Alacak | Sözleşmenin feshi | Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/9218 E. 2023/3768 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yazılı delil ile ispat↗ harç ikmali↗ peşin harç↗ harcın ikmali↗ fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması↗ finansal kiralama sözleşmesi↗ geçersiz sözleşme↗ harcın tamamlanması↗ finansal kiralama↗ peşin karar harcı↗ irsaliye↗ yetki itirazı↗ yazılı delil↗ muvazaa↗ emredici hüküm↗ sözleşmeden doğan dava↗ sözleşmenin feshi↗ basiretli tacir↗ muacceliyet↗ dolandırıcılık↗ fesih↗ kaldırma ve yeniden hüküm↗ kefil↗ yargılama gideri↗ yetki↗ geçersizlik↗ fatura↗ ihtarname↗ harç↗ tacir↗ dava sebebi↗ dahili dava↗ vekalet ücreti↗ zamanaşımı↗ teslim↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2009/125 E., 2020/645 K.
Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalılardan ... arasında finansal kiralama sözleşmesi düzenlendiğini, diğer davalılardan ... ve ...'in de sözleşmeyi kefil olarak imzaladığını, diğer davalı Yılmazlar Gıda Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti.'nin ise satıcı olduğunu, finansal kiralama konusu taşınırların davalı satıcıdan diğer davalı kiracı tarafından alındığını, fatura ve irsaliyenin de müvekkili adına düzenlendiğini, satıcı davalının finansal kiralama sözleşmesi görünümünde onlarca kişiyle anlaşarak ve yönlendirerek işlemler yaptığını, bu şirketin yasaya aykırı davrandığını, malları kiracılara teslim etmediğini ve/veya başka mal teslim ettiğini ya da eksik mal teslim ettiğini, davalıların birlikte hareket ettiğini, müvekkilinin sözleşmeyi fesih hakkı doğduğunu, olayın meydana gelmesinde davalıların birlikte sorumlu olduğunu, feshe dair ihtarnamenin davalılara gönderildiğini ancak sadece davalılar ... ve ...'ye tebliğ edildiğini ileri sürerek sözleşmenin feshine, finansal kiralama konusu balya makinesi ile traktörün davalı kiracıdan alınıp müvekkiline teslimine, teslim edilmediği takdirde bedelinin aynı faiz oranıyla tahsiline, toplam 48.622,30 euronun dava tarihinden itibaren % 30 faiziyle birlikte tahsiline, 8.376,63 TL'nin % 126 oranında faiziyle % 18 KDV karşılığı 19.824,87 TL'nin % 126 faiziyle tahsiline, faizin dava tarihinden itibaren yürütülmesine, fazlaya dair hakların saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... ve ... cevap dilekçelerinde; yetki itirazında bulunup davacının malları istemesinin hukuken mümkün bulunmadığını, zira malların teslim edilmediğini, mal teslim edilmediği için de kira alacağının muaccel hale gelmeyeceğini, davacının da malın teslim edilmediğini kabul ettiğini, davalı şirketin bir dolandırıcılık eylemi içerisinde olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Davalı şirket vekili beyan dilekçesinde; dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin ne para aldığını ne de malların müvekkilinde olduğunu, muvazaalı hareket edildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, bankanın kendi borcunu yerine getirmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu finansal kiralama sözleşmesi 19.03.2008 tarihli olup, olaya 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu (3226 sayılı Kanun) hükümlerinin uygulanması gerektiği, sözleşmeye konu traktör ve balya makinesinin teslim belgesi bulunmasına rağmen makinenin alıcının elinde bulunmadığının tespit edildiği, gerçekte traktör ve balya makinesinin üretici tarafından teslim edilmediğinin alıcı tarafından belirtildiği, buna göre düzenlenen teslim belgelerinin muvazaalı olduğu, muvazaa sonucu akdin çekilmez hale gelmesi nedeniyle davacı tarafın 3226 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince sözleşmeyi feshinde haklı olduğu, ödenmesi gereken kira alacaklarının mevcut olduğu, davacının sözleşme kapsamında toplam kira alacağının KDV dahil 65.521,21 euro olduğu, davalı kiracının ilk kira taksidini KDV'siz 7.125 euro olarak ödediği, davacının dava tarihi itibariyle 48.622,30 euro kira alacağı bulunduğu, davacının balya makinesi ve traktör için satıcıya 82.620,00 TL ödediği, bu tutarın dava tarihindeki euro cinsinden değerinin 67.490 TL (31.760 euro) olup kiracı ve kefillerden kira bedelleri toplamı 121.920,41 TL karşılığı KDV dahil 57.374,31 euro talep edebileceği, davacının diğer alacaklarına ilişkin bir açıklama ve belge sunmadığı, bu kısımlar yönünden taleplerinin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne; davacı ile davalı kiracı arasındaki Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedenle fesh olunduğunun tespiti ile sözleşme konusu malların davalı satıcı ve davalı kiracıdan alınarak davacıya aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde kiralama sözleşmesine konu malların dava tarihindeki değerleri toplamı 67.490,00 TL'nin tüm davalılardan ve dava tarihinden itibaren %126 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kira bedelinden kaynaklanan (KDV dahil) 57.374,31 euro alacağın dava tarihinden itibaren %30 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, mahkemece verilen 20.02.2009 tarihli tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının müvekkillerinin muvazaası iddiasını kanıtlayamadığını, müvekkili kiracıya imzalatılan teslim tesellüm belgesinin tarih ve içeriğinin net olmadığını, proforma faturaya dayalıp olup satıcı tarafından değil, davacı yetkilileri tarafından 19.03.2008 tarihinde noterde haricen imzalattırıldığını, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını, teslim borcunu yerine getirmediğini, müvekkilini ve birçok kişinin dolandırıcı bir firmanın eline bıraktığını, davacı ile diğer davalı satıcının davalıların bilgisizlik ve tecrübesizliğinden yararlanarak teslim belgelerini sözleşme imzası sırasında imzalattığını, davacının gerçek bir mal teslimi olmadan kendi zararına satıcı davalının dolandırıcılığına göz yumduğunu, davacının teslim belgelerinin gerçeği yansıtmadığını, davacının kendi kusuruna dayanarak hak talep edemeyeceğini, muvazaalı sözleşmelerin geçersiz olduğunu, mahkemenin muvazaayı kabul etmesine rağmen geçersiz sözleşme hükmüne göre karar vermesinin yasal olmadığını, teslim edilmeyen bir mal için iade hükmü ve iade mümkün olmaması halinde bedelinin tahsiline karar verilemeyeceğini, kefil olan müvekkili yönünden ise sözleşmede üst limitin 55.250 euro olduğunu, oysa mahkeme tarafından limiti aşar şekilde 57.374,31 euro kira alacağı ve 67.490,00 TL kira konusu malın bedelinin kefillerden tahsiline karar verilmesinin kanunun emredici hükmüne aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile finansal kiralama sözleşmesine konu ürünleri teslim borcunun satıcı şirkette olduğu, tesellüm belgesinde şirket imzasının bulunmadığı, teslim belgesinin sözleşme ile ilgisinin kurulamadığı, davacı satıcı tarafından anılan ürünlerin tesliminin kiracıya yapılmadığı, sözleşmenin haklı nedenle feshine ilişkin değerlendirmenin doğru olduğu, ancak istinaf eden davalılardan makina ya da bedelleri ile kira bedelinin tahsilinin istenmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davacı ile davalı kiracı arasında düzenlenen finansal kiralama sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedenle feshedildiğinin tespitine, davalılar ... ve ... hakkındaki diğer taleplerin reddine, Finansal Kiralama Sözleşmesi konusu malların davalı satıcı Yılmazlar Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'den alınarak davacıya aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde kiralama sözleşmesine konu malların dava tarihindeki değerleri toplamı 67.490,00 TL'nin davalı satıcı Yılmazlar Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'den dava tarihinden itibaren %126 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kira bedelinden kaynaklanan (KDV dahil) 57.374,31 euro alacağın dava tarihinden itibaren %30 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılar Yılmazlar Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılar ... ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; sözleşmeye konu taşınırların bizzat kiracı tarafından teslim alındığını, teslim alınmaya ilişkin kiracı ve kefillerinin noter onaylı imzalarının bulunduğunu, ayrıca kiracının irasliyelerde de teslim almaya ilişkin imzası bulunduğunu, bunların aksinin yazılı delil ile ispat edilebileceğini, aynı satıcıya ilişkin emsal Hukuk Genel Kurulu ve özel Daire kararı bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalılar ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf talepleri kabul edilmesine rağmen lehlerine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmemesinin doğru olmadığını belirterek kararın bozularak kaldırılmasını ya da düzelterek onanmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, finansal kiralama sözleşmesinin feshi ve sözleşmeden doğan alacağın tazmini istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 150 inci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 3226 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin ikinci fıkrası
3.492 sayılı Harçlar Kanunu'nun
3. Değerlendirme
Dava, finansal kiralama sözleşmesinin feshi, sözleşmeye konu makinaların davalı kiracıdan alınarak davacıya teslimi, teslimin mümkün olmaması durumunda bedelinin, ayrıca ödenmeyen kira alacağı 48.622,30 euronun faizi ve KDV'si ile (130.175,41 TL karşılığı) davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 15. maddesinde yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nisbi esas üzerinden alınacağı, Kanunun 16 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçesinde değer gösterilmesinin mecburi olduğu, gösterilmemişse davacıya tespit ettirileceği, tespitten kaçınma halinde dava dilekçesinin muameleye konulmayacağı, aynı Kanunun 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasında noksan tespit edilen değerler hakkında 30 uncu madde hükmünün uygulanacağı, buna göre muhakeme sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğunun anlaşılması durumunda yalnız o celse için muhakemeye devam olunacağı, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmayacağı, 6100 sayılı Kanunun 150 inci maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulmasının noksan olan harcın ödenmesine bağlı olduğu düzenlenmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince davacı ile davalı kiracı arasında düzenlenen finansal kiralama sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedenle feshedildiğinin tespitine, davalılar ... ve ... hakkındaki diğer taleplerin reddine, Finansal Kiralama Sözleşmesi konusu malların davalı satıcı Yılmazlar Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'den alınarak davacıya aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde kiralama sözleşmesine konu malların dava tarihindeki değerleri toplamı 67.490,00 TL'nin davalı satıcı Yılmazlar Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'den dava tarihinden itibaren %126 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kira bedelinden kaynaklanan (KDV dahil) 57.374,31 euro alacağın dava tarihinden itibaren %30 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılar Yılmazlar Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Dava dilekçesinde ödenmeyen kira alacağı tutarı (130.175,41 TL) üzerinden peşin harç yatırılmakla birlikte sözleşmenin feshi ve aynen iade veya traktör ile balya makinasının bedelinin tazmini yönünden dava dilekçesinde değer gösterilmediği gibi peşin harç da yatırılmış değildir.
Bu halde, açıklanan yasal düzenlemeler gereğince, sözleşmenin feshi, traktör ve balya makinasının iadesi veya bedelinin tahsili istemi yönünden davacı vekiline dava değerini bildirmesi, bu değer üzerinden eksik peşin harç ikmal etmesi, harcın ikmali halinde yargılamaya devam edilerek uyuşmazlığın esası hakkında hüküm kurulması, harcın ikmal edilmemesi durumunda ise 6100 sayılı Kanunun 150 maddesi gereğince işlem tesisi gerekirken kanun hükümlerinin gözardı edilmesi suretiyle peşin harcı yatırılmayan sözleşmenin feshi, bedelin tahsili konusunda yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/7527 E. 2022/4388 K.
Ortak:harç ikmali · peşin harç · harcın ikmali · finansal kiralama sözleşmesi · harcın tamamlanması · finansal kiralama · peşin karar harcı · irsaliye
İncelediğiniz karardaBu halde, açıklanan yasal düzenlemeler gereğince, «sözleşmenin feshi», traktör ve balya makinasının iadesi veya bedelinin tahsili istemi yönünden davacı vekiline dava değerini bildirmesi, bu değer üzerinden eksik «peşin harç ikmal» etmesi, «harcın ikmali» halinde yargılamaya devam edilerek uyuşmazlığın esası hakkında hüküm kurulması, harcın ikmal edilmemesi durumunda ise 6100 sayılı Kanunun 150 maddesi gereğince işlem tesisi gerekirken kanun hükümlerinin gözardı edilmesi suretiyle «peşin harcı» yatırılmayan sözleşmenin feshi, bedelin tahsili konusunda yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Şti.'nin ise satıcı olduğunu, «finansal kiralama» konusu taşınırların davalı satıcıdan diğer davalı kiracı tarafından alındığını, «fatura» ve «irsaliyenin» de müvekkili adına düzenlendiğini, satıcı davalının «finansal kiralama sözleşmesi» görünümünde onlarca kişiyle anlaşarak ve yönlendirerek işlemler yaptığını, bu şirketin yasaya aykırı davrandığını, malları kiracılara «teslim» etmediğini ve/veya başka mal teslim ettiğini ya da eksik mal teslim ettiğini, davalıların birlikte hareket ettiğini, müvekkilinin sözleşmeyi «fesih» hakkı doğduğunu, olayın meydana gelmesinde davalıların birlikte sorumlu olduğunu, feshe dair «ihtarnamenin» davalılara gönderildiğini ancak sadece davalılar ... ve ...'ye tebliğ edildiğini ileri sürerek «sözleşmenin feshine», finansal kiralama konusu balya makinesi ile traktörün davalı kiracıdan alınıp müvekkiline teslimine, teslim edilmediği takdirde bedelinin aynı faiz oranıyla tahsi …
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalılardan ... arasında «finansal kiralama sözleşmesi» düzenlendiğini, diğer davalılardan ... ve ...'in de sözleşmeyi «kefil» olarak imzaladığını, diğer davalı Yılmazlar Gıda Pazarlama San.
