Alacak | Tahsil
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2021/5877 E. 2023/1243 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
- Hak düşürücü süre
- {'var': True, 'sure': None, 'kanun': None}
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
cif teslim↗ kulüp sigortası↗ cif teslim şekli↗ ttk 1237↗ milletlerarası yetki itirazı↗ çarter parti↗ milletlerarası yetki↗ taşıtan sıfatı↗ teslim şekli↗ ciro ve teslim↗ tahkim sözleşmesi↗ tahkim itirazı↗ yabancılık unsuru↗ yetki sözleşmesi↗ navlun sözleşmesi↗ tazmin talebi↗ meşru hamil↗ tahkim şartı↗ taşıyanın sorumluluğu↗ denizcilik ihtisas mahkemesi↗ ilk itiraz↗ taşıtan↗ konişmento↗ husumet itirazı↗ konşimento↗ donatan↗ kıymetli evrak↗ pasif husumet ehliyeti↗ ihtisas mahkemesi↗ yetki itirazı↗ navlun↗ tahkim↗ sözleşmeden doğan dava↗ husumet ehliyeti↗ hakem kararı↗ sigorta sözleşmesi↗ acentelik↗ ciro↗ pasif husumet↗ hamil↗ taraf ehliyeti↗ taşıyıcı↗ usulden reddi↗ ihbar↗ görevsizlik kararı↗ esastan ret↗ yetki↗ taşıyan↗ yetkisizlik kararı↗ ilk derece kararının kaldırılması↗ sigorta poliçesi↗ cy/cy kaydı↗ yükleten (shipper)↗ dahili dava↗ avans faizi↗ ibraz↗ teminat↗ teslim↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi
(Denizcilik ve İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla)
SAYISI : 2017/307 E., 2021/76 K.
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ...Gemi Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden görevsizlik nedeniyle reddine diğer davalı sigorta şirketi ... yönünden yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşmalı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 28.02.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat...... ile davalı Avukat ......dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde davalılardan ...Gemi Taşımacılık.. Tic. Ltd. Şti'nin "Tennur" isimli geminin işleteni, diğer davalı .....Gmbh'nin sigortacısı olduğu ve gemi ve yükün 15.03.2017 tarihli poliçe ile sigortaladığı, geminin maliki olarak gözüken Anka firmasının Off Shore olarak kurulan bir şirket olduğu, müvekkili ile davalılar arasında aktedilen sözleşme ve 02.08.2017 tarihle konişmento kapsamında 4.554.17 ton demirin İtalya'dan İzmir'e taşınarak Habaş Sanayi...A.Ş'ye teslim edilmek üzere Tennur gemisine yüklendiği, yükün İzmir limanında tahliye edildikten sonra yapılan ölçümde 401,494 ton eksik olduğunun tespit edildiği ve müvekkilinin bu şekilde zarara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 107.198,90 USD zararın avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ...Gemi Taşımacılık.. Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; taşımaya esas konişmentoda 27.07.2017 tarihli çarter partiye atıfta bulunulduğu, taşıma esaslarında, " arka sayfada tarihi verilen çarter partide yer alan tüm şartlar ve koşullar uygulanacak hukuk ve tahkim klozu da dahil olmak üzere konşimentoya dahil edilmiştir" hükmünün yer aldığı, atıfta bulunulan çarter partide ise" Londra'da İngiliz Hukukuna göre tahkim" şartı yer aldığından davaya bakma görevinin Londra''da tahkim mahkemesine ait olduğu, müvekkilinin konşimentoda taşıyan olarak görülmediğinden pasif husumetinin bulunmadığı, davacının konşimentoyu ciro ve teslim yoluyla Habaş Sanayi A.Ş'den teslim aldığını ve meşru hamili olduğunu kanıtlaması gerektiği, Tennur gemisinin yola ve yüke elverişli olduğu ve yükteki eksiklikten müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (6102 sayılı Kanun) 1185 inci maddesi uyarınca süresinde yapılan bir ihbarın olmadığı, bu nedenle zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabulü gerektiği, yükteki eksikliğin de hesap hatasından kaynaklandığını belirterek davanın usulden olmadığı takdirde esastan reddini istemiştir.
Davalı .....Gmbh vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile dava dışı Anka Shipping Inc. arasında Tennur gemisi ile 14.03.2017 tarihli koruma ve tazmin poliçesi düzenlendiği, poliçede atıf yapılan kulüp sigortası kurallarına göre sigorta poliçesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların Hamburg'ta hakem heyeti önünde çözümlenmesi gerektiği, bu nedenle mahkemenin görevsiz olduğu, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 40 ıncı maddesi gereğince yurt dışında mukim olan müvekkili aleyhine açılacak davalarda Türk Mahkemelerinin yetkili olmadığı, tahkim ve yetki itirazının kabul edilmemesi halinde uyuşmazlıkta Alman Hukukunun uygulanması gerektiği, geminin koruma ve tazmin sigortacısı olunması nedeniyle yükle ilgili her hangi bir sorumluluğun bulunmadığı, kulüp sigortası kurallarına göre, 3 üncü kişi konumunda olan davacının doğrudan tazminat isteminde bulunmasının mümkün olmadığını belirterek davanın tahkim veya yetki yönünden usulden aksi halde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşımaya ilişkin konşimentoda taşıyan olarak Anka Shipping Inc görülsede; geminin Equasıs kaydında, davalı ...Gemi..Ltd. Şti'nin donatan/işleten, Anka Shipping'in ise geminin maliki olarak kayıtlı olduğu ve her iki şirketin adresinin de ...Gemi.. Ltd. Şti'nin adresi olarak gösterildiği, bu durumda taşıyanın ... ..Ltd. Şti. olduğunun anlaşıldığı ve konişmentoda atıf yapılan çarter partide Londra'da İngiliz Hukukuna göre tahkim şartının bulunduğu, buna göre davalı ... ..Ltd. Şti tarafından ileri sürülen tahkim itirazının yerinde olduğu, davalı .....Gmbh tarafından süresinde yetki itirazında bulunulduğu, yetkili mahkemenin tespitinde 5718 sayılı Kanunun uygulanması gerektiği ve anılan kanunun 46 ıncı maddesine göre sigorta sözleşmesinden kaynaklanan alacak taleplerinde sigortacının esas işyeri veya poliçeyi düzenleyen şube ya da acentenin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğunun açıklandığı, davalının sigorta şirketi olup, Hamburg'ta kurulu bulunduğu, Türkiye'de şubesinin veya acentesinin bulunmadığı, milletlerarası yetki itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesinin zorunlu olmadığı, davalının kurulu olduğu yere göre uyuşmazlığa bakma konusunda yetkili mahkemenin Hamburg Mahkemeleri olup, mahkemenin yetkisiz olmasına göre davalı ...Gemi Ltd. Şti yönünden tahkim itirazı, diğer davalı yönünden de yetki itirazının haklı olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 6102 sayılı Kanunun 1237 nci maddesine göre, konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa konişmento devredilirken çarter partinin bir suretinin yeni hamile ibraz edilmesi gerektiği, bu takdirde çarter partide yer alan hükümler, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı ileri sürülebileceği, müvekkili şirkete 27.07.2017 tarihli çarter partinin bir suretinin ibraz edilmemiş olması nedeniyle tahkim klozunun müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceği,
Tahkim sözleşmesinin istisnai nitelikte bulunup, tarafları bağlayacağı, aksinin kabulü Anayasa'nın 9 uncu maddesi ile teminat altına alınan yargı yetkisinin bağımsız mahkemelerde kullanılacağına ilişkin kurala ve tabi hakim ilkesine aykırılık teşkil edeceği, davalıların pasif husumet itirazında bulundukları da düşünüldüğünde tahkim itirazının yerinde olmadığının kabulü gerektiği, davalıların aktif ve pasif husumet itirazlarının mahkemece değerlendirildiği konişmentoda taşıyan olarak görülen Anka Shipping ile davalı ... ..Ltd. Şti. arasındaki organik bağın tespit edildiği, bu durumda geminin gerçek sahibinin adı geçen davalı olduğu izlenimini uyandırdığının bilirkişi raporlarıyla belirlendiği, diğer davalı ... ile ilgili olarak pasif husumetinin bulunduğu ve doğrudan Türkiye'de dava açılmasının mümkün bulunduğunun da tespit edilmesi nedeniyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davacı tarafından CİF teslim şekli ile satışı yapılan hurda çelik emtiasının İtalya 'dan, Türkiye'de dava dışı alıcı (gönderilen) Habaş.. A.