İtirazın iptali | Rücû tazminatı | Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/287 E. 2023/3024 K.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/4909 E. 2011/15641 K.

Ortak:teslim

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:açılmamış sayılma · vekalet ücreti

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/5635 E. 2024/2476 K.

Ortak:yetki kaydı · münhasır yetki · yabancılık unsuru · yetki şartı · genel işlem şartı · konişmento · konşimento · donatan · yetki/yetkisizlik

İncelediğiniz kararda

… tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun (5718 sayılı Kanun) 47 inci maddesinde, "yer itibariyle «yetkinin» «kamu düzeni» veya «münhasır yetki» esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasındaki «yabancılık unsuru» «taşıyan» ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılabileceği" hükmünün kabul edildiği, uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, alacağın «deniz ticaretinden» kaynaklanıyor olması nedeni ile Türk mahkemelerinin münhasır «yetkisinin» söz konusu olmadığı, 5718 sayılı Kanun 47 inci maddesine göre «yetki şartının» geçerli olduğu, dava konusu taşımada davacıların yük sigortacısı, davalının «fiili taşıyan» olduğu, yükün sigortalı ve gönderilen olan Önem Gıda San ve Tic A.Ş.'ye «tesliminden» sonra yükteki «hasar» nedeniyle davacı ... şirketleri tarafından bu şirkete «sigorta tazminatının» ödendiğinin dosya kapsamına göre belirli olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (6102 sayılı Kanun) 1237 nci maddesinde taşıyan ile «konişmento» «hamili» arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağı hükmünün düzenlendiği, sigortalının, dosyaya sunulan cirolu konişmentoyu «ibraz» ederek yükü teslim aldığı, konişmentodaki yetki şartının sigortalıyı da bağlayıcı hale geldiği, davacı ... şirketinin, sigortalının halefi olduğundan yetki şartının sigortacıyı da bağlayacağı, asıl ve birleşen davada «yetki itirazının» kabulü ile her iki davaya konu uyuşmazlık açısından Londra İngiliz Yüksek Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesi ile dava dilekçelerinin yetkisizlik nedeniyle reddi …

İstinaf Sebepleri 1.Asıl davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; «konşimentoya» aracılık etsin etmesin «acenteye» «temsil» ettiği «tacirler» bakımdan «izafeten» dava açılabileceğini, bunun aksine düzenlemelerin «geçersiz» olduğunu, «yetki kaydının» «genel işlem şartı» olup "yazılmamış sayılması" gerektiğini, davalının Türkiye'de mukim olduğunu, Türkiye'de kendini daha iyi şekilde savunma imkanına sahipken davalının «yetki itirazında» bulunmasının «iyiniyet kurallarına» aykırı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

… eşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının taşıma sırasında sigortalının onay ve bilgisi haricinde farklı aktarma limanlarına da uğranılmak ve «taşıyan» gemiyi de değiştirmek suretiyle sevkiyatın 76 gün sürmesine sebebiyet verdiğini, yabancılık unsurunun bulunmasının da «kamu düzeni» ile ilgili hükümlerin uygulanmasını engellemediğini, «konişmentoda» yer alan «kaydın» davacı taraf için ağırlaştırıcı ve aleyhe bir kayıt olduğunu, Türk Mahkemelerinin «yetkisinin» kabul edilmesi gerekirken mahkemenin yetkisizlik kararı vermesinin yerinde olmadığını, yabancı tacirlerin Türkiye'deki «acenteleri» aracılığıyla yapılan sözleşmelerden doğacak ihtilaflar yönünden dava ister «izafeten» «acente» aleyhine açılsın, isterse sözleşmenin tarafı aleyhine açılsın Türk Mahkemelerine milletlararası «münhasır yetki» tanındığının sabit olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Benzer bu kararda