Benzer bu karardaBu halde, açıklanan yasal düzenlemeler gereğince, «sözleşmenin feshi», traktör ve balya makinasının iadesi veya bedelinin tahsili istemi yönünden davacı vekiline dava değerini bildirmesi, bu değer üzerinden eksik «peşin harç ikmal» etmesi, «harcın ikmali» halinde yargılamaya devam edilerek uyuşmazlığın esası hakkında hüküm kurulması, harcın ikmal edilmemesi durumunda ise HMK 150 maddesi gereğince işlem tesisi gerekirken Yasa hükümlerinin gözardı edilmesi suretiyle «peşin harcı» yatırılmayan sözleşmenin feshi, bedelin tahsili konusunda yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Mahkemece «direnme» kararı verilerek, davalılardan kiracı ile kefillerin adları ve imzaları bulunan tesellüm belgesi, altında «teslim» alan olarak kiracı davalı ...'nın adı ve imzası bulunan 27.02.2008 ve 17.03.2008 tarihli iki adet «irsaliyeli fatura» gözönüne alındığında sözleşmeye konu malların satıcı tarafından kiracıya teslim edildiğinin anlaşıldığı, davalı satıcı şirketin çok sayıda kiracı ile birlikte «finansal kiralama sözleşmesi» imzalanması için işbirliği içerisinde hareket ettiği, gerçekte satıcı davalı şirketin malları aldığı üretici firma olan dava dışı Uzel Mak.
25.maddesine dayanarak kira bedellerini talep edebileceği, ayrıca satım konusu mallar kendisine «teslim» edilmediği için satıcı ile arasındaki «satım sözleşmesinden» dönerek ödediği iki semenin dava tarihindeki karşılığının iadesini tüm davalılardan müteselsilen talep edebileceği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, davacı ile kiracı arasındaki «finansal kiralama sözleşmesinin» davacı tarafından haklı olarak feshedilmiş olduğunun tesbiti ile; sözleşme konusu malların davalı kiracı ve davalı satıcıdan alınarak davacıya verilmesine, aynen iade mümkün olmadığı taktirde dava tarihindeki değeri olan 74.728,00 TL'nin tüm davalılardan ve dava tarihinden itibaren %126 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kira bedelinden kaynaklanan (KDV «dahil») 66.052,39 Euro alacağın dava tarihinden itibaren %30 oranında işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesin …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:irsaliyeli fatura · ödeme planı · müterafik kusur · direnme kararı · satım sözleşmesi · kusur
Benzer bu karardaA.Ş.'nin uzun bir süredir mali açıdan sıkıntılı bir süreçte olduğu ve mal üretim ve «tesliminde» sorunlar yaşandığı da bilinerek işlem başlatıldığı, mal teslimlerinin yapılmadığı iddia edilirken diğer taraftan çok sayıda sözleşmelerin imzalandığı gibi yine bir taraftan da «ödeme planına» göre ilk ödemelerin gerçekleştirildiği, böylelikle davacı ... şirketinden de malların bedellerinin tahsil edilmesinin temin edildiği, bu hususların küçük bir muhitte ve çok sayıda ve aynı ekonomik alanda tarımsal faaliyet içerisinde bulunan kiracı tarafından bilinmediğini kabul etmenin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, öte yandan davacı ... şirketinin, davalı satıcı şirketle geçmişten bu yana «finansal kiralama» konusu malların satışı yönünde devam edegelen ticari ilişkisi ve bu kapsamda düzenlenen çok sayıda sözleşme ilişkisinin varlığı sonrasında, dava konusu sözleşmeler yönünden de, malların kiracıya teslimine dair imzalı belgelerin varlığı karşısında, davacı şirketten başkaca bir araştırma yapması ve bu yönüyle davacı şirkete «müterafik kusur» atfı mümkün görülmediği, sözleşmeye devam etmesi kendisi için çekilmez hale gelen davacı şirketin, sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği, davalılar kiracı ve kefille …
Mahkemece «direnme» kararı verilerek, davalılardan kiracı ile kefillerin adları ve imzaları bulunan tesellüm belgesi, altında «teslim» alan olarak kiracı davalı ...'nın adı ve imzası bulunan 27.02.2008 ve 17.03.2008 tarihli iki adet «irsaliyeli fatura» gözönüne alındığında sözleşmeye konu malların satıcı tarafından kiracıya teslim edildiğinin anlaşıldığı, davalı satıcı şirketin çok sayıda kiracı ile birlikte «finansal kiralama sözleşmesi» imzalanması için işbirliği içerisinde hareket ettiği, gerçekte satıcı davalı şirketin malları aldığı üretici firma olan dava dışı Uzel Mak.
25.maddesine dayanarak kira bedellerini talep edebileceği, ayrıca satım konusu mallar kendisine «teslim» edilmediği için satıcı ile arasındaki «satım sözleşmesinden» dönerek ödediği iki semenin dava tarihindeki karşılığının iadesini tüm davalılardan müteselsilen talep edebileceği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, davacı ile kiracı arasındaki «finansal kiralama sözleşmesinin» davacı tarafından haklı olarak feshedilmiş olduğunun tesbiti ile; sözleşme konusu malların davalı kiracı ve davalı satıcıdan alınarak davacıya verilmesine, aynen iade mümkün olmadığı taktirde dava tarihindeki değeri olan 74.728,00 TL'nin tüm davalılardan ve dava tarihinden itibaren %126 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kira bedelinden kaynaklanan (KDV «dahil») 66.052,39 Euro alacağın dava tarihinden itibaren %30 oranında işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesin …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/1085 E. 2023/4883 K.