Ş'ye teslim edilmek üzere 02.08.2017 tarihli konişmento tahtında Tennur isimli gemi ile taşındığı, davacının yükleten ve taşıtan konumunda bulunduğu, konişmentoda taşıyan dava dışı Anka Shippinng Inc olarak belirtilmişse de, dosyada mübrez Equasıs kaydına göre, dava dışı Anka Shipping'in geminin maliki, donatının ise davalı ..... Ltd. Şti. olduğu ve her iki şirket adresi olarak davalı ... ..Ltd. Şti'nin adresinin gösterilmesi karşısında taşıyıcının davalı ... ..Ltd. Şti olduğu, davacının İtalya'da kurulu bir şirket olmasına göre davada, yabancılık unsuru bulunmakta olup, geçerli bir tahkim şartı bulunup bulunmadığı hususunun çözüme kavuşturulması gerektiği buna göre Türkiye'nin taraf olduğu Newyork Sözleşmesinin 2 nci maddesine göre geçerli tahkim şartından bahsedebilmek için taraflarca imzalanmış yazılı bir anlaşma, karşılıklı mektup teatisi veya telgraf arandığı, deniz taşımasından kaynaklı zararın tazmini talebinin, belirli ve özel hukuk uyuşmazlığı niteliğinde olması nedeniyle geçerli bir tahkim şartı uyarınca uyuşmazlığın tahkimde çözümü gerektiği, taraflar arasında navlun sözleşmesi ibraz edilmemiş ve bulunmamasına göre taraflar arasındaki hukuki ilişkinin dosyada mübrez konişmentoya göre belirleneceği, konişmentonun kıymetli evrak olması nedeniyle taşıyanın imzasını içermesi yeterli olduğu, yükletenin imzası ise isteğe bağlı olmakla söz konusu konişmentoda davacı yükletenin imzasının bulunmaması tahkim şartının geçerliliğine etki etmeyeceği, dosyada mübrez 02.08.2017 tarihli konişmentoda "navlun 27.07.2017 tarihli Çarter Sözleşmesine göre ödenecektir." ve "taşıma şartları için arka sayfayı okuyunuz." kaydının bulunduğu, konişmentonun arka sayfasında yer alan taşıma şartlarının 1 inci maddesinde, "ön yüzde belirtilmiş olan çarter partinin tüm hüküm ve şartları, hak ve istisnaları, tabi olunan hukuk ve tahkim klozu da dahil olmak üzere bu suretle geçerli kılınmıştır." hükmünü içerdiği ve tahkim şartında, "Londra'da İngiliz Hukukuna göre ....çözülecektir." düzenlemesinin yapıldığı anlaşılmakla, davacı ile davalı ... ..Ltd. Şti. arasında geçerli bir tahkim anlaşmasının bulunduğu, davacının konişmentoda yükleten olarak yer alması ve taşıtan sıfatına haiz olmasına göre 6102 sayılı Kanunun 1237 nci maddenin üçüncü fıkrasının somut olayda uygulanamayacağı dolayısıyla çarter partinin bir suretinin teslim edilmemesinin sonuca etkisinin bulunmadığı, konişmentodaki tahkim şartının davacı açısından bağlayıcı olduğu, diğer davalı ... ..Gmbh'nin Hamburg/Almanya'da kurulu olup, taşımanın yapıldığı Tennur gemisinin koruma ve tazmin sigortacısı olduğu, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklı olmak kaydıyla yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit edileceği, bu kanunun 40 ıncı maddesinde, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisinin, iç hukukun yer itibariyle yetki kurallarına göre tayin edileceğinin belirtildiği, taraflar arasında yetki sözleşmesi bulunmadığına göre yetkili mahkeme Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirleneceğinden yabancı uyruklu davalı şirket ikametgahının Hamburg/Almanya olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun (6100 sayılı Kanun) hükümlerine göre Türk Mahkemeleri yetkili olmadığı gibi sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisini düzenleyen 5718 sayılı Kanunun 46 ıncı maddesine göre de, Türkiye'de yetkili mahkemenin bulunmadığı 6100 sayılı Kanunun 116 ıncı maddesine göre ilk itirazlardan olan tahkim ve yetki itirazının her iki davalı tarafından süresinde ileri sürüldüğü gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle;
Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1237 nci maddesine göre; "Konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa,
1.Konismento devredilirken çarter partinin bir suretinin de yeni hamile ibraz edilmesi gerekir. Bu takdirde çarter partide yer alan hükümler, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı da ileri sürülebilir." Müvekkil şirkete, 27.07.2017 tarihli çarterpartinin bir sureti tarafımıza biraz edilmediğinden tahkim klozu da dahil olmak üzere müvekkile ileri sürülemeyeceğini, tahkim sözleşmesi istisnai bir nitelikte olup sözleşmenin taraflarını bağlayacağını, aksi düşüncenin Anayasa'nın 9 uncu maddesinde teminat altına alınan yargı yetkisinin bağımsız mahkemelerde kullanılacağına ilişkin kural ve tabii hakimde yargılama hakkına aykırı düşeceğini,
2. Tarafların pasif husumet ehliyetinin bulunduğunun belirlendiğinden Türkiye'de dava açılmasının mümkün olduğu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, deniz taşıması sırasında meydana geldiği iddia edilen noksan mal bedelinden kaynaklanan zararın, geminin işleteni(donatan) ile gemi koruma ve tazmin sigortacısı olan davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1235 ve devamı maddeleri, Milletler arası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (5718 sayılı Kanun)
Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde/dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/1662 E. 2017/4494 K.
Ortak:çarter parti · tahkim itirazı · navlun sözleşmesi · tahkim şartı · taşıtan · konişmento · konşimento · navlun · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaŞti olduğu, davacının İtalya'da kurulu bir şirket olmasına göre davada, «yabancılık unsuru» bulunmakta olup, geçerli bir «tahkim şartı» bulunup bulunmadığı hususunun çözüme kavuşturulması gerektiği buna göre Türkiye'nin taraf olduğu Newyork Sözleşmesinin 2 nci maddesine göre geçerli tahkim şartından bahsedebilmek için taraflarca imzalanmış yazılı bir anlaşma, karşılıklı mektup teatisi veya telgraf arandığı, deniz taşımasından kaynaklı zararın «tazmini talebinin», belirli ve özel hukuk uyuşmazlığı niteliğinde olması nedeniyle geçerli bir tahkim şartı uyarınca uyuşmazlığın tahkimde çözümü gerektiği, taraflar arasında «navlun sözleşmesi» «ibraz» edilmemiş ve bulunmamasına göre taraflar arasındaki hukuki ilişkinin dosyada mübrez «konişmentoya» göre belirleneceği, konişmentonun «kıymetli evrak» olması nedeniyle «taşıyanın» imzasını içermesi yeterli olduğu, yükletenin imzası ise isteğe bağlı olmakla söz konusu konişmentoda davacı yükletenin imzasının bulunmaması tahkim şartının geçerliliğine etki etmeyeceği, dosyada mübrez 02.08.2017 tarihli konişmentoda "navlun 27.07.2017 tarihli Çarter Sözleşmesine göre ödenecektir." ve "taşıma şartları için arka sayfayı okuyunuz." «kaydının» bulunduğu, konişmentonun arka sayfasında yer alan taşıma şartlarının 1 inci maddesinde, "ön yüzde belirtilmiş olan «çarter partinin» tüm hüküm ve şartları, hak ve istisnaları, tabi olunan hukuk ve tahkim klozu da «dahil» olmak üzere bu suretle geçerli kılınmıştır." hükmünü içerdiği ve tahkim şartında, "Londra'da İngiliz Hukukuna göre ....çözülecektir." düzenlemesinin yapıldığı anla …
Şti. arasında geçerli bir «tahkim» anlaşmasının bulunduğu, davacının «konişmentoda» yükleten olarak yer alması ve «taşıtan sıfatına» haiz olmasına göre 6102 sayılı Kanunun 1237 nci maddenin üçüncü fıkrasının somut olayda uygulanamayacağı dolayısıyla «çarter partinin» bir suretinin «teslim» edilmemesinin sonuca etkisinin bulunmadığı, konişmentodaki «tahkim şartının» davacı açısından bağlayıcı olduğu, diğer davalı ... ..Gmbh'nin Hamburg/Almanya'da kurulu olup, taşımanın yapıldığı Tennur gemisinin koruma ve tazmin sigortacısı olduğu, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklı olmak kaydıyla «yabancılık unsuru» «taşıyan» özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit edileceği, bu kanunun 40 ıncı maddesinde, Türk mahkemelerinin milletlerarası «yetkisinin», iç hukukun yer itibariyle «yetki» kurallarına göre tayin edileceğinin belirtildiği, taraflar arasında «yetki sözleşmesi» bulunmadığına göre yetkili mahkeme Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirleneceğinden yabancı uyruklu davalı şirket ikametgahının Hamburg/Almanya olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun (6100 sayılı Kanun) hükümlerine göre Türk Mahkemeleri yetkili olmadığı gibi «sigorta sözleşmelerinden doğan» davalarda Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisini düzenleyen 5718 sayılı Kanunun 46 ıncı maddesine göre de, Türkiye'de yetkili mahkemenin bulunmadığı 6100 sayılı Kanunun 116 ıncı maddesine göre «ilk itirazlardan» olan tahkim ve «yetki itirazının» her iki davalı tarafından süresinde ileri sürüldüğü gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; taşımaya esas «konişmentoda» 27.07.2017 tarihli çarter partiye atıfta bulunulduğu, taşıma esaslarında, " arka sayfada tarihi verilen çarter partide yer alan tüm şartlar ve koşullar uygulanacak hukuk ve «tahkim» klozu da «dahil» olmak üzere «konşimentoya» dahil edilmiştir" hükmünün yer aldığı, atıfta bulunulan çarter partide ise" Londra'da İngiliz Hukukuna göre «tahkim" şartı» yer aldığından davaya bakma görevinin Londra''da tahkim mahkemesine ait olduğu, müvekkilinin konşimentoda «taşıyan» olarak görülmediğinden «pasif husumetinin» bulunmadığı, davacının konşimentoyu «ciro» ve «teslim» yoluyla Habaş Sanayi A.