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekili tarafından «konişmentoda» bulunan «yetki kaydı» nedeniyle «milletlerarası yetki itirazında» bulunulduğu, dava konusu taşımanın 206935379 sayılı konişmento tahtında Apapa/Nijerya Limanından Mersin Limanına yapıldığı, uyuşmazlık «yabancılık unsuru» taşıdığından yetki itirazının 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (5718 sayılı Kanun) kurallarına göre değerlendirileceği, 5718 sayılı Kanun'un 47 nci maddesinde, "yer itibariyle yetkinin «kamu düzeni» veya «münhasır yetki» esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasındaki yabancılık unsuru «taşıyan» ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılabileceği" düzenlemesinin bulunduğu, konişmentonun arka yüzünde yer alan taşıma şartlarının düzenlendiği 26 ncı maddesinde «sözleşmeden doğan» taleplerde Londra'da bulunan İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi'nin yetkili olacağının belirtildiği, taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentonun taşıyanın yabancı «acentesi» tarafından imzalandığı, «navlun faturasının» Maersk Denizcilik A.Ş. tarafından taşıyan adına «acente» kaydı ile düzenlendiği, Türk acentenin «taşıma sözleşmesini» yaptığına ya da taşımayı üstlendiğine dair delil bulunmadığı, bu nedenle münhasır yetkiden bahsedilemeyeceği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1237 nci maddesinde taşıyan ile konişmento «hamili» arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağı, davacının yükü «teslim» aldığı anlaşıldığından, konişmentodaki «yetki şartının» gönderilen açısından da bağlayıcı olduğu kabul edilmekle, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.

… emesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı ve 5718 sayılı Kanun'un 47 nci maddesi hükmü ile Türk Mahkemelerinin yer itibariyle «yetki» kurallarının «münhasır yetki» esasına göre tayin edilmediği hâllerde, tarafların aralarındaki «yabancılık unsuru» «taşıyan» ve borç ilişkilerinden doğan bir uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde görülmesini kararlaştırmalarının Türk Hukuku bakımında da geçerli olacağının düzenlendiği, yabancı devlet mahkemesinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 17 ve 18 inci maddelerindeki düzenlemeye paralel olarak belirli olması gerektiği, somut uyuşmazlıkta da açıkça uyuşmazlığın çözümünde Londra’daki İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi’nin yetkili olduğunun kararlaştırıldığı, taşıyan ile gönderilen («konişmentonun» «meşru hamili») arasındaki ilişkide konişmentonun esas alınacağı, dolayısıyla konişmento hamilinin gönderilen eşyayı «teslim» alma hakkının kapsam ve koşullarının «navlun sözleşmesinden» bağımsız olarak konişmentoya göre belirleneceği, 6102 sayılı Kanun'un 1237 nci maddesinin ikinci fıkrasında taşıyan ile «taşıtan» arasındaki ilişkinin navlun sözleşmesi hükümlerine bağlı kalacağı öngörülmüş olmakla birlikte navlun sözleşmesi hakkında ayrı bir belgenin düzenlenmediği hallerde, taşıyan ile taşıtan arasındaki ilişkide de konişmentonun esas alınacağı, zira konişmentonun bir navlun sözleşmesi yapıldığını ve şartlarını tespit ettiği, davaya konu «konşimentonun» ön yüzünün tercümesinde, gönderilen davacının adının yazılı olduğu ve tarafların taşıma senedinde yazılı olan şartlar çerçevesinde taşımayı yapacakları, konişmentonun 26 ncı maddesinde kanun ve «yargı yetkisi» düzenlenmiş olup, konşimentonun İngiliz hukukuna tabi olduğu ve tüm ihtilafların İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi tarafından karara bağlanacağının açıkça kararlaştırıldığı, davalı bir Türk şirketi olmadığından kendisini Türk Mahkemeleri önünde daha rahat savunabileceğinin söylenemeyeceği, Türkiye'de «acentesinin» bulunmasının dahi sonuca etkili olmadığı, yabancı bir şirketin uluslararası «yetki itirazında» bulunmasının 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2 nci maddesine aykırılık teşkil etmeyeceği, yine taşıma senedinde her iki tarafın hak ve sorumluluklarının belirlendiği, tarafların da «tacir» olduğu gözetildiğinde, yetki düzenlemesinin «genel işlem şartlarına» aykırı «haksız şart» niteliğinde olduğuna dair istinaf nedeninin de yerinde bulunmadığı, «yetki sözleşmesinin» asimetrik koşullar içermesinin, yetki sözleşmesini «geçersiz» yapmayacağı, davanın esası hakkında verilmiş bir hüküm bulunmadığından, davacı tanıkları dinlenmeksizin ve tanık beyanları ile diğer delillere itibar edilmeme nedenlerine gerekçede yer verilmemesinin «hukuki dinlenilme hakkının» ihlali olmayacağı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