Ortak:finansal kiralama sözleşmesi · finansal kiralama · irsaliye · muvazaa · sözleşmenin feshi · muacceliyet · dolandırıcılık · fesih · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz karardaŞti.'nin ise satıcı olduğunu, «finansal kiralama» konusu taşınırların davalı satıcıdan diğer davalı kiracı tarafından alındığını, «fatura» ve «irsaliyenin» de müvekkili adına düzenlendiğini, satıcı davalının «finansal kiralama sözleşmesi» görünümünde onlarca kişiyle anlaşarak ve yönlendirerek işlemler yaptığını, bu şirketin yasaya aykırı davrandığını, malları kiracılara «teslim» etmediğini ve/veya başka mal teslim ettiğini ya da eksik mal teslim ettiğini, davalıların birlikte hareket ettiğini, müvekkilinin sözleşmeyi «fesih» hakkı doğduğunu, olayın meydana gelmesinde davalıların birlikte sorumlu olduğunu, feshe dair «ihtarnamenin» davalılara gönderildiğini ancak sadece davalılar ... ve ...'ye tebliğ edildiğini ileri sürerek «sözleşmenin feshine», finansal kiralama konusu balya makinesi ile traktörün davalı kiracıdan alınıp müvekkiline teslimine, teslim edilmediği takdirde bedelinin aynı faiz oranıyla tahsi …
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu «finansal kiralama sözleşmesi» 19.03.2008 tarihli olup, olaya 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu (3226 sayılı Kanun) hükümlerinin uygulanması gerektiği, sözleşmeye konu traktör ve balya makinesinin «teslim» belgesi bulunmasına rağmen makinenin alıcının elinde bulunmadığının tespit edildiği, gerçekte traktör ve balya makinesinin üretici tarafından teslim edilmediğinin alıcı tarafından belirtildiği, buna göre düzenlenen teslim belgelerinin «muvazaalı» olduğu, muvazaa sonucu akdin çekilmez hale gelmesi nedeniyle davacı tarafın 3226 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince sözleşmeyi feshinde haklı olduğu, ödenmesi gereken kira alacaklarının mevcut olduğu, davacının sözleşme kapsamında toplam kira alacağının KDV «dahil» 65.521,21 euro olduğu, davalı kiracının ilk kira taksidini KDV'siz 7.125 euro olarak ödediği, davacının dava tarihi itibariyle 48.622,30 euro kira alacağı bulunduğ …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, «finansal kiralama sözleşmesinin feshi» ve «sözleşmeden doğan» alacağın tazmini istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaŞti.'den bizzat kiracı tarafından alınıp yasa gereği «fatura» ve «irsaliyenin» müvekkili adına tanzim edildiğini, satıcının «finansal kiralama sözleşmesi» görünümünde onlarca kişiyle anlaşarak ve yönlendirerek işlemler yaptığını, noter sözleşmelerinin satış amacıyla düzenlenen fatura irsaliye ve tesellüm belgesi olarak görünmekte olduğunu, satıcı «limited şirket ortakları» finansal kiralama görüntüsü altında yasaya aykırı davrandıklarını, fatura irsaliye ve tesellüm belgesi ile satıldığı iddia edilen malların kiracılara «teslim» edilmemiş veya başka mal teslim etmiş, eksik mal teslim edildiğini, eylemin «haksız fiil» olduğunu, davalıların birlikte hareket ederek olayın meydana gelmesinden sorumlu olduklarını, 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun (3226 sayılı Kanun) 23 üncü maddesinin onbirinci fıkrasının "Taraflardan birisinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hallerde, diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir" şeklinde olduğunu, Yapı Kredi Leasing yetkililerinin yaptıkları araştırmada davaya konu Uzel 5190 Balya Makinesinin satıcı tarafından kiracıya teslim edilmediğinin tutanakla tespit ettiklerini, müvekkilinin 3226 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca «fesih» hakkı doğduğunu, noterden gönderilen «ihtarname» ile «sözleşmenin fesh» edildiği, kiralanan taşınırların iadesini, ödenmeyen ve ilerde ödenmesi gereken kira paralarının tahsilinin talep edildiğini, 3226 sayılı Kanun' un 25 inci maddesi uyarınca tazminat ve «istihkak» taleplerini dava olarak huzura sunduklarını ileri sürerek taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmenin feshine, finansal «kira sözleşmesine» konu 2007 model Uzel Marka 5190 Balya Makinesinin davalı kiracıdan alınıp müvekkile teslimine, teslim edilmediği takdirde bedelin tahsiline, 32.650,19 euronun dava …
İstinaf Sebepleri Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece davalıların «muvazaalı» işlem yaparak davacı ... şirketini yanılttığı belirtilmiş ise de, muvazaa olgusuna ilişkin hiçbir delil sunulmadığını, davacının kiralama konusu malların «teslim» borcunu yerine getirmediğini, teslim belgesinin malın teslimi sırasında değil sözleşmenin noterde yapıldığı sırada imzalanmasını sağlayarak davalı satıcının kendilerini aldatmasına olanak tanıdığını, teslim belgesinden teslimin hangi tarihte yapıldığının ve hangi malların teslim edildiği bilgisine yer verilmediğini, kiralama konusu malların teslim edilmemesi nedeniyle, satıcı firma olan davalı dışındaki davalıların aldatılarak «dolandırıldığını», kiralanan malın teslimi gerçekleştirilmeden «finansal kiralama sözleşmesinin» süresinin başlamayacağını ve kiracının finansal kiralama bedelini ödeme borcunun «muaccel» hale gelmeyeceğini, teslim edilmeyen malın iadesine karar verilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca kefillerin «kefalet limiti» 34.507,00 euro olduğu halde, Mahkemece bu limit aşılarak 38.527,00 euro üzerinden karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kald …
Davalılar ..., ... ve Mehmet Kurnazı cevap dilekçelerinde; davanın «yetkisiz» yer mahkemesinde açıldığını, davacının kiracı ve kefilleri olarak imzalan «sözleşmelerini fesh» ederek «finansal kiralama sözleşmesi» konu malları geri istemesinin hukuken mümkün olmadığını, davacının bizzatihi dayandığı gibi ortada bir Yılmazlar Oto Center tarafından yapılan bir «dolandırıcılık» olayı olduğunu, bu şirketin kendilerine kandırarak balya makinesi tedarik edeceğini söylemiş olmasına rağmen bu güne kadar bu makinenin kendilerinin «zilyetliğine» hiç geçmediğini, kiralama konusu malların «teslim» edilmediğini, davacı yanın kendilerine bu güne kadar bu malı kiracıya etmiş olmadığını, bu hususta davacıyla müteaddit defalar görüldüğünü, bir sonuç olmadığı gibi kiracıya bu malın teslim edilmediğini, davacı tarafın dava dilekçesinde kiralama konusu malın teslim edilmediğini kabul etmekte olduğunu, davacının teslim hususunda kendi edimini yerine getirmediği için bir talep hakkının olamayacağını, davalılardan Yılmazlar Gıda Pazarlama Şirketi ile fikir birlikteliğinin mümkün olmadığını, kendilerinin de davacı yan gibi dolandırıldığını savunarak davanın öncelikle yetkisizlik gereğine reddine, davanın teslim olgusunun ispat edilmemesinden ve esasında da teslimin hiç yapılmamasından dolayı esastan reddine, tam red olmaması halinde taraf «kusurlarının tespiti» ile kusur durumuna göre tazminatta indirim yapılmasını istemiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kusur tespiti · sözleşmesel sorumluluk · istihkak · limited şirket ortaklığı · zilyetlik · kefalet limiti · bedel iadesi · kira sözleşmesi