Ş'den teslim aldığını ve «meşru hamili» olduğunu kanıtlaması gerektiği, Tennur gemisinin yola ve yüke elverişli olduğu ve yükteki eksiklikten müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (6102 sayılı Kanun) 1185 inci maddesi uyarınca süresinde yapılan bir «ihbarın» olmadığı, bu nedenle zararın «taşıyanın sorumlu» olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabulü gerektiği, yükteki eksikliğin de hesap hatasından kaynaklandığını belirterek davanın usulden olmadığı takdirde esas …
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, emtianın taşındığı yükü ilişkin «konşimentoda» çarter partiye atıf yapıldığı, «çarter partinin» 15. maddesinde de «tahkim şartının» düzenlendiği, davacı her ne kadar çarter partinin kendilerine tebliği edilmediğini iddia etmiş ise de konşimentoda çarter partiye atıf yapıldığından tebliğin şart olmadığı gerekçesiyle, davalının tahkim şartı itirazının kabulü ile, mahkemenin «görevlizliğine», dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Taşıyan ile «taşıtan» arasındaki hukuki ilişkiler «navlun sözleşmesinin» hükümlerine bağlı kalır.
Dosyada mevcut 21/03/2014 tarihli «konişmentoda» 08/03/2011 tarihli «çarter parti» uyarınca düzenlendiği ve çarter parti ile kullanılacağı belirtilmiş, çarter partinin 15. maddesinde de “Genel avarya ve «tahkim» Londra'da yer alacaktır.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:rücuan tazminat · eksik inceleme · görevli mahkeme
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, emtianın taşındığı yükü ilişkin «konşimentoda» çarter partiye atıf yapıldığı, «çarter partinin» 15. maddesinde de «tahkim şartının» düzenlendiği, davacı her ne kadar çarter partinin kendilerine tebliği edilmediğini iddia etmiş ise de konşimentoda çarter partiye atıf yapıldığından tebliğin şart olmadığı gerekçesiyle, davalının tahkim şartı itirazının kabulü ile, mahkemenin «görevlizliğine», dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Dava, uluslararası deniz yolu taşımasından kaynaklanan «rücuan tazminat» istemine ilişkindir.
Bu itibarla, mahkemece dava konusu taşıma tarihi itibari ile yürürlükte bulunan TTK’nın 1237. maddesi uyarınca değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken «eksik incelemeye» dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/8794 E. 2017/6687 K.
Ortak:çarter parti · tahkim şartı · konişmento · tahkim · hamil · usulden reddi · taşıyan · ibraz · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaİstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 6102 sayılı Kanunun 1237 nci maddesine göre, «konişmentoda», yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa konişmento devredilirken «çarter partinin» bir suretinin yeni «hamile» «ibraz» edilmesi gerektiği, bu takdirde çarter partide yer alan hükümler, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı ileri sürülebileceği, müvekkili şirkete 27.07.2017 tarihli çarter partinin bir suretinin ibraz edilmemiş olması nedeniyle «tahkim» klozunun müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceği, Tahkim sözleşmesinin istisnai nitelikte bulunup, tarafları bağlayacağı, aksinin kabulü Anayasa'nın 9 uncu maddesi ile «teminat» altına alınan yargı «yetkisinin» bağımsız mahkemelerde kullanılacağına ilişkin kurala ve tabi hakim ilkesine aykırılık teşkil edeceği, davalıların «pasif husumet itirazında» bulundukları da düşünüldüğünde «tahkim itirazının» yerinde olmadığının kabulü gerektiği, davalıların aktif ve pasif husumet itirazlarının mahkemece değerlendirildiği konişmentoda «taşıyan» olarak görülen Anka Shipping ile davalı ... ..Ltd.
Şti olduğu, davacının İtalya'da kurulu bir şirket olmasına göre davada, «yabancılık unsuru» bulunmakta olup, geçerli bir «tahkim şartı» bulunup bulunmadığı hususunun çözüme kavuşturulması gerektiği buna göre Türkiye'nin taraf olduğu Newyork Sözleşmesinin 2 nci maddesine göre geçerli tahkim şartından bahsedebilmek için taraflarca imzalanmış yazılı bir anlaşma, karşılıklı mektup teatisi veya telgraf arandığı, deniz taşımasından kaynaklı zararın «tazmini talebinin», belirli ve özel hukuk uyuşmazlığı niteliğinde olması nedeniyle geçerli bir tahkim şartı uyarınca uyuşmazlığın tahkimde çözümü gerektiği, taraflar arasında «navlun sözleşmesi» «ibraz» edilmemiş ve bulunmamasına göre taraflar arasındaki hukuki ilişkinin dosyada mübrez «konişmentoya» göre belirleneceği, konişmentonun «kıymetli evrak» olması nedeniyle «taşıyanın» imzasını içermesi yeterli olduğu, yükletenin imzası ise isteğe bağlı olmakla söz konusu konişmentoda davacı yükletenin imzasının bulunmaması tahkim şartının geçerliliğine etki etmeyeceği, dosyada mübrez 02.08.2017 tarihli konişmentoda "navlun 27.07.2017 tarihli Çarter Sözleşmesine göre ödenecektir." ve "taşıma şartları için arka sayfayı okuyunuz." «kaydının» bulunduğu, konişmentonun arka sayfasında yer alan taşıma şartlarının 1 inci maddesinde, "ön yüzde belirtilmiş olan «çarter partinin» tüm hüküm ve şartları, hak ve istisnaları, tabi olunan hukuk ve tahkim klozu da «dahil» olmak üzere bu suretle geçerli kılınmıştır." hükmünü içerdiği ve tahkim şartında, "Londra'da İngiliz Hukukuna göre ....çözülecektir." düzenlemesinin yapıldığı anla …
Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; taşımaya esas «konişmentoda» 27.07.2017 tarihli çarter partiye atıfta bulunulduğu, taşıma esaslarında, " arka sayfada tarihi verilen çarter partide yer alan tüm şartlar ve koşullar uygulanacak hukuk ve «tahkim» klozu da «dahil» olmak üzere «konşimentoya» dahil edilmiştir" hükmünün yer aldığı, atıfta bulunulan çarter partide ise" Londra'da İngiliz Hukukuna göre «tahkim" şartı» yer aldığından davaya bakma görevinin Londra''da tahkim mahkemesine ait olduğu, müvekkilinin konşimentoda «taşıyan» olarak görülmediğinden «pasif husumetinin» bulunmadığı, davacının konşimentoyu «ciro» ve «teslim» yoluyla Habaş Sanayi A.Ş'den teslim aldığını ve «meşru hamili» olduğunu kanıtlaması gerektiği, Tennur gemisinin yola ve yüke elverişli olduğu ve yükteki eksiklikten müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (6102 sayılı Kanun) 1185 inci maddesi uyarınca süresinde yapılan bir «ihbarın» olmadığı, bu nedenle zararın «taşıyanın sorumlu» olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabulü gerektiği, yükteki eksikliğin de hesap hatasından kaynaklandığını belirterek davanın usulden olmadığı takdirde esas …
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller, ve tüm dosya kapsamına göre; TTK’nın 1237/1'inci maddesi uyarınca, «taşıyan» ile gönderilen arasındaki hukuki münasebetlerde «konişmentonun» esas alındığı, 28/10/2014 tarihli konişmentoda “... ile birlikte kullanılacağı”nın belirtildiği, 16/10/2014 tarihli çarterpartide taraflar arasındaki uyuşmazlığın «tahkimde» görülmesi gerektiğine yönelik düzenleme bulunduğu, malın alıcısı konumunda olan davacının bu düzenleme ile bağlı olduğu gerekçesiyle davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.