… ış olduğu toplam 28 ton susamın Apapa/Nijerya’dan Mersin Limanı’na taşınması için uluslararası Maersk A/S şirketiyle anlaştığını, davalının bu şirketin Türkiye'deki «acentesi» olduğunu, müvekkiline ait susam yükünün, davalının «acente» sıfatıyla düzenlenen 206935379 numaralı ve 26.02.2021 tarihli «konşimento» uyarınca Maersk A/S firmasının «donatanı» olduğu gemiye yüklendiğini, «taşıma sözleşmesine» konu emtianın Mersin Limanına varışını müteakip yapılan kontrollerde konteynerlarda bulunan ürünlerin ıslanarak «hasar» gördüğünün tespit edildiğini, ekspertiz raporunda görüleceği üzere hasara uğrayan emtianın tam ve hasarsız şekildeki toplam bedelinin 33.600,00 USD olduğunu, taşımaya konu emtianın toplam değeri olan 33.600,00 USD'den hasarlı emtianın «sovtaj bedeli» olan 4.524,80 USD'nin düşümü sonrası müvekkilinin bakiye 29.075,20 USD tutarında zarara uğradığını, oluşan hasardan davalının aralarındaki taşıma sözleşmesi gereği sorumlu olduğunu ileri sürerek 29.075,20 USD alacağının «arabuluculuk» «anlaşamama tutanağının» düzenlendiği 02.09.2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un (3095 sayılı Kanun) 4/a maddesi uyarınca işleyecek faiziyl …

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:yargı yetkisi · anlaşamama tutanağı · milletlerarası yetki itirazı · milletlerarası yetki · sovtaj bedeli · haksız şart · navlun faturası · yetki sözleşmesi

Benzer bu kararda

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekili tarafından «konişmentoda» bulunan «yetki kaydı» nedeniyle «milletlerarası yetki itirazında» bulunulduğu, dava konusu taşımanın 206935379 sayılı konişmento tahtında Apapa/Nijerya Limanından Mersin Limanına yapıldığı, uyuşmazlık «yabancılık unsuru» taşıdığından yetki itirazının 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (5718 sayılı Kanun) kurallarına göre değerlendirileceği, 5718 sayılı Kanun'un 47 nci maddesinde, "yer itibariyle yetkinin «kamu düzeni» veya «münhasır yetki» esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasındaki yabancılık unsuru «taşıyan» ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılabileceği" düzenlemesinin bulunduğu, konişmentonun arka yüzünde yer alan taşıma şartlarının düzenlendiği 26 ncı maddesinde «sözleşmeden doğan» taleplerde Londra'da bulunan İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi'nin yetkili olacağının belirtildiği, taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentonun taşıyanın yabancı «acentesi» tarafından imzalandığı, «navlun faturasının» Maersk Denizcilik A.Ş. tarafından taşıyan adına «acente» kaydı ile düzenlendiği, Türk acentenin «taşıma sözleşmesini» yaptığına ya da taşımayı üstlendiğine dair delil bulunmadığı, bu nedenle münhasır yetkiden bahsedilemeyeceği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1237 nci maddesinde taşıyan ile konişmento «hamili» arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağı, davacının yükü «teslim» aldığı anlaşıldığından, konişmentodaki «yetki şartının» gönderilen açısından da bağlayıcı olduğu kabul edilmekle, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.

… emesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı ve 5718 sayılı Kanun'un 47 nci maddesi hükmü ile Türk Mahkemelerinin yer itibariyle «yetki» kurallarının «münhasır yetki» esasına göre tayin edilmediği hâllerde, tarafların aralarındaki «yabancılık unsuru» «taşıyan» ve borç ilişkilerinden doğan bir uyuşmazlığın yabancı bir devletin mahkemesinde görülmesini kararlaştırmalarının Türk Hukuku bakımında da geçerli olacağının düzenlendiği, yabancı devlet mahkemesinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 17 ve 18 inci maddelerindeki düzenlemeye paralel olarak belirli olması gerektiği, somut uyuşmazlıkta da açıkça uyuşmazlığın çözümünde Londra’daki İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi’nin yetkili olduğunun kararlaştırıldığı, taşıyan ile gönderilen («konişmentonun» «meşru hamili») arasındaki ilişkide konişmentonun esas alınacağı, dolayısıyla konişmento hamilinin gönderilen eşyayı «teslim» alma hakkının kapsam ve koşullarının «navlun sözleşmesinden» bağımsız olarak konişmentoya göre belirleneceği, 6102 sayılı Kanun'un 1237 nci maddesinin ikinci fıkrasında taşıyan ile «taşıtan» arasındaki ilişkinin navlun sözleşmesi hükümlerine bağlı kalacağı öngörülmüş olmakla birlikte navlun sözleşmesi hakkında ayrı bir belgenin düzenlenmediği hallerde, taşıyan ile taşıtan arasındaki ilişkide de konişmentonun esas alınacağı, zira konişmentonun bir navlun sözleşmesi yapıldığını ve şartlarını tespit ettiği, davaya konu «konşimentonun» ön yüzünün tercümesinde, gönderilen davacının adının yazılı olduğu ve tarafların taşıma senedinde yazılı olan şartlar çerçevesinde taşımayı yapacakları, konişmentonun 26 ncı maddesinde kanun ve «yargı yetkisi» düzenlenmiş olup, konşimentonun İngiliz hukukuna tabi olduğu ve tüm ihtilafların İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi tarafından karara bağlanacağının açıkça kararlaştırıldığı, davalı bir Türk şirketi olmadığından kendisini Türk Mahkemeleri önünde daha rahat savunabileceğinin söylenemeyeceği, Türkiye'de «acentesinin» bulunmasının dahi sonuca etkili olmadığı, yabancı bir şirketin uluslararası «yetki itirazında» bulunmasının 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2 nci maddesine aykırılık teşkil etmeyeceği, yine taşıma senedinde her iki tarafın hak ve sorumluluklarının belirlendiği, tarafların da «tacir» olduğu gözetildiğinde, yetki düzenlemesinin «genel işlem şartlarına» aykırı «haksız şart» niteliğinde olduğuna dair istinaf nedeninin de yerinde bulunmadığı, «yetki sözleşmesinin» asimetrik koşullar içermesinin, yetki sözleşmesini «geçersiz» yapmayacağı, davanın esası hakkında verilmiş bir hüküm bulunmadığından, davacı tanıkları dinlenmeksizin ve tanık beyanları ile diğer delillere itibar edilmeme nedenlerine gerekçede yer verilmemesinin «hukuki dinlenilme hakkının» ihlali olmayacağı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

… ış olduğu toplam 28 ton susamın Apapa/Nijerya’dan Mersin Limanı’na taşınması için uluslararası Maersk A/S şirketiyle anlaştığını, davalının bu şirketin Türkiye'deki «acentesi» olduğunu, müvekkiline ait susam yükünün, davalının «acente» sıfatıyla düzenlenen 206935379 numaralı ve 26.02.2021 tarihli «konşimento» uyarınca Maersk A/S firmasının «donatanı» olduğu gemiye yüklendiğini, «taşıma sözleşmesine» konu emtianın Mersin Limanına varışını müteakip yapılan kontrollerde konteynerlarda bulunan ürünlerin ıslanarak «hasar» gördüğünün tespit edildiğini, ekspertiz raporunda görüleceği üzere hasara uğrayan emtianın tam ve hasarsız şekildeki toplam bedelinin 33.600,00 USD olduğunu, taşımaya konu emtianın toplam değeri olan 33.600,00 USD'den hasarlı emtianın «sovtaj bedeli» olan 4.524,80 USD'nin düşümü sonrası müvekkilinin bakiye 29.075,20 USD tutarında zarara uğradığını, oluşan hasardan davalının aralarındaki taşıma sözleşmesi gereği sorumlu olduğunu ileri sürerek 29.075,20 USD alacağının «arabuluculuk» «anlaşamama tutanağının» düzenlendiği 02.09.2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un (3095 sayılı Kanun) 4/a maddesi uyarınca işleyecek faiziyl …

Yabancı tacir adına acenteye dava açıldığında Türk mahkemeleri münhasır yetkilidir

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/3298 E. 2020/2018 K.

Ortak:münhasır yetki · acentelik · konişmento · yabancılık unsuru · yetki/yetkisizlik

İncelediğiniz kararda

… tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun (5718 sayılı Kanun) 47 inci maddesinde, "yer itibariyle «yetkinin» «kamu düzeni» veya «münhasır yetki» esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasındaki «yabancılık unsuru» «taşıyan» ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılabileceği" hükmünün kabul edildiği, uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, alacağın «deniz ticaretinden» kaynaklanıyor olması nedeni ile Türk mahkemelerinin münhasır «yetkisinin» söz konusu olmadığı, 5718 sayılı Kanun 47 inci maddesine göre «yetki şartının» geçerli olduğu, dava konusu taşımada davacıların yük sigortacısı, davalının «fiili taşıyan» olduğu, yükün sigortalı ve gönderilen olan Önem Gıda San ve Tic A.Ş.'ye «tesliminden» sonra yükteki «hasar» nedeniyle davacı ... şirketleri tarafından bu şirkete «sigorta tazminatının» ödendiğinin dosya kapsamına göre belirli olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (6102 sayılı Kanun) 1237 nci maddesinde taşıyan ile «konişmento» «hamili» arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağı hükmünün düzenlendiği, sigortalının, dosyaya sunulan cirolu konişmentoyu «ibraz» ederek yükü teslim aldığı, konişmentodaki yetki şartının sigortalıyı da bağlayıcı hale geldiği, davacı ... şirketinin, sigortalının halefi olduğundan yetki şartının sigortacıyı da bağlayacağı, asıl ve birleşen davada «yetki itirazının» kabulü ile her iki davaya konu uyuşmazlık açısından Londra İngiliz Yüksek Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesi ile dava dilekçelerinin yetkisizlik nedeniyle reddi …

… eşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının taşıma sırasında sigortalının onay ve bilgisi haricinde farklı aktarma limanlarına da uğranılmak ve «taşıyan» gemiyi de değiştirmek suretiyle sevkiyatın 76 gün sürmesine sebebiyet verdiğini, yabancılık unsurunun bulunmasının da «kamu düzeni» ile ilgili hükümlerin uygulanmasını engellemediğini, «konişmentoda» yer alan «kaydın» davacı taraf için ağırlaştırıcı ve aleyhe bir kayıt olduğunu, Türk Mahkemelerinin «yetkisinin» kabul edilmesi gerekirken mahkemenin yetkisizlik kararı vermesinin yerinde olmadığını, yabancı tacirlerin Türkiye'deki «acenteleri» aracılığıyla yapılan sözleşmelerden doğacak ihtilaflar yönünden dava ister «izafeten» «acente» aleyhine açılsın, isterse sözleşmenin tarafı aleyhine açılsın Türk Mahkemelerine milletlararası «münhasır yetki» tanındığının sabit olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

A.Ş. tarafından satın alınan kakao çekirdeği cinsi emtianın taşıma sırasında oluşabilecek «rizikolara» karşı «nakliyat emtia sigorta poliçesi» ile «teminat» altına alındığını, emtianın yüklü olduğu konteynerlerin davalı şirketin düzenlediği «konişmento» tahtında San Pedro Limanından Türkiye'ye taşınmak üzere HSL Porto gemisine hasarsız bir şekilde yüklendiğini, Marport Limanına varış yapması beklenen 23 konteynerin 8 tanesinin Kumport Limanına, kalan 15 konteynerin ise Marport Limanına vardığını, taşımanın normal şartlar altında 25 gün sürmesi gerekirken dava konusu taşımanın 76 gün sürmesi sebebiyle hasarsız bir şekilde gemiye yüklenen kakao çekirdeği emtiasının nemlendiğini ve küflendiğini, davalının konişmentoyu düzenlemek ve taşımayı fiilen gerçekleştirmek suretiyle «fiili taşıyan» olarak hareket ettiğini, müvekkilinin «hasar» nedeniyle sigortalının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin ettiğini, kanuni halef sıfatını kazandığını, borçlu aleyhine İstanbul Anadolu 20.

Benzer bu kararda

… hkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taşımanın yapıldığı geminin yabancı bayraklı olması, yüklemenin yabancı limandan yapılması ve «yetki itirazında» bulunan davalı Mediterranean Shipping Company S.A’nın yabancı şirket olması nedeniyle somut uyuşmazlığın «yabancılık unsuru» taşıdığı, dava konusunun Türk mahkemelerinin «yetkisinin» «münhasır yetki» esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmayıp deniz taşımasından yani akdi ilişkinden kaynaklandığı, «konişmentoda» yer alan «yetki şartına» göre davalı Mediterranean Shipping Company SA 'ya karşı açılan davanın Londra Mahkemelerinde görülmesi gerektiği, TTK 105. md. göre taşıma ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda «taşıyıcıya» «izafeten» «acenteye» karşı dava açılabileceği, acenteye doğrudan dava yöneltilmesinin söz konusu olamayacağı, konteynerlerin gemiden tahliyesi esnasında birinin mühürsüz diğerinin de üzerinde farklı mühür bulunduğunun gümrük otoritesi ve yük ilgilileri tarafından ortaklaşa olarak tespit edildiği, konişmentoda kayıtlı olan hurda bakır tel türü emtianın yerine konteynerlerden parke taşı türü malzeme çıkmasından dolayı davalı Marport Liman İşletmelerinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesi ile asıl ve birleşen dava yönünden davalı Mediterranean Shipping Company SA hakkında açılan davanın yetkisizlik nedeniyle «usulden reddine», davalı ... hakkında açılan davanın «pasif husumet yokluğu» nedeniyle reddine, davalı Marport Liman İşletmeleri San ve Tic AŞ hakkında açılan davanın esastan reddine karar verilmiştir.

… stanbul Bölge Adliye Mahkemesince, olayda dava konusun emtianın yüklemesinin yabancı bir limandan yapılmış olması, taşımayı yapan geminin yabancı bayraklı olması ve «yetki itirazında» bulunan davalı Mediterranean Shipping Company S.A’nın yabancı bir şirket olması dikkate alındığında uyuşmazlığın «yabancılık unsuru» taşıdığı, dava konusunun «münhasır yetki» esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, taşıma akdi ilişkisinden kaynaklandığı, davacıların «konişmentolarda» “gönderilen” olarak yer aldığı ve «tacir» ibaresinin kapsamına girdiği, ayrıca 10.3. maddesinde açıkça tacirin açacağı her türlü dava ve «taşıyan» tarafından açılacak davalarda İngiliz Hukukunun uygulanacağı ve Londra Yüksek Mahkemesi'nin münhasıran yetkili olacağı düzenlendiği, bu durumda iş bu davada da münhasıran Londra Yüksek Mahkemelerinin yetkili olduğu, kural olarak «genel işlem koşulları» içeren sözleşmeler düzenlenmesinin yasal sınırlar içinde hukuken mümkün olup, taraflar arasında düzenlenen konişmentolardaki «yetki şartına» ilişkin hükmün tacir olan davacı tarafın kolayca anlayabileceği bir içerikte olduğu, ayrıca uyuşmazlık halinde mahkemenin «yetkisinin» düzenlenmesine ilişkin hüküm konulmasının «dürüstlük kuralına» aykırı bir düzenleme sayılamayacağı, haksız işlem şartı olarak kabul edilemeyeceği, ilk derece mahkemesince hükmedilen nisbi «vekalet ücretinin» esastan red kararına yönelik olduğu, yabancı bir ülke mahkemesinin yetkili olması halinde HMK 20.maddesi uygulama alanı bulmayacağından gerekçede yetkili mahkemeni …

Davaya konu taşıma işleminde «yabancılık unsuru» mevcut olmakla MÖHUK’un tatbiki gerekmekte olup, bu çerçevede taraflar arasında düzenlenen «konişmentolardaki» «yetki şartının» MÖHUK ve TTK kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

Farklı:yetki sözleşmesi · genel işlem koşulları

Benzer bu kararda

… stanbul Bölge Adliye Mahkemesince, olayda dava konusun emtianın yüklemesinin yabancı bir limandan yapılmış olması, taşımayı yapan geminin yabancı bayraklı olması ve «yetki itirazında» bulunan davalı Mediterranean Shipping Company S.A’nın yabancı bir şirket olması dikkate alındığında uyuşmazlığın «yabancılık unsuru» taşıdığı, dava konusunun «münhasır yetki» esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, taşıma akdi ilişkisinden kaynaklandığı, davacıların «konişmentolarda» “gönderilen” olarak yer aldığı ve «tacir» ibaresinin kapsamına girdiği, ayrıca 10.3. maddesinde açıkça tacirin açacağı her türlü dava ve «taşıyan» tarafından açılacak davalarda İngiliz Hukukunun uygulanacağı ve Londra Yüksek Mahkemesi'nin münhasıran yetkili olacağı düzenlendiği, bu durumda iş bu davada da münhasıran Londra Yüksek Mahkemelerinin yetkili olduğu, kural olarak «genel işlem koşulları» içeren sözleşmeler düzenlenmesinin yasal sınırlar içinde hukuken mümkün olup, taraflar arasında düzenlenen konişmentolardaki «yetki şartına» ilişkin hükmün tacir olan davacı tarafın kolayca anlayabileceği bir içerikte olduğu, ayrıca uyuşmazlık halinde mahkemenin «yetkisinin» düzenlenmesine ilişkin hüküm konulmasının «dürüstlük kuralına» aykırı bir düzenleme sayılamayacağı, haksız işlem şartı olarak kabul edilemeyeceği, ilk derece mahkemesince hükmedilen nisbi «vekalet ücretinin» esastan red kararına yönelik olduğu, yabancı bir ülke mahkemesinin yetkili olması halinde HMK 20.maddesi uygulama alanı bulmayacağından gerekçede yetkili mahkemeni …

Yabancılık unsuru «taşıyan» uyuşmazlıklar bakımından taraflar «yetki sözleşmesi» yapabilirlerse de, Türk mahkemelerinin MÖHUK 47. maddesine istinaden «münhasır» «yetkisinin» olduğu hallerde bu yönde bir sözleşme yapılması mümkün değildir.

İtirazın iptali | Rücû tazminatı

Usul tespitleri

Gerekçe

Benzer Kararlar

Karar metni

HÜKÜM

BİRLEŞEN DAVA

I. DAVA

II. CEVAP

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

IV. İSTİNAF

V. TEMYİZ

VI. KARAR