Benzer bu karardaŞti.'den bizzat kiracı tarafından alınıp yasa gereği «fatura» ve «irsaliyenin» müvekkili adına tanzim edildiğini, satıcının «finansal kiralama sözleşmesi» görünümünde onlarca kişiyle anlaşarak ve yönlendirerek işlemler yaptığını, noter sözleşmelerinin satış amacıyla düzenlenen fatura irsaliye ve tesellüm belgesi olarak görünmekte olduğunu, satıcı «limited şirket ortakları» finansal kiralama görüntüsü altında yasaya aykırı davrandıklarını, fatura irsaliye ve tesellüm belgesi ile satıldığı iddia edilen malların kiracılara «teslim» edilmemiş veya başka mal teslim etmiş, eksik mal teslim edildiğini, eylemin «haksız fiil» olduğunu, davalıların birlikte hareket ederek olayın meydana gelmesinden sorumlu olduklarını, 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun (3226 sayılı Kanun) 23 üncü maddesinin onbirinci fıkrasının "Taraflardan birisinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hallerde, diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir" şeklinde olduğunu, Yapı Kredi Leasing yetkililerinin yaptıkları araştırmada davaya konu Uzel 5190 Balya Makinesinin satıcı tarafından kiracıya teslim edilmediğinin tutanakla tespit ettiklerini, müvekkilinin 3226 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca «fesih» hakkı doğduğunu, noterden gönderilen «ihtarname» ile «sözleşmenin fesh» edildiği, kiralanan taşınırların iadesini, ödenmeyen ve ilerde ödenmesi gereken kira paralarının tahsilinin talep edildiğini, 3226 sayılı Kanun' un 25 inci maddesi uyarınca tazminat ve «istihkak» taleplerini dava olarak huzura sunduklarını ileri sürerek taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmenin feshine, finansal «kira sözleşmesine» konu 2007 model Uzel Marka 5190 Balya Makinesinin davalı kiracıdan alınıp müvekkile teslimine, teslim edilmediği takdirde bedelin tahsiline, 32.650,19 euronun dava …
Davalılar ..., ... ve Mehmet Kurnazı cevap dilekçelerinde; davanın «yetkisiz» yer mahkemesinde açıldığını, davacının kiracı ve kefilleri olarak imzalan «sözleşmelerini fesh» ederek «finansal kiralama sözleşmesi» konu malları geri istemesinin hukuken mümkün olmadığını, davacının bizzatihi dayandığı gibi ortada bir Yılmazlar Oto Center tarafından yapılan bir «dolandırıcılık» olayı olduğunu, bu şirketin kendilerine kandırarak balya makinesi tedarik edeceğini söylemiş olmasına rağmen bu güne kadar bu makinenin kendilerinin «zilyetliğine» hiç geçmediğini, kiralama konusu malların «teslim» edilmediğini, davacı yanın kendilerine bu güne kadar bu malı kiracıya etmiş olmadığını, bu hususta davacıyla müteaddit defalar görüldüğünü, bir sonuç olmadığı gibi kiracıya bu malın teslim edilmediğini, davacı tarafın dava dilekçesinde kiralama konusu malın teslim edilmediğini kabul etmekte olduğunu, davacının teslim hususunda kendi edimini yerine getirmediği için bir talep hakkının olamayacağını, davalılardan Yılmazlar Gıda Pazarlama Şirketi ile fikir birlikteliğinin mümkün olmadığını, kendilerinin de davacı yan gibi dolandırıldığını savunarak davanın öncelikle yetkisizlik gereğine reddine, davanın teslim olgusunun ispat edilmemesinden ve esasında da teslimin hiç yapılmamasından dolayı esastan reddine, tam red olmaması halinde taraf «kusurlarının tespiti» ile kusur durumuna göre tazminatta indirim yapılmasını istemiştir.
Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacı ile şirketleri arasında belirli tarihler arasında toplam 22 adet müşteri ile 23 adet «finansal kiralama sözleşmesi» imzalandığını, bu sözleşmeler ile toplam 39 adet mal kiralama konusunun yapıldığını, kiralama konusu malların büyük bir kısmının şirketlerinin ekonomik durumunun bozulması nedeniyle malların bedeli davacı tarafından ödenmesine rağmen kiracılara «teslim» edilmediğini, ekli listede bulunan «kira sözleşmelerinin» kiracılar tarafından tesellüm belgelerine imza atılmış ise de tesellüm belgelerinin sözleşmenin eki mahiyetinde ve maktu olarak mal teslimatı yapılmadan imzalatıldığını, davacının iddia ettiği gibi diğer davalılar ile «dolandırıcılık» gibi fikir birlikteliği olmasının söz konusu olmadığını, kiralama konusu malların teslim edilmemesinin tek «sebebinin» şirketlerinin ekonomik darboğaza girmesi ve üretici firma olan Uzel Makine ile ticari anlaşmazlığa düşmesi olduğunu, ayrıca şirketlerinin satıcı firma olup finansa …
İstinaf Sebepleri Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece davalıların «muvazaalı» işlem yaparak davacı ... şirketini yanılttığı belirtilmiş ise de, muvazaa olgusuna ilişkin hiçbir delil sunulmadığını, davacının kiralama konusu malların «teslim» borcunu yerine getirmediğini, teslim belgesinin malın teslimi sırasında değil sözleşmenin noterde yapıldığı sırada imzalanmasını sağlayarak davalı satıcının kendilerini aldatmasına olanak tanıdığını, teslim belgesinden teslimin hangi tarihte yapıldığının ve hangi malların teslim edildiği bilgisine yer verilmediğini, kiralama konusu malların teslim edilmemesi nedeniyle, satıcı firma olan davalı dışındaki davalıların aldatılarak «dolandırıldığını», kiralanan malın teslimi gerçekleştirilmeden «finansal kiralama sözleşmesinin» süresinin başlamayacağını ve kiracının finansal kiralama bedelini ödeme borcunun «muaccel» hale gelmeyeceğini, teslim edilmeyen malın iadesine karar verilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca kefillerin «kefalet limiti» 34.507,00 euro olduğu halde, Mahkemece bu limit aşılarak 38.527,00 euro üzerinden karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kald …
-
Finansal kiralama malının teslimi | Finansal kiralama konusu malın iadesi | Malın iadesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/2298 E. 2023/5922 K.
Ortak:finansal kiralama sözleşmesi · finansal kiralama · teslim
İncelediğiniz karardaŞti.'nin ise satıcı olduğunu, «finansal kiralama» konusu taşınırların davalı satıcıdan diğer davalı kiracı tarafından alındığını, «fatura» ve «irsaliyenin» de müvekkili adına düzenlendiğini, satıcı davalının «finansal kiralama sözleşmesi» görünümünde onlarca kişiyle anlaşarak ve yönlendirerek işlemler yaptığını, bu şirketin yasaya aykırı davrandığını, malları kiracılara «teslim» etmediğini ve/veya başka mal teslim ettiğini ya da eksik mal teslim ettiğini, davalıların birlikte hareket ettiğini, müvekkilinin sözleşmeyi «fesih» hakkı doğduğunu, olayın meydana gelmesinde davalıların birlikte sorumlu olduğunu, feshe dair «ihtarnamenin» davalılara gönderildiğini ancak sadece davalılar ... ve ...'ye tebliğ edildiğini ileri sürerek «sözleşmenin feshine», finansal kiralama konusu balya makinesi ile traktörün davalı kiracıdan alınıp müvekkiline teslimine, teslim edilmediği takdirde bedelinin aynı faiz oranıyla tahsi …
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu «finansal kiralama sözleşmesi» 19.03.2008 tarihli olup, olaya 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu (3226 sayılı Kanun) hükümlerinin uygulanması gerektiği, sözleşmeye konu traktör ve balya makinesinin «teslim» belgesi bulunmasına rağmen makinenin alıcının elinde bulunmadığının tespit edildiği, gerçekte traktör ve balya makinesinin üretici tarafından teslim edilmediğinin alıcı tarafından belirtildiği, buna göre düzenlenen teslim belgelerinin «muvazaalı» olduğu, muvazaa sonucu akdin çekilmez hale gelmesi nedeniyle davacı tarafın 3226 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince sözleşmeyi feshinde haklı olduğu, ödenmesi gereken kira alacaklarının mevcut olduğu, davacının sözleşme kapsamında toplam kira alacağının KDV «dahil» 65.521,21 euro olduğu, davalı kiracının ilk kira taksidini KDV'siz 7.125 euro olarak ödediği, davacının dava tarihi itibariyle 48.622,30 euro kira alacağı bulunduğ …
Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile «finansal kiralama sözleşmesine» konu ürünleri «teslim» borcunun satıcı şirkette olduğu, tesellüm belgesinde şirket imzasının bulunmadığı, teslim belgesinin sözleşme ile ilgisinin kurulamadığı, davacı satıcı tarafından anılan ürünlerin tesliminin kiracıya yapılmadığı, sözleşmenin haklı nedenle feshine ilişkin değerlendirmenin doğru olduğu, ancak istinaf eden davalılardan makina ya da bedelleri ile kira bedelinin tahsilinin istenmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün «kaldırılmasına, yeniden» esas hakkında hüküm kurulmasına, davacı ile davalı kiracı arasında düzenlenen finansal kiralama sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedenle feshedildiğinin tespitin …
Benzer bu karardaİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki 26.10.2006 tarihli «finansal kiralama sözleşmesinin» Konya 2.