Bununla birlikte, şayet «konişmentoda» yolculuk çarter sözleşmesine atıf bulunuyorsa, «çarter parti» sözleşmesi hükümlerinin yeni «hamile» ileri sürülebilmesi için, tek başına söz konusu atıf yeterli olmayıp, aynı zamanda konişmento devredilirken çarter parti suretinin de yeni hamile «ibraz» edilmiş olması gerekir.
Somut olayda, davalı taraf her ne kadar ... ... sözleşmesindeki «tahkim şartına» dayanmış ise de, davacı taraf kendisine sadece «konişmentonun» bir suretinin verildiğini, ... ... sözleşmesinin bir suretinin verilmediğini savunmuş, buna karşın davalı taraf ise ikinci cevap dilekçesinde, konişmentoda ... ... atıf bulunması nedeniyle davacı tarafın ... ... sözleşmesi hükümlerinden sorumlu olduğunu ileri sürmüş, buna karşılık, ... ... konişmentoyla birlikte taşınan malların gönderileni olan davacıya çartep parti sözleşmesinin de verildiğini iddia ve ispat edememiştir. ... parti hükümlerinin konişmento «hamili» davacı gönderilene uygulanması için, konişmentoda çarter partiye atıf (gönderme) yapılmasının yeterli görülmediğine ilişkin 6102 s.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:görev itirazı
Benzer bu karardaTTK'nın 1237/3 maddesindeki açık düzenlemeye rağmen, «çarter parti» hükümleri içerisinde yer alan «tahkim şartına» ilişkin hüküm davacıyı bağlamayacağı halde, «görev itirazının» reddi ile işin esasına girilerek inceleme yapılması gerekirken, mahkemece, tek başına «konişmentodaki» atıf yeterli görülerek, çarter parti sözleşmesindeki tahkim şartının davacıyı bağlayacağı gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmesi doğru olmamış …
-
İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/13105 E. 2018/146 K.
Ortak:çarter parti · tahkim itirazı · navlun sözleşmesi · tahkim şartı · taşıtan · konişmento · konşimento · navlun
İncelediğiniz karardaŞti olduğu, davacının İtalya'da kurulu bir şirket olmasına göre davada, «yabancılık unsuru» bulunmakta olup, geçerli bir «tahkim şartı» bulunup bulunmadığı hususunun çözüme kavuşturulması gerektiği buna göre Türkiye'nin taraf olduğu Newyork Sözleşmesinin 2 nci maddesine göre geçerli tahkim şartından bahsedebilmek için taraflarca imzalanmış yazılı bir anlaşma, karşılıklı mektup teatisi veya telgraf arandığı, deniz taşımasından kaynaklı zararın «tazmini talebinin», belirli ve özel hukuk uyuşmazlığı niteliğinde olması nedeniyle geçerli bir tahkim şartı uyarınca uyuşmazlığın tahkimde çözümü gerektiği, taraflar arasında «navlun sözleşmesi» «ibraz» edilmemiş ve bulunmamasına göre taraflar arasındaki hukuki ilişkinin dosyada mübrez «konişmentoya» göre belirleneceği, konişmentonun «kıymetli evrak» olması nedeniyle «taşıyanın» imzasını içermesi yeterli olduğu, yükletenin imzası ise isteğe bağlı olmakla söz konusu konişmentoda davacı yükletenin imzasının bulunmaması tahkim şartının geçerliliğine etki etmeyeceği, dosyada mübrez 02.08.2017 tarihli konişmentoda "navlun 27.07.2017 tarihli Çarter Sözleşmesine göre ödenecektir." ve "taşıma şartları için arka sayfayı okuyunuz." «kaydının» bulunduğu, konişmentonun arka sayfasında yer alan taşıma şartlarının 1 inci maddesinde, "ön yüzde belirtilmiş olan «çarter partinin» tüm hüküm ve şartları, hak ve istisnaları, tabi olunan hukuk ve tahkim klozu da «dahil» olmak üzere bu suretle geçerli kılınmıştır." hükmünü içerdiği ve tahkim şartında, "Londra'da İngiliz Hukukuna göre ....çözülecektir." düzenlemesinin yapıldığı anla …
Şti. arasında geçerli bir «tahkim» anlaşmasının bulunduğu, davacının «konişmentoda» yükleten olarak yer alması ve «taşıtan sıfatına» haiz olmasına göre 6102 sayılı Kanunun 1237 nci maddenin üçüncü fıkrasının somut olayda uygulanamayacağı dolayısıyla «çarter partinin» bir suretinin «teslim» edilmemesinin sonuca etkisinin bulunmadığı, konişmentodaki «tahkim şartının» davacı açısından bağlayıcı olduğu, diğer davalı ... ..Gmbh'nin Hamburg/Almanya'da kurulu olup, taşımanın yapıldığı Tennur gemisinin koruma ve tazmin sigortacısı olduğu, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklı olmak kaydıyla «yabancılık unsuru» «taşıyan» özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit edileceği, bu kanunun 40 ıncı maddesinde, Türk mahkemelerinin milletlerarası «yetkisinin», iç hukukun yer itibariyle «yetki» kurallarına göre tayin edileceğinin belirtildiği, taraflar arasında «yetki sözleşmesi» bulunmadığına göre yetkili mahkeme Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirleneceğinden yabancı uyruklu davalı şirket ikametgahının Hamburg/Almanya olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun (6100 sayılı Kanun) hükümlerine göre Türk Mahkemeleri yetkili olmadığı gibi «sigorta sözleşmelerinden doğan» davalarda Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisini düzenleyen 5718 sayılı Kanunun 46 ıncı maddesine göre de, Türkiye'de yetkili mahkemenin bulunmadığı 6100 sayılı Kanunun 116 ıncı maddesine göre «ilk itirazlardan» olan tahkim ve «yetki itirazının» her iki davalı tarafından süresinde ileri sürüldüğü gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; taşımaya esas «konişmentoda» 27.07.2017 tarihli çarter partiye atıfta bulunulduğu, taşıma esaslarında, " arka sayfada tarihi verilen çarter partide yer alan tüm şartlar ve koşullar uygulanacak hukuk ve «tahkim» klozu da «dahil» olmak üzere «konşimentoya» dahil edilmiştir" hükmünün yer aldığı, atıfta bulunulan çarter partide ise" Londra'da İngiliz Hukukuna göre «tahkim" şartı» yer aldığından davaya bakma görevinin Londra''da tahkim mahkemesine ait olduğu, müvekkilinin konşimentoda «taşıyan» olarak görülmediğinden «pasif husumetinin» bulunmadığı, davacının konşimentoyu «ciro» ve «teslim» yoluyla Habaş Sanayi A.Ş'den teslim aldığını ve «meşru hamili» olduğunu kanıtlaması gerektiği, Tennur gemisinin yola ve yüke elverişli olduğu ve yükteki eksiklikten müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (6102 sayılı Kanun) 1185 inci maddesi uyarınca süresinde yapılan bir «ihbarın» olmadığı, bu nedenle zararın «taşıyanın sorumlu» olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabulü gerektiği, yükteki eksikliğin de hesap hatasından kaynaklandığını belirterek davanın usulden olmadığı takdirde esas …
Benzer bu karardaTaşıyan ile «taşıtan» arasındaki hukuki ilişkiler «navlun sözleşmesinin» hükümlerine bağlı kalır.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca davaya konu 24/05/2015 tarihli «konişmento» ve 14/05/2015 tarihli «çarter parti» hükümlerinde sözleşmenin İngiliz Hukukuna tabi olduğunun kabul edildiği, her türlü itilafı ...
Konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, «konişmento» devredilirken «çarter partinin» bir suretinin de yeni «hamile» «ibraz» edilmesi gerekir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:deniz alacağı · eksik inceleme
Benzer bu karardaDava, «deniz alacağı» için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Bu itibarla, mahkemece dava konusu taşıma tarihi itibari ile yürürlükte bulunan ...’nın 1237. maddesi uyarınca değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken «eksik incelemeye» dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
3 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/5125 E. 2022/6217 K.
Ortak:çarter parti · tahkim sözleşmesi · navlun sözleşmesi · tahkim şartı · ilk itiraz · taşıtan · konişmento · konşimento
İncelediğiniz karardaŞti. arasında geçerli bir «tahkim» anlaşmasının bulunduğu, davacının «konişmentoda» yükleten olarak yer alması ve «taşıtan sıfatına» haiz olmasına göre 6102 sayılı Kanunun 1237 nci maddenin üçüncü fıkrasının somut olayda uygulanamayacağı dolayısıyla «çarter partinin» bir suretinin «teslim» edilmemesinin sonuca etkisinin bulunmadığı, konişmentodaki «tahkim şartının» davacı açısından bağlayıcı olduğu, diğer davalı ... ..Gmbh'nin Hamburg/Almanya'da kurulu olup, taşımanın yapıldığı Tennur gemisinin koruma ve tazmin sigortacısı olduğu, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklı olmak kaydıyla «yabancılık unsuru» «taşıyan» özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit edileceği, bu kanunun 40 ıncı maddesinde, Türk mahkemelerinin milletlerarası «yetkisinin», iç hukukun yer itibariyle «yetki» kurallarına göre tayin edileceğinin belirtildiği, taraflar arasında «yetki sözleşmesi» bulunmadığına göre yetkili mahkeme Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirleneceğinden yabancı uyruklu davalı şirket ikametgahının Hamburg/Almanya olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun (6100 sayılı Kanun) hükümlerine göre Türk Mahkemeleri yetkili olmadığı gibi «sigorta sözleşmelerinden doğan» davalarda Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisini düzenleyen 5718 sayılı Kanunun 46 ıncı maddesine göre de, Türkiye'de yetkili mahkemenin bulunmadığı 6100 sayılı Kanunun 116 ıncı maddesine göre «ilk itirazlardan» olan tahkim ve «yetki itirazının» her iki davalı tarafından süresinde ileri sürüldüğü gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Şti olduğu, davacının İtalya'da kurulu bir şirket olmasına göre davada, «yabancılık unsuru» bulunmakta olup, geçerli bir «tahkim şartı» bulunup bulunmadığı hususunun çözüme kavuşturulması gerektiği buna göre Türkiye'nin taraf olduğu Newyork Sözleşmesinin 2 nci maddesine göre geçerli tahkim şartından bahsedebilmek için taraflarca imzalanmış yazılı bir anlaşma, karşılıklı mektup teatisi veya telgraf arandığı, deniz taşımasından kaynaklı zararın «tazmini talebinin», belirli ve özel hukuk uyuşmazlığı niteliğinde olması nedeniyle geçerli bir tahkim şartı uyarınca uyuşmazlığın tahkimde çözümü gerektiği, taraflar arasında «navlun sözleşmesi» «ibraz» edilmemiş ve bulunmamasına göre taraflar arasındaki hukuki ilişkinin dosyada mübrez «konişmentoya» göre belirleneceği, konişmentonun «kıymetli evrak» olması nedeniyle «taşıyanın» imzasını içermesi yeterli olduğu, yükletenin imzası ise isteğe bağlı olmakla söz konusu konişmentoda davacı yükletenin imzasının bulunmaması tahkim şartının geçerliliğine etki etmeyeceği, dosyada mübrez 02.08.2017 tarihli konişmentoda "navlun 27.07.2017 tarihli Çarter Sözleşmesine göre ödenecektir." ve "taşıma şartları için arka sayfayı okuyunuz." «kaydının» bulunduğu, konişmentonun arka sayfasında yer alan taşıma şartlarının 1 inci maddesinde, "ön yüzde belirtilmiş olan «çarter partinin» tüm hüküm ve şartları, hak ve istisnaları, tabi olunan hukuk ve tahkim klozu da «dahil» olmak üzere bu suretle geçerli kılınmıştır." hükmünü içerdiği ve tahkim şartında, "Londra'da İngiliz Hukukuna göre ....çözülecektir." düzenlemesinin yapıldığı anla …
Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; taşımaya esas «konişmentoda» 27.07.2017 tarihli çarter partiye atıfta bulunulduğu, taşıma esaslarında, " arka sayfada tarihi verilen çarter partide yer alan tüm şartlar ve koşullar uygulanacak hukuk ve «tahkim» klozu da «dahil» olmak üzere «konşimentoya» dahil edilmiştir" hükmünün yer aldığı, atıfta bulunulan çarter partide ise" Londra'da İngiliz Hukukuna göre «tahkim" şartı» yer aldığından davaya bakma görevinin Londra''da tahkim mahkemesine ait olduğu, müvekkilinin konşimentoda «taşıyan» olarak görülmediğinden «pasif husumetinin» bulunmadığı, davacının konşimentoyu «ciro» ve «teslim» yoluyla Habaş Sanayi A.Ş'den teslim aldığını ve «meşru hamili» olduğunu kanıtlaması gerektiği, Tennur gemisinin yola ve yüke elverişli olduğu ve yükteki eksiklikten müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (6102 sayılı Kanun) 1185 inci maddesi uyarınca süresinde yapılan bir «ihbarın» olmadığı, bu nedenle zararın «taşıyanın sorumlu» olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabulü gerektiği, yükteki eksikliğin de hesap hatasından kaynaklandığını belirterek davanın usulden olmadığı takdirde esas …
Benzer bu karardaNitekim TTK’nın 1237. maddesinde, «taşıyan» ile «konişmento» «hamili» arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağı, taşıyan ile «taşıtan» arasındaki hukuki ilişkilerin ise «navlun sözleşmesinin» hükümlerine bağlı olduğu ve konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa, konişmento devredilirken «çarter partinin» bir suretinin de yeni hamile «ibraz» edilmesi gerektiği, bu takdirde çarter partide yer alan hükümlerin, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı da ileri sürülebileceği düzenlenmiştir.
Konşimento «hamili» bu «tahkim şartı» ile kendisini bağlı gördüğü takdirde, artık «taşıyanın» bizzat tanzim ettiği «çarter parti» ve «konşimento» hükümlerinde yer alan tahkim şartının «geçersizliğini» iddia etmesi «dürüstlük kuralına aykırılık» teşkil eder.
Dava dışı sigortalı alıcı, «konişmentoyu» «ciro» ile alıp, bunu ibrazla yükü «teslim» almada kullandığı anda, konişmentonun şartları ile de bağlanmış olur ve «tahkim şartının» «taşıyanla» yükleten arasında akdedilen çarter sözleşmesinde kararlaştırılmış olduğu, sigortalının üçüncü şahıs durumunda bulunduğu ve bu nedenle konişmentoda kararlaştırılan tahkim şartı ile bağlı tutulamayacağı düşünülemez.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:halefiyet ilkesi · hakem kararının iptali · dürüstlük kuralına aykırılık · halefiyet · taşıma sözleşmesi · dürüstlük kuralı · geçersizlik · hasar
Benzer bu karardaKonşimento «hamili» bu «tahkim şartı» ile kendisini bağlı gördüğü takdirde, artık «taşıyanın» bizzat tanzim ettiği «çarter parti» ve «konşimento» hükümlerinde yer alan tahkim şartının «geçersizliğini» iddia etmesi «dürüstlük kuralına aykırılık» teşkil eder.
Davacı sigorta şirketi davasını «konişmentoya» dayandırmış olup, sigortalı, taşınan malları «teslim» aldığına göre, konişmentoda yer alan «tahkim şartı» böylece gönderileni bağlayacağı gibi, TTK’nun 1472'nci maddesindeki «halefiyet ilkesi» uyarınca davacı sigorta şirketini de bağlar.
Dava, «hakem kararının iptali» istemine ilişkindir.
Davacı, denizyolu ile davalıların sorumluluğunda taşınmakta olan emtianın hasarlanması üzerine dava dışı sigotalıya ödenen «hasar» bedelinin tahsili amacıyla «tahkim» yoluna başvurmuş olup, Tahkim Heyetince 4686 sayılı Milletlerası Tahkim Kanunu madde 4/2 anlamında geçerli bir tahkim anlaşması bulunmadığı, dolayısıyla «hakem» heyetinin uyuşmazlığın çözümünde yetkili olmadığı yönünde oyçokluğu ile karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/1463 E. 2024/3733 K.
Ortak:çarter parti · tahkim sözleşmesi · tahkim itirazı · navlun sözleşmesi · tahkim şartı · ilk itiraz · konişmento · konşimento
İncelediğiniz karardaŞti olduğu, davacının İtalya'da kurulu bir şirket olmasına göre davada, «yabancılık unsuru» bulunmakta olup, geçerli bir «tahkim şartı» bulunup bulunmadığı hususunun çözüme kavuşturulması gerektiği buna göre Türkiye'nin taraf olduğu Newyork Sözleşmesinin 2 nci maddesine göre geçerli tahkim şartından bahsedebilmek için taraflarca imzalanmış yazılı bir anlaşma, karşılıklı mektup teatisi veya telgraf arandığı, deniz taşımasından kaynaklı zararın «tazmini talebinin», belirli ve özel hukuk uyuşmazlığı niteliğinde olması nedeniyle geçerli bir tahkim şartı uyarınca uyuşmazlığın tahkimde çözümü gerektiği, taraflar arasında «navlun sözleşmesi» «ibraz» edilmemiş ve bulunmamasına göre taraflar arasındaki hukuki ilişkinin dosyada mübrez «konişmentoya» göre belirleneceği, konişmentonun «kıymetli evrak» olması nedeniyle «taşıyanın» imzasını içermesi yeterli olduğu, yükletenin imzası ise isteğe bağlı olmakla söz konusu konişmentoda davacı yükletenin imzasının bulunmaması tahkim şartının geçerliliğine etki etmeyeceği, dosyada mübrez 02.08.2017 tarihli konişmentoda "navlun 27.07.2017 tarihli Çarter Sözleşmesine göre ödenecektir." ve "taşıma şartları için arka sayfayı okuyunuz." «kaydının» bulunduğu, konişmentonun arka sayfasında yer alan taşıma şartlarının 1 inci maddesinde, "ön yüzde belirtilmiş olan «çarter partinin» tüm hüküm ve şartları, hak ve istisnaları, tabi olunan hukuk ve tahkim klozu da «dahil» olmak üzere bu suretle geçerli kılınmıştır." hükmünü içerdiği ve tahkim şartında, "Londra'da İngiliz Hukukuna göre ....çözülecektir." düzenlemesinin yapıldığı anla …
Şti. arasında geçerli bir «tahkim» anlaşmasının bulunduğu, davacının «konişmentoda» yükleten olarak yer alması ve «taşıtan sıfatına» haiz olmasına göre 6102 sayılı Kanunun 1237 nci maddenin üçüncü fıkrasının somut olayda uygulanamayacağı dolayısıyla «çarter partinin» bir suretinin «teslim» edilmemesinin sonuca etkisinin bulunmadığı, konişmentodaki «tahkim şartının» davacı açısından bağlayıcı olduğu, diğer davalı ... ..Gmbh'nin Hamburg/Almanya'da kurulu olup, taşımanın yapıldığı Tennur gemisinin koruma ve tazmin sigortacısı olduğu, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklı olmak kaydıyla «yabancılık unsuru» «taşıyan» özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit edileceği, bu kanunun 40 ıncı maddesinde, Türk mahkemelerinin milletlerarası «yetkisinin», iç hukukun yer itibariyle «yetki» kurallarına göre tayin edileceğinin belirtildiği, taraflar arasında «yetki sözleşmesi» bulunmadığına göre yetkili mahkeme Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirleneceğinden yabancı uyruklu davalı şirket ikametgahının Hamburg/Almanya olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun (6100 sayılı Kanun) hükümlerine göre Türk Mahkemeleri yetkili olmadığı gibi «sigorta sözleşmelerinden doğan» davalarda Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisini düzenleyen 5718 sayılı Kanunun 46 ıncı maddesine göre de, Türkiye'de yetkili mahkemenin bulunmadığı 6100 sayılı Kanunun 116 ıncı maddesine göre «ilk itirazlardan» olan tahkim ve «yetki itirazının» her iki davalı tarafından süresinde ileri sürüldüğü gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; taşımaya esas «konişmentoda» 27.07.2017 tarihli çarter partiye atıfta bulunulduğu, taşıma esaslarında, " arka sayfada tarihi verilen çarter partide yer alan tüm şartlar ve koşullar uygulanacak hukuk ve «tahkim» klozu da «dahil» olmak üzere «konşimentoya» dahil edilmiştir" hükmünün yer aldığı, atıfta bulunulan çarter partide ise" Londra'da İngiliz Hukukuna göre «tahkim" şartı» yer aldığından davaya bakma görevinin Londra''da tahkim mahkemesine ait olduğu, müvekkilinin konşimentoda «taşıyan» olarak görülmediğinden «pasif husumetinin» bulunmadığı, davacının konşimentoyu «ciro» ve «teslim» yoluyla Habaş Sanayi A.Ş'den teslim aldığını ve «meşru hamili» olduğunu kanıtlaması gerektiği, Tennur gemisinin yola ve yüke elverişli olduğu ve yükteki eksiklikten müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (6102 sayılı Kanun) 1185 inci maddesi uyarınca süresinde yapılan bir «ihbarın» olmadığı, bu nedenle zararın «taşıyanın sorumlu» olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabulü gerektiği, yükteki eksikliğin de hesap hatasından kaynaklandığını belirterek davanın usulden olmadığı takdirde esas …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hakem kararının iptali
Benzer bu karardaDava, «hakem kararının iptali» istemine ilişkindir.
Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla yapılan yargılama ve 4686 sayılı Kanun'un «hakem kararlarının iptaline» ilişkin 15 inci maddesi hükmü gözetildiğinde, verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/2094 E. 2013/2928 K.
Ortak:tahkim şartı · konişmento · konşimento · donatan · tahkim · hakem kararı · sigorta sözleşmesi · görevsizlik kararı · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaLtd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; taşımaya esas «konişmentoda» 27.07.2017 tarihli çarter partiye atıfta bulunulduğu, taşıma esaslarında, " arka sayfada tarihi verilen çarter partide yer alan tüm şartlar ve koşullar uygulanacak hukuk ve «tahkim» klozu da «dahil» olmak üzere «konşimentoya» dahil edilmiştir" hükmünün yer aldığı, atıfta bulunulan çarter partide ise" Londra'da İngiliz Hukukuna göre «tahkim" şartı» yer aldığından davaya bakma görevinin Londra''da tahkim mahkemesine ait olduğu, müvekkilinin konşimentoda «taşıyan» olarak görülmediğinden «pasif husumetinin» bulunmadığı, davacının konşimentoyu «ciro» ve «teslim» yoluyla Habaş Sanayi A.Ş'den teslim aldığını ve «meşru hamili» olduğunu kanıtlaması gerektiği, Tennur gemisinin yola ve yüke elverişli olduğu ve yükteki eksiklikten müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (6102 sayılı Kanun) 1185 inci maddesi uyarınca süresinde yapılan bir «ihbarın» olmadığı, bu nedenle zararın «taşıyanın sorumlu» olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabulü gerektiği, yükteki eksikliğin de hesap hatasından kaynaklandığını belirterek davanın usulden olmadığı takdirde esas …
Şti. arasında geçerli bir «tahkim» anlaşmasının bulunduğu, davacının «konişmentoda» yükleten olarak yer alması ve «taşıtan sıfatına» haiz olmasına göre 6102 sayılı Kanunun 1237 nci maddenin üçüncü fıkrasının somut olayda uygulanamayacağı dolayısıyla «çarter partinin» bir suretinin «teslim» edilmemesinin sonuca etkisinin bulunmadığı, konişmentodaki «tahkim şartının» davacı açısından bağlayıcı olduğu, diğer davalı ... ..Gmbh'nin Hamburg/Almanya'da kurulu olup, taşımanın yapıldığı Tennur gemisinin koruma ve tazmin sigortacısı olduğu, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklı olmak kaydıyla «yabancılık unsuru» «taşıyan» özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit edileceği, bu kanunun 40 ıncı maddesinde, Türk mahkemelerinin milletlerarası «yetkisinin», iç hukukun yer itibariyle «yetki» kurallarına göre tayin edileceğinin belirtildiği, taraflar arasında «yetki sözleşmesi» bulunmadığına göre yetkili mahkeme Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirleneceğinden yabancı uyruklu davalı şirket ikametgahının Hamburg/Almanya olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun (6100 sayılı Kanun) hükümlerine göre Türk Mahkemeleri yetkili olmadığı gibi «sigorta sözleşmelerinden doğan» davalarda Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisini düzenleyen 5718 sayılı Kanunun 46 ıncı maddesine göre de, Türkiye'de yetkili mahkemenin bulunmadığı 6100 sayılı Kanunun 116 ıncı maddesine göre «ilk itirazlardan» olan tahkim ve «yetki itirazının» her iki davalı tarafından süresinde ileri sürüldüğü gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… dilekçesinde; müvekkili ile dava dışı Anka Shipping Inc. arasında Tennur gemisi ile 14.03.2017 tarihli koruma ve tazmin poliçesi düzenlendiği, poliçede atıf yapılan «kulüp sigortası» kurallarına göre «sigorta poliçesinden» kaynaklanan uyuşmazlıkların Hamburg'ta «hakem» heyeti önünde çözümlenmesi gerektiği, bu nedenle mahkemenin «görevsiz» olduğu, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 40 ıncı maddesi gereğince yurt dışında mukim olan müvekkili aleyhine açılacak davalarda Türk Mahkemelerinin yetkili olmadığı, «tahkim» ve «yetki itirazının» kabul edilmemesi halinde uyuşmazlıkta Alman Hukukunun uygulanması gerektiği, geminin koruma ve tazmin sigortacısı olunması nedeniyle yükle ilgili her hangi bir sor …
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma ve tüm kanıtlara göre, «konişmentonun» bağlı bulunduğu çarter partide «tahkim» koşulunun belirlendiği ve dava konusu taşıma nedeniyle çıkabilecek tüm uyuşmazlıkların tahkime tabi olduğunun belirtildiği, çarter partide geçen «tahkim şartının» mahkemeye gitme yetkisi vermediği ve uyuşmazlığın çözümünde tek yetkili olarak «hakem» kararını ön gördüğü ve ...'nun 1110/1. maddesine göre de, «taşıyan» ile gönderilen arasındaki ilişkilerde «konşimentonun» esas tutulacağı belirlendiği, sonuç olarak uyuşmazlığın çözümünün tahkime tabi olduğu gerekçesiyle, dava dilekçesinin görev sebebiyle reddine karar verilmiştir.
Bu nedenle davalı «tahkim şartını» içeren sözleşmenin tarafı olmadığından «konişmentonun» tahkim şartı davalı yönünden uygulanmaz.
1- Davalı klüp sigortacısı olup, klüp sigortası “üye «donatanın» tekne sigortası kapsamına girmeyen .... şahıslara karşı ... sorumluluk ve menfaatlerini karşılıklı sigorta ilkeleri gereğince sigortalandığı” bir «deniz sigorta sözleşmesi» türü niteliğindedir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:deniz sigortası
Benzer bu kararda1- Davalı klüp sigortacısı olup, klüp sigortası “üye «donatanın» tekne sigortası kapsamına girmeyen .... şahıslara karşı ... sorumluluk ve menfaatlerini karşılıklı sigorta ilkeleri gereğince sigortalandığı” bir «deniz sigorta sözleşmesi» türü niteliğindedir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2021/5877 E. , 2023/1243 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi
SAYISI 2021/705 Esas, 2021/603 K.
HÜKÜM
Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi
(Denizcilik ve İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla)
SAYISI 2017/307 E., 2021/76 K.
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ...Gemi Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden görevsizlik nedeniyle reddine diğer davalı sigorta şirketi ... yönünden yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşmalı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 28.02.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat...... ile davalı Avukat ......dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde davalılardan ...Gemi Taşımacılık.. Tic. Ltd. Şti'nin "Tennur" isimli geminin işleteni, diğer davalı .....Gmbh'nin sigortacısı olduğu ve gemi ve yükün 15.03.2017 tarihli poliçe ile sigortaladığı, geminin maliki olarak gözüken Anka firmasının Off Shore olarak kurulan bir şirket olduğu, müvekkili ile davalılar arasında aktedilen sözleşme ve 02.08.2017 tarihle konişmento kapsamında 4.554.17 ton demirin İtalya'dan İzmir'e taşınarak Habaş Sanayi...A.Ş'ye teslim edilmek üzere Tennur gemisine yüklendiği, yükün İzmir limanında tahliye edildikten sonra yapılan ölçümde 401,494 ton eksik olduğunun tespit edildiği ve müvekkilinin bu şekilde zarara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 107.198,90 USD zararın avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ...Gemi Taşımacılık.. Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; taşımaya esas konişmentoda 27.07.2017 tarihli çarter partiye atıfta bulunulduğu, taşıma esaslarında, " arka sayfada tarihi verilen çarter partide yer alan tüm şartlar ve koşullar uygulanacak hukuk ve tahkim klozu da dahil olmak üzere konşimentoya dahil edilmiştir" hükmünün yer aldığı, atıfta bulunulan çarter partide ise" Londra'da İngiliz Hukukuna göre tahkim" şartı yer aldığından davaya bakma görevinin Londra''da tahkim mahkemesine ait olduğu, müvekkilinin konşimentoda taşıyan olarak görülmediğinden pasif husumetinin bulunmadığı, davacının konşimentoyu ciro ve teslim yoluyla Habaş Sanayi A.Ş'den teslim aldığını ve meşru hamili olduğunu kanıtlaması gerektiği, Tennur gemisinin yola ve yüke elverişli olduğu ve yükteki eksiklikten müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (6102 sayılı Kanun) 1185 inci maddesi uyarınca süresinde yapılan bir ihbarın olmadığı, bu nedenle zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten meydana geldiğinin kabulü gerektiği, yükteki eksikliğin de hesap hatasından kaynaklandığını belirterek davanın usulden olmadığı takdirde esastan reddini istemiştir.
Davalı .....Gmbh vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile dava dışı Anka Shipping Inc. arasında Tennur gemisi ile 14.03.2017 tarihli koruma ve tazmin poliçesi düzenlendiği, poliçede atıf yapılan kulüp sigortası kurallarına göre sigorta poliçesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların Hamburg'ta hakem heyeti önünde çözümlenmesi gerektiği, bu nedenle mahkemenin görevsiz olduğu, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 40 ıncı maddesi gereğince yurt dışında mukim olan müvekkili aleyhine açılacak davalarda Türk Mahkemelerinin yetkili olmadığı, tahkim ve yetki itirazının kabul edilmemesi halinde uyuşmazlıkta Alman Hukukunun uygulanması gerektiği, geminin koruma ve tazmin sigortacısı olunması nedeniyle yükle ilgili her hangi bir sorumluluğun bulunmadığı, kulüp sigortası kurallarına göre, 3 üncü kişi konumunda olan davacının doğrudan tazminat isteminde bulunmasının mümkün olmadığını belirterek davanın tahkim veya yetki yönünden usulden aksi halde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşımaya ilişkin konşimentoda taşıyan olarak Anka Shipping Inc görülsede; geminin Equasıs kaydında, davalı ...Gemi..Ltd. Şti'nin donatan/işleten, Anka Shipping'in ise geminin maliki olarak kayıtlı olduğu ve her iki şirketin adresinin de ...Gemi.. Ltd. Şti'nin adresi olarak gösterildiği, bu durumda taşıyanın ... ..Ltd. Şti. olduğunun anlaşıldığı ve konişmentoda atıf yapılan çarter partide Londra'da İngiliz Hukukuna göre tahkim şartının bulunduğu, buna göre davalı ... ..Ltd. Şti tarafından ileri sürülen tahkim itirazının yerinde olduğu, davalı .....Gmbh tarafından süresinde yetki itirazında bulunulduğu, yetkili mahkemenin tespitinde 5718 sayılı Kanunun uygulanması gerektiği ve anılan kanunun 46 ıncı maddesine göre sigorta sözleşmesinden kaynaklanan alacak taleplerinde sigortacının esas işyeri veya poliçeyi düzenleyen şube ya da acentenin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğunun açıklandığı, davalının sigorta şirketi olup, Hamburg'ta kurulu bulunduğu, Türkiye'de şubesinin veya acentesinin bulunmadığı, milletlerarası yetki itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesinin zorunlu olmadığı, davalının kurulu olduğu yere göre uyuşmazlığa bakma konusunda yetkili mahkemenin Hamburg Mahkemeleri olup, mahkemenin yetkisiz olmasına göre davalı ...Gemi Ltd.
Şti yönünden tahkim itirazı, diğer davalı yönünden de yetki itirazının haklı olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 6102 sayılı Kanunun 1237 nci maddesine göre, konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa konişmento devredilirken çarter partinin bir suretinin yeni hamile ibraz edilmesi gerektiği, bu takdirde çarter partide yer alan hükümler, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı ileri sürülebileceği, müvekkili şirkete 27.07.2017 tarihli çarter partinin bir suretinin ibraz edilmemiş olması nedeniyle tahkim klozunun müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceği,
Tahkim sözleşmesinin istisnai nitelikte bulunup, tarafları bağlayacağı, aksinin kabulü Anayasa'nın 9 uncu maddesi ile teminat altına alınan yargı yetkisinin bağımsız mahkemelerde kullanılacağına ilişkin kurala ve tabi hakim ilkesine aykırılık teşkil edeceği, davalıların pasif husumet itirazında bulundukları da düşünüldüğünde tahkim itirazının yerinde olmadığının kabulü gerektiği, davalıların aktif ve pasif husumet itirazlarının mahkemece değerlendirildiği konişmentoda taşıyan olarak görülen Anka Shipping ile davalı ... ..Ltd. Şti. arasındaki organik bağın tespit edildiği, bu durumda geminin gerçek sahibinin adı geçen davalı olduğu izlenimini uyandırdığının bilirkişi raporlarıyla belirlendiği, diğer davalı ...
ile ilgili olarak pasif husumetinin bulunduğu ve doğrudan Türkiye'de dava açılmasının mümkün bulunduğunun da tespit edilmesi nedeniyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davacı tarafından CİF teslim şekli ile satışı yapılan hurda çelik emtiasının İtalya 'dan, Türkiye'de dava dışı alıcı (gönderilen) Habaş.. A.Ş'ye teslim edilmek üzere 02.08.2017 tarihli konişmento tahtında Tennur isimli gemi ile taşındığı, davacının yükleten ve taşıtan konumunda bulunduğu, konişmentoda taşıyan dava dışı Anka Shippinng Inc olarak belirtilmişse de, dosyada mübrez Equasıs kaydına göre, dava dışı Anka Shipping'in geminin maliki, donatının ise davalı ..... Ltd. Şti. olduğu ve her iki şirket adresi olarak davalı ... ..Ltd. Şti'nin adresinin gösterilmesi karşısında taşıyıcının davalı ... ..Ltd. Şti olduğu, davacının İtalya'da kurulu bir şirket olmasına göre davada, yabancılık unsuru bulunmakta olup, geçerli bir tahkim şartı bulunup bulunmadığı hususunun çözüme kavuşturulması gerektiği buna göre Türkiye'nin taraf olduğu Newyork Sözleşmesinin 2 nci maddesine göre geçerli tahkim şartından bahsedebilmek için taraflarca imzalanmış yazılı bir anlaşma, karşılıklı mektup teatisi veya telgraf arandığı, deniz taşımasından kaynaklı zararın tazmini talebinin, belirli ve özel hukuk uyuşmazlığı niteliğinde olması nedeniyle geçerli bir tahkim şartı uyarınca uyuşmazlığın tahkimde çözümü gerektiği, taraflar arasında navlun sözleşmesi ibraz edilmemiş ve bulunmamasına göre taraflar arasındaki hukuki ilişkinin dosyada mübrez konişmentoya göre belirleneceği, konişmentonun kıymetli evrak olması nedeniyle taşıyanın imzasını içermesi yeterli olduğu, yükletenin imzası ise isteğe bağlı olmakla söz konusu konişmentoda davacı yükletenin imzasının bulunmaması tahkim şartının geçerliliğine etki etmeyeceği, dosyada mübrez 02.08.2017 tarihli konişmentoda "navlun 27.07.2017 tarihli Çarter Sözleşmesine göre ödenecektir." ve "taşıma şartları için arka sayfayı okuyunuz." kaydının bulunduğu, konişmentonun arka sayfasında yer alan taşıma şartlarının 1 inci maddesinde, "ön yüzde belirtilmiş olan çarter partinin tüm hüküm ve şartları, hak ve istisnaları, tabi olunan hukuk ve tahkim klozu da dahil olmak üzere bu suretle geçerli kılınmıştır." hükmünü içerdiği ve tahkim şartında, "Londra'da İngiliz Hukukuna göre ....çözülecektir." düzenlemesinin yapıldığı anlaşılmakla, davacı ile davalı ...
..Ltd. Şti. arasında geçerli bir tahkim anlaşmasının bulunduğu, davacının konişmentoda yükleten olarak yer alması ve taşıtan sıfatına haiz olmasına göre 6102 sayılı Kanunun 1237 nci maddenin üçüncü fıkrasının somut olayda uygulanamayacağı dolayısıyla çarter partinin bir suretinin teslim edilmemesinin sonuca etkisinin bulunmadığı, konişmentodaki tahkim şartının davacı açısından bağlayıcı olduğu, diğer davalı ... ..Gmbh'nin Hamburg/Almanya'da kurulu olup, taşımanın yapıldığı Tennur gemisinin koruma ve tazmin sigortacısı olduğu, Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklı olmak kaydıyla yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit edileceği, bu kanunun 40 ıncı maddesinde, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisinin, iç hukukun yer itibariyle yetki kurallarına göre tayin edileceğinin belirtildiği, taraflar arasında yetki sözleşmesi bulunmadığına göre yetkili mahkeme Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirleneceğinden yabancı uyruklu davalı şirket ikametgahının Hamburg/Almanya olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanun (6100 sayılı Kanun) hükümlerine göre Türk Mahkemeleri yetkili olmadığı gibi sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisini düzenleyen 5718 sayılı Kanunun 46 ıncı maddesine göre de, Türkiye'de yetkili mahkemenin bulunmadığı 6100 sayılı Kanunun 116 ıncı maddesine göre ilk itirazlardan olan tahkim ve yetki itirazının her iki davalı tarafından süresinde ileri sürüldüğü gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle;
Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1237 nci maddesine göre; "Konişmentoda, yolculuk çarteri sözleşmesine gönderme varsa,
1.Konismento devredilirken çarter partinin bir suretinin de yeni hamile ibraz edilmesi gerekir. Bu takdirde çarter partide yer alan hükümler, nitelikleri elverdiği ölçüde konişmento hamiline karşı da ileri sürülebilir." Müvekkil şirkete, 27.07.2017 tarihli çarterpartinin bir sureti tarafımıza biraz edilmediğinden tahkim klozu da dahil olmak üzere müvekkile ileri sürülemeyeceğini, tahkim sözleşmesi istisnai bir nitelikte olup sözleşmenin taraflarını bağlayacağını, aksi düşüncenin Anayasa'nın 9 uncu maddesinde teminat altına alınan yargı yetkisinin bağımsız mahkemelerde kullanılacağına ilişkin kural ve tabii hakimde yargılama hakkına aykırı düşeceğini,
2. Tarafların pasif husumet ehliyetinin bulunduğunun belirlendiğinden Türkiye'de dava açılmasının mümkün olduğu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, deniz taşıması sırasında meydana geldiği iddia edilen noksan mal bedelinden kaynaklanan zararın, geminin işleteni(donatan) ile gemi koruma ve tazmin sigortacısı olan davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1235 ve devamı maddeleri, Milletler arası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (5718 sayılı Kanun)
Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde/dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/931070200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz