması halinde terkinine" şeklindeki talebinin reddi ve davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerine, karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacının aleni olan Ticaret Sicil kayıtlarını inceleyip dava açması gerekirken, kolaylıkla bilgi sahibi olabileceği konudaki taleplerini şarta bağlamasının yerinde olmadığını, davanın açıldığı tarihte müvekkillerin tabelada veya iltibas yaratacak başka şekilde BİZİM markasını kullandığına dair delil bulunmadığını, horon figürlü BZM ibaresinin bile BAKKALIM ifadesi olmadan kullanılmadığını, gerek dava tarihinin öncesinde gerek dava tarihi itibariyle, tabelada ve ürünlerde BİZİM ibaresinin kullanılmadığını, talimat dosyasında marka vekili bilirkişi tarafından "..davalı tarafından işletme tabelasında “BİZİM BAKKAL-74 ŞEYİHOĞLU GIDA Her Zaman Yanınızda...” ibaresinin yazılı olduğu, işletme unvanında kullanılmadığının...." tespit edildiğini, 31.08.2018 tarihli bilirkişi raporunda da, davacı markasının zayıf marka olduğu ve ...

değişikliklerin dahi karıştırılma ihtimalini bertaraf edebileceği, "BİZİM BAKKAL" şeklindeki markasal kullanımın davacı adına tescilli "BİZİM" esas unsurlu marka haklarıyla karışıklığa yol açmayacağının tespit edildiğini, dava açıldığı sırada ve öncesinde de tabelada BİZİM ibaresinin kullanımının mevcut olmadığını, "BİZİM" ibaresinin tabelada veya ürünlerde dava açılışı sırasında kullanıldığını iddia eden tarafın, dava açmaya yakın, makul süre içerisinde davalının kullanımını tespit etmesi gerektiğini, müvekkili BAKKAL ibaresinin önünde BİZİM ibaresini kullanıyor olsa dahi her iki marka arasında marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin söz konusu olmayacağını, "BİZİM" ibaresinin ... başına ne tabelalarda ne de işletme unvanında kullanılmadığını, müvekkilinin kullanımında BAKKALIM ibaresinin vurucu unsur olduğunu, ayırt ediciliği zayıf bir markayı seçen kimsenin bunun sonuçlarına katlanması gerektiğini, kimi bakkalların dava tarihinden önce BİZİM ibaresini sildirdiğini, alttan hafif görünüyor olsa dahi silmenin görünen ilişkiyi yok etmek anlamına geldiğinden iltibası yok edecek bir durum olduğunu, üstünü boyatarak silme halinde dahi davacının işbu davayı açmakta menfaatinin bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/12 Talimat sayılı dosyasında alınan 19.03.2018 tarihli bilirkişi raporunda; keşif sırasında temin edilen fotoğraflarla davacıya ait olan “BİZİM” ibareli markanın tabeladan silinmişse de okunur olduğu, davalı tarafından işletme tabelasında “BİZİM BAKKAL-74 ŞEYİHOĞLU GIDA Her Zaman Yanınızda...” ibaresinin yazılı olduğu, işletme unvanında kullanılmadığının tespit edildiği, İlk Derece Mahkemesince alınan 25.12.2018 tarihli bilirkişi raporunda; "talimat bilirkişi raporunda, davalının işletme tabelasında “BİZİM” ibaresinin silinmeye çalışılmasına rağmen ilgili ibarenin halen okunabildiğinin belirtildiği, fakat ilgili fotoğraflar incelendiğinde, işletme tabelasından “BİZİM” ibaresinin okunaklı olmadığının görüldüğü, ancak davacının bila tarihli dilekçesinin ekindeki fotoğraftan, tabela üzerinde “BİZİM” ibaresine yer verildiğinin açıkça anlaşıldığı, davacı tarafça, davalının “BİZİM” ibaresini işletme tabelasında kullandığına dair dosyaya sunulan fotoğrafa itibar edilmesi halinde, davalının bu kullanımının, davacının 35.

sınıfta tescilli 2016/87129, 2016/38741, 2015/24697, 2010/61129, 2007/18416 no.lu “BİZİM” esas unsurlu markaları arasında ilişkilendirme ihtimali dahil karıştırılma ihtimali bulunduğu, bu nedenle somut olayda 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 29 ve 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca marka hakkına tecavüzün koşullarının ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 55 ... maddesi uyarınca haksız rekabetin şartlarının da oluştuğunun söylenebileceği, “BİZİM” markasının T/02499 no.su ile dava dışı Besler Gıda ve Kimya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına tanınmış marka olarak kayıtlı olduğunun tespit edildiği, mevcut durum itibariyle, husumetin Besler Gıda ve Kimya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ne yöneltilmediği bir davada davacının tanınmış marka iddiasının incelenemeyeceği yönünde görüş bildirildiği, davacı adına 35.

sınıfta "BİZİM" ibareli markaların tescilli olduğu anlaşıldığından bu ibarenin dava dışı şirkete ait olduğu yönündeki istinaf sebebinin yerinde görülmediği, davalı tarafça talimat raporunda sunulan fotoğraftan sonra BİZİM ibaresinin üzeri boyanarak tabeladan silindiği, bilirkişinin bu ibarenin okunabildiğine dair kanaatinin, fotoğraflarda bu ibarenin okunamadığı gözlemlenmekle, benimsenmediği, ancak davalı tarafça davadan önce bu ibarenin tabeladan kaldırıldığının ispatlanamadığı, davacının tescilli markasının, tescil sınıfında davalı tarafça markasal olarak kullanıldığı tespit edilmekle markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespitinin yerinde olduğu, davalı tarafın BİZİM ibaresinin yanına getirdiği, BAKKAL-74 Her Zaman Yanınızda...ŞEYİHOĞLU GIDA ibarelerinin markasal kullanıma farklılık katmadığı, markasal kullanımda asıl unsurun "BİZİM BAKKAL" ibaresi olup, markanın hitap ettiği ortalama tüketici kitlesi gözönüne alındığında iltibas tehlikesi bulunduğu dikkate alınarak İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti önlenmesi ve menine karar verilerek, davalının kullanımının bulunduğu tabeladan BİZİM ibaresinin silindiği anlaşıldığından tabeladaki markasal kullanımın ref'i talebi konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davalı tabeladaki markasal kullanımına son verdiğinden hükmün ilanında davacı tarafın hukuki yararı kalmadığından ilan talebi hakkında da karar verilmesine yer olmadığına, diğer taleplerin de reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı, ayrıca davalının ticaret unvanında, BİZİM ibaresini kullanmadığı tespit edilmesine rağmen, davacının unvan terkini talebinin de reddine karar verilmesi gerekirken, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, buna göre;

davanın kısmen kabulüne, davalının davacıya ait "BİZİM" esas unsurlu tescilli markalarının esas unsurunu oluşturan "BİZİM" ibaresini işyeri tabelasında kullanmak sureti ile marka hakkına tecavüz ettiğinin ve haksız rekabette bulunduğunun tespitine, davalının marka tecavüzü ve haksız rekabet teşkil eden fiillerinin önlenmesine ve durdurulmasına, ref talebi konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, hükmün ilanında davacı tarafın hukuki yararı kalmadığından ilan talebi hakkında da karar verilmesine yer olmadığına, davalının ticaret unvanında "BİZİM" ibaresini kullanmadığı anlaşıldığından, bu kısma yönelik davanın ve davacı tarafın sair taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davacının kendi tanınmış markası olduğunu iddia ettiği "BİZİM" markası dava dışı şirkete ait olduğundan, davacının davayı açmakta menfaatinin olmadığını, dava dilekçesinde davacı taleplerinin "BİZİM" değil "BİZİM BAKKAL" ibaresine yönelik olduğunu, ancak değerledirmenin "BİZİM" ibaresi üzerinden yapıldığını, davacının dava tarihinden 6 ay - 1 yıl öncesine dayanan fotoğrafları dava açarken kullandığını, dava tarihi itibarı ile yaptırılmış bir tespit olmadığını, tabelalardaki "BİZİM" ibaresinin dava tarihinden önce yok edildiğini, dava açıldığı tarihte müvekkilinin tabelalarda veya iltibas yaratacak şekilde "BİZİM" markasını kullandığına dair hiçbir delil olmadığını, dava tarihi itibarı ile tabelada ve ürünlerde "BİZİM" ibaresinin ...

başına kullanılmamış olduğunu, dava tarihinde de "BİZİM" ibaresinin üzerinin boyanarak kapatıldığını, taraf kullanımlarının görsel olarak farklı olduğunu, davacının iddiasını, davaya açmaya yakın makul süredeki delillerle ispat etmesi gerektiğini, davacı markasının tanınmış marka olmayıp, zayıf marka olduğu ve "BİZİM" ibaresinin de davalı tarafça ... başına kullanılmamış olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde karıştırılma ihtimali ve haksız rekabetten bahsedilemeyeceğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacı markasını ihtiva eden davalı kullanımlarının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile buna yönelik fiillerin men'i, ref,i, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve ibarenin ticaret unvanından terkini talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 29 uncu maddesi,

3. 6102 sayılı Kanun'un 55 ... maddesi.

3. Değerlendirme

Dava, davacı markasını ihtiva eden davalı kullanımlarının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile buna yönelik fiillerin men'i, ref,i, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve ibarenin ticaret unvanından terkini talebine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, davalının "BİZİM BAKKAL" ibareli tabelayı kullandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalının, marka hakkına tecavüz oluşturan tabeladan "BİZİM" ibaresini okunmayacak şekilde sildiği, davacının ref talebinin konusuz kaldığı, tabeladaki markasal kullanıma son verildiğinden hükmün ilanında davacının hukuki yararının kalmadığı, davalı tarafça davadan önce bu ibarenin tabeladan kaldırıldığının ispatlanamadığı, davalının ticaret unvanı kullanımının olmadığı gerekçesiyle yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine karar verilmiştir.

Ancak dosya içeriğine göre davacı tarafça aynı mahiyette açılan davaların olduğu, bahse konu davalar sonucunda verilen kararlardan dolayı davalının, marka hakkına tecavüz oluşturduğu belirtilen tabela kullanımına konu "BİZİM" ibaresini sildiği anlaşılmıştır. Bu tarihten sonra davalının halen "BİZİM" ibaresini kullandığı yönünde ispat yükü davacıda olup dava tarihi itibarı ile ve öncesinde davalının markayı kullandığı konusunda somut delil sunulmamıştır. Bu durumda davanın tümüyle reddi gerekirken yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/990064000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.