… sayılı Kanun'un 8 inci maddesi hükmüne uygun olarak ve düzenleme şeklinde yapıldığı, sözleşmede yazılı taşınır malların, kiralayan davacı tarafından kiracı davalıya «teslim» edildiği, davalı kiracının «finansal kiralama» bedelini ödemediği tespit edildiği gibi finansal kiralama bedelini ödediğini yahut ödememesi gerektiğini, istenebilir olmadığını, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nu …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, «finansal kiralama» konusu malın davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/2624 E. 2023/2461 K.
Ortak:finansal kiralama sözleşmesi · finansal kiralama · sözleşmenin feshi · fesih · kaldırma ve yeniden hüküm · kefil · fatura · zamanaşımı · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaŞti.'nin ise satıcı olduğunu, «finansal kiralama» konusu taşınırların davalı satıcıdan diğer davalı kiracı tarafından alındığını, «fatura» ve «irsaliyenin» de müvekkili adına düzenlendiğini, satıcı davalının «finansal kiralama sözleşmesi» görünümünde onlarca kişiyle anlaşarak ve yönlendirerek işlemler yaptığını, bu şirketin yasaya aykırı davrandığını, malları kiracılara «teslim» etmediğini ve/veya başka mal teslim ettiğini ya da eksik mal teslim ettiğini, davalıların birlikte hareket ettiğini, müvekkilinin sözleşmeyi «fesih» hakkı doğduğunu, olayın meydana gelmesinde davalıların birlikte sorumlu olduğunu, feshe dair «ihtarnamenin» davalılara gönderildiğini ancak sadece davalılar ... ve ...'ye tebliğ edildiğini ileri sürerek «sözleşmenin feshine», finansal kiralama konusu balya makinesi ile traktörün davalı kiracıdan alınıp müvekkiline teslimine, teslim edilmediği takdirde bedelinin aynı faiz oranıyla tahsi …
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalılardan ... arasında «finansal kiralama sözleşmesi» düzenlendiğini, diğer davalılardan ... ve ...'in de sözleşmeyi «kefil» olarak imzaladığını, diğer davalı Yılmazlar Gıda Pazarlama San.
Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile «finansal kiralama sözleşmesine» konu ürünleri «teslim» borcunun satıcı şirkette olduğu, tesellüm belgesinde şirket imzasının bulunmadığı, teslim belgesinin sözleşme ile ilgisinin kurulamadığı, davacı satıcı tarafından anılan ürünlerin tesliminin kiracıya yapılmadığı, sözleşmenin haklı nedenle feshine ilişkin değerlendirmenin doğru olduğu, ancak istinaf eden davalılardan makina ya da bedelleri ile kira bedelinin tahsilinin istenmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün «kaldırılmasına, yeniden» esas hakkında hüküm kurulmasına, davacı ile davalı kiracı arasında düzenlenen finansal kiralama sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedenle feshedildiğinin tespitin …
Benzer bu karardaMahkemece 27.01.2016 tarih, 2014/329 E. ve 2016/37 K. sayılı kararı ile «finansal kiralama sözleşmesine» konu malların bedelinin satıcı davalı şirkete ödendiği ancak mal bedelini alan satıcı davalı şirketin diğer davalı ... kiracıya malları «teslim» etmediği, davalı ... kiracı ...’ın satıcıdan malı teslim almadığı halde teslim aldığını gösterir yazılı tesellüm belgesi vermek suretiyle davacıyı yanılttığından bu davalıların davacının uğradığı zararlardan sorumlu olacağı, mal teslimi gerçekleşmemiş olmakla asıl borç doğmadığından davalı kefillerin «kefalet» borcunun da doğmayacağı, kefillerin de kandırılmış olduğu gerekçesiyle davacının talep ettiği alacak tutarından «müterafik kusur» indirimiyle davanın davalı şirket ve davalı ... yönünden kısmen kabulüne diğer «kefil» davalılar yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.
Bozma Kararı Dairemizin 24.10.2019 tarih, 2019/251 E. ve 2019/4920 K. sayılı kararıyla davalı ... «finansal kiralama sözleşmesini» imzalasa bile davacı, davalı kiracıya malı «teslim» etmediği için bu sözleşmeye dayalı olarak taşınırların bedeli konusunda bir talepte bulunamayacağından mahkemece yanılgılı gerekçe ile davalı ... yönünden davanın reddi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı, davalı «kefiller» yönünden mahkemenin verdiği ret kararı her ne kadar davalı ... hakkında verilen kararla çelişkili olsa da sonucu itibariyle doğru olduğundan davacının bu yöndeki temyiz itirazlarının reddi gerektiği, davacının davalı şirketten satın aldığı malın parasını ödediği halde satıcı olan davalı şirketin mal teslimini yapmadığı bu nedenle edimini yerine getirmediği anlaşıldığından davalı şirketin malların bedelinin tamamını iadesi gerekirken mahkemece davacının «müterafik kusuru» nedeniyle indirim yapılması konusunda görüş bildiren bilirkişi raporu esas alınarak davacının ödediği satım bedelinden kusur indirimi yapılarak malın bedelinden da …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, «finansal kiralama sözleşmesinden» kaynaklanan «fesih» ve tazminat davasıdır.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:sözleşmeden dönme · teslim tutanağı · müterafik kusur · kefalet · ek tasfiye · kusur · avans faizi
Benzer bu karardaMahkemece 27.01.2016 tarih, 2014/329 E. ve 2016/37 K. sayılı kararı ile «finansal kiralama sözleşmesine» konu malların bedelinin satıcı davalı şirkete ödendiği ancak mal bedelini alan satıcı davalı şirketin diğer davalı ... kiracıya malları «teslim» etmediği, davalı ... kiracı ...’ın satıcıdan malı teslim almadığı halde teslim aldığını gösterir yazılı tesellüm belgesi vermek suretiyle davacıyı yanılttığından bu davalıların davacının uğradığı zararlardan sorumlu olacağı, mal teslimi gerçekleşmemiş olmakla asıl borç doğmadığından davalı kefillerin «kefalet» borcunun da doğmayacağı, kefillerin de kandırılmış olduğu gerekçesiyle davacının talep ettiği alacak tutarından «müterafik kusur» indirimiyle davanın davalı şirket ve davalı ... yönünden kısmen kabulüne diğer «kefil» davalılar yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.
Bozma Kararı Dairemizin 24.10.2019 tarih, 2019/251 E. ve 2019/4920 K. sayılı kararıyla davalı ... «finansal kiralama sözleşmesini» imzalasa bile davacı, davalı kiracıya malı «teslim» etmediği için bu sözleşmeye dayalı olarak taşınırların bedeli konusunda bir talepte bulunamayacağından mahkemece yanılgılı gerekçe ile davalı ... yönünden davanın reddi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı, davalı «kefiller» yönünden mahkemenin verdiği ret kararı her ne kadar davalı ... hakkında verilen kararla çelişkili olsa da sonucu itibariyle doğru olduğundan davacının bu yöndeki temyiz itirazlarının reddi gerektiği, davacının davalı şirketten satın aldığı malın parasını ödediği halde satıcı olan davalı şirketin mal teslimini yapmadığı bu nedenle edimini yerine getirmediği anlaşıldığından davalı şirketin malların bedelinin tamamını iadesi gerekirken mahkemece davacının «müterafik kusuru» nedeniyle indirim yapılması konusunda görüş bildiren bilirkişi raporu esas alınarak davacının ödediği satım bedelinden kusur indirimi yapılarak malın bedelinden da …
… üzeltme Kararı Dairemizin 25.02.2021 tarih, 2020/4271 E. ve 2021/1749 K. sayılı kararı ile davacının sair karar düzeltme istemleri reddedilmiş ve önceki bozma ilamı «kaldırılarak yeniden» kurulan bozma hükmü ile davalı ...'ın temyiz itirazları reddedilmiş, davacı davalı şirketten satın aldığı malın parasını ödediği halde satıcı olan davalı şirketin mal «teslimini» yapmadığı bu nedenle edimini yerine getirmediği, davalı şirketin malların bedelinin tamamının iadesi gerekirken mahkemece davacının «müterafik kusuru» nedeniyle indirim yapılması konusunda görüş bildiren bilirkişi raporu esas alınarak davacının ödediği satım bedelinden kusur indirimi yapılarak malın bedelinden da …
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; «sözleşmeden dönme» halinde sözleşme ilişkisinin bir «tasfiye» ilişkisine dönüşeceğini bu nedenle kefillerin de sorumlu olduğunu, malın «teslim» edildiğinin yazılı belge ile kabul edildiğinden aksinin ispatının yapılması gerektiğini, malın tesliminin gerçekleştiği kabulü üzerinden iade talebinin de kabulü g …
-
Hisse Devir Sözleşmesinin İptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/5276 E. 2020/3414 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/9218 E. , 2023/3768 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI 2021/1443 Esas, 2021/1867 Karar
HÜKÜM
Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2009/125 E., 2020/645 K.
Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalılardan ... arasında finansal kiralama sözleşmesi düzenlendiğini, diğer davalılardan ... ve ...'in de sözleşmeyi kefil olarak imzaladığını, diğer davalı Yılmazlar Gıda Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti.'nin ise satıcı olduğunu, finansal kiralama konusu taşınırların davalı satıcıdan diğer davalı kiracı tarafından alındığını, fatura ve irsaliyenin de müvekkili adına düzenlendiğini, satıcı davalının finansal kiralama sözleşmesi görünümünde onlarca kişiyle anlaşarak ve yönlendirerek işlemler yaptığını, bu şirketin yasaya aykırı davrandığını, malları kiracılara teslim etmediğini ve/veya başka mal teslim ettiğini ya da eksik mal teslim ettiğini, davalıların birlikte hareket ettiğini, müvekkilinin sözleşmeyi fesih hakkı doğduğunu, olayın meydana gelmesinde davalıların birlikte sorumlu olduğunu, feshe dair ihtarnamenin davalılara gönderildiğini ancak sadece davalılar ...
ve ...'ye tebliğ edildiğini ileri sürerek sözleşmenin feshine, finansal kiralama konusu balya makinesi ile traktörün davalı kiracıdan alınıp müvekkiline teslimine, teslim edilmediği takdirde bedelinin aynı faiz oranıyla tahsiline, toplam 48.622,30 euronun dava tarihinden itibaren % 30 faiziyle birlikte tahsiline, 8.376,63 TL'nin % 126 oranında faiziyle % 18 KDV karşılığı 19.824,87 TL'nin % 126 faiziyle tahsiline, faizin dava tarihinden itibaren yürütülmesine, fazlaya dair hakların saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... ve ... cevap dilekçelerinde; yetki itirazında bulunup davacının malları istemesinin hukuken mümkün bulunmadığını, zira malların teslim edilmediğini, mal teslim edilmediği için de kira alacağının muaccel hale gelmeyeceğini, davacının da malın teslim edilmediğini kabul ettiğini, davalı şirketin bir dolandırıcılık eylemi içerisinde olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Davalı şirket vekili beyan dilekçesinde; dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin ne para aldığını ne de malların müvekkilinde olduğunu, muvazaalı hareket edildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, bankanın kendi borcunu yerine getirmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu finansal kiralama sözleşmesi 19.03.2008 tarihli olup, olaya 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu (3226 sayılı Kanun) hükümlerinin uygulanması gerektiği, sözleşmeye konu traktör ve balya makinesinin teslim belgesi bulunmasına rağmen makinenin alıcının elinde bulunmadığının tespit edildiği, gerçekte traktör ve balya makinesinin üretici tarafından teslim edilmediğinin alıcı tarafından belirtildiği, buna göre düzenlenen teslim belgelerinin muvazaalı olduğu, muvazaa sonucu akdin çekilmez hale gelmesi nedeniyle davacı tarafın 3226 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince sözleşmeyi feshinde haklı olduğu, ödenmesi gereken kira alacaklarının mevcut olduğu, davacının sözleşme kapsamında toplam kira alacağının KDV dahil 65.521,21 euro olduğu, davalı kiracının ilk kira taksidini KDV'siz 7.125 euro olarak ödediği, davacının dava tarihi itibariyle 48.622,30 euro kira alacağı bulunduğu, davacının balya makinesi ve traktör için satıcıya 82.620,00 TL ödediği, bu tutarın dava tarihindeki euro cinsinden değerinin 67.490 TL (31.760 euro) olup kiracı ve kefillerden kira bedelleri toplamı 121.920,41 TL karşılığı KDV dahil 57.374,31 euro talep edebileceği, davacının diğer alacaklarına ilişkin bir açıklama ve belge sunmadığı, bu kısımlar yönünden taleplerinin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne;
davacı ile davalı kiracı arasındaki Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedenle fesh olunduğunun tespiti ile sözleşme konusu malların davalı satıcı ve davalı kiracıdan alınarak davacıya aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde kiralama sözleşmesine konu malların dava tarihindeki değerleri toplamı 67.490,00 TL'nin tüm davalılardan ve dava tarihinden itibaren %126 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kira bedelinden kaynaklanan (KDV dahil) 57.374,31 euro alacağın dava tarihinden itibaren %30 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, mahkemece verilen 20.02.2009 tarihli tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının müvekkillerinin muvazaası iddiasını kanıtlayamadığını, müvekkili kiracıya imzalatılan teslim tesellüm belgesinin tarih ve içeriğinin net olmadığını, proforma faturaya dayalıp olup satıcı tarafından değil, davacı yetkilileri tarafından 19.03.2008 tarihinde noterde haricen imzalattırıldığını, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını, teslim borcunu yerine getirmediğini, müvekkilini ve birçok kişinin dolandırıcı bir firmanın eline bıraktığını, davacı ile diğer davalı satıcının davalıların bilgisizlik ve tecrübesizliğinden yararlanarak teslim belgelerini sözleşme imzası sırasında imzalattığını, davacının gerçek bir mal teslimi olmadan kendi zararına satıcı davalının dolandırıcılığına göz yumduğunu, davacının teslim belgelerinin gerçeği yansıtmadığını, davacının kendi kusuruna dayanarak hak talep edemeyeceğini, muvazaalı sözleşmelerin geçersiz olduğunu, mahkemenin muvazaayı kabul etmesine rağmen geçersiz sözleşme hükmüne göre karar vermesinin yasal olmadığını, teslim edilmeyen bir mal için iade hükmü ve iade mümkün olmaması halinde bedelinin tahsiline karar verilemeyeceğini, kefil olan müvekkili yönünden ise sözleşmede üst limitin 55.250 euro olduğunu, oysa mahkeme tarafından limiti aşar şekilde 57.374,31 euro kira alacağı ve 67.490,00 TL kira konusu malın bedelinin kefillerden tahsiline karar verilmesinin kanunun emredici hükmüne aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile finansal kiralama sözleşmesine konu ürünleri teslim borcunun satıcı şirkette olduğu, tesellüm belgesinde şirket imzasının bulunmadığı, teslim belgesinin sözleşme ile ilgisinin kurulamadığı, davacı satıcı tarafından anılan ürünlerin tesliminin kiracıya yapılmadığı, sözleşmenin haklı nedenle feshine ilişkin değerlendirmenin doğru olduğu, ancak istinaf eden davalılardan makina ya da bedelleri ile kira bedelinin tahsilinin istenmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davacı ile davalı kiracı arasında düzenlenen finansal kiralama sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedenle feshedildiğinin tespitine, davalılar ...
ve ... hakkındaki diğer taleplerin reddine, Finansal Kiralama Sözleşmesi konusu malların davalı satıcı Yılmazlar Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'den alınarak davacıya aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde kiralama sözleşmesine konu malların dava tarihindeki değerleri toplamı 67.490,00 TL'nin davalı satıcı Yılmazlar Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'den dava tarihinden itibaren %126 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kira bedelinden kaynaklanan (KDV dahil) 57.374,31 euro alacağın dava tarihinden itibaren %30 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılar Yılmazlar Gıda Paz.
San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılar ... ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; sözleşmeye konu taşınırların bizzat kiracı tarafından teslim alındığını, teslim alınmaya ilişkin kiracı ve kefillerinin noter onaylı imzalarının bulunduğunu, ayrıca kiracının irasliyelerde de teslim almaya ilişkin imzası bulunduğunu, bunların aksinin yazılı delil ile ispat edilebileceğini, aynı satıcıya ilişkin emsal Hukuk Genel Kurulu ve özel Daire kararı bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalılar ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf talepleri kabul edilmesine rağmen lehlerine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmemesinin doğru olmadığını belirterek kararın bozularak kaldırılmasını ya da düzelterek onanmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, finansal kiralama sözleşmesinin feshi ve sözleşmeden doğan alacağın tazmini istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 150 inci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 3226 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin ikinci fıkrası
3.492 sayılı Harçlar Kanunu'nun
3. Değerlendirme
Dava, finansal kiralama sözleşmesinin feshi, sözleşmeye konu makinaların davalı kiracıdan alınarak davacıya teslimi, teslimin mümkün olmaması durumunda bedelinin, ayrıca ödenmeyen kira alacağı 48.622,30 euronun faizi ve KDV'si ile (130.175,41 TL karşılığı) davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 15. maddesinde yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nisbi esas üzerinden alınacağı, Kanunun 16 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçesinde değer gösterilmesinin mecburi olduğu, gösterilmemişse davacıya tespit ettirileceği, tespitten kaçınma halinde dava dilekçesinin muameleye konulmayacağı, aynı Kanunun 16 ncı maddenin üçüncü fıkrasında noksan tespit edilen değerler hakkında 30 uncu madde hükmünün uygulanacağı, buna göre muhakeme sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğunun anlaşılması durumunda yalnız o celse için muhakemeye devam olunacağı, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmayacağı, 6100 sayılı Kanunun 150 inci maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulmasının noksan olan harcın ödenmesine bağlı olduğu düzenlenmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince davacı ile davalı kiracı arasında düzenlenen finansal kiralama sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedenle feshedildiğinin tespitine, davalılar ... ve ... hakkındaki diğer taleplerin reddine, Finansal Kiralama Sözleşmesi konusu malların davalı satıcı Yılmazlar Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'den alınarak davacıya aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde kiralama sözleşmesine konu malların dava tarihindeki değerleri toplamı 67.490,00 TL'nin davalı satıcı Yılmazlar Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'den dava tarihinden itibaren %126 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kira bedelinden kaynaklanan (KDV dahil) 57.374,31 euro alacağın dava tarihinden itibaren %30 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılar Yılmazlar Gıda Paz.
San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Dava dilekçesinde ödenmeyen kira alacağı tutarı (130.175,41 TL) üzerinden peşin harç yatırılmakla birlikte sözleşmenin feshi ve aynen iade veya traktör ile balya makinasının bedelinin tazmini yönünden dava dilekçesinde değer gösterilmediği gibi peşin harç da yatırılmış değildir.
Bu halde, açıklanan yasal düzenlemeler gereğince, sözleşmenin feshi, traktör ve balya makinasının iadesi veya bedelinin tahsili istemi yönünden davacı vekiline dava değerini bildirmesi, bu değer üzerinden eksik peşin harç ikmal etmesi, harcın ikmali halinde yargılamaya devam edilerek uyuşmazlığın esası hakkında hüküm kurulması, harcın ikmal edilmemesi durumunda ise 6100 sayılı Kanunun 150 maddesi gereğince işlem tesisi gerekirken kanun hükümlerinin gözardı edilmesi suretiyle peşin harcı yatırılmayan sözleşmenin feshi, bedelin tahsili konusunda yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının re'sen BOZULMASINA,
Bozma sebebine göre davacı vekili ve davalılar ... ve ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz karar harcının istekleri halinde ilgililere iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.06.2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/946760